xuddumin

(fal) ilmo dhashay u xuddun xidh. Wilka qaalinta ugu xuddum.

(Xuddun-ta)

1. Godka yarka ah oo caloosha bartankeeda ku yaal.

2. Hab waalidku carruurtiisa wax xoolo ah, u siiyo (ilmaha dhashay xuddunta laga gooyo baa neefka la siinayo loogu xiraa; xuddunxir).

3. Xanuun qabatin leh (ama xundhur).

xuddun¹: m.dh (-umo, m.l) 1. Godka yarka ah oo caloosha bartankeeda ku yaal. 2. Hab waalidku carruurtiisa wax xoolo ah, u siiyo (ilmaha dhashay xuddunta laga gooyo baa neefka la siinayo loogu xiraa; xuddunxir).

xuddun²: m.dh (jooloji) Badhtamaha dhulka ee ka hooseeya carro-jiifka dhulka, hexroorkiisuna yahay 6900 oo mitir, oo leh cufnaan sare, kana kooban nikal iyo xadiid.

xuddun¹: m.dh (-umo, m.l) 1. Godka yarka ah oo caloosha bartankeeda ku yaal. 2. Hab waalidku carruurtiisa wax xoolo ah, u siiyo (ilmaha dhashay xuddunta laga gooyo baa neefka la siinayo loogu xiraa; xuddunxir).

xuddun²: m.dh (jool.) Badhtamaha dhulka ee ka hooseeya carro-jiifka dhulka, hexroorkiisuna yahay 6900 oo mitir, oo leh cufnaan sare, kana kooban nikal iyo xadiid.

Centre

Center (Centre)

f. n. navel, umbilical cord; center {geometry}

xuddun [feminine] n., [collective] livestock gifted to a newborn child

xuddun v. give livestock to a newborn child, to become his property

-ta: (n) 1. umbilical cord (ambili-kal koodh); navel (neey-val); umbilicus (ambili-kas) ~ xuddunta caloosha ~ xundhur. 2. central point

-ta: (magac, dhedig, keli) meesha mandheerta hooyadu kaga tiillay ilmaha ee caloosha badhtankeeda ah. Xuddunta madheerta ayaa laga jaraa. Dh: xundhur, xundub.

xuddun-ta: (magac, dhedig, keli) xanuun qabatin leh oo kolkol qofka leh ku kaca oo calooshu aad u xanuunto. Dh: xundhur.

xuddun-ta: (magac, dhedig, keli) xuddunxidh.

xuddun-ta: (magac, dhedig, keli) bar badhtameedka goobada.

مَأْنَةٍ وَسُرَّة

(Dhudhumin-ta)

Inta dhudhun oo wax dhererki yahay hubin, tirin, qiyaasid.

m.f.dh eeg dhudhumi. la-mid: dhudhumis.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhundhunka ku cabbirid; inta xusul ee uu yahay eegid. Dh: xuslin.

(Guddoomin-ta)

1. Guddoon ridid.

2. Guddi madax u noqosho, u talin.

m.f.dh eeg guddoomi. la-mid: guddoomis.

-ta: (magac, dhedig, keli) maamulid iyo maarayn.

xuddunxir¹: m.l Xoolo la siiyo ilmo markaa dhashay.

xuddunxir²: f.g1 (-ray, -rtay) Ilmo markaa dhashay xoolo siin.

-ka: (magac, lab, keli) in yar oo xuddunta ilmaha dhasha ah oo neef dabada lagaga xidho dabadeed neefkaa ilmuhu yeesho. Dh: xuddunxidh.

(Dumin-ta)

Wax dhisan (aqal, kd.) oo la jebsho, la soo rido.

m.f.dh eeg dumi. la-mid: dumis¹.

-ta: (n) destruction (dis-tarak-shin); demolition (dhe-mi-lishin); tearing apart ~ burburin

Demolizione

Demolition

-ta: (magac, dhedig, kali) dhisme taagnaa, burburin ama baabi'in. Wax dumin way fudduddahay wax dhisidna way cululstahay. Li: dhisid.

m.f.dh eeg uumi. la-mid: uumis.

-ta: (magac, dhedig, keli) biyo kulaylin oo uumi ka samayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax mus ku dhuumanaya qori ku gujin. Dh: xudis.

Core

m.f.dh eeg cuddi. la-mid: cuddis, cutin.

-ta: (magac, dhedig, keli) waran, ka giriirsiin. Dh: cuddis.

m.f.dh eeg dhumi.

-ta: (magac, dhedig, keli) hallayn oo wax la waayay ka dhigid. Lacagta waan kuu dhiibi lahaaye dhumin baan ka baqayaa. Dh: hallayn, lumin.

(Duddun-ta)

Taallo adag oo kolkol aad u dheer oo jaad aboorka kamid ahi samaysto; wuxuu ka dhisaa ciid candhuufo lagu qooyey; duddumo; (ama dundun).

m.l/dh (-ooyin, m.l) Taallo dhoob adag ka samaysan, godad leh oo nooc aboorka ka mid ahi candhuuftiisa ku dhiso. la-mid: duddumo, dundumo, dundun³.

m.l/dh (-ooyin, m.l) Taallo dhoob adag ka samaysan, godad leh oo nooc aboorka ka mid ahi candhuuftiisa ku dhiso. la-mid: duddumo, dundumo, dundun.

f. n. ant hill, termite mound

-ta: (n) anthill ~ duddumo

magac loo baxsho wiil ku garab dhashay duddun. Waxa kale ee loo baxshaa wiil dhashay isaga oo buurri darteed dundumo la moodo.

-ta: (magac, dhedig, keli) ciid uu aboorku qandhuuftiisa ku qooyo oo inta uu dhoobo ka dhigo, dhis weyn ka sameeyo. Duddun dheeraataaba way dumi. Dh: dundumo, dudumo.

a: dundumo ~ dundun

de: ant hill, termite mound

lx: duddun

pd: (-ta Pl: duddumo (/ha))

ps: n1-f

key: duddun

(Muumin-ka)

Mu'min.

m.l la-mid: mu'min.

m. n. real ~ true Muslim

name-m a real and true Muslim believer

name-m faithful; true believe

-ah: (adj) [plural muuminiin-ta] devoted Muslim; believer in Islam; pious (paay-es) person in Islam ~ mu'min

magac loo bixiyo wiil iimaan fiican lala doonayo.

-ka: (magac, lab, keli) qof iimaan badan leh oo Eebbe aad u rumaysan.

a: mu'min

de: real ~ true Muslim

lx: muumin

pd: (-ka Pl: muuminiin (ta))

ps: n8-m

key: muumin

(Tuumin-ta)

Wax tuunsan ka dhigid.

m.f.dh eeg tuumi. la-mid: tuumis.

-ta: (magac, dhedig, keli) isku urursanaan xoolo loo wado.

tuumin -ta: (magac, dhedig, keli) tuurid, taallayn, wax badan meel isugu keenid.

m.l X. ah: xero weyn oo aad loo adkeeyay.

pr. n., loc. Hudur [city in south west Somalia.]

cf: caasimad

de: Hudur [city in south west Somalia] Capital of the Bakool region

initial: x

lx: Xuddur

ps: n0-loc

key: Xuddur

(Xuubin-ta)

1. Murxin; diirid.

2. Degdeg wax u kaxayn; xugid.

m.f.dh eeg xuubi².

-ta: (magac, dhedig, keli) eryed oo iyaga oo isku duuban kaxayn. Xuubintu ma fiicnee xoolaha aayar u wad. Dh: xugid, xuubis.

xuubin -ta: (magac, dhedig, keli) mudhxin oo diirid. Makiinad ayaan xuubinta baradhaha u soo iibsaday: Dh: xuubis.

m.f.dh eeg xuuri.

-ta: (magac, dhedig, keli) bullin oo isku soo ururin. Adhi xuurin ayaa lagu xereeyaa.

(Xuuxin-ta)

Dab ama wax kale oo laga baqo, iyadoo gacanta lagu hayo, oo xuux!, xuux! la lee yahay, qof ku bajin.

m.f.dh eeg xuuxi.

-ta: (magac, keli) xuux ku cabsiin. Xuuxinta carruurtu way ku fuloobaan.

(Dudduma-da)

Duddun; (ama dundumo).

m.dh la-mid: duddun.

f. n. termite mound, ant hill

-duddumada: (n) anthill ~ duddun, dundumo

-da: (magac, dhedig, keli) kuus ciid ah oo siyaabo kala duwan u samaysan oo aboorku dhiso. Dh: dundumo.

de: termite mound, ant hill

lx: duddumo

pd: (/da)

ps: n6-f

see: duddun

key: duddumo

-ta: (magac, dhedig, keli) marka cunto si dhakhso ah loo cunayo ama hadal la daldalayo. Cuntadu dudubinta kuma fiicna ee miyir u cun Dh: dedejin.

-ga: (magac, lab, keli) qof cid kale dacwo ku ooga.

m.f.dh eeg nujumi.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax qudhmay oo uraya ka dhigid. Dh: qudhmis, qurmin.

1. (Xudduud-da) Xusuus hore oo la sii dhadhansado, la macaansado, oo wax kolkaas la soo qaaday, soo kiciyaan, lagu soo garwaaqsado.

2. (Xudduud-ka) ° Seere; soohdin; xad.

xudduud¹: m.l (-do, m.l) Soohdin; seere; xad.

xudduud²: m.dh 1. Duxda hadalka ama macnaha oraah lagu dhawaaqay ka dambeysa. 2. Xusuus la sii dhadhansado, oo wax kolkaas la sheegay soo kiciyaan, lagu soo garwaaqsado. 3. Seere; soohdin; xad.

xudduud¹: m.l (-do, m.l) Soohdin; seere; xad.

xudduud²: m.dh 1. Duxda hadalka ama macnaha oraah lagu dhawaaqay ka dambeysa. 2. Xusuus la sii dhadhansado, oo wax kolkaas la sheegay soo kiciyaan, lagu soo garwaaqsado. 3. Seere; soohdin; xad.

m. n. border, boundary, frontier, limit

xudduud [feminine] n. remembrance, reminiscence

-da: (n) boundary (bawn-dhari); border (boor-dher); frontier (faroon-tiir); bound (baawnd); limit (limit)-, limitation (limi-teey-shin) ~ xad -ka

-ka: (magac, lab, keli) geed xeebeed weligii cagaaran oo calenta jaadka tu u eg bixiya oo geelu jecel yahay. Geelu wuxu daaqayaa xudhuunka dhexdiisa.

Guddoon ku dhacay; la xukumay.

f.mg4 (-mnaa, -mnayd) Wax xukun ku dhacay ahaansho.

der. [adjective] sentenced, convicted

-xukunaa / xukunayd: (adj) sentenced (sen-tanisidh) Ex: dil ku xukuman; sentenced to death

(tilmaame) la xukumay ah. Labo sano xabsi ah ayuu ku xukuman yahay.

de: sentenced, convicted

initial: x

lx: xukuman

pd: (xukumnaa)

ps: adj-der

key: xukuman

(Xukumid-da)

1. Talin; arrimin.

2. Garniqid; guddoomin.

m.f.dh eeg xukun². la-mid: xakumid.

-da: (n) the act of governing (ga-vening); domination (dhoomi-neey-shin) ~ xukun

-da: (magac, dhedig, keli) xukun maxkamadeed ridid.

xukumid -da: (magac, dhedig, keli) u tali; maamulid.

m.f.dh eeg xutubi.

-ta: (magac, dhedig, keli) qiimayn loo yeesho qof ama hadalkiisa. Xayow faaraxoow hadal rag waa xutubiyaa.

m.f.dh eeg diddimi. la-mid: diddimis, dindimin, dindimis.

m.dh la-mid: diddimid.

-da: (magac, dhedig, keli) wax dhisnaa oo taagnaa, burburid oo kolba in ka dumid.

(Durdurin-ta)

Ordid culus sida orodka geela; baabbacayn.

durdurin: m.f.dh eeg durduri. la-mid: durduris.

dųrdurin: m.f.dh eeg dųrduri. la-mid: dųrduris.