Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

erey lagu kexeeyo nirgaha iyo naylaha la wado. Nirigta xud dheh.

waa la naqliyay ✓

1

(Dundun-ka)

2

Duluc; xudduud; ujeeddo.

waa la naqliyay ✓

1

(Falsami-da)

2

Wax qaab iyo qurux leh oo la curiyo; wax farsamo isha iyo uurku jeclaystaan iyo farshaxannimo leh; (suugaan) hadal, kd., maanku jeclaysto oo jeel iyo macaan iyo xudduud ka helo; Falsamidu waa jaadad badan: wax qoran ama xardhan ama aslan ama daabacan ama masawiran, ... wax la dhisay ama dhoobo ka samaysan, ama hub iyo alaabo iyo marashi ah; wax la falkiyey ama la tolay; sheeko ama maanso; maadeys ama cayaar; muusika: laga luuqiyo ama la tumo ama la yeersho...; farsamo; farshaxan; fan; (ama falsamo).

waa la naqliyay ✓

1

(Horaad-ka)

2

1. Naasaha xoolaha labada horreeya oo xagga xuddunta xiga midkood (kuwa danbe midkiiba waa danbeed).

3

2. Tiro badan ugu horreeya ama u hor dhacay; kowaad.

waa la naqliyay ✓

1

(Laasin-ka)

2

1. Suuqadda dumarku luqunta ku xirto, mid kamid ah.

3

2. Xuddunka tusbaxa.

waa la naqliyay ✓

1

(Mandheer-ta)

2

Xubin kankoonsan oo ilmasideenka gudihiisa ka samaysanta kolka uurka la lee yahay oo uurjifka cunnada siisa; iyada iyo ilmaha waxaa isu haya xarigga xuddunta, dhalmada kaddibna waa ay soo dhacdaa.

waa la naqliyay ✓

1

* (Miina-da)

2

Qalab gudihiisa wax qarxadaa ka buuxaan oo wax lagu burburiyo (buuraha qararka ah, dhisaska ad'adag, qalcadaha iyo xudurrada, gaadiidka dagaalka oo dhulka iyo badda, kd.).

waa la naqliyay ✓

1

(Milga-da)

2

1. Ulajeeddo wanaagsan; murti; quluud; xudduud; muuno; xurmo.

3

2. Shabaag ilo yaryar leh oo kalluunka lagu qabto.

waa la naqliyay ✓

1

(Nishaab-ka)

2

1. Sida wax loo rido ama aan wax loola waayin aqoonteeda; toog; dhaqays; shabbaax; shiish; liishaan; abbaar.

3

2. Daldaloollada loo yeelo xuddurrada iyo kuudadka lagu dagaallamo oo dad gudaha ku jiraa, ka toogtaan colka dibadda jooga.

waa la naqliyay ✓

1

(Qalcad-da)

2

Dhis xoog badan oo dagaal loo dhisto; xuddur; kuud.

waa la naqliyay ✓

1

(Seera-ha)

2

Dalal isku qabsan oo qarammo kala lee yihiin ama gobollo ama beero, kd., xarriiqda u dhexaysa oo caddaynaysa meesha mid ku dhammaaday midna ka bilaabanayo; soohdin; xudduud; xad.

waa la naqliyay ✓

1

(Soohdin-ta)

2

Seere; xudduud; xad.

waa la naqliyay ✓

1

(Suugaan-ta)

2

1. Wax kasta oo la qoro ama lagu hadlo oo ulajeeddadooda loo jeelo ama loo bogo ama si kale loo jeclaysto ama saamays weyn oo la dareemo leh; murti; xigmad.

3

2. Hadal xallad ama quluud ama xudduud la xiiseeyo leh.

4

3. Hadal sarbeeb hoose ama xifaalo qarsoon leh.

5

4. Laamaha cilmiga mid ka mid ah, waxyaalaha laga qoray ama laga yiri.

6

5. Naq: doog; cosob; magool; (ama soogaan).

waa la naqliyay ✓

1

(Xalus-ka)

2

Laab weyn oo baruur duuban ah oo dadka shilis, siiba dumarku, xuddunta hoosteeda ku yeeshaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Xuddumid-da)

2

(ilmo dhashay) xoolo xuddun ah siin; xuddunxirid.

waa la naqliyay ✓

1

(Xuddun-ta)

2

1. Godka yarka ah oo caloosha bartankeeda ku yaal.

3

2. Hab waalidku carruurtiisa wax xoolo ah, u siiyo (ilmaha dhashay xuddunta laga gooyo baa neefka la siinayo loogu xiraa; xuddunxir).

4

3. Xanuun qabatin leh (ama xundhur).

waa la naqliyay ✓

1

1. (Xudduud-da) Xusuus hore oo la sii dhadhansado, la macaansado, oo wax kolkaas la soo qaaday, soo kiciyaan, lagu soo garwaaqsado.

2

2. (Xudduud-ka) ° Seere; soohdin; xad.

waa la naqliyay ✓

1

(Xundhur-ta)

2

1. Xanuun qabatin leh oo caloosha qabta.

3

2. Xuddun.

waa la naqliyay ✓

1

buuf¹: m.l Xuddun.

2

buuf²: m.dh 1. Duufsi. 2. B. ku hay: ladnaan. Tusaale: “Cali buuftuu ku hayaa”.

waa la naqliyay ✓

m.l (-yayaal, m.l/dh) (baayoloji) Walaxda mas'uulka ka ah midabka cagaaran ee dhirta badidoodu leedahay, molikiyuulka cagaariyuhu waa xudunta ugu muhimsan ee nuugista ilayska marka la eegayo falgallada ilayska ee footoosintasiska.

waa la naqliyay ✓

1

erey nirgaha lagu kexeeyo oo soco u dhigma.

2

xudi: (fal) wax god ku jira ama mus ku dhuumanaya ul dheer ku guji. Muska xudi wixii ku jiraaba ha ka bexee. Dh: guji.

waa la naqliyay ✓

m. n. whale

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: whale

3

initial: x

4

lx: xuud

5

pd: (-ka Pl: xuudad (ka))

6

ps: n4-m

7

key: xuud

waa la naqliyay ✓

1

(Bud-da)

2

Godka qofka dhinta la geliyo; xabaal; qabri; iil.

waa la naqliyay ✓

1

bud¹: m.l Ul lagu dagaallamo oo madaxa buuran; bur; garruun. la-mid: bųr¹.

2

bud²: m.dh 1. Ciidda la tuuro qabriga dushiisa oo calaamad u ah. 2. Iil. 3. B. soo dheh: soo bixid (qorrax, dayax iyo wixi lamida).

waa la naqliyay ✓

1

bud¹: m.l Ul lagu dagaallamo oo madaxa buuran; bur; garruun. la-mid: bųr.

2

bud²: m.dh 1. Ciidda la tuuro qabriga dushiisa oo calaamad u ah. 2. Iil. 3. B. soo dheh: soo bixid (qorrax, dayax iyo wixi lamida).

waa la naqliyay ✓

Ruqur

waa la naqliyay ✓

f. n. grave, tomb

waa la naqliyay ✓

/bad/ (n) fiiddy geethy.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) qabriga ruuxa dhinta lagu aaso ee lagu duugo. Raggii aniga ii burin lahaa, waa bud aakhiro'e. Dh: xabaal.

2

bud -ka: (magac, lab, keli) ul madax kuusan ama buuran leh oo gaaban. Bud buu dabada u qabtay ninkay is qardoofeen.

waa la naqliyay ✓

1

de: grave, tomb

2

lx: bud

3

pd: (-da Pl: budad (ka))

4

ps: n4-f

5

key: bud

waa la naqliyay ✓

n., (of ruminants) calalnaqsi, -gi, calyacelis, -ki.

waa la naqliyay ✓

1

dud¹: m.dh Baadiye, duur.

2

dųd¹: m.dh Cid meel wada deggan.

3

dud²: f.mg1 (-day, -dday) 1. Qof caro muujin isagoo u fooltubaaya qofkuu u caraysnaa. 2. Gurigeeda ka tagid caro awgeed (qof haween ah). Tusaale: “Xaliima ninkeedii bay ka soo dudday”. 3. U d.: wax ul, gacan iyo wixi lamida u baacin.

4

dųd²: f.mg1 (-day, -dday) la-mid: did.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-day, -dday) 1. Qof caro muujin isagoo u fooltubaaya qofkuu u caraysnaa. 2. Gurigeeda ka tagid caro awgeed (qof haween ah). Tusaale: Xaliima ninkeedii bay ka soo dudday. 3. U d.: wax ul, gacan iyo wixi lamida u baacin. m.f.dh, dudid.

waa la naqliyay ✓

1

inch. v. sulk, be in a bad mood, get angry

2

dud v. scatter, disperse (out of fear)

waa la naqliyay ✓

-ay / day: (v) become angry; anger (ang-ger) ~ carood, cadhood, xanaaq

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cadho kaga tag ciddii aad danwadaagta ahaydeen; cadho kaga tag lammaanahaad u dhaxday. Dh: umal.

2

dud: -ka: (magac, lab, keli) biyo yar oo weel biyood salkiisa ku jira. Dh: duuddo.

waa la naqliyay ✓

1

(Fud-ka)

2

Cad yar oo kankoonsan oo is haysta; bur; fudul.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dad, m.l) Kuus ciid ah oo is haysta.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dad, m.l) Kuus ciid ah oo is haysta.

waa la naqliyay ✓

m. n. lump (of soil)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) cad ama guntin yar oo kankoonsan oo is haysata. Dh: fudul.

waa la naqliyay ✓

1

cf: fudul

2

de: lump (of soil)

3

lx: fud

4

pd: (-ka Pl: fudad (ka))

5

ps: n4-m

6

key: fud

waa la naqliyay ✓

1

(Gud-da)

2

Geedka yicibtu ka baxdo; geed-yicibeed.

waa la naqliyay ✓

1

gud¹: m.dh Geed-gaab laamo dhuudhuuban leh oo dhala miro macaan oo loo yaqaan yicib.

2

gud²: f.g/mg1 (-day, -dday) 1. (f.g) Cid buuryo ka goyn. 2. (f.g) Deyn bixin. 3. (f.mg) Habeen socosho. 4. (f.mg) Ku g.: haweenay daba gurid.

waa la naqliyay ✓

1

gud¹: m.dh Geedgaab laamo dhuudhuuban leh oo dhala miro macaan oo loo yaqaan yicib.

2

gud²: f.g/mg1 (-day, -dday) 1. (f.g) Cid buuryo ka goyn. 2. (f.g) Deyn bixin. 3. (f.mg) Habeen socosho. 4. (f.mg) Ku g.: haweenay daba gurid. m.f.dh, gudid.

waa la naqliyay ✓

1

v. cut off, clip; circumcise

2

gud v. pay recompense, pay back, compensate

3

gud v. travel at ~ by night

4

gud [feminine] n., [collective] almond tree

waa la naqliyay ✓

Cordeauxia edulis 03

waa la naqliyay ✓

(Gud) C.0g Cordeauxia edulis Hemsl. Caesalpinaceae.

waa la naqliyay ✓

1

-ay: (v) 1. pay back or compensate; reimburse (riiimbeers) 2. travel at night ~ gudaal

2

gud -da: (n) name of a wild fruit tree

waa la naqliyay ✓

1

(fal) u abaal celi. Gud abaalkii laguu galay.

2

gud: (fal) habeen socod samee; inta habeennimada lagu jiro socdaal. Dh: guur.

3

gud: (fal) xubinta taranka ee ilmo yar, cad ka jar, hanjafka ka goo. Hablahaaga sida sunnada ah u gud. Dh: xalaalee.

waa la naqliyay ✓

1

(Hud-da)

2

1. Xubnaha uurkujirta midkood oo inta xuubkii ku rognaa soo jeexa, meel ka soo buurta.

3

2. Xuddunta soo buurata; buuf.

waa la naqliyay ✓

1

hud¹: m.dh (-do, m.l) Xiidmo soo gala meel caloosha ka mid ah oo xuubkii ku dahaarnaa dillaacay.

2

hud²: f.g1 (-day, -dday) Dhar dillaacsan tolid.

waa la naqliyay ✓

f. n. hernia

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) xudunta oo soo buurraata. Dh: buuf.

2

hud-da: (magac, dhedig, keli) meel baydhsan ama leexsan.

3

hud-da: (magac, dhedig, keli) xubnaha uurkujirta midkood oo inta xuubkii ku rognaa soo jeexa, meel kasoo buurta.

waa la naqliyay ✓

1

(Kud-ka)

2

Cudur dadka iyo xoolahaba ku dhaca oo badanaa aan laga kicin.

waa la naqliyay ✓

1

kud¹: m.l Cudur dadka iyo xoolahaba ku dhaca oo badanaa aan laga kicin.

2

kud²: f.g /mg1 (-day, -dday) 1. (f.g) Gam-maan is abaahin. 2. (f.mg) Orod bootin ku bilaabid.

waa la naqliyay ✓

1

kud¹: m.l Cudur dadka iyo xoolahaba ku dhaca oo badanaa aan laga kicin.

2

kud²: f.g/mg1 (-day, -dday) 1. (f.g) Gammaan is abaahin. 2. (f.mg) Orod bootin ku bilaabid. m.f.dh, kudid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] anthrax (disease, usually fatal)

2

kud v. leap about; gallop

waa la naqliyay ✓

1

-ay: (v) 1. attack wildly. 2. ran away fast

2

kud -ay: (v) mate (meeyt); to pair animals, especially camels for breeding ~ u hay, abaahi

3

kud -ka: (n) anthrax (aantharaakis); an infectious, fatal disease, especially of cattle and sheep

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) cudur dadka iyo xoolaha ku dhaca oo aan inta badan laga kicin. Dh: xaaraan, karaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Lud-da)

2

Cad hilib ah oo baruur leh.

waa la naqliyay ✓

m.dh Hilib jiir iyo baruur isugu jira oo aan laf lahayn.

waa la naqliyay ✓

m.dh Hilib jiir iyo baruur isugu jira oo aan laf lahayn.

waa la naqliyay ✓

f. n., (mass n.): flesh, fatty piece of meat

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) oogada nafleyda inteeda aan lafta lahayne jüidhka ah.

waa la naqliyay ✓

1

de: flesh, fatty piece of meat

2

lx: lud

3

pd: (-da)

4

ps: n1-f-mass

5

key: lud

waa la naqliyay ✓

1

(Mud-ka)

2

(xoolo) cad tahar iyo jiir iyo baruur isugu dhafan oo shafka iyo candhada u dhexeeya.

waa la naqliyay ✓

1

mud: m.l Cad, tahar iyo baruur isugu jira oo shafka iyo candhada u dhexeeya (geel).

2

mųd: f.g1 (-day, -dday) 1. Shay badanaa fiiqan meel ku turqid. 2. Cid daawo durid.

waa la naqliyay ✓

mųd: f.g1 (-day, -dday) 1. Shay badanaa fiiqan meel ku turqid. 2. Cid daawo durid. m.f.dh, mudid.

waa la naqliyay ✓

1

v. pierce; poke, prick; give an injection (to)

2

mud m. n. fatty meat from below the stomach

waa la naqliyay ✓

/madh/ (n) dhoobo.

waa la naqliyay ✓

-ay I day: (v) [with preposition ku] 1. penetrate with a sharp object; puncture (pangkjar); perforate (peer fa reeyt); pierce (pi-irs); jab (jaab); prod (paroodh). 2. inject (in jakt) with syringe (sariinj)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid xanuunsanaysa irbad dawo ku jirto ku dur oo dawada ku sii. Wiilka xummadbaa haysee noo mud. Dh: turuq, dur.

2

mud: (fal) shay caaro fiiqan leh sida mudaca irbad iyo wixii la mid ah jidh ama meel kale ku turuq. Qodax ku mud dhiig yari ha ka soo yaacee. Dh: dur, turuq, dalooli.

3

mud-ka: (magac, lab, keli) cad geela kaga yaal sararta oo ah inta xundhurta ka sarreysa waana cad isugu jira tahar, jiidh iyo baruur. Mudkaa laga cunaa geel hadduu kaa awaal go'e.

4

mud-ka: (magac,lab, keli) qiyaasaha badarka sharci ahaan loo bixiyo lagu qiyaaso mid ka mid ah oo u dhiganta sacab muggii. Labo mud bixi. Dh: sacab.

waa la naqliyay ✓

n., dhoobo, -adi, dhoobo hareedaad.

waa la naqliyay ✓

1

nud¹: m.dh Meesha la iskaga xiro xarko, dun iyo wixi lamida.

2

nud²: f.g1 (-day, -dday) Xarko, marooyin iyo wixi lamida isku xirid.

waa la naqliyay ✓

1

nud¹: m.dh Meesha la iskaga xiro xarko, dun iyo wixi lamida.

2

nud²: f.g1 (-day, -dday) Xarko, marooyin iyo wixi lamida isku xirid. m.f.dh, nudid.

waa la naqliyay ✓

v. lengthen, enlarge

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ladh; wax gaaban wax kale ku dheeree. Xadhigga aad soohayso, nud. Dh: dheeree, ladh, kaab.

2

nud: (fal) shay aad samaynayso dhudaha ka dhiman u buuxi. Dh: cuur.

3

nud -ka: (magac, lab, keli) ladh wax gaaban lagu dheereeyo. Dh: ladh, kaab.

4

nud-ka: (magac, lab, keli) urur unugyo ah oo isku qaab ah oo wada fala shaqo u gaar ah.

waa la naqliyay ✓

1

de: lengthen, enlarge

2

lx: nud

3

pd: (nuday)

4

ps: v1=

5

key: nud

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-day, -dday) Nafley hal mar ilkaha cunto ku goosasho. la-mid: rudh.

waa la naqliyay ✓

inch. v. take a bite ~ mouthful of something

waa la naqliyay ✓

-ay/rudday: (v) have a mouthful bite; have a good taste ~ cantuug

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) in mar ilkaha lagu goosto.

waa la naqliyay ✓

1

a: rudh

2

de: take a bite ~ mouthful of s.t.

3

lx: rud

4

pd: (ruday)

5

ps: v1=inch

6

syn: hudh

7

key: rud

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Waddo yar oo dhex marta geedo bahalla galeen ah. 2. Dhul dhir dhaadheer oo ciriiri ah leh oo aan la geli karin.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Waddo yar oo dhex marta geedo bahalla galeen ah. 2. Dhul dhir dhaadheer oo ciriiri ah leh oo aan la geli karin.

waa la naqliyay ✓

Sudd

waa la naqliyay ✓

s.m. - koonfur.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) buur soo oodan co aan waddo lahayn.

2

sud-da: (magac, dhedig, keli) meel sare dhulka uga yara kacsan.

waa la naqliyay ✓

sud, n.m. - koonfur (jiho)

waa la naqliyay ✓

m.l Daaq; caws.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) beertu marka ay bislaato ee madaxa laga soo guro halka la isugu keeno sabuullada, si loo tumo oo firida looga saaro. Uud weyn bayn noqotay beertii. Dh: madaarad.

2

uud -ka: (magac, lab, keli) doog dillaacay oo ubax baxshey.

waa la naqliyay ✓

1

de: pasture, meadow; land with piled straw ~ haystacks (after a harvest)

2

initial: u

3

lx: uud

4

pd: (-ka)

5

ps: n2a-m

6

key: uud

waa la naqliyay ✓

1

° (Xad-ka)

2

Soohdin; seere.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-day, -dday) Hanti qof kale leeyahay si qarsoodi ah u qaadasho.

waa la naqliyay ✓

1

xąd¹: m.l (-dad, m.l) 1. Xudduud; soohdin. 2. la-mid: xaj.

2

xąd²: m.l (-dad, m.l) (taar.) Xarriiqda kala qaybisa laba hanti ma guurto ah ama laba waddan.

3

xąd³: f.g1 (-day, dday) 1. Wax is-hortaagid. 2. Wax dhibid.

waa la naqliyay ✓

1

f.g1 (-day, -dday) Hanti qof kale leeyahay si qarsoodi ah u qaadasho. m.f.dh, xadid.

2

xąd¹: m.l (-dad, m.l) 1. Xudduud; soohdin. 2. la-mid: xaj.

3

xąd²: m.l (-dad, m.l) (taar.) Xarriiqda kala qaybisa laba hanti ma guurto ah ama laba waddan.

waa la naqliyay ✓

Limit

waa la naqliyay ✓

1

m. n. border, boundary, demarcation, frontier; limit, confine; legal sentence (to physical punishment)

2

xad v. steal, rob

waa la naqliyay ✓