xoqan

La boqray; boqor laga dhigay.

f.mg4 (-naa, -nayd) Qof boqornimo loo caleemo saaray ahaansho.

f.mg4 (-naa, -nayd) Qof boqornimo loo caleemo saaray ahaansho. m.dh, boqranaan.

der. [adjective] crowned

name-f crown prince/princess. Syn: Boqoro, Boqran

magaca gabadh dhalatay iyada oo madaxa shaqlan.

(tilmaame) nin la boqray; boqor laga dhigay. Nin bogran beeshiisu ma mooga.

de: crowned

lx: boqran

pd: (boqranaa)

ps: adj-der

key: boqran

(tilmaame) aad loo qurxiyay ama la bilay.

Qooq hayo.

f.mg4 (-qnaa, -qnayd) 1. Xoolo lab wax qooq hayo ahaansho. 2. Dugaag ama halaq wax dad cun ah ahaansho. 3. Qof kibir badan ahaansho. 4. Gabar wax galmo u baahan ahaansho.

f.mg4 (-qnaa, -qnayd) 1. Xoolo lab wax qooq hayo ahaansho. 2. Dugaag ama halaq wax dad cun ah ahaansho. 3. Qof kibir badan ahaansho. 4. Gabar wax galmo u baahan ahaansho. m.f.dh, qooqnaan.

der. [adjective] in rut (of male camel); sexually aroused (man) {rude}; on a rampage, wild

qooqnaa / qooqnayd: (adj) estrus (es taras); be in rut; a period of mammalian sexual activity, especially for a male camel

(tilmaame) mid qooq hayo, mid guurdoon ah. Nin qooqan ayaa gabadh loo doonayaa.

qooqan: (tilmaame) aad u kibirsan. Dh: kibirsan.

de: in rut (of male camel); sexually aroused (man) {rude}; [fig.] on a rampage, wild

lx: qooqan

pd: (qooqnaa)

ps: adj-der

key: qooqan

(tilmaame) haran oo wixii qashin ama guddaafad yaal la nadiifiyay ah. Dh: xaadhan, fiigan, salabaysan.

xaaqan: (tilmaame) sifaysan oo dhicis daatay wixii riximka ku hadhay laga soo nadiifiyey ah.

xaaqan: (tilmaame) xasuuqan oo aad loo laayay ah. Dadbaa meesha ku xaaqane soo gurmada.

f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Laba qof ama ka badan wax ay isku haystaan ka garramid.

v. claim one's rights

-ka: (magac, lab, keli) xaq isu sheegasho. Dh: xaqtamid.

de: claim one's rights

initial: x

lx: xaqtan

pd: (xaqtamay)

ps: v1=intr

key: xaqtan

(tilmaame) dhexda ka daloola con dhur lahayn ah. Geed xoldan ayaad keentay.

xoldan: (tilmaame) jirrid dab la qabadsiyaya Geedkii oo xoldan ayaan u tegey. Dh: xuldan

xoldan-ka: (magac, lab, keli) qoridda dhexdalaga qoro mooyaha qoricarraha iyo weelasha kal Jirridda xoldanka waa loogu tala galay.

La xoodey.

xoodan¹: f.mg1 (-dmay, -dantay; -dmi) Wax la xooday noqosho.

xoodan²: f.mg4 (-dnaa, -dnayd) Wax la xooday ahaansho.

der. [adjective] curved, slightly bent

-xoodnaa / xoodnayd: (adj) concave (kon-keeyv); curved (keervidh) ~ golxo leh,

(tilmaame) godan oo la soo qalloociyay ah. Qaansadu waa ul xoodan.

de: curved, slightly bent

initial: x

lx: xoodan

pd: (xoodnaa)

ps: adj-der

key: xoodan

m.dh eeg quman.

-xoqadaha (n) tonsils (ton-salis) ~ quman

(Xoqata-da)

Qun; xoqad.

m.dh (-ooyin, m.l) Qalab yar oo bir ah oo af godan oo qumanka lagu xoqo.

f. n., [collective] tonsils, adenoids; anything that irritates ~ inflames them

-da: (magac, dhedig, keli) xanuun ku dhaca qanjidhada jiqlaha. Xogato ayaa haysee barafka ka ilaali. Dh: cunaxanuun, cagagi.

de: tonsils, adenoids; anything that irritates ~ inflames them

initial: x

lx: xoqato

pd: (/da)

ps: n0-f-col

key: xoqato

(Xorayn-ta)

Xor ka dhigid.

m.f.dh eeg xoree.

vl. n. liberation; suffrage

-ta: (n) emancipation (i-maan-si-peey-shin); liberation (li-bareey-shin); liberalization (liberali-zeey-shin); setting free

-ta: (magac, dhedig, keli) wax madax bannaan oo kaskiisa ku meelmara ka dhgid. Dh: xorays.

de: liberation; suffrage Alt sp: xoreyn

initial: x

lx: xorayn

pd: (-ta)

ps: vn-f

key: xorayn

-ka: (magac, lab, keli) ciddi ku xaquuqitaan. Dh: xoqid.

xoqitaan -ka: (magac, lab, keli) xaquuqitaan oo wax meel ku dhejisan ka jijibin. Dh: xoqniin.

(Qan-ka)

(oogo) jin; jurmi; laf.

m.l Jurmi.

m. n. thickness, size; circumference

-ka: (magac, lab, keli) carrabka salkiisa halka ay ku yaallaan ilaha dhareerku ka soo baxo. Qanka carrabka ayaa i xanuunay.

qan -ka: (magac, lab, keli) han, cir. Qan weyniy waa reerkaaga colkii.

qan -ka: (magac, lab, keli) oogo, jimidh. Dh: muuqaal.

de: thickness, size; circumference

lx: qan

pd: (-ka Pl: qanan (ka))

ps: n4-m

syn: jurmi

key: qan

(Xan-ta)

Qof maqan oo wax xun oo hadduu joogo aan lagula dhaceen, laga sheego.

m.l/dh Xumo ka sheegidda qof maqan (xumo laga sheego).

m.l/dh Xumo ka sheegidda qof maqan (xumo laga sheego).

f. n. slander, calumny; gossip, back-biting

-ta: (n) gossip (gaa-sap)-, talebearing (teeyl-beer-ing)-, backbiting (baak-baayting) ~ xamasho

-ta: (magac, dhedig, keli) dhalliil iyo ceebo qof aan ku maqlayn laga sheego.

de: slander, calumny; gossip, back-biting

initial: x

lx: xan

pd: (-ta Pl: xanan (ka))

ps: n4-f

key: xan

غيبَهُ

xoq¹: m.l Beeyo qolof lagu fujiyo oo aan saafi ahayn. la-mid: xog¹, xog², xoq².

xoq²: m.dh la-mid: xoq¹.

xoq³: f.g1 (-qay, -qday) 1. Wax ciddiyaha marmarin. 2. Wax hoolid. 3. Cusbo gaar ah carruur dabada ka gelin. la-mid: xog³.

f.g1 (-qay, -qday) 1. Wax ciddiyaha marmarin. 2. Wax hoolid. 3. Cusbo gaar ah carruur dabada ka gelin. m.f.dh, xoqid. la-mid: xog.

v. scrape, rasp, scratch; grate; smooth, plane; give an enema

-ay/day: (v) scratch (iska-raaj); rub (rab); scrape (iskareeyp); scrub (iskaraab)

(fal) ciddiyaha jidhka dushiisa si fudud ugu xarxarruuf oo u dul jiidjiid. Dh: hoq, xog.

xoq: (fal) si xoog leh wax xagan kara ugu jidjid oo wax kaga goo. Gudumada afkeeda gidaarka ku xoq oo ranjiga ka daadi. Dh: xaquuq.

xoq: (fal) ilmo yar dabada ka sancee oo qori kaga aquuq. Ilmaha xoq. Dh: sancee.

xoq-a: (magac, lab, keli) cudur carruuta ku dhaca oo lagu daweeyo qori dabada laga gelgeliyo. Ilmuhu xoq buu leeyahaye xoq. Dh: hoq.

de: scrape, rasp, scratch; grate; smooth, plane; give an enema

initial: x

lx: xoq

pd: (xoqay / xoqday)

ps: v1=tr

key: xoq

-ka: (magac, lab, keli) inan bulshaawi ah oo cayaaraha iyo kulamada ku fiican laakiin hanti lumis ah.

aqan -ka: (magac, lab, keli) dibindaabyada noolaha lab uu ku geysto dhallinyaranimada. Markuu luqunmadoobow ratuhu laacdan baranaayo, isagaa u laandeyro badan laqanka xoolaade.

Deyn

/lown/ (n) 1. deyn (lacag ama wixii qof la amaahiyo) 2. deymin; amaahin.

Amaah

n., (a thing lent) amaah, -di.

/mown/ (n) 1. taah (jibaad ama cod gaar ah oo xanuunku keeno) 2. taahid (jibaadid).

n., taah, -hi; v.i., taah.

v.-inf: to say

oran v., neg., simple past tense: did not say

oran v., neg.-imp: don't say!

(v) to say. Ex: waxaan oran lahaa..; I would say..

-ka: (magac, lab, keli) go'aan falcelis ah Ilmuhu wuu kaa yar yahaye ha ka xaan qaadan.

(Xoon-ka)

Laxle.

xoon¹: m.l 1. Laxle. 2. Koox.

xoon²: m.l.u (cilmiga naflayda) Sooloji ahaan, koox xayawaanka ka mid ah oo iskusinji ah oo meel ku wada nool, noloshooduna iskuxidhantahay. Qaarkood sida shacaabiga iyo isboonjiga waxay iskaga dhegsanyihiin dusha, una shaqeeyaan sidii xayawaan keliya. Kuwu kalena, sida xoon cayayaanka dusha iskagama dhegsana, waxaanay leeyihiin ururro bulsho oo heer sare ah oo xubnahoodu shaqooyin kala duwan qabtaan.

xoon³: f.mg1 (-oomay, -oontay; -oomi) Wadajir, wax ama meel isugu soo ururid, isu soo tuurid; shamuumid; heemasho.

xoon¹: m.l 1. Laxle. 2. Koox.

xoon²: m.l.u (cilmiga naflayda) Sooloji ahaan, koox xayawaanka ka mid ah oo iskusinji ah oo meel ku wada nool, noloshooduna iskuxidhantahay. Qaarkood sida shacaabiga iyo isboonjiga waxay iskaga dhegsanyihiin dusha, una shaqeeyaan sidii xayawaan keliya. Kuwu kalena, sida xoon cayayaanka dusha iskagama dhegsana, waxaanay leeyihiin ururro bulsho oo heer sare ah oo xubnahoodu shaqooyin kala duwan qabtaan.

xoon³: f.mg1 (-oomay, -oontay; -oomi) Wadajir, wax ama meel isugu soo ururid, isu soo tuurid; shamuumid; heemasho. m.f.l, xoomid.

m. n. wasp

-ka: (n) wasp (waasp); a bee-like insect ~ laxle

(fal) ku soo urur. Dadweynoow soo xoon.

xoon-ka: (magac, lab, keli) daahirinta u horreysa ee maydka. Si degdeg ah maydka xoonka uga roga.

xoon -ka: (magac, lab, keli) cayayaan muuqaalka qudhaanta leh aadna uga weyn oo qaniinyo kulul oo cuf dhoobo ah geedaha iyo gidaarrada ku samaysta.

xoon-ta: (magacwadareed) dhir badan oo jiq ah. Wadiiqadii xoon bay ku af go'day. Dh: ay.

xoon-ta: (magac, dhedig, keli) shimbir ka mid ah shimbiraha badda oo inta badan cad oo si joogta ah isaga gooshta adduunka qaararkiisa. Xoon meeli ma seegto.

cf: laxle

de: wasp

initial: x

lx: xoon

pd: (-ka Pl: xoonan (ka))

ps: n4-m

key: xoon

m.l (-qayaal, m.l/dh) Qalab yar oo carruurta duburka looga xoqo.

m. n. enema, instrument for giving a baby an enema

-ha: (magac, lab, keli) qori carruurta lagu sanceeyo. Qori xoqe ii soo qor.

de: enema, instrument for giving a baby an enema

initial: x

lx: xoqe

pd: (/ha)

ps: n7-m

key: xoqe

f.g3 (-qday, -qatay) Meel jirka nafleyda ka mid ah oo cuncunaysa ciddi ama wax kale xoog ugu duugasho.

f.g3 (-qday, -qatay) Meel jirka nafleyda ka mid ah oo cuncunaysa ciddi ama wax kale xoog ugu duugasho. m.f.dh, xoqasho.

v. scratch oneself

(fal) ciddida ku jijibi jidhka oo cuncunka kaga bi'i. Ciddiyaha ku xoqo.

de: scratch oneself

initial: x

lx: xoqo

pd: (xoqday)

ps: v3b=tr

key: xoqo

1. (Boqon-ka) Xarigga, seedda boqonta laga sameeyo, oo qaansada.

2. (Boqon-ta) Seedda ciribta iyo muruqa kubka isu haysa; faysha shanshada iyo dhudhunka isu haysa; fayl.

boqon¹: m.l (-nno, m.dh) Xarig laga sameeyo seedda boqonta oo lagu xiro qaansada.

boqon²: m.dh (-qno, m.l) Seedda, ciribta iyo muruqa kubka isu haysa.

boqon³: m.dh (-qno, m.l) (cilmiga naflayda) Xarriiq toosan oo isku xirta laba barood oo ku dul yaalla xood. Tusaale ahaan, xarriijinta isku xirta laba barood oo ku yaalla meeriska goobada waa b..

boqon¹: m.l (-nno, m.dh) Xarig laga sameeyo seedda boqonta oo lagu xiro qaansada.

boqon²: m.dh (-qno, m.l) Seedda, ciribta iyo muruqa kubka isu haysa.

boqon³: m.dh (-qno, m.l) (cilmiga naflayda) Xarriiq toosan oo isku xirta laba barood oo ku dul yaalla xood. Tusaale ahaan, xarriijinta isku xirta laba barood oo ku yaalla meeriska goobada waa b..