xooxin

(Xoon-ka)

Laxle.

xoon¹: m.l 1. Laxle. 2. Koox.

xoon²: m.l.u (cilmiga naflayda) Sooloji ahaan, koox xayawaanka ka mid ah oo iskusinji ah oo meel ku wada nool, noloshooduna iskuxidhantahay. Qaarkood sida shacaabiga iyo isboonjiga waxay iskaga dhegsanyihiin dusha, una shaqeeyaan sidii xayawaan keliya. Kuwu kalena, sida xoon cayayaanka dusha iskagama dhegsana, waxaanay leeyihiin ururro bulsho oo heer sare ah oo xubnahoodu shaqooyin kala duwan qabtaan.

xoon³: f.mg1 (-oomay, -oontay; -oomi) Wadajir, wax ama meel isugu soo ururid, isu soo tuurid; shamuumid; heemasho.

xoon¹: m.l 1. Laxle. 2. Koox.

xoon²: m.l.u (cilmiga naflayda) Sooloji ahaan, koox xayawaanka ka mid ah oo iskusinji ah oo meel ku wada nool, noloshooduna iskuxidhantahay. Qaarkood sida shacaabiga iyo isboonjiga waxay iskaga dhegsanyihiin dusha, una shaqeeyaan sidii xayawaan keliya. Kuwu kalena, sida xoon cayayaanka dusha iskagama dhegsana, waxaanay leeyihiin ururro bulsho oo heer sare ah oo xubnahoodu shaqooyin kala duwan qabtaan.

xoon³: f.mg1 (-oomay, -oontay; -oomi) Wadajir, wax ama meel isugu soo ururid, isu soo tuurid; shamuumid; heemasho. m.f.l, xoomid.

m. n. wasp

-ka: (n) wasp (waasp); a bee-like insect ~ laxle

(fal) ku soo urur. Dadweynoow soo xoon.

xoon-ka: (magac, lab, keli) daahirinta u horreysa ee maydka. Si degdeg ah maydka xoonka uga roga.

xoon -ka: (magac, lab, keli) cayayaan muuqaalka qudhaanta leh aadna uga weyn oo qaniinyo kulul oo cuf dhoobo ah geedaha iyo gidaarrada ku samaysta.

xoon-ta: (magacwadareed) dhir badan oo jiq ah. Wadiiqadii xoon bay ku af go'day. Dh: ay.

xoon-ta: (magac, dhedig, keli) shimbir ka mid ah shimbiraha badda oo inta badan cad oo si joogta ah isaga gooshta adduunka qaararkiisa. Xoon meeli ma seegto.

cf: laxle

de: wasp

initial: x

lx: xoon

pd: (-ka Pl: xoonan (ka))

ps: n4-m

key: xoon

(Xoox-da)

Caanaha godolka ka soo horreeya.

m.dh Caanaha u horreeya oo laga liso ama laga nuugo candho irmaan.

f. n. first milk which comes from the udder during milking

-da: (magac, dhedig, keli) caanaha yar ee naasaha ku hadha een godolka ahayn ee marka. naaska la dhiijiyaba soo yaaca intaanu neefku godlan. Li: xig.

de: first milk which comes from the udder during milking

initial: x

lx: xoox

pd: (-da)

ps: n1-f

key: xoox

f.g/mg2 (-iyay, -isay) 1. (f.g) Foox shidid. 2. (f.g) Foox ka faallin. 3. (f.mg) Cabsasho.

f.g/mg2 (-iyay, -isay) 1. (f.g) Foox shidid. 2. (f.g) Foox ka faallin. 3. (f.mg) Cabsasho.m.f.dh, fooxin.

v. perfume with burning incense

(fal) (ka ~) xaal ama wax kale, foox kaga shid.

de: perfume with burning incense

lx: fooxi

pd: (fooxiyey)

ps: v2a=tr

key: fooxi

(Oofin-ta)

Ballan la qaaday fulin; dhammayn; gudid.

m.f.dh eeg oofi.

-ta: (magac, dhedig, keli) axdi ama ballan hore sidii ay ahayd u fulin. Oofinta ballantu waa waajib. Dh: gudid, buuxin, oofis. Li: burin.

oofin-ta: (magac, dhedig, keli) dhedig rimaya saarasho. Dh: rimin.

(Oohin-ta)

Baqdin weyn ama naxdin ama wax kale saamayskood muujin, oo inta badan qaylo iyo ilmo indhaha ka timaaddaa weheshaan; (ama boohin).

oohin¹: m.f.dh eeg oohi. la-mid: boohin.

oohin²: m.dh Dareen qofka ilmo ka keena.

m.dh Dareen qofka ilmo ka keena.

vl. n. crying, weeping

-ta: (n) cry (karaay)-, sobbing (soobing)

-ta: (magac, dhedig, keli) ilmo iyo dhawaaq wada socda oo lagu cabbiro ciil iyo tiiraanyo xanuun badan ama farxad xad dhaaf ah. Inantii la uleeyey oohin bay afka waaxday. Dh: boohin. Li: farxad, qosol.

oohin -ta: (magac, dhedig, keli) cid kale inay oydo sabab u noqosho.

cf: ooy

de: crying, weeping

lx: oohin

pd: (-ta)

ps: vn2-f

key: oohin

بكاء

-ka: (magac, lab, keli) meel muddo badan la deggaa ama dadku aad u dego oo shilin yeelatay. Dh: guricas.

(Oomin-ta)

Biyo lagu harraadbeelo siin la'aan; harraad ku jirrabid.

m.f.dh eeg oomi.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale biyo u diidid. Dh: harraadin.

-ta: (n) cry (karaay)-, sobbing (soobing) ~ oohin

f.g2 (-iyay, -isay) Qaanso boqon ku giijin.

(fal) toox u dhudhumi, u cabbir.

Mariid

Mariid

(n) a poison.

sun

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: xoodaami.

v. caress, stroke (especially an animal when milking it)

-yey / say: (v) caress (ka-rees); fondle (foon-dhal); pet (pet); stroke (istarook); cuddle (ka-dhel) ~ salaax, xoodaami

(fal) xoodaami; baabacada ku salaax. xoodid -da: (magac, dhedig, keli) soo godid oo wax xoodan ka dhigid. Qaansada xoodidda ku engeji. Dh: xoodis.

de: caress, stroke (especially an animal when milking it)

initial: x

lx: xoodi

pd: (xoodiyey)

ps: v2a=tr

key: xoodi

f.g/mg2 (-iyay, -isay) 1. (f.g) Wax xoog leh ka dhigid. 2. (f.mg) U x.: cid u shaqayn.

f.g/mg2 (-iyay, -isay) 1. (f.g) Wax xoog leh ka dhigid. 2. (f.mg) U x.: cid u shaqayn. m.f.dh, xoojin.

v. strengthen, reinforce; work, earn

-yey / say: (v) make strong or stronger; strengthen (istareeng- then); empower (em-paawer); reinforce (ri-in-foors)

(fal) taageero sii. Xaga xooji.

a: xoogee

de: strengthen, reinforce; work, earn

initial: x

lx: xooji

pd: (xoojiyey)

ps: v2a=tr

key: xooji

f.mg2 (-iyay, -isay) Xoor yeelasho.

v. cause (liquid) to bubble up, foam ~ froth

-yey say: (v) produce foam or froth (farooth) ~ xumbee

(fal) xunbo kaga keen; xoor kici. Xoori son xoorkiyo dhayda labaduba roone reerka u bo Dh: xunbaysii, aburee, xooree.

xoori-da: (magac, dhedig, keli) wax lagu gaaja beelo. Dh: luqmad.

de: cause (liquid) to bubble up, foam ~ froth

initial: x

lx: xoori

pd: (xooriyey)

ps: v2a=tr

key: xoori

(Boohin-ta)

Baqdin weyn ama naxdin ama wax kale saamayskood muujin, inta badan qaylo iyo ilmo indhaha ka timaaddaa weheshaan; (ama oohin).

m.dh la-mid: oohin.

-ta: (n) crying (karaay-ing); weeping (wiiping); shedding tears ~ oohin

-ta: (magac, dhedig, keli) ilmo kaga keenid oo kaga oohin. Boohinta agoonku waa denbi weyn. boohis -ka: (magac, lab, keli) ka oohinta cid kale; boohin kaga keenis. Boohis ma leha ninkii beerka kaa jaraye.

(Boojin-ta)

Qof aan raalli ahayn xoog kula tegid ama ku haysasho, badanaa gabar guur laga rabo ama qof la doona hayo inuu xoolo isku furto ama lagu furto; Afduub.

m.f.dh eeg booji.

-ta: (magac, dhedig, keli) xoolo ama ruux aan raalli ahayn qasab kula tegid. Boojin baa lagu qaatay gabadhii. Dh: afduubid, qafaalid.

(Bootin-ta)

1. Sid degdeg iyo xoog leh, qof ama wax kale, labo meelood isaga seeraarin, dhul taabad la'aan.

2. Booddo.

m.dh eeg booti. la-mid: booddo¹ (1), boodsiin, boodsiis, bootis.

m.dh eeg booti. la-mid: booddo¹: (1), boodsiin, boodsiis, bootis.

vl. n. jump, jumping

-ta: (n) the act of jumping; a leap ~ booddo

-ta: (magac, dhedig, keli) si xoog leh wax labo meelood isaga gudbin iyada oo aan dhulka la taabsiinaynin. Bootin dheeraa naagtu ma gorayo roob ka baxsan baa. Dh: boodsiin, booddo.

bootin -ta: (magac, dhedig, keli) arday dulmaray ardaydii kale fasalkiisa ka boodsiin oo meel kore gaadhsiin. Baruhu wuxuu bootin buu Bilan Buraale la maggaanyahay.

bootin -ta: (magac, dhedig, keli) ciyaar jabaq iyo jaan wanaagsan oo dumarka la qabaa ciyaaraan oo ta seylicada u eg waxa loo joogsadaa goobaab oo mid ayaa gudaha ku dhacda inta ay dallad qaadato midina ereyo ayay qaadda inta kalina way jiibiyaan marka la mirqaamo ayay labo ama saddex bootinta iyo qoobka ciyaarka isla yaqaannaa yay si bilicda leg gegada ugu boodaan ereyadeedana waxa ka mid ah: Alla ma duulaa sida dabaylaha, igu dhaladka Soomaaleey ma duulaa sida dabaylaha.

cf: kable

de: jump, jumping

lx: bootin

pd: (-ta)

ps: vn1-f

key: bootin

-ta: (n) crying (karaaying); weeping ~ boohin

(Coodin-ka)

Geed sida quwaaxa dhulka laga qoto oo la ruugo.

m.l Geed nagaar dhulka ku faalala oo leh laamo dhudhuuban, caleemo yaryar iyo buruq biyo badan oo la cuno.

m.l Geed nagaar dhulka ku faalala oo leh laamo dhudhuuban, caleemo yaryar iyo buruq biyo badan oo la cuno.

m. n. plant species resembling sugarcane

-ka: (magac, lab, keli) geed dhulka laga qoto oo sida quwaaxa loo ruugo. Dh: cooddin.