xoolo — Macnaha & Turjumaada

1

(Xoola-ha)

2

1. Nafleyda la dhaqdo sida geela, lo'da, ariga; duunyo.

3

2. Wixii la lee yahay oo xoogsi laga tabco ama si kale loo helo; maal.

4

3. Hanti; lihi.

waa la naqliyay ✓

m.l (-layow, m.l) 1. Saddexda meesi oo la dhaqdo (geed, lo', ari). 2. Hanti; maal.

waa la naqliyay ✓

m.l (-layow, m.l) 1. Saddexda meesi oo la dhaqdo (geed, lo', ari). 2. Hanti; maal.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] animal, livestock, cattle, flocks and herds; property, chattel, wealth, riches

waa la naqliyay ✓

-xoolaha: (n) 1. livestock (laayv-istook); domestic animals such as cattle, sheep, goat or camel. 2. wealth (weelth); riches (rijas); capital (kapital); means (miinis); resources (ri sooris) ~ maal, hanti, maaliyad, raasammaal

waa la naqliyay ✓

1

(I) Animale domestico, generico;

2

(E) Domestic animal, generic

3

(S) XOOLO (S. g.: Holo, Holo)

waa la naqliyay ✓

1

Patrimonio

2

Patrimony

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) nafleyda la manaafacaadsado e la dhaqdo oo ah adhi iyo ishin. Xoolo hortood hub samayso. Dh: duunyo, maal.

2

xoolo -ha: (magac, lab, keli) wax la leeyahay oo lagu intifaacsado mood iyo noolba. Xagla laaban xoolo kuma yimaaddaan. Dh: maal, cuud, hanti.

waa la naqliyay ✓

1

de: animal, livestock, cattle, flocks and herds; property, chattel, wealth, riches

2

initial: x

3

lx: xoolo

4

pd: (/ha Pl: xoolayow (ga))

5

ps: n6-m, n8-m-col

6

syn: adduun, cood ~ cuud, maal

7

key: xoolo

waa la naqliyay ✓

أَنْعَامٍ، حَيَوَانِ

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) crib (kiriib); cradle (kareey-dhel); cot (kaat) ~ sariir carruureed, dargo

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) sariirta yar ee carruurta lagu seexiyo inta ay sannadka koowaad ku jiraan. Cunug xool ku jiraa loo qaaday xamar. Dh: dhereb.

waa la naqliyay ✓

m.dh Ciyaarta turubka, hadba marka la dheelayo haadka loo boqro. la-mid: boolayn.

waa la naqliyay ✓

-boolada: (n) trumps (taraampis)

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) hadal faan iyo iska dheh ah.

2

boolo-da: (magac, dhedig, keli) ku wareejinta qaybinta turubka tartamaha laga tiro roonaaday. Boolo turub ma aan baran taniyo yaridiiye.

3

boolo-da: (magac, dhedig, keli) lacag hore oo ka socon jirtay Geeska Afrika. Dh: bawlad.

waa la naqliyay ✓

m.dh Caws dhaadheer, rarada laga sameeyo oo geed gaabyada ka hoos baxa.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-ooshay, -oolatay) Fooldareemid.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-ooshay, -oolatay) Fooldareemid. m.f.dh, foolasho.

waa la naqliyay ✓

v. be in labor, start to give birth

waa la naqliyay ✓

-foolatay: (v) give birth to: deliver (diliver). Ex: wiil bay foolatay; she delivered a baby boy

waa la naqliyay ✓

(fal) foolqaad si aad u dhashid; xanuunkii fooshu ha ku qabto. Dh: dhal.

waa la naqliyay ✓

1

de: be in labor, start to give birth

2

lx: foolo

3

pd: (foooshay / foolatay)

4

ps: v3b=

5

key: foolo

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-ooshay, -oolatay) Mindi iyo wixi lamida afaysasho.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) jar iyo meel haadaan ah.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Xubnaha taranka ee ragga; xiniinyo.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) tima la'aanta madaxa dadka. Dh: dhukuro.

2

moolo-da: (magac, dhedig, keli) geesa la'aanta xoolaha iyo xayawaanka.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg3 (-ooday, -oodatay) 1. (f.g) Xarig iyo wixi lamida oo dabacsan togid. 2. (f.g) Ceel si xood ah u shubid. 3. (f.mg) U x.: salaax ku raaxaysasho.

waa la naqliyay ✓

v. be happy ~ in pleasure (like an animal being pet)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) soo godo oo sida qaansada u soo foororso. Xoodo cirrada ha laguu xinneeyee. Dh: foororso, godo.

2

xoodo: (fal) xoodaan macaanso oo aad ula dhac. Xoodo haddii calaalcal debecsan bogga lagaa mariyo. Dh: xoodaanso.

waa la naqliyay ✓

1

de: be happy ~ in pleasure (like an animal being pet)

2

initial: x

3

lx: xoodo

4

pd: (xootay)

5

ps: v3a=intr

6

key: xoodo

waa la naqliyay ✓

1

(Hoyo) N Kirkia burgeri Stannard. Simaroubaceae.

2

N Kirkia tenuifolia Engl. Simaroubaceae.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) geedcaleemaad ka baxa buuraleyda didibka ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Abab-ka)

2

1. Daaqbarad (xoolo).

3

2. Dhallaanka yaryar waxbarashadooda hore sida cunno cunidda; sansaanka, habka, ku-dayashada, (ama abaab).

waa la naqliyay ✓

1

(Adduun-ka)

2

1. Dhulka iyo waxa deggan; ifka lagu nool yahay; duni.

3

2. Maal; xoolo; hanti; adduunyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Adduunya-da)

2

Adduun; duni; maal; xoolo; hanti.

waa la naqliyay ✓

1

(Amaah-da)

2

Xoolo qof qof ka doono, oo haysto, oo goor lagu ballamay kaddib, kii horoo lahaa uu u cesho.

waa la naqliyay ✓

1

1. (-) (Ammaan-ka) a) Nabad; nabadgelyo; badbaado; colaad la'aan. b) Kuruska geela meel ka mid ah oo ceeriinka lagu cuno.

2

2. (Ammaan-ta) a) Ereyo loo bogo oo kulul oo wanaagsan; faan. b) Xoolo madaxda,, lagu muuneeyo; sedo.

waa la naqliyay ✓

1

(Ammaana-da)

2

Xoolo, ama wax kale oo in laysu hayo laysugu dhiibto; ereg; ergiso.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Aroor-ka) a) Biyo doonasho (xoolo). b) Hoos aadid; degitaan; jeexniin; daliig qodan.

2

2. (Aroor-ta) Kolka waagu beryo; waabberi; arooryo.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Baad-da) Xoolo qofkii ama dadkii laga adkaado baxsho; sedo (sado); ammaan; canshuur.

2

2. (Baad-ka) a) Waxa dhulka ka baxa oo nafleyda daaqdaa, cunto; cunno. b) Labada garab oo haadka iyo dayuuraduhu ku duulaan; baal.

waa la naqliyay ✓

1

(Baadi-da)

2

1. Xoolo nool oo lumay.

3

2. Wax lumoo dhan guud ahaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Baaqima-da)

2

Neef xoolo ah oo aan madi ahayn; aan caano badan lahayn; badho; hooto; gabno; (ama baaqin).

waa la naqliyay ✓

1

(Baaqsi-ga)

2

(xoolo) Aan waqtigii uu rimi lahaa, rimin.

waa la naqliyay ✓

1

(Balala-da)

2

1. Geedo waabaayo leh.

3

2. Xoolo ceel la keeno, iyadoo aan yeel loo sidin oo dabadeed baryo lagu waraabsho.

4

3. Bilaw; unug.

5

4. Cudur xoolaha ku dhaca.

waa la naqliyay ✓

1

(Balxad-ka)

2

(xoolo) balxasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Balxasha-da)

2

(xoolo) Biyo badan, had iyo goor, cabbid; biyo durduurasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Baqtiyid-da)

2

(xoolo) iyadoo aan la birayn dhimasho; geeryoomid; (ama bakhtiyid).

waa la naqliyay ✓

1

1. (Bar-ka) Wax labo meelood oo is le'eg loo qaybshey, meeshood; nus.

2

2. (Bar-ta) a) Dhibic; gaashi; astaan. b) Xoolo.

waa la naqliyay ✓

1

(Bixid-da)

2

1. Meel (gudo, dhex...) ka tegid.

3

2. (ganacsi) gadmid, iibsamid; dhalid.

4

3. (xoolo) dhimasho.

5

4. Caloolbixid, shubmid, falmid, dooxmid.

6

5. (dhir, time, dab, qaylo, ...) soo dheeraan; korid. 6. Muuqasho; arkid.

waa la naqliyay ✓

1

(Biyadhac-a)

2

1. (xoolo) balli waran ama webi ka cabbid.

3

2. Meel jab ah oo biyo ka degtaan (ama biyadhaceen).

waa la naqliyay ✓

1

(Boojin-ta)

2

Qof aan raalli ahayn xoog kula tegid ama ku haysasho, badanaa gabar guur laga rabo ama qof la doona hayo inuu xoolo isku furto ama lagu furto; Afduub.

waa la naqliyay ✓

1

(Booli-da)

2

Xoolo ama hanti kale oo la dhacay; xoolo xaaraan ah.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-oshay, -olatay) Dhar, haan iyo wixi lamida dhexda ka tolasho.

waa la naqliyay ✓

-da: (magacwadareed) eeg alool.

waa la naqliyay ✓

m.l Dhul sare oo siman.

waa la naqliyay ✓

-foollada: (n) neutral (niyuutraal) ~ bilaa marsho

waa la naqliyay ✓

1

(Golola-da)

2

1. Astaamaha summadda mid kamid ah.

3

2. Hadal si wanaagsan loo dhisay, badanaa hadal la dulmaro, xubnihiisa iyo qodbihiisana la koobo oo la sheego.

4

3. (cilmiga dhismaha) dhis qaabka qaansada leh oo guryaha iyo kaabadaha iyo wixii la mid ah loo yeelo, culays celin ama qurux darteed; qaanso.

5

4. Wax la qurxiyey oo qaab gololo - summad yare soo xoodan - loo yeelay.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Summadda xoolaha lagu dhigo mid ka mid ah. 2. Hadal si wanaagsan loo jeediyey. 3. Dhis qaab qaanso leh oo meel loo dhiso.

waa la naqliyay ✓

f. n. brand-mark, insignia; diagram, sketch; indirect speech, metaphor

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) hadal si wanaagsan loo jeediyey.

2

gololo -da: (magac, dhedig, keli) dhis qaab qaanso leh oo meel loo dhiso.

3

gololo -da: (magac, dhedig, keli) summad lagu dhigo xoolaha oo luqunta ku wareegsan. Aan sumad rag kaga gaar ah iyo gololo loo yeelin. Dh: mareeg.

4

gololo -da: (magac, dhedig, keli) inan gashaanti ah. Gololo, ma is guursanaa? Dh: gabadh.

waa la naqliyay ✓

1

de: brand-mark, insignia; diagram, sketch; [fig.] indirect speech, metaphor

2

lx: gololo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: gololo

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) Gool noqosho.

waa la naqliyay ✓

inch. v. gain weight, get fat (of livestock ~ animal)

waa la naqliyay ✓

(fal) naax oo gool noqo.

waa la naqliyay ✓

1

a: gooloob

2

de: gain weight, get fat (of livestock ~ animal)

3

lx: goolow

4

pd: (gooloobay)

5

ps: v1=inch

6

key: goolow

waa la naqliyay ✓

-koollada: (n) glue (guluu); adhesive (ad hiisiv); paste (peeyst); epoxy (i-poksi) ~ xabag

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) Mindi, godin, waran iyo wixi lamida af u yeelasho.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Gariirad. 2. Wax jilicsan oo diismay.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Gariirad. 2. Wax jilicsan oo diismay.

waa la naqliyay ✓

f. n. spring ~ springs; suspension {automotive}

waa la naqliyay ✓

-moollada: (n) spring (ispiring)

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) xariirad.

2

moollo -da: (magac, dhedig, keli) xax jilicsan oo diismay.

3

moollo -da: (magac, dhedig, keli) xubnaha taranka ee ragga. Dh: xiniinyo.

waa la naqliyay ✓

1

cf: gariirro {It}

2

de: spring ~ springs; suspension {automotive}

3

lx: moollo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

key: moollo

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-laaday, -laatay) 1. Wax cumri dheer yeeshay noqosho (nafley). 2. Cid barwaaqoobid. 3. Ka n.: wax ka haqab beelid (cid). 4. Ku n.: cid wax kale nolosheedu ku xirantahay noqosho. 5. Ku n.: cid meel deggan noqosho.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-laaday, -laatay) 1. Wax cumri dheer yeeshay noqosho (nafley). 2. Cid barwaaqoobid. 3. Ka n.: wax ka haqab beelid (cid). 4. Ku n.: cid wax kale nolosheedu ku xirantahay noqosho. 5. Ku n.: cid meel deggan noqosho. m.f.dh, noolaansho.

waa la naqliyay ✓

inch. v. live, become alive; survive; thrive, prosper

waa la naqliyay ✓

(fall duco' cimrigaa ha raago.

waa la naqliyay ✓

1

de: live, become alive; survive; thrive, prosper

2

lx: noolow

3

pd: (noolaaday)

4

ps: v3a=inch

5

xe: Long live Somalia!

6

xv: nooloow

7

key: noolow

waa la naqliyay ✓

s.m. - dadweyne, shacbi.

waa la naqliyay ✓

s.m. - duub; kuus.

waa la naqliyay ✓

m.dh Meel loogu dhakado neefka (ugaar) la rabo in la khatalo; shoomo.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) meel loogu. dhakado neefka ama ugaadha la rabo in la khatalo. Dh: shoomo.

waa la naqliyay ✓

(Hobble) C.N Cardiospermum corindum L. Sapindaceae.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg3 (-saday, -satay) 1. (f.g) Nafley salaaxasho. 2. (f.mg) Nafley salaax u bogid.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) teed la iska kiciyo oo xoog la muujiyo

waa la naqliyay ✓

1

(Xoogow-ga)

2

Xoogoobid.

waa la naqliyay ✓

1

xoogow¹: m.l la-mid: xoogoobid.

2

xoogow²: f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) Xoog yeelasho.

waa la naqliyay ✓

vl. n. becoming strong

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xoog yeelo; itaal biirso.

2

xoogow: (fal) waxoogaa aan badnay. Rag xoogow ah ayaa dawga maray. Dh: xoogaa.

waa la naqliyay ✓

1

de: becoming strong

2

initial: x

3

lx: xoogow

4

pd: (-ga)

5

ps: vn-m

6

key: xoogow

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) Wax tacbasho; shaqaysasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) Wax tacbasho; shaqaysasho. m.f.dh, xoogsasho.

waa la naqliyay ✓

v. work; use someone for one's work, take on someone as a helper

waa la naqliyay ✓

-xoogsaday / xoogsatay: (v) work to accomplish something; do a physical job

waa la naqliyay ✓

(fal) naftaada u shaqayso. Intaad yartahay xoogso. Dh: tabco, hedlo, shaqayso.

waa la naqliyay ✓

1

de: work; use s.o. for one's work, take on s.o. as a helper

2

initial: x

3

lx: xoogso

4

pd: (xoogsaday)

5

ps: v3a=tr

6

key: xoogso

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xoolo dhaqo oo faraqabsiin yeelo. Kol haddaad muddakartay reerka u xoolay oo caydha ka saar. Dh: xoolee, dhaq. Li: caydhi.

2

xoolay: (fal) bar adduun oon xoolo ahayn xoolo u rog. Dahabkan xoolay oo geel iyo adhi ka iibi. Dh: xoolee.

3

xoolay: (fal) weel dux xoolaad ku shub oo cusaybka ka baabi'i gocoyannimada ka bi'i. Dhillka aad toshay xoolay: Dh: qaabay.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-leeyay, -laysay) 1. Weel, dhig iyo wixi lamida asal, xayr iyo wixi lamida marin si loogu dhaqmo. 2. Cid xoolo u uruurin. 3. Godadka jarta, shaxda iyo wixi lamida dhagxaan ku ridid.

waa la naqliyay ✓

1

v. give livestock ~ property to someone, make someone rich

2

xoolee v. waterproof the inside of a fiber vessel

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xoolo dhaqo oo faraqabsiin xoolo nool ah yeelo. Kol haddaad muddakartay reerka u xoolee. Dh: xoolay dhaq. Li: caydhi

2

xoolee: (fal) bar adduun oon xoolo ahayn xoolo u rog. Dahabkan xoolee oo geel iyo adhika libi. Dh: xoolay.

3

xoolee: (fal) weel dux xoolaad ku shub oo cusaybka ka baabi'i: gocoyannimada ka bi'i. Dhiilka aad toshay xoolee. Dh: qaabay

waa la naqliyay ✓