xoogeyn — Macnaha & Turjumaada

1

(Xoogeyn-ta)

2

Xoojin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xoogee.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale cudud ku taageerid; xoog iyo tamar ku kordhin. Dh: xoojin, xoogeys.

waa la naqliyay ✓

Comp. adj., (ie. n., adj.): strong, powerful

waa la naqliyay ✓

-aa / ayd: (adj) very strong; vigorous (viga-ras); mighty (maay-ti); powerful (paawer-fuul)

waa la naqliyay ✓

ciyaar qadiimi ah oo ka mid ah ciyaaraha jiibta, jaanta iyo sacabka lagu ciyaaro oo ku caan ah Jabuuti, dhulka Soomaalida ee Itoobiya, gobollada Waqooyi-Galbeed iyo Awdal ee Soomaaliya. Dh: saddexley.

waa la naqliyay ✓

1

de: strong, powerful

2

initial: x

3

lx: xoogweyn

4

pd: (xoogweynaa)

5

ps: adj-cmp

6

key: xoogweyn

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid kale cudud ku taageer; xoog iyo tamar ku kordhi. Waxbarashada dalka xoogey, Dh: xooji, xoogee, tamaree. Li: laciifi.

2

xoogey-ga: (magac, lab, keli) in yar oo aan badnayn oo la yaraysanayo. Dh: inyar, waxoogaa, xoogaa, waxoogeey, qadar.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) cudud ku taageerid; xoog iyo tamar ku kordhin. Xoogaynta tayada waxbarasho ayaa ah yoolka sannadkan. Dh: xoojin, xoogeys.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) taag iyo tayo ka taageerid.

waa la naqliyay ✓

1

(Xoojin-ta)

2

1. Xoog u yeelid; adkayn; xoogeyn.

3

2. (ka-xoojin, u-xoojin) Hawl qabasho; shaqayn.

waa la naqliyay ✓

redoubler, v. - xoogeyn; labalaabid mar labood; laaba-laabid

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax la xoojiyay oo la tamareeyey ah. Ciidanka dhulka oo diyaarado ku xoogeysan ayaa meeshii qabsaday. Dh: xoojisan.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, kelii) wax itaal weyn ahaansho. Dh: itaalweyni. Li: xoogyari.

waa la naqliyay ✓

1

(Joogteyn-ta)

2

Wax jooga ama joogto ah ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg joogtee.

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) consistency (konsis-tansi); regularization

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax aad qabanaysay, sii wadid oo waarin.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-stay, -satay) Xoog yeelasho.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-stay, -satay) Xoog yeelasho. m.f.dh, xoogeysasho.

waa la naqliyay ✓

v.auto: grow stronger, strengthen oneself

waa la naqliyay ✓

-xoogeystay / xoogeysatay: (v) become stronger; be strong; be restored; recuperate (ri-kuu-pareeyt); make a comeback ~ tabarayso

waa la naqliyay ✓

(fal) itaal iyo tamar yeelo. Cadawga u xoogayso. Dh: itaalayso, tamarayso.

waa la naqliyay ✓

1

de: grow stronger, strengthen oneself

2

initial: x

3

lx: xoogeyso

4

pd: (xoogeystay)

5

ps: v3b=auto

6

key: xoogeyso

waa la naqliyay ✓

1

(Fogeyn-ta)

2

1. Meel durugsan geyn, u dhigid; meel shishe geyn.

3

2. Shisheeye ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg fogee.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) meel durugsan geyn, u dhigid; meel shilshe geyn; fogeys.

2

fogeyn-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, faquuqid oo takoorid. Dh: fogeys.

waa la naqliyay ✓

1

(Hogeyn-ta)

2

Hilib ama cunno kale, hog ku dubid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg hogee. la-mid: hogeys.

waa la naqliyay ✓

e.d Waa belo!

waa la naqliyay ✓

inter. shucks! too bad!

waa la naqliyay ✓

(inteijection) used to express sorrow or dismay: woe (wow)

waa la naqliyay ✓

1

de: shucks! too bad!

2

lx: hoogey

3

pd: (-da)

4

ps: intj

5

key: hoogey

waa la naqliyay ✓

1

(Orgeyn-ta)

2

(xoolo) Kudid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg orgee.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) ri'yo kudid, ri'yo saarasho. Orgi keli ah ayaa orgeynta riyaha oo dhan ku filan. Dh:rimin.

2

orgeyn-ta: (magac, dhedig, keli) orgeynta lafteeda. Dh: orgays.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-geeyay, -geysay) Wax xoog leh ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

v. strengthen, make strong, reinforce

waa la naqliyay ✓

1

a: xooji

2

de: strengthen, make strong, reinforce

3

initial: x

4

lx: xoogee

5

pd: (xoogeeyey)

6

ps: v2b=tr

7

key: xoogee

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg boogee.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) gabadh aroosad ah gudniinkii fircooniga ahaa ka furid. Dh: reerayn. boogayn-ta: (magac, dhedig, keli) meel, nabar boog ah ka dhigid. Xoqiddu qayb libaax ayay ka ciyaartaa boogaynta finanka yaryar. Dh: nabarayn, boogays.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg doogee.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) dhul naq helay. doog yeelasho. Buurihii doogayn ayaa ka muuqata.

waa la naqliyay ✓

1

(Dooyeyn-ta)

2

Dooyo dooyo u socosho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dooyee. la-mid: dooyeys.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) ilaalo ciidanka ka horraysa, samayn. Koox yar ayaa dooyaynta ku filan. Dh: ilaalayn.

waa la naqliyay ✓

e.d la-mid: hooddeyn.

waa la naqliyay ✓

(interjection) used to give permission to come inside: you may come inside

waa la naqliyay ✓

m.dh (daawo) Alkolooyd laga sameeyey caleenta geedka loo yaqaan kooka (erythroxylon coca) amaba shaybaarrada lagu diyaariyo, waxa loo isticmaalaa dawo suuxiso meel kooban ee jirka, sida: qalliinka isha, dhegta, sanka iyo cunaha.

waa la naqliyay ✓

m.dh (daaw.) Alkolooyd laga sameeyey caleenta geedka loo yaqaan kooka (erythroxylon coca) amaba shaybaarrada lagu diyaariyo, waxa loo isticmaalaa dawo suuxiso meel kooban ee jirka, sida: qalliinka isha, dhegta, sanka iyo cunaha.

waa la naqliyay ✓

1

(Qoodeyn-ta)

2

Si qoode ah u socosho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg qodee. la-mid: qoode (4).

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: woodid.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) doorasho, ka cod bixin.

waa la naqliyay ✓

1

(Xergeyn-ta)

2

Xoolo meesha lagu xerrinayo geyn, u kaxayn, ku hayn.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xergee. la-mid: xerrin.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) xoolo meel lagu xerriyo u rarid oo geyn. Dh: xergeys.

waa la naqliyay ✓

-aa / ayd: (adj) strong (istaroong); tough (taf); powerful (paawer-fuul) ~ xoog leh

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) itaal leh; xoog hay Cidan xooggan ayaa loo diray furinta.

2

xooggan: (tilmaame) ku badan oo awood ku leh.

waa la naqliyay ✓

1

(Xoolayn-ta)

2

1. Xoolo ka dhigid, u geddiyid.

3

2. Weel la tolay oo cusub, gocoyonnimada ka bi'in.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xoolee.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) xoolo dhaqasho oo faraqabsiin xoolo nool ah yeelasho. Dh: xoolays. dhigid.

2

xoolayn-ta: (magac, dhedig, keli) bar adduun con xoolo ahayn xoolo u rogid. Dahabkani xoolayn ayuu ku roon yahay: Dh: xoolays.

3

xoolayn -ta: (magac, dhedig, keli) weel dux xoolaad ku shubid oo cusaybka ka baabi'in; gocoyannimada ka bi'in. dhiilka cusub xoolayn la'aan ha dhigin. Dh: qaabayn.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dhoobee.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax dhoobo marin; dhoobo ku talbiisid. Dhoobayntu aqallada way adkaysaa.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg foodgoo. la-mid: foodgooyo (2).

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg googgoo.

waa la naqliyay ✓

e.d Jawaabta loo celiyo qofka yiraahdo hooddi.

waa la naqliyay ✓

e.d Jawaabta loo celiyo qofka yiraahdo hooddi.

waa la naqliyay ✓

inter. come in! (response to a request to enter one's house)

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, dibindaabyeyn; luggoyn.

waa la naqliyay ✓

1

a: hoodeyn

2

de: come in! (response to a request to enter one's house)

3

lx: hooddeyn

4

ps: intj

5

key: hooddeyn

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) kaayaysi oo kolba mar waxqabadka la wareegid. Dh: meerto.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg moollee. la-mid: moolleys.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: noocayn.

waa la naqliyay ✓

v., neg. past progressive form: do / does not know; was / were not recognizing

waa la naqliyay ✓

1

a: aqooneynin / aqooneyn

2

de: do / does not know; was / were not recognizing

3

lx: oqooneyn

4

pd: (oqooneynin)

5

ps: v4d-neg-ppgr

6

key: oqooneyn

waa la naqliyay ✓

vl. n., [compound] importing, bringing in

waa la naqliyay ✓

1

cf: maalsoodejin

2

de: importing, bringing in

3

initial: s

4

lx: soogelin

5

pd: (-ta)

6

ps: vn-f-cmp

7

key: soogelin

waa la naqliyay ✓

1

(Sooryeyn-ta)

2

Soorid; martiqaadid.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg sooryayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Tooghayn-ta)

2

Qof u toogo hayn, xurmo iyo in wax loo galo u qabid, ka warqabid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg tooghay.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) ka warqabid. ka warhayn, tooghays.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-nno, m.dh) Nooc maryaha la guntado ka mid ah oo ballac weyn leh.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) xoolagooyo wax ku siin. Dh: kaalo.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) xoog yeelasho.

waa la naqliyay ✓

(fal) itaal iyo tamar yeelo. Cadawga u xoogayso. Dh: itaalayso, tamarayso. Li: daciif.

waa la naqliyay ✓

m. n., [compound] secretary

waa la naqliyay ✓

1

a: xoghaye

2

de: secretary

3

initial: x

4

lx: xooghaye

5

pd: (/ha)

6

ps: n7-m-cmp

7

key: xooghaye

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) cid qaamaysan tudh ku dhihid. Nin deyn qabaa yoongayn buu ka baqaa.

waa la naqliyay ✓

1

(Korjoogeyn-ta)

2

Dusha ka ilaalin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg korjoogee. la-mid: korjoogteyn.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) dusha ka ilaalin. Dh: kormeer.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg moogeysii. la-mid: moogeysiis.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) kaayaysin kolba mid hawsha u dhiibid. Dh: kaayaysin.

waa la naqliyay ✓

1

(Xoolaggoyn-ta)

2

Xoolaggooyo wax ku siin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xoolaggoo. la-mid: xoolaggooyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Geyn-ta)

2

Wax meel ka qaadid oo meel kale dhigid, gaarsiin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg gee.

waa la naqliyay ✓

vl. n. transporting, conveying

waa la naqliyay ✓