Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

-ka: (magac, lab, keli) xumbo uu dareere xoog u shubmaa kiciyo. Hadhuub gaallo xoodhliyo xunbada halab ma weydeen e. Dh: bas, galax, balax, sulux, xoor, xooj.

2

xoodh -ka: (magac, lab, keli) harag qudhmay oo ura. Xoodhbaa urayee naga tuura. Dh: xoor.

waa la naqliyay ✓

v. chisel, carve out (to make a hollow space)

waa la naqliyay ✓

1

de: chisel, carve out (to make a hollow space)

2

initial: x

3

lx: xolodh

4

pd: (xoldhay)

5

ps: v1=tr

6

key: xolodh

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, dhedig, kel) maro la xidho.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Xood-da) a) Hab ceelasha qaarkood loo shubo. b) Xoodaamis; salaax.

2

2. (Xood-ka) Ul yar; xowd.

waa la naqliyay ✓

1

xood¹: m.l (-dyo, m.l) 1. Ul yar; dhenged. 2. Xoodamis; salaax.

2

xood²: m.dh 1. Xoodamis; salaax. 2. Hab ceelasha qaarkood loo shubo.

3

xood³: f.g1 (-day, -dday) Xarig iyo wixi lamida oo dabacsan togid.

waa la naqliyay ✓

Curve

waa la naqliyay ✓

1

m. n. cane, small stick

2

xood [feminine] n. carress, gentle pat ~ stroke

3

xood v. make a slight curve ~ bend in, make somewhat bent ~ concave

waa la naqliyay ✓

1

(fal) soo god oo qoolaab. Bal soo xood usha an qaanso ka dhigee. Dh: qallooci. Li: toosi.

2

xood-da: (magac, dhedig, keli) hab ceelasha qaarkood loo shubo. Xoodda baro.

3

xood -ka: (magac, lab, keli) diilin ama xarriiq tartiib u weecda isaga oo isgodaya dul mara xarriijimo xisaabeed oo u taagan doorsoomidda tiro ama heer wax leeyahay.

4

xood -ka: (magac, lab, keli) eeg xawd.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dho, m.dh) (baayoloji) Unug taran oo keligii kobci kara iyada oo aanu la kulmin unug kale oo taran b.ka waxa soo saara dhirta, fangiga, bakteeriyada iyo qaar ka mid ah borotosoowaha. B.ku wuxuu noqon karaa noole u eg waalidkii ama wuxuu mari karaa heer kale oo meerta nololeed.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dho, m.dh) (baay.) Unug taran oo keligii kobci kara iyada oo aanu la kulmin unug kale oo taran b.ka waxa soo saara dhirta, fangiga, bakteeriyada iyo qaar ka mid ah borotosoowaha. B.ku wuxuu noqon karaa noole u eg waalidkii ama wuxuu mari karaa heer kale oo meerta nololeed.

waa la naqliyay ✓

Dust

waa la naqliyay ✓

m. n., (mass n.): dust

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) dust (dhast) ~ boor, bus

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) ciid budo ah oo dabaysho qaadqaaddo.

waa la naqliyay ✓

1

de: dust

2

lx: boodh

3

pd: (-ka Pl: boodhadh (ka))

4

ps: n4-m-mass

5

key: boodh

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) maqaar yar oo qudhmuun. Dh: xoodh.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rar, m.l) la-mid: koor¹.

waa la naqliyay ✓

m. n. coat

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) coat (kowt); overcoat (ooverkowt); jacket (jaaket)

waa la naqliyay ✓

1

a: koor {N}

2

de: coat

3

lx: koodh

4

pd: (-ka Pl: koodhadh (ka))

5

ps: n4-m

6

key: koodh

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab keli) hal jawaan oo buuxa; jawaan mudho ah oo buuxa. Loodh bariis ah dukaanka ka qaado. Dh: kiintaal, loor.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: nood.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) lacagta inteeda warqadaha ah. Dh: noor. Li: qaddaadiic.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] stud animals [col.] ; uncastrated male animal

waa la naqliyay ✓

-a: (n) adult and strong male animals that have not been castrated ~ qoor

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magacwadareed) lab aan la dhufaanin oo xiniinyo qaba waxna saran kara. Qoodhi gardabo iskama dayso. Dh: qoor, qoodhqab.

2

qoodh-ka: (magac, lab, keli) shey badhkii. Qoodh sonkor ah ayaan carruurta u keenay. Dh: badh, nus.

3

qoodh -ka: (magac, lab, keli) candhada xoolaha ishinka ah afartooda kurximood ee naasaha ka korreeya. Dh: kurxin.

waa la naqliyay ✓

1

a: qoor

2

de: stud animals [col]; uncastrated male animal

3

lx: qoodh

4

pd: (-dha Pl: qoodhadh (ka))

5

ps: n4-f-col

6

key: qoodh

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) bir dilaaya oo qoryaha afka hore lagaga xidho.

waa la naqliyay ✓

m.l Xarig sida badan saan ka samaysan oo dhigaha kor looga xiro.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: xoodaami.

waa la naqliyay ✓

v. caress, stroke (especially an animal when milking it)

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) caress (ka-rees); fondle (foon-dhal); pet (pet); stroke (istarook); cuddle (ka-dhel) ~ salaax, xoodaami

waa la naqliyay ✓

(fal) xoodaami; baabacada ku salaax. xoodid -da: (magac, dhedig, keli) soo godid oo wax xoodan ka dhigid. Qaansada xoodidda ku engeji. Dh: xoodis.

waa la naqliyay ✓

1

de: caress, stroke (especially an animal when milking it)

2

initial: x

3

lx: xoodi

4

pd: (xoodiyey)

5

ps: v2a=tr

6

key: xoodi

waa la naqliyay ✓

f.g/mg3 (-ooday, -oodatay) 1. (f.g) Xarig iyo wixi lamida oo dabacsan togid. 2. (f.g) Ceel si xood ah u shubid. 3. (f.mg) U x.: salaax ku raaxaysasho.

waa la naqliyay ✓

v. be happy ~ in pleasure (like an animal being pet)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) soo godo oo sida qaansada u soo foororso. Xoodo cirrada ha laguu xinneeyee. Dh: foororso, godo.

2

xoodo: (fal) xoodaan macaanso oo aad ula dhac. Xoodo haddii calaalcal debecsan bogga lagaa mariyo. Dh: xoodaanso.

waa la naqliyay ✓

1

de: be happy ~ in pleasure (like an animal being pet)

2

initial: x

3

lx: xoodo

4

pd: (xootay)

5

ps: v3a=intr

6

key: xoodo

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Cirro. 2. Daash, sida meel baabuurta la dhigta oo guriga raacsan.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Cirro. 2. Daash, sida meel baabuurta la dhigta oo guriga raacsan.

waa la naqliyay ✓

m. n., (mass n.): gray ~ light, collectiveored hair

waa la naqliyay ✓

nickname; name-m gray ~ light-colored skin/hair

waa la naqliyay ✓

-ah: (n) white hair; gray hair ~ ciroole

waa la naqliyay ✓

magac loo bixiyo wiil caddaan u dhashay.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) caddaan saafiya. Waxa la qalay wan xoosh ah. Dh: xay, caddaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: gray ~ light-colored hair

2

initial: x

3

lx: xoosh

4

pd: (-ka)

5

ps: n-m-mass

6

key: xoosh

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) xoorka tusaale ahaan, kor mara biyaha saabuunta leh iyo caanaha ama noolaha qaarkii afka ka yimaadda. Awrku wuu qooqan yahay oo abur buu afka ka wadaa. Dh: xunbo, xoodh, xoor, xumbo.

2

abur -ka: (magac, lab, keli) jaad xamaaratada ka mid ah oo sida subxaanyada u dheer. Duudka iyo labada dhinac waxa uu ku leeyahay diillimo madmadow.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) diirka ka qaadasho; dubka sare ka xoodhin. Dh: hoolasho.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax xoodhsan.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) dusha sare ee walax wax yeelid; xoodhsanaan.

waa la naqliyay ✓

(fal) xoodhi oo dubka ka saar.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dubka ka saarid oo xoodhin.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) gacanta ku dhig oo yeelo. Dh: hanti, qabso, hel, taab. Li: waa.

2

hano -da: (magac, dhedig, keli) cudur keena finan madaxa ku dhaca oo timaha daadiya. Timihii hano ayaa ka xoodhiyay. Dh: tufe, tufo.

3

hano-da: (magac, dhedig, keli) xoolo aanad lahayn oo si sharci darro ah lagu cuno. Hano nin cunay haybad beel. Dh: boolli, xaaraan. Li: xalaal.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) hab noocyo badan leh oo hargaha dhogorta lagaga xoodhiyo. Woobayntu waa hab magadka ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) la magdeeyey oo dhogor iyo cadba laga xoodhshay ah.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) meged la geliyey oo idiin laga dhigay ah; dhogorta laga xoodhiyay ah. Masalladu waa harag megdaysan.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) dhogor, caleen ama timo daadasho oo ka xoodhid. Dh: hoolid diirmid, galdhicid.

2

mudhxid-da: (magac, dhedig, keli) xoodid jidhka uu haraggu ka hoolmo. Dh: hoolmid.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) xoodhitaan oo caleen ama timo ka hoolmitaan.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax muruxsan noqo.

2

murux: (tilmaame) xoodhsan oon caleen ama dhogor lahayn ah. Dh: xiiran.

3

murux-a: (magac, lab, keli) caleen ama dhogor laan. Cadhadu xoolaha murux ayay ka dhigtaa.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) diiran oo dhogortii ama caleentii ay ka xoodhay ah. Dh: diiran, xoodhsan.

waa la naqliyay ✓

(fal) dubka ama haragga ka xoodhi oo ka siib. Dh: mudhxi.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) dhogor, caleen ama timo daadasho oo ka xoodhid. Dh: hoolmid, diirmid, galdhicid.

2

murxid-da: (magac, dhedig, keli) xoodhid jidhka uu haraggu ka hoolmo. Gubashadu murxid ayay timaha u keentaa. Dh: hoolmid.

3

murxid -da: (magac, dhedig, keli) xoodhid oo caleen ama tima ka hoolmid. Xilli abaareedka murxidda geeduhu la yaab ma leh.

waa la naqliyay ✓

1

erey lagu cabbiro baxsadka wax degdeg u fakada. Faraskii mutulux ayuu yidhi. Dh: bidh, fitir.

2

mutulux-a: (magac, lab, keli) mudhux aan dhogor ama caleen lahayn. Dh: xoodhsan.

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) wax qoorta laga gooyay ah. Dh: gawracan, biraysan.

2

qalan: (tilmaame) jarjaran oo la kala googooyay ah. Hadal iyo hilbaba kala qalan. Dh: saafan.

3

qalan: (tilmame) caafimaad ahaan loo jeexay ah. Ninku wuu qalan yahay Dh: jeexan.

4

qalan -ka: (magac, lab, keli) geed hargaha lagu magdiyo oo lagu xoodhiyo. Qarbidka qalan ku asal.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) deymow; amaah ha lagugu yeesho.

2

qardow -ga: (magac, lab, keli) xoodh xoodh us jidhka diirku ka xoqxoqmo. Dh: xoodhxoodh, qardaw.

waa la naqliyay ✓

m.dh Xalleefato.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) caano budo ah.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) meesha geela dhiigga ah lagu kala qaato ee lagu oodo. Geelu kolkuu boodhada ku oodanyahayee wada ololaayo.

waa la naqliyay ✓

v. whistle

waa la naqliyay ✓

-da: (n) whistle (wisal) ~ foori

waa la naqliyay ✓

1

(fal) foodhin same. Dh: foori.

2

foodhi -da: (magac, dhedig, keli) sangadh ama yeedh la maglo oo samaysanta kolka inta bushimaha la isu dhoweeyo oo neef xoog leh laga soo daayo; foodhin; foori.

waa la naqliyay ✓

1

a: foori {N}

2

de: whistle

3

lx: foodhi

4

pd: (foodhiyey)

5

ps: v2a=

6

key: foodhi

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) weelka guriga intiisa la tolo. Dh: hogor.

waa la naqliyay ✓

m.l Canshuur dadka laga qaado.

waa la naqliyay ✓

m.l Canshuur dadka laga qaado.

waa la naqliyay ✓

m. n. head tax, per capita tax

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) canshuur dadka laga qaado.

waa la naqliyay ✓

1

de: head tax, per capita tax

2

lx: koodhi

3

pd: (-ga)

4

ps: n-m

5

key: koodhi

waa la naqliyay ✓

1

m. n. increment, increase

2

korodh [inchoative] v. increase, grow, be added to, develop

waa la naqliyay ✓

-ay I tay: (v) increase (inkiriis); multiply (moltipalaay); expand (ikispaandh) ~ siyaado

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wax biiro yeesha ama siyaada.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) xubinta taranka ee labka; xubinta labku ka kaadsho. Dh: qoore, caadh, gus.

waa la naqliyay ✓

[QOODI, GO-ODI, QODI, GODIJ Caesalpinia sp. aff. C. erianthera 03

waa la naqliyay ✓

(Godi) C, NFD, S Caesalpinia eriathera Chiov. Caesalpinaceae.

waa la naqliyay ✓

-qoodhaha: (n) testicles (tas-tikalis); scrotum (iskaroow-tam) ~ qooro, xaniiyo, raayo

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) eeg qoodhe. qoodhxumee: (fal) foolxumee; qaab silloon u yeel. Dh: foolxumee.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli)) furun la quuto oo qooshka daqiiqda laga dubo. Roodhi wacan, oo nin loo dubay, oo ninkii duday oon ka daba tegay, uu i soo dilay. Dh: rooti, furun.

waa la naqliyay ✓

m.dh (kiimika) Naatriyam Kaarbooneyt (Na2CO3). Budo wiriqlaawe ah oo cad, taas oo kuusanta marka loo banneeyo hawada sababtoo ah waxa ay noqotaa cokane.

waa la naqliyay ✓

m.dh (kiim.) Naatriyam Kaarbooneyt (Na2CO3). Budo wiriqlaawe ah oo cad, taas oo kuusanta marka loo banneeyo hawada sababtoo ah waxa ay noqotaa cokane.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: soode.

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) shaaha intiisa yar oo koobka ku hadha.

2

toodhe -ha: (magac, lab, keli) shaah ka yar koob badhkii, marka la cabo hadhaaga yar. Koobka ka daadi intaa toodhaha ah ee ku hadhay.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) faan iyo gooddi uu ruux naftiisa ku bilo isaga oo isqaadqaadaya. Toodho waa faan iyo is tus. Dh: golaaftan.

waa la naqliyay ✓

1

de: cane, small stick

2

hm: 1

3

initial: x

4

lx: xood

5

pd: (-ka Pl: xoodad (ka))

6

ps: n4-m

7

see: xawd

8

key: xood_1

waa la naqliyay ✓

1

de: carress, gentle pat ~ stroke

2

hm: 2

3

initial: x

4

lx: xood

5

pd: (-da)

6

ps: n1-f

7

key: xood_2

waa la naqliyay ✓

1

de: make a slight curve ~ bend in, make somewhat bent ~ concave

2

hm: 3

3

initial: x

4

lx: xood

5

pd: (xooday)

6

ps: v1=tr

7

key: xood_3

waa la naqliyay ✓

La xoodey.

waa la naqliyay ✓

1

xoodan¹: f.mg1 (-dmay, -dantay; -dmi) Wax la xooday noqosho.

2

xoodan²: f.mg4 (-dnaa, -dnayd) Wax la xooday ahaansho.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] curved, slightly bent

waa la naqliyay ✓

-xoodnaa / xoodnayd: (adj) concave (kon-keeyv); curved (keervidh) ~ golxo leh,

waa la naqliyay ✓