Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

La xoodey.

waa la naqliyay ✓

1

xoodan¹: f.mg1 (-dmay, -dantay; -dmi) Wax la xooday noqosho.

2

xoodan²: f.mg4 (-dnaa, -dnayd) Wax la xooday ahaansho.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] curved, slightly bent

waa la naqliyay ✓

-xoodnaa / xoodnayd: (adj) concave (kon-keeyv); curved (keervidh) ~ golxo leh,

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) godan oo la soo qalloociyay ah. Qaansadu waa ul xoodan.

waa la naqliyay ✓

1

de: curved, slightly bent

2

initial: x

3

lx: xoodan

4

pd: (xoodnaa)

5

ps: adj-der

6

key: xoodan

waa la naqliyay ✓

f.mg4 la-mid: xoodan².

waa la naqliyay ✓

1

(fal) iskaa u qoolaabo; iskaa u soo godo. Sida dhigta u xoodsan. Dh: qallooco.

2

xoodsan: (tilmaame) soo godan oo qoolaaban. Qori soo xoodsan ayaa qaansada laga dhigaa.

waa la naqliyay ✓

La ooday; xiran; niiban.

waa la naqliyay ✓

1

oodan¹: m.l 1. Qof ka dhashay qolo xoog iyo tiro badan. 2. Bawdka beerta. 3. Meel dhir badan leh oo mariddeedu dhibtahay. 4. la-mid: oodmid.

2

oodan²: m.dh Ciyaarta shaxda oo aan meel laga soo galo lahayn.

3

oodan³: f.mg1 (-dmay, -dantay; -dmi) 1. Wax xirmay noqosho (albaab, xero iyo wixi lamida). 2. Arrin, hadal iyo wixi lamida wax naan meel haysan noqosho.

4

oodan⁴: f.mg4 (-dnaa, -dnayd) 1. Xero wax la ooday ahaansho. 2. Qof aan waxba la dhacsiin karin ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

oodan¹: m.l 1. Qof ka dhashay qolo xoog iyo tiro badan. 2. Bawdka beerta. 3. Meel dhir badan leh oo mariddeedu dhibtahay.

2

oodan²: f.mg1 (-dmay, -dantay; -dmi) 1. Wax xirmay noqosho (albaab, xero iyo wixi lamida). 2. Arrin, hadal iyo wixi lamida wax naan meel haysan noqosho. m.f.dh, oodmid.

3

oodan³: f.mg4 (-dnaa, -dnayd) 1. Xero wax la ooday ahaansho. 2. Qof aan waxba la dhacsiin karin ahaansho. m.f.dh, oodnaan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] shut ~ fenced in, enclosed with a brushwood fence

waa la naqliyay ✓

-oodnaa oodnayd: (adj) fenced (feensidh); enclosed with a fence

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) xidhan oon meelna ka furnayn ah. Irriddu way oodan tahay.

2

oodan: (tilmaame) ood ku wareegsan. Ijaar oodan ayaa naga soo hor baxay.

3

oodan-ka: (magac, lab, keli) qof an waxba garanayn oo af iyo ilbaxnimo midna hayn.

4

oodan -ka: (magac, lab, keli) dad tiro iyo tayo ba buuxa oo hiil iyo hoo yeesha. Adhigaaga raacsaan lahaa agabla' weeyaan e, markay oon baxday i tidhi oodankaan ahay e. Dh: laandheere.

5

oodan -ka: (magac, lab, keli) dhul jiq ah oo meel laga galo iyo meel laga baxo midna lahayn. Sidaan u yaacaynay ayaan dhul oodan ah gallay.

6

oodan-ta: (magac, dhedig, keli) shax dhinac kasta ka soo xidhantay oo aan meel loo guuro lahayn. Shaxdii oodan ayey gashay.

waa la naqliyay ✓

1

de: shut ~ fenced in, enclosed with a brushwood fence

2

lx: oodan

3

nt: oodan (oodmay) [v1=inch]

4

pd: (oodnaa)

5

ps: adj-der

6

key: oodan

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) neef geela oo dhowaan dhashay oo yara adkaaday. Dh: qurbac, nirig, awr.

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) dhexda ka daloola con dhur lahayn ah. Geed xoldan ayaad keentay.

2

xoldan: (tilmaame) jirrid dab la qabadsiyaya Geedkii oo xoldan ayaan u tegey. Dh: xuldan

3

xoldan-ka: (magac, lab, keli) qoridda dhexdalaga qoro mooyaha qoricarraha iyo weelasha kal Jirridda xoldanka waa loogu tala galay.

waa la naqliyay ✓

1

(Xoodin-ta)

2

Salaaxid; xoodaamin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xoodi.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) xoodaamin.

2

xoodin -ta: (magac, dhedig, keli) soo godid. Bakooraddu xoodinta badan way ku jabtaa.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Feer-ka) a) Sacabka oo duuban oo qof kale, dagaal ama cayaar, xoog loogu dhufto. b) Cayaar ku dhisan, labo qof oo feer isla dhaca, taniyo inta mid laga adkaado; feertan.

2

2. (Feer-ta) ) Lafo sida qaansada u xoodan oo lafdhabarta ku qodqotoma, xagga horena lafsakaarta, badankood madaxyada ku hayaan, middood. b) Dhinac; barbar.

waa la naqliyay ✓

1

(Golola-da)

2

1. Astaamaha summadda mid kamid ah.

3

2. Hadal si wanaagsan loo dhisay, badanaa hadal la dulmaro, xubnihiisa iyo qodbihiisana la koobo oo la sheego.

4

3. (cilmiga dhismaha) dhis qaabka qaansada leh oo guryaha iyo kaabadaha iyo wixii la mid ah loo yeelo, culays celin ama qurux darteed; qaanso.

5

4. Wax la qurxiyey oo qaab gololo - summad yare soo xoodan - loo yeelay.

waa la naqliyay ✓

1

(Qaloon-ka)

2

1. Badar raran kulul ama qiiq kulul lagu dubey; salool.

3

2. Godan; xoodan; qooxan.

waa la naqliyay ✓

1

(Qarandi-da)

2

1. Bahal Afrika ku nool; wuxuu lee yahay oogo qallafsan, dhabar sida qaansada u xoodan, lugo gaaggaaban oo xoogag badan, dhego kuwa dameeraha u eg, dabo sal weyn oo af dhuuban iyo gafuur dheer; waxay cuntaa aboorka iyo quraanyada iyo wixii la mid ah; xabaalaquf; saddexsuulley.

3

2. Injirta lo'da.

waa la naqliyay ✓

Aan toosnayn; qaansada qaabkeeda leh; godan; nadoocsan; qooxan; xoodan.

waa la naqliyay ✓

m.l Qudaar dhuudhuuban oo yare xoodan ee maraqa lagu dhireeyo, oo dhadhan wanaagsanna ku kordhisa.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) Qalab gadaal ku leh daab la qabsado oo ka samaysan bir dheer, xalleefsan, xoodan, hal dhinac wax ku goysa oo geed nugulka iyo wixi lamida lagu jaro.

waa la naqliyay ✓

1

bed¹: m.l (-dad, m.l) Masaaxa dhul ku fadhiiyo.

2

bed²: m.l (-dad, m.l) (xisaab) Summad A. Cabbirka ama baaxadda dul. Dushu waxa ay noqon kartaa dul sallax ah ama dul xoodan. Halbeegga caalamiga ah ee bedka waa mitir labajibbaaran (m2).

3

bed³: m.l/dh (-do, m.l) 1. Caafimaad; ladnaan. 2. Badbaado. la-mid: bąd.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) (fiisikis) Walax kasta oo ileys mootiye ah, lehna hal dhinac oo xoodan ama labada dhinacba xoodan. Bikaacada waxa lagu tilmaansadaa nooca dulaheeda ama raadka duluhu ku leeyihiin dhud ileys.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-dho, m.l) (daawo) Mid ka mid ah lafaha dhuudhuuban oo xoodan, kuwaas oo sameeya qafis daboola ilaaliyana wadnaha iyo sambabada. Feedhuhu waxay u samaysanyihiin lammaane ku xidhan taxanaha lafdhabarta xammaaratada, shimbiraha iyo naasleyda) ilaa iyo kalxanta oo xagga hore ah.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-cmo ..., m.l) Gacanka goobada ee xoodan halka bar ee xodka.

waa la naqliyay ✓

m.l (-ooyin, m.l) (fiisikis) Hummaagga oo yeesha iin-muuqaal, ayna sababtay, bikaaco ama muraayad xoodan. Haydh midabkeeda humaaggu waxa uu yeeshaa hariiryo midabaysan, taas oo ay ugu wacantahay hannaanka kala geddisan ee ay midabada kala geddisan u qalloocdaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-iyo, m.l) Bahal duurjoog ah oo leh af dhuuban iyo gafuur dheer, dhego dhaadheer oo kuwa dameeraha u eg, lugo gaaggaaban oo xoogag badan, dhabar sida qaansada u xoodan iyo dabo sal weyn leh oo cuna aboorka, quraanyada iyo wixi lamida; xabaalaquf; saddexsuulley.

waa la naqliyay ✓

1

xarriiq¹: m.dh (-qo, m.l) 1. Daliig, jiitin. 2. la-mid: xarriijin, xarriiqin.

2

xarriiq²: m.dh (-qo, m.l) (xisaab) Isku xir ka dhexeeya laba barood oo ku yaalla dululaati ama dul xarriiqi waxa ay leedahay dherer haseyeeshee, ma laha ballac, waxa ay noqon kartaa mid toosan ama xoodan. Hidda toosan waa fogaanta ugu gaaban ee u dhaxaysa laba barood oo ku yaalla dul fidsan.

3

xarriiq³: f.g1 (-qay, -qday) Xarriiq samayn.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. (fiisikis) Fallaadh abbaarka, fallaadh noqodka iyo liganuhuba waa isku sallax. 2. (fiisikis) Xagal abbaarka (i) = xagal noqodka (r) wuxuna sax ku yahay noqodka ka dhaca dulaha muraayadaha obtikaad ee sallaxa ah iyo kuwa xoodanba.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xoodan¹.

waa la naqliyay ✓

1

(Xoodnaan-ta)

2

Wax xoodan ahaan.

waa la naqliyay ✓

1

xoodnaan¹: m.f.dh eeg xoodan². la-mid: xoodnaansho, xoodsanaan, xoodsanaansho.

2

xoodnaan²: m.dh 1. Dhakhsaha isbeddelka ee jihada xood halka bar gaar ahaneed ee xoodkaasi. 2. Rogaalka gacanka goobada, taas oo, si aad ah ugu ekaaneyso xood halka bar la isa siiyey.

3

xoodnaan³: m.dh (xisaab) Summad k. Dhaqsaha isbeddelka ee tiirada taabtaha ee xood, marka loo eego fogaanta ku dhereran xoodka.

waa la naqliyay ✓

m.dh (xisaab) Summad k. Dhaqsaha isbeddelka ee tiirada taabtaha ee xood, marka loo eego fogaanta ku dhereran xoodka.

waa la naqliyay ✓

Curvature

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] state of being stroked ~ petted

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) curvature (keer-vi-juur); concave (kon-keeyv)

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax soo godan oo xoodan ahaan. Dhigta xoodnaanta waa loogu tala galay. Dh: godnaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: state of being stroked ~ petted

2

initial: x

3

lx: xoodnaan

4

pd: (-ta)

5

ps: n0-f-abs

6

key: xoodnaan

waa la naqliyay ✓

m.l/dh (-aamo, m.l) Koor weyn oo geela loo xiro. la-mid: buudaan.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) koorta geela loo xidho midda ugu weyn. Boodaanta geela xidhanee, badhtamaha hilada daaqaaya.

waa la naqliyay ✓

1

(Boodayn-ta)

2

Bood dhar ku mayrid; aad u caddayn.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg boodee. la-mid: boorayn (2).

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) dhar maydhid oo aad u caddayn. Boodaynta dharkaa gaari lagu yaqaanaaye.

waa la naqliyay ✓

La soo laabay; nadoocsan.

waa la naqliyay ✓

1

loodsan¹: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Wax la loodiyey noqosho.

2

loodsan²: f.mg4 (-naa, -nayd) Wax la loodiyey ahaansho.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] bent, curved

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax qalloocsan; wax la soo laabay. Dh: xoodsan, muquunsan, nadoocsan. Li: toosan.

waa la naqliyay ✓

1

de: bent, curved

2

lx: loodsan

3

pd: (loodsanaa)

4

ps: adj-der

5

key: loodsan

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax la dhafay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) sida ay tahay maahee si kale moodaya ah. Ninku inuu saxsan yahay ayuu moodsan yahaye runta u sheega.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) si goode ah u socosho. Dh: qoodays.

waa la naqliyay ✓

(n) Sudan; Khartoum is the capital and the largest city ~ Suudaan

waa la naqliyay ✓

La xoldhay.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax la xoldhay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] chiseled, engraved, carved out

waa la naqliyay ✓

1

de: chiseled, engraved, carved out

2

initial: x

3

lx: xoldhan

4

pd: (xoldhanaa)

5

ps: adj-der

6

see: xolodh

7

key: xoldhan

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: xoodsasho.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) cudud ku taageerid; xoog iyo tamar ku kordhin. Xoogaynta tayada waxbarasho ayaa ah yoolka sannadkan. Dh: xoojin, xoogeys.

waa la naqliyay ✓

-aa / ayd: (adj) strong (istaroong); tough (taf); powerful (paawer-fuul) ~ xoog leh

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) itaal leh; xoog hay Cidan xooggan ayaa loo diray furinta.

2

xooggan: (tilmaame) ku badan oo awood ku leh.

waa la naqliyay ✓

1

(Xoolayn-ta)

2

1. Xoolo ka dhigid, u geddiyid.

3

2. Weel la tolay oo cusub, gocoyonnimada ka bi'in.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xoolee.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) xoolo dhaqasho oo faraqabsiin xoolo nool ah yeelasho. Dh: xoolays. dhigid.

2

xoolayn-ta: (magac, dhedig, keli) bar adduun con xoolo ahayn xoolo u rogid. Dahabkani xoolayn ayuu ku roon yahay: Dh: xoolays.

3

xoolayn -ta: (magac, dhedig, keli) weel dux xoolaad ku shubid oo cusaybka ka baabi'in; gocoyannimada ka bi'in. dhiilka cusub xoolayn la'aan ha dhigin. Dh: qaabayn.

waa la naqliyay ✓

Urursan; tuuran; shirsan.

waa la naqliyay ✓

1

xoonsan¹: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Wax meel ku uruursan ama tuursan noqosho.

2

xoonsan²: f.mg4 (-naa, -nayd) Wax meel ku uruuray ama tuursan ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

xoonsan¹: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Wax meel ku uruursan ama tuursan noqosho. m.f.dh, xoonsamid.

2

xoonsan²: f.mg4 (-naa, -nayd) Wax meel ku uruuray ama tuursan ahaansho. m.f.dh, xoonsanaan.

waa la naqliyay ✓

(adj) gathered (gatheridh); packed (paakt); crowded (karaaw-dhidh) tuunsan, tuban

waa la naqliyay ✓

1

1. (Xood-da) a) Hab ceelasha qaarkood loo shubo. b) Xoodaamis; salaax.

2

2. (Xood-ka) Ul yar; xowd.

waa la naqliyay ✓

1

xood¹: m.l (-dyo, m.l) 1. Ul yar; dhenged. 2. Xoodamis; salaax.

2

xood²: m.dh 1. Xoodamis; salaax. 2. Hab ceelasha qaarkood loo shubo.

3

xood³: f.g1 (-day, -dday) Xarig iyo wixi lamida oo dabacsan togid.

waa la naqliyay ✓

Curve

waa la naqliyay ✓

1

m. n. cane, small stick

2

xood [feminine] n. carress, gentle pat ~ stroke

3

xood v. make a slight curve ~ bend in, make somewhat bent ~ concave

waa la naqliyay ✓

1

(fal) soo god oo qoolaab. Bal soo xood usha an qaanso ka dhigee. Dh: qallooci. Li: toosi.

2

xood-da: (magac, dhedig, keli) hab ceelasha qaarkood loo shubo. Xoodda baro.

3

xood -ka: (magac, lab, keli) diilin ama xarriiq tartiib u weecda isaga oo isgodaya dul mara xarriijimo xisaabeed oo u taagan doorsoomidda tiro ama heer wax leeyahay.

4

xood -ka: (magac, lab, keli) eeg xawd.

waa la naqliyay ✓

1

(Xoon-ka)

2

Laxle.

waa la naqliyay ✓

1

xoon¹: m.l 1. Laxle. 2. Koox.

2

xoon²: m.l.u (cilmiga naflayda) Sooloji ahaan, koox xayawaanka ka mid ah oo iskusinji ah oo meel ku wada nool, noloshooduna iskuxidhantahay. Qaarkood sida shacaabiga iyo isboonjiga waxay iskaga dhegsanyihiin dusha, una shaqeeyaan sidii xayawaan keliya. Kuwu kalena, sida xoon cayayaanka dusha iskagama dhegsana, waxaanay leeyihiin ururro bulsho oo heer sare ah oo xubnahoodu shaqooyin kala duwan qabtaan.

3

xoon³: f.mg1 (-oomay, -oontay; -oomi) Wadajir, wax ama meel isugu soo ururid, isu soo tuurid; shamuumid; heemasho.

waa la naqliyay ✓

1

xoon¹: m.l 1. Laxle. 2. Koox.

2

xoon²: m.l.u (cilmiga naflayda) Sooloji ahaan, koox xayawaanka ka mid ah oo iskusinji ah oo meel ku wada nool, noloshooduna iskuxidhantahay. Qaarkood sida shacaabiga iyo isboonjiga waxay iskaga dhegsanyihiin dusha, una shaqeeyaan sidii xayawaan keliya. Kuwu kalena, sida xoon cayayaanka dusha iskagama dhegsana, waxaanay leeyihiin ururro bulsho oo heer sare ah oo xubnahoodu shaqooyin kala duwan qabtaan.

3

xoon³: f.mg1 (-oomay, -oontay; -oomi) Wadajir, wax ama meel isugu soo ururid, isu soo tuurid; shamuumid; heemasho. m.f.l, xoomid.

waa la naqliyay ✓

m. n. wasp

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) wasp (waasp); a bee-like insect ~ laxle

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ku soo urur. Dadweynoow soo xoon.

2

xoon-ka: (magac, lab, keli) daahirinta u horreysa ee maydka. Si degdeg ah maydka xoonka uga roga.

3

xoon -ka: (magac, lab, keli) cayayaan muuqaalka qudhaanta leh aadna uga weyn oo qaniinyo kulul oo cuf dhoobo ah geedaha iyo gidaarrada ku samaysta.

4

xoon-ta: (magacwadareed) dhir badan oo jiq ah. Wadiiqadii xoon bay ku af go'day. Dh: ay.

5

xoon-ta: (magac, dhedig, keli) shimbir ka mid ah shimbiraha badda oo inta badan cad oo si joogta ah isaga gooshta adduunka qaararkiisa. Xoon meeli ma seegto.

waa la naqliyay ✓

1

cf: laxle

2

de: wasp

3

initial: x

4

lx: xoon

5

pd: (-ka Pl: xoonan (ka))

6

ps: n4-m

7

key: xoon

waa la naqliyay ✓

(suffix) their (deer). Ex: gurigooda; their house

waa la naqliyay ✓

1

de: their

2

lx: -ooda

3

ps: pro-det-3pl

4

xe: their cow

5

xv: =-kooda

6

key: -ooda

waa la naqliyay ✓

1

1. Aan dhab u kala baxsanayn; laaban; qalloocan; nadoocsan; xoodan; booran.

2

2. (Godan-ta) Xiidanka yaryar cadka ugu horreeya oo caloosha madaxa ku haya.

waa la naqliyay ✓

1

godan¹: m.dh 1. Xiidmaha yar yar meesha qalloocan ee ay ka lowdaan. 2. la-mid: godin. Magac falag.

2

godan²: f.mg4 (-dnaa, -dnayd) Wax la godey ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-dnaa, -dnayd) Wax la godey ahaansho. m.f.dh, godnaan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] curved, bent

waa la naqliyay ✓

-aa: (adj) bended (beendidh); curved (kuurvidh)

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) meel hoosaysa ama weel leh meel ay wax u joogsadaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: curved, bent

2

lx: godan

3

pd: (godnaa)

4

ps: adj-der

5

key: godan

waa la naqliyay ✓

1

(Hodan-ka)

2

Qof xoolo badan leh; maalqabeen; tanaad; taajir; (ama hodon).

waa la naqliyay ✓

1

hodan¹: m.l.kh (-nno, m.dh) H. ah: qof hanti badan leh. la-mid: hodon.

2

hodan²: f.mg1 (-dmay, -dantay; -dmi) 1. Qof hanti badan leh noqosho. 2. Wax la dagay noqosho.

waa la naqliyay ✓

1

hodan¹: m.l.kh (-nno, m.dh) H. ah: qof hanti badan leh. la-mid: hodon.

2

hodan²: f.mg1 (-dmay, -dantay; -dmi) 1. Qof hanti badan leh noqosho. 2. Wax la dagay noqosho. m.f.dh, hodmid.

waa la naqliyay ✓

pr. n., [feminine] Hodan

waa la naqliyay ✓

1

m. n. wealthy person, rich man

2

hodan [inchoative] v. be ~ become rich, get wealthy

waa la naqliyay ✓

riche.

waa la naqliyay ✓