xood — Macnaha & Turjumaada

1

1. (Xood-da) a) Hab ceelasha qaarkood loo shubo. b) Xoodaamis; salaax.

2

2. (Xood-ka) Ul yar; xowd.

waa la naqliyay ✓

1

xood¹: m.l (-dyo, m.l) 1. Ul yar; dhenged. 2. Xoodamis; salaax.

2

xood²: m.dh 1. Xoodamis; salaax. 2. Hab ceelasha qaarkood loo shubo.

3

xood³: f.g1 (-day, -dday) Xarig iyo wixi lamida oo dabacsan togid.

waa la naqliyay ✓

Curve

waa la naqliyay ✓

1

m. n. cane, small stick

2

xood [feminine] n. carress, gentle pat ~ stroke

3

xood v. make a slight curve ~ bend in, make somewhat bent ~ concave

waa la naqliyay ✓

1

(fal) soo god oo qoolaab. Bal soo xood usha an qaanso ka dhigee. Dh: qallooci. Li: toosi.

2

xood-da: (magac, dhedig, keli) hab ceelasha qaarkood loo shubo. Xoodda baro.

3

xood -ka: (magac, lab, keli) diilin ama xarriiq tartiib u weecda isaga oo isgodaya dul mara xarriijimo xisaabeed oo u taagan doorsoomidda tiro ama heer wax leeyahay.

4

xood -ka: (magac, lab, keli) eeg xawd.

waa la naqliyay ✓

1

(Xolod-ka)

2

1. Qori weyn oo in laga gubey.

3

2. Dab la isu shidi jirey oo la isku dhaarin jirey.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dyo, m.dh) Jirrid weyn oo qallalan oo labada af mid dab ka baxayo.

waa la naqliyay ✓

m. n. partly burnt log

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax jurmi ama qaro leh gudo u yeel oo dhexda ka qor. Geedka xolod.

2

xolod: (fal) jirrid gunta dab kaga shid oo rid. Geedka engegan xolod oo ka qoyan ka baydh. Dh: xulad.

3

xolod-ka: (magac, lab, keli) gun weyn oo jirrid ah oo golayaasha lagu shito oo habeenkii oo dhan dhamac bixiya. Xolodka innoo bakhtii. Dh: xulad, dogob.

waa la naqliyay ✓

1

cf: misir, ruud

2

de: partly burnt log

3

initial: x

4

lx: xolod

5

pd: (-ka)

6

ps: n2a-m

7

key: xolod

waa la naqliyay ✓

m.l Xarig sida badan saan ka samaysan oo dhigaha kor looga xiro.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) xumbo uu dareere xoog u shubmaa kiciyo. Hadhuub gaallo xoodhliyo xunbada halab ma weydeen e. Dh: bas, galax, balax, sulux, xoor, xooj.

2

xoodh -ka: (magac, lab, keli) harag qudhmay oo ura. Xoodhbaa urayee naga tuura. Dh: xoor.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: xoodaami.

waa la naqliyay ✓

v. caress, stroke (especially an animal when milking it)

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) caress (ka-rees); fondle (foon-dhal); pet (pet); stroke (istarook); cuddle (ka-dhel) ~ salaax, xoodaami

waa la naqliyay ✓

(fal) xoodaami; baabacada ku salaax. xoodid -da: (magac, dhedig, keli) soo godid oo wax xoodan ka dhigid. Qaansada xoodidda ku engeji. Dh: xoodis.

waa la naqliyay ✓

1

de: caress, stroke (especially an animal when milking it)

2

initial: x

3

lx: xoodi

4

pd: (xoodiyey)

5

ps: v2a=tr

6

key: xoodi

waa la naqliyay ✓

f.g/mg3 (-ooday, -oodatay) 1. (f.g) Xarig iyo wixi lamida oo dabacsan togid. 2. (f.g) Ceel si xood ah u shubid. 3. (f.mg) U x.: salaax ku raaxaysasho.

waa la naqliyay ✓

v. be happy ~ in pleasure (like an animal being pet)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) soo godo oo sida qaansada u soo foororso. Xoodo cirrada ha laguu xinneeyee. Dh: foororso, godo.

2

xoodo: (fal) xoodaan macaanso oo aad ula dhac. Xoodo haddii calaalcal debecsan bogga lagaa mariyo. Dh: xoodaanso.

waa la naqliyay ✓

1

de: be happy ~ in pleasure (like an animal being pet)

2

initial: x

3

lx: xoodo

4

pd: (xootay)

5

ps: v3a=intr

6

key: xoodo

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) xoor, xumbo. Xorod yeel doobiga.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Feer-ka) a) Sacabka oo duuban oo qof kale, dagaal ama cayaar, xoog loogu dhufto. b) Cayaar ku dhisan, labo qof oo feer isla dhaca, taniyo inta mid laga adkaado; feertan.

2

2. (Feer-ta) ) Lafo sida qaansada u xoodan oo lafdhabarta ku qodqotoma, xagga horena lafsakaarta, badankood madaxyada ku hayaan, middood. b) Dhinac; barbar.

waa la naqliyay ✓

1

1. Aan dhab u kala baxsanayn; laaban; qalloocan; nadoocsan; xoodan; booran.

2

2. (Godan-ta) Xiidanka yaryar cadka ugu horreeya oo caloosha madaxa ku haya.

waa la naqliyay ✓

1

(Golola-da)

2

1. Astaamaha summadda mid kamid ah.

3

2. Hadal si wanaagsan loo dhisay, badanaa hadal la dulmaro, xubnihiisa iyo qodbihiisana la koobo oo la sheego.

4

3. (cilmiga dhismaha) dhis qaabka qaansada leh oo guryaha iyo kaabadaha iyo wixii la mid ah loo yeelo, culays celin ama qurux darteed; qaanso.

5

4. Wax la qurxiyey oo qaab gololo - summad yare soo xoodan - loo yeelay.

waa la naqliyay ✓

1

(Maraaci-ga)

2

Salaax; xoodaamis; xoodis.

waa la naqliyay ✓

1

(Maraaciyid-da)

2

Xoodaamin jacayl ku jiro; salaaxid; xoodin.

waa la naqliyay ✓

1

(Qaloon-ka)

2

1. Badar raran kulul ama qiiq kulul lagu dubey; salool.

3

2. Godan; xoodan; qooxan.

waa la naqliyay ✓

1

(Qarandi-da)

2

1. Bahal Afrika ku nool; wuxuu lee yahay oogo qallafsan, dhabar sida qaansada u xoodan, lugo gaaggaaban oo xoogag badan, dhego kuwa dameeraha u eg, dabo sal weyn oo af dhuuban iyo gafuur dheer; waxay cuntaa aboorka iyo quraanyada iyo wixii la mid ah; xabaalaquf; saddexsuulley.

3

2. Injirta lo'da.

waa la naqliyay ✓

Aan toosnayn; qaansada qaabkeeda leh; godan; nadoocsan; qooxan; xoodan.

waa la naqliyay ✓

1

(Qoolaabid-da)

2

Wax qoolaaban ka dhigid; soo godid; nadoocin; qooxid; xoodid.

waa la naqliyay ✓

1

(Salaax-a)

2

1. Wax wanaagsan, guud ahaan; samaan.

3

2. Sacabka oo si debecsan ama jacayl ku jiro, wax loo kor marmariyo; xoodis.

4

3. Dhismo dhammaatay oo dusha laga sinsimo, sidib laga digo, laga nawiro, laga caddeeyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Xanatayn-ta)

2

Xanato ku samayn; salaaxid; xoodin; (ama xadatayn).

waa la naqliyay ✓

1

(Xoodaamin-ta)

2

Salsalaaxid; xoodin.

waa la naqliyay ✓

La xoodey.

waa la naqliyay ✓

1

(Xoodasha-da)

2

1. Xoodinta u jeelid, macaansasho, isla qooxid.

3

2. Ceel xood ku shubid.

waa la naqliyay ✓

1

(Xoodin-ta)

2

Salaaxid; xoodaamin.

waa la naqliyay ✓

1

(Xoodnaan-ta)

2

Wax xoodan ahaan.

waa la naqliyay ✓

m.l Qudaar dhuudhuuban oo yare xoodan ee maraqa lagu dhireeyo, oo dhadhan wanaagsanna ku kordhisa.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) Qalab gadaal ku leh daab la qabsado oo ka samaysan bir dheer, xalleefsan, xoodan, hal dhinac wax ku goysa oo geed nugulka iyo wixi lamida lagu jaro.

waa la naqliyay ✓

m.l (xisaab) Barta ugu sarreysa ama ugu hooseysa ee ku taalla xood, taas oo ah, bar halka uu kulanka iska beddelo min kordhid ilaa dhimid, ama min dhinmid ilaa kordhid, iyo weliba taabtuhuna waa uu jiifaa. Haddii isbeddelku yahay kordhid ilaa dhinmid waa barta ugu sarreysa.

waa la naqliyay ✓

1

bed¹: m.l (-dad, m.l) Masaaxa dhul ku fadhiiyo.

2

bed²: m.l (-dad, m.l) (xisaab) Summad A. Cabbirka ama baaxadda dul. Dushu waxa ay noqon kartaa dul sallax ah ama dul xoodan. Halbeegga caalamiga ah ee bedka waa mitir labajibbaaran (m2).

3

bed³: m.l/dh (-do, m.l) 1. Caafimaad; ladnaan. 2. Badbaado. la-mid: bąd.

waa la naqliyay ✓

1

(Ood-da)

2

Geedo la gooyo, oo xeryo, ardaayo, kd. laga dhigto.

waa la naqliyay ✓

1

ood¹: m.dh 1. Dhir la gooyey oo xero iyo wixi lamida lagu sameeyo. 2. Geed qodax leh.

2

ood²: f.g1 (-day, -dday) 1 . Geed la gooyey xero ka samayn. 2. Xero, guri iyo wixi lamida afka ka daboolid.

waa la naqliyay ✓

1

ood¹: m.dh 1. Dhir la gooyey oo xero iyo wixi lamida lagu sameeyo. 2. Geed qodax leh.

2

ood²: f.g1 (-day, -dday) 1. Geed la gooyey xero ka samayn. 2. Xero, guri iyo wixi lamida afka ka daboolid. m.f.dh, oodid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. brushwood fence, enclosure

2

ood v. enclose with a brushwood fence

3

ood [conjunction], vl. pron. that you [sg / pl.] ...; which you ...

waa la naqliyay ✓

-ay/day: (v) 1. enclose with a wooden fence; put a fence on. 2. ood -da: (n) fence (feens); with a wooden enclosure

waa la naqliyay ✓

1

(fal) afaaf furan wax ku awd. Irridda kac ood.

2

ood: (fal) meel bannaanayd, ood ku meeri oo meel daloosha u diid; dhacan ama xas ku meeri. Reerka waraabaha ka ood.

3

ood -da: (magac, dhedig, keli) laamo qoyaanka lagaga soo jaro dhirta qoddaxleyda ah oo deyr laga dhigto ama meel lagu awdo gaar ahaan xerada xool xoolaha iyo wixii la mid ah. Ood qaadiddeeda iyo jiididdeeduba waa isla guri geyn.

4

ood-ka: (magac, lab, keli) magac xeer oo ah xoolaha magta lagu bixiyo ee axanka ka dambeeya. Oodka waxa qaata tolka axankana qoski laga dhintay.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Bood-da) Hab dharka loo mayro oo loo caddeeyo.

2

2. (Bood-ka) Midabyada fardaha mid ka mid ah: caddaan cawl yari ku dheehan yahay.

waa la naqliyay ✓

1

bood¹: m.l Midab caddaan caawl ku dheehan ah oo ay fardaha yeeshaan.

2

bood²: m.dh Dhoobo cad, laga helo dhulka lakabyadiisa hoose ee biyaha u dhaw oo timaha iyo dharka lagu dhaqdo.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-day, -dday) 1. Meel lagu taagnaa si dhaqso iyo xoog leh kor uga kicid iyaadoo lugaha hal mar la wada qaadayo. 2. Sac kudid (dibi). 3. Ka b.: wax qotoma dul marid iyadoo dhankeeda kale lagu dhacayo. 4. Kala b.: arrin iyo wixi lamida ku heshin waayid.

waa la naqliyay ✓

bǫod: f.mg1 (-day, -dday) 1. Meel lagu taagnaa si dhaqso iyo xoog leh kor uga kicid iyaadoo lugaha hal mar la wada qaadayo. 2. Sac kudid (dibi). 3. Ka b.: wax qotoma dul marid iyadoo dhankeeda kale lagu dhacayo. 4. Kala b.: arrin iyo wixi lamida ku heshin waayid. m.f.dh, boodid.

waa la naqliyay ✓

1

v. jump, leap

2

bood m. n. beige ~ dirty white color (of a horse), tan

3

bood vl. n. method of whitening clothes, bleaching

waa la naqliyay ✓

nickname-m beige~ white (color)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhakhso u kac. Bood oo babuurka taagan raac.

2

bood: (fal) kor isga jar wax kaa sarreeya ama kaa hooseeya. Laabtan jir intuu ood ka boodoo talana ka boodaa.

3

bood: (fal) (ka ~) wax aad la soo jeediyey ka biyadiid oo ha yeelin. Boqorka beeshu go'aanka shirka wuu ka booday. Dh: diid.

4

bood: (tilmaame) midabyada fardaha mid ka mid ah oo caddaan cawl ku dheehan yahay. Faras bood ah sayladda ma laga helaa?

5

bood -da: (magac, dhedig, keli) qaab dharka loo dhago.

waa la naqliyay ✓

1

(Cood-ka)

2

Xoolo, maal, adduun; (ama cuud).

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Maal; hanti. 2. Xoolaha la dhaqdo. la-mid: cuud¹ (4).

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Maal; hanti. 2. Xoolaha la dhaqdo. la-mid: cuud.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] wealth, property, prosperity

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) commodity (ko-mooditi); goods (guudhis)-, property (poroparti) ~ maal, xoolo

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) xoolaha la dhaqdo. Dh: xoolo, maal, adduun, cuud.

waa la naqliyay ✓

1

a: cuud

2

de: wealth, property, prosperity

3

lx: cood

4

pd: (-ka)

5

ps: n0-m-col

6

syn: xoolo

7

key: cood

waa la naqliyay ✓

1

1. ° (Dood-ka) Kabaha Soomaalida jaad kamid ah.

2

2. (Dood-da) Hadal; dabuub; baane; muran.

waa la naqliyay ✓

1

dood¹: m.dh (-do, m.l) Hadal lagu falanqaynaayo arrin lagu muransanyahay oo la rabo in laga gungaaro.

2

dood²: m.dh (-do, m.l) 1. (xisaab) Marka laga hadlayo loojig, waa susun hawraaro ama weedho ah oo ka bilaabanta urur qaadashooyin ah kuna dhammaata go'aan. 2. (xisaab) Urur hawraaro ama weedho ah oo loo yaqaan afeef iyo hawraar lagu soo gooyay oo loo yaqaan go'aan.

3

dood³: f.mg1 (-day, -dday) Arrin lagu muransanyahay oo la rabo in lagu gun gaaro ra'yi ka jeedin.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh D. ah: nooc kabaha ka mid ah oo saanta geriga laga sameeyo.

waa la naqliyay ✓

1

dood¹: m.dh (-do, m.l) Hadal lagu falanqaynaayo arrin lagu muransanyahay oo la rabo in laga gungaaro.

2

dood²: m.dh (-do, m.l) 1. (xisaab) Marka laga hadlayo loojig, waa susun hawraaro ama weedho ah oo ka bilaabanta urur qaadashooyin ah kuna dhammaata go'aan. 2. (xisaab) Urur hawraaro ama weedho ah oo loo yaqaan afeef iyo hawraar lagu soo gooyay oo loo yaqaan go'aan.

3

dood³: f.mg1 (-day, -dday) Arrin lagu muransanyahay oo la rabo in lagu gun gaaro ra'yi ka jeedin. m.f.dh, doodid.

4

dǫod: m.l.kh D. ah: nooc kabaha ka mid ah oo saanta geriga laga sameeyo.

waa la naqliyay ✓

Argument

waa la naqliyay ✓

1

v. debate, argue, dispute, discuss; criticize

2

dood vl. n. act of arguing

3

dood [feminine] n. discussion, argument, debate

4

dood pron., det, pl. their

waa la naqliyay ✓

1

-da: (n) debate (dibeyt); argument (aargu-ment); dispute (dis-piyuut); discussion (dis-ka-shin); controversy (kon-tera-veersi); deliberation (dili-bareey-shin) ~ muran

2

dood -ay I day: (v) debate (dibeeyt); argue (aargiyuu); deliberate (dili-bareeyt)

waa la naqliyay ✓

1

Discussione; dibattito

2

Discussion; debate

waa la naqliyay ✓

1

(fal) anqayn ama faaqidid. Dh: gorfayn, muran.

2

dood -da: (magac, dhedig, keli) hadal la isku. celcelinayo oo ka dhexeeya dad badan.

waa la naqliyay ✓

مناقشة، مُناظرة، مُجَادَلة

waa la naqliyay ✓

1

(Food-da)

2

1. Timaha u dhexeeya dhalada iyo salxanyaha iyo wejiga.

3

2. Timo si gaar ah loo qaabiyo oo carruurta, siiba gabdhaha, loo reebo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) 1. Timaha intooda hore ee wejiga korkiisa ku beegan. 2. F. u reeb: timo yar oo loogu reebo madaxa carruurta, siiba gabdhaha, meel wejiga korkiisa ku beegan. 3. Aqal Soomaaliga meesha irridda korkeeda ku beegan.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) 1. Timaha intooda hore ee wejiga korkiisa ku beegan. 2. F. u reeb: timo yar oo loogu reebo madaxa carruurta, siiba gabdhaha, meel wejiga korkiisa ku beegan. 3. Aqal Soomaaliga meesha irridda korkeeda ku beegan.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. (adj.): forehead, front part of the scalp; hair in front of the head; headon

2

food [feminine] n. traditional hairstyle for young girls

waa la naqliyay ✓

/fuudh/ (n) cunto, cunno.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (n) 1. hairline (heerlaayn); the hair on the head, especially across the front. 2. the front part of something. —soo foodsaar -ay / tay: (v) confront with or faces with a difficult task

2

food -ka: (n) election (i-lek-shin) ~ wood

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil food loo reebay ka dib kolkii yixda laga xiiray farre awgii.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, kali) xagga u horraysa ee shay leeyahay ee soo baxsan.

2

food-da: (magac, dhedig, keli) timaha u dhexeeya salxanyaha iyo dhalada iyo wejiga.

3

food-da: (magac, dhedig, keli) madaxa inta wajiga u soo xigta una dhaxaysa labada dhafoor.

waa la naqliyay ✓

n., soor, -ti, cunno, -adi, sabbar, -ki, masruuf, -ki, hambo, -adi, sooryo, -adi.

waa la naqliyay ✓

1

(Good-ka)

2

1. Halaq weyn oo aad u dheereeya: kolkuu orda hayo xiin baa ka yeera.

3

2. (-) Go'; maro.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dad, m.l) 1. Halaq midab guduud-xigeen iyo sun halis ah leh oo madaxa ka madow. 2. Nin ku caanbaxay ciyaar gaar ah.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dad, m.l) Maro; dhar; go'.

waa la naqliyay ✓

1

m.l (-dad, m.l) 1. Halaq midab guduud-xigeen iyo sun halis ah leh oo madaxa ka madow. 2. Nin ku caanbaxay ciyaar gaar ah.

2

gǫod: m.l (-dad, m.l) Maro; dhar; go'.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. poisonous snake species

2

good m. n. cloth

waa la naqliyay ✓

name-m poisonous snake, copperhead

waa la naqliyay ✓

1

/guudh/ (adj) 1. fiican, wanaagsan (n) 2. wanaag (camal suuban). e.g. The children must learn the difference between good and evil.

2

for good ~ waligeed. e.g. I'll stay here for good.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) a large, poisonous snake

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil dagaal yahan looga jeedo sida goodka. Waxa kale oo loo baxshaa wiil hooyadii good qaniinay xilligii ay uurka ku sidday.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) jaad masaska ka mid ah oo aan aad u dheerayn suntiisuna khatar tahay. Ceesaantii mas iyo good, madax shabeel leeftaa malaggeeddii baa galay.

waa la naqliyay ✓

1

a., wanaagsan, fiican, roon, tolmoon, wacan, san, ad; be good, wanaagsanaw, tolmoonow, roonaw, fiicnaw, samoo; be good, v.c., roonaw, tolmoonay, wanaaji, hagaaji; depart from evil and do good, waxa xun ka durug, oo wax san fal; for your good, aawadaa, daraaddaa.

2

good bye! int., amaana Allaah.

waa la naqliyay ✓

/huudh (n) 1. madax-gashi (daboolka madaxa la gashado ee jaakadda dhaxanta ku-taal). (n) 2. goofanaha gaariga ee hore.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, kali) kaaha cadceedda dhacday ka sii muuqda.

waa la naqliyay ✓

1

1. ° (Kood-da) Meel yare taagan; buur yar; burco.

2

2. (Kood-ka) a) Lafaha gebiga ah oo indhaha ka korreeya oo sunnayaashu ku yaalliin, midkood; goon. b) Hadal laysku qarsado; faq. c) Xodxodo.

waa la naqliyay ✓

kood¹: m.l (-dad, m.l) 1. Lafaha gebiga ah oo indhaha ka korreeya oo sunnayaashu ku yaalliin midkood. 2. Hadal hoos laysugu sheego; faq. 3. Xodxodasho. 4. Neef bayr leh oo aan la qaban karin; farow. 5. (m.l./dh) (do, m.l) Dhul siman meel ka yara sarreysa.

waa la naqliyay ✓

1

kood¹: m.l (-dad, m.l) 1. Lafaha gebiga ah oo indhaha ka korreeya oo sunnayaashu ku yaalliin midkood. 2. Hadal hoos laysugu sheego; faq. 3. Xodxodasho. 4. Neef bayr leh oo aan la qaban karin; farow. 5. (m.l./dh) (-do, m.l) Dhul siman meel ka yara sarreysa.

2

kood²: (-kood) dk.lh.l la-mid: kooda².

waa la naqliyay ✓

1

m. n. bone above the eye; temple

2

kood m. n. secret conversation, private talk

3

kood [feminine] n. hillock, small hill ~ dune

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) small hill; hillock (hilak) ~ buur-yar

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) meel yara taagan ama buur yar ah. Dh: burco, kadankood. Li: luuq, qaw. Wa: koodad.

2

kood -ka: (magac, lab, keli) lafaha gebbiga ah ee ka sarreeya indhaha ee ay sunnayaashu ku yaallaan midkood. Wa: koodad.

waa la naqliyay ✓