xolxol

-ha: (magac, lab, keli) qori xulad ah oo weyn oo hoosta ka faaruq ah.

(Olol-ka)

1. Oomaarka ama gaaska daarma kolka wax la shido oo yeesha carrabyo iyo midabyo kala duwan; belel.

2. (geel) ci gaar ah.

olol¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Holac. 2. Cida geela marka uu oomman yahay ama ubadkiisa waayo.

olol²: f.mg1 (-olay, -oshay) 1. Dab holcid. 2. Geel oomman ama ubadkiisa waayey ciyid.

olol¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Holac. 2. Cida geela marka uu oomman yahay ama ubadkiisa waayo.

olol²: f.mg1 (-olay, -oshay) 1. Dab holcid. 2. Geel oomman ama ubadkiisa waayey ciyid. m.f.dh, ololid.

Flame

m. n. flame, glow, burning

olol v. flame, burn

olol v. cry out (of a camel)

name-m flame, fire; to cry out (said of a he-camel in heat); handsome, very light-kinned

-ay / oloshay: (v) 1. flame (fa-leeym); blaze (baleeyz); flare (fa-leer); 2. olol -ka: (n) flame (fa-leeym); blaze (baleeyz)

magac loo baxsho wiilasha kolka ay yaryaraayeen qurux badnaa ama rabshad badnaa ama oohin badnaa.

(fal) shidan oo holac bixi.

olol -ka: (magac, lab, keli) uurada cas ee ka baxda dabka marka aad loo shido. Afrikaba dhammaanteed, afarteeda geesood, olol baa ka baxayee… Dh: belbel, holac.

olol -ka: (magac, lab, keli) reenka ka baxa geela, siiba hasha dhashay marka ay ilmaheeda tebayso Ololkii hasha ayaan sheedda ka maqlay.

لهب

-ka: (n) crib (kiriib); cradle (kareey-dhel); cot (kaat) ~ sariir carruureed, dargo

-ka: (magac, lab, keli) sariirta yar ee carruurta lagu seexiyo inta ay sannadka koowaad ku jiraan. Cunug xool ku jiraa loo qaaday xamar. Dh: dhereb.

(Bolol-ka)

(qori, ilig, kd.) duugoobey ama bahal galay oo xorshosh noqday.

bolol¹: m.l 1. B. ah: qori iyo wixi lamida marka ay duug ama bahal awgiis xorshosh noqdaan. 2. B. ah: miro daawo iyo wixi lamida oo faaday ama xorshashay. 3. la-mid: bololid.

bolol²: f.mg1 (-olay, -oshay) 1. Qori iyo wixi lamida duugnimo ama bahal galay awgeed xorshashid. 2. Miro daawo iyo wixi lamida faadid ama xorshoshid.

bolol¹: m.l 1. B. ah: qori iyo wixi lamida marka ay duug ama bahal awgiis xorshosh noqdaan. 2. B. ah: miro daawo iyo wixi lamida oo faaday ama xorshashay.

bolol²: f.mg1 (-olay, -oshay) 1. Qori iyo wixi lamida duugnimo ama bahal galay awgeed xorshashid. 2. Miro daawo iyo wixi lamida faadid ama xorshoshid. m.f.dh, bololid.

v. become decayed, rot

bolol vl. n. decay, rotting; wear and tear

-yey boloshay: (v) mold / (moowldh) also mould; become moldy; decay (di keey)

bolol -ka: (n) mold (moowldh); rotted matter; dry rot

(fal) ilig, laf, qori, geed ama miro, qallal oo duugow. Xagar ingegay bololi ogaa. Dh: xorshosh.

bolol -ka: (magac, lab, keli) ilig, laf, qori ama geed gaboobay oo xar galay. Bolol noqdaa xar hadduu geed gala e'. Dh: xorshosha.

[GOLOL] Acacia horrida 01

(Golxa-da)

Qaarka kore oo waxyar horay u godan; horay u qooxnaan yar; hongod.

m.dh Soo godnaanta qaarka sare in yar godanyahay.

m.dh Soo godnaanta qaarka sare in yar godanyahay.

Concave

Concave

Concave

f. n. forward bend, inclination (curving of the spine)

-da: (magac, dhedig, keli) qof garbarog leh oo xagga hore u godan. Yuusuf waa nin golxo leh. Dh: goobo.

Golxada qaydaha dhumucda.

cf: qoolaab

de: forward bend, inclination (curving of the spine)

lx: golxo

pd: (/da)

ps: n6-f

key: golxo

(Nolo-sha)

1. Kolka la dhasho iyo kolka la dhinto inta u dhexaysa, sida nafluhu yahay ama ku sugan yahay.

2. Inta naftu joogto.

3. Si lagu nool yahay oo lagu dhaqmo.

m.dh 1. Muddada naftu joogto ee u dhaxaysa dhalashada iyo dhimashada. 2. Si lagu noolyahay oo lagu dhaqmo.

m.dh 1. Muddada naftu joogto ee u dhaxaysa dhalashada iyo dhimashada. 2. Si lagu noolyahay oo lagu dhaqmo.

f. n. life, lifetime; stages of life

-nolosha: (n) life (laayfy living (liivin)

-sha: (magac, dhedig, keli) xaalad u dhaxaysa marka noolaha nafta lagu afuufo ilaa dhimashadiisa oo ay ku jiraan neefsiga koridda dhaqdhaqaaqa taranka iyo wixii la mid ah.

de: life, lifetime; [pl] stages of life

lx: nolol

pd: (/sha)

ps: n1-f

key: nolol

حَيَاة

-da: (magac, dhedig, keli) xoodnaan garbaha iyo shafka hore ah oo qoortuna hoos u godato. Cali gobxo ayuu leeyahay. Dh: golxo.

(Solol) S, NFD Calyptrotheca somalensis Gilg. Portulacaceae.

(Xolod-ka)

1. Qori weyn oo in laga gubey.

2. Dab la isu shidi jirey oo la isku dhaarin jirey.

m.l (-dyo, m.dh) Jirrid weyn oo qallalan oo labada af mid dab ka baxayo.

m. n. partly burnt log

(fal) wax jurmi ama qaro leh gudo u yeel oo dhexda ka qor. Geedka xolod.

xolod: (fal) jirrid gunta dab kaga shid oo rid. Geedka engegan xolod oo ka qoyan ka baydh. Dh: xulad.

xolod-ka: (magac, lab, keli) gun weyn oo jirrid ah oo golayaasha lagu shito oo habeenkii oo dhan dhamac bixiya. Xolodka innoo bakhtii. Dh: xulad, dogob.

cf: misir, ruud

de: partly burnt log

initial: x

lx: xolod

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: xolod

f.g1 (-ldhay, -lortay; -ldhi) Wax hoos ka xoldid.

m.l la-mid: xexeb, xolxol.

-ta: (magac, dhedig, keli) aqalka gudihiisa halka wax la gashado. Alaabta xoxobta ii dhig.

-ka: (magac, lab, keli) muuqaal iyo sawrac uu qof yeesho. Ila fiirsha wiilkii yololkii aabbihii buu leeyahay.

yolol -ka: (magac, lab, keli) xawayaan dugaagga ka mid ah oo caarcaar leh oo shabeelka u eg kase yar oo xoolaha yaryar cuna. Yolol baa laba riyaad cunay. Dh: harimacad.

(Golxob-ka)

Billaawe weyn; toorrey: abley; (ama golxad).

m.l/dh (-bo, m.l) Toorrey dheer godan oo lagu dagaallamo. la-mid: golxad.

m.l/dh (-bo, m.l) Toorrey dheer godan oo lagu dagaallamo. la-mid: golxad.

m. n. large curved dagger

-ka: (magac, lab, keli) eeg golxad.

bw: golxad

cf: billaawe

de: large curved dagger

lx: golxob

pd: (-ka)

ps: n2a-m, n1-m

key: golxob

-ka: (magac, lab, keli) nabarka ay keento qodaxda mudda raafafka adhiga.

Aan joogto ahayn ee waqtiyo kala durugsan ama gaar ah gudohood dhaca; gooro kala durdurugsan; marmar.

kolkol¹: m.l.fk Waqtiyo kala durugsan; marmar.

kolkol²: m.dh (-lo, m.l) Kolay lagu sameeyo in dharka duubayo.

m.l.fk Waqtiyo kala durugsan; marmar.

adv., time: sometimes

kolkol [feminine] n. underarm side ~ part (of a garment)

(adv) sometimes (samtaay-mis); at times

(falkaabe) xilli xilli; wakhti wakhti.

(Qolqol-ka)

1. Aqal dhisan gudihi marin ku yaal oo dhuuban oo leexsan oo qolalka iyo derbiyada ka dhex samaysma; laabato; xolxol.

2. (biyo, kd.) Shuban; qulqul.

qolqol¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Maro lagu kala qoqobo aqal gudahiisa; daah. 2. Aqal la kala qoqobay intiisa qarsoon. 3. Maqaar weyn oo tolan oo hilibka iyo wixi lamida lagu qaato; xashin. 4. Dillaacinta nirgo naaska hooyadood laga goynayo carrabka laga dillaaciyo. 5. Oodda sarsarka kore iyo xerada xoolaha meel u dhexeysa oo awrtu fariisato.

qolqol²: f.g1 (-olay, -oshay) 1. Aqal kala qoqobid. 2. Nirig carrab ka jeexid.

m.l (-llo, m.dh) 1. Maro lagu kala qoqobo aqal gudahiisa; daah. 2. Aqal la kala qoqobay intiisa qarsoon. 3. Maqaar weyn oo tolan oo hilibka iyo wixi lamida lagu qaato; xashin. 4. Dillaacinta nirgo naaska hooyadood laga goynayo carrabka laga dillaaciyo. 5. Oodda sarsarka kore iyo xerada xoolaha meel u dhexeysa oo awrtu fariisato.

m. n. partition, back room ~ curtained rear part of hut; closet

qolqol v. flow, trickle

-ka: (magac, lab, keli) kadinka aqallada laga galo iyo agtiisa. Dh: afaaf, kadin.

qolqol-ka: (magac, lab, keli) aqal dhisan gudihiisa marrin ku yaal oo dhuuban oo leexleexsan oo qolalka iyo derbiyada ku dhex samaysan. Aqalku wuu golqol yar yahay Dh: laabato; xolxol.

qolqol-ka: (magac, lab, keli) eeg quiqul. qolqolaysan: (tilmaame) wax meel la isugu geeyay oo urursan.

-ay / toltoshay: (v) repair (ripeer); patch up (paaj ap); dam (dhaan) ~ kabkab, karkar.

(Xalxal-ka)

Barbarar jilicsan oo oogadu yeelato, inta haragga hoostiisa biyo iyo dhacaan ku soo joogsadaan.

xalxal¹: m.l Barbarar jilicsan oo oogadu yeelato, inta haragga hoostiisa biyo iyo dhacaan ku soo joogsadaan.

xalxal²: f.mg1 (-alay, -ashay) Nabar caalliray barar iyo biyo yeelasho.

m. n. blister

xalxal [inchoative] v. blister, come up in a blister

(fal) xalxal yeelo; wax barbararsan oo xalxal leh noqo.

xalxal: (fal) maydh-mayd; weelal badan kolba mid dhaq. Weelasha xalxal.

xalxal -ka: (magac, lab, keli) barbarar jiljilicsan oo jidhku yeesho oo la moodo in haragga hoostiisa biyo ku dhex jiraan oo milixda ama nafaqala'aantu keento.

(fal) wax cid u gaar ah astur co ha sheegsheegin. Ninka sirtiisa xobbol. Dh: sheel qari.

(Xoqxoq-a)

Xoqniin.

vl. n. friction; repeated scratching

xoqxoq v. scratch repeatedly

(Xortol-ka)

Hab maryaha loo tolo.

xortol¹: m.l la-mid: xortolid.

xortol²: f.g1 (-olay, -oshay) Laba maro iyo wixi lamida xortooda isku tolid.

m. n., [compound] seam (of garment)

xortol v. seam, sew a seam

(fal) xodhtol ka dhiq. Marada Dh: xodhtol.

xortol -ka: (magac, lab, keli) hab maryshii hor dumarka ama go'yaasha loo toli jiray oo dhex gabal laga gelin jiray. Dh: xodhtol.

-ka: (magac, lab, keli) isku celcelina hadal la isku celceliyo. Nin xorxor badan iyo nin xishood badan xumaan looma maseeyo. Dh: yooyootan.

m.l la-mid: xolxol.

f.g2 (-nay, -ntay) Wax xalxalay ka dhigid (nabar).

(fal) wax xalxalsan ka dhig. Neef ad libgeynayso xalxali ha is odhan.

(fal) xodhtol ka dhig. Marada i odhol Dh: xortol.

xodhtol-ka: (magac, lab, keli) hab maryihii hore ee dumarka ama go'yaasha loo toli jiray oo dhexda gabal laga gelin jiray. Dh: xortol.

(Xodxoda-da)

Qof dumar ah oo la jecel yahay ama guur laga doonayo, hadal soo jiida oo saamays weyn leh, oo lagula hadlo; shukaansi; kood.

xodxodo¹: m.dh Qof dumar ah oo la jecel yahay ama guur laga doonayo, hadal soo jiida oo saamays weyn leh, oo lagula hadlo; shukaansi; kood.

xodxodo²: f.g3 (-otay, -odatay) Haweeney guur ku haasaawin.

xodxodo¹: m.dh Qof dumar ah oo la jecel yahay ama guur laga doonayo, hadal soo jiida oo saamays weyn leh, oo lagula hadlo; shukaansi; kood.

xodxodo²: f.g3 (-otay, -odatay) Haweeney guur ku haasaawin. m.f.dh, xodxodasho.

f. n. courtship, flirtation, sweet nothings

xodxodo: v. court, woo, flirt with

-xodxotay/xodxodatay: (v) court (koort); woo (wuu) ~ shukaanso

(fal) gabadh aan meher ku dhicin kaftan guur iyo sheeko dhallinyarnimo ku dheh. Gabadha waad geydaye sododo Dh: la haasaw koodi.

xodxodo-da: (magac, dhedig, keli) haasawe iyo kaftan guur oo loola tego gabadh guur laga maaggan yahay. Dh: koodin, shukaansi.