xoldid

1. (Xildiid-da) Xabag ur lifaaqoon leh oo ka baxda geedo yaryar oo coodinka u eg, oo wax lagu daweeyo.

2. (Xildiid-ka) Xil iyo eed nacayb, ka carar.

m.dh Xabag midab dambar-cad ah, ur silloon iyo dhadhan kharaar leh oo daawo ahaan loo isticmaalo.

m.dh Xabag midab dambar-cad ah, ur silloon iyo dhadhan kharaar leh oo daawo ahaan loo isticmaalo.

m. n., [compound] honorable behavior

xildiid [feminine] n., (mass n.): juice ~ gum of a certain plant, used medicinally

name-m honorable behavior; juice~ gum of a certain plant, used medicinally (Arb). Lit: blessed person

magac loo baxsho wiil ceeb iyo xil ba ka hufan.

-da: (magac, dhedig, keli) xabag ur lifaaqan leh oo ka baxda geedo yaryar oo coodinka u eg oo wax lagu daweeyo. Xildiid u kari oo ku dawee.

xildiid -ka: (magac, lab, keli) xil iyo eed necbaan. oo iska diidid. Dh: xilnace.

m.f.dh eeg xoodan¹.

-da: (magac, dhedig, keli) wax soo qoolaabmay oo godan noqosho.

(Godid-da)

Qaab godan u yeelid; wax godan ka dhigid; soo laabid.

m.f.dh eeg god².

-da: (magac, dhedig, keli) hoos u qodid; hoos u daloolin. Godid ayay u baahan tahay meeshu si biyuhu u fadhiistaan.

(Hodid-da)

Dagid; khatalid.

m.f.dh eeg hod².

-da: (magac, dhedig, keli) dagid ama khatalid. Hodidda ragga iska jir. Dh: hodis, khatalid, dagid.

(Holid-da)

Isku deyid; tijaabin; sharribid.

m.f.dh eeg hol. la-mid: holis.

-da: (magac, dhedig, keli) isku deyid; tijaabin; sharribid.

(Oodid-da)

Ood saarid; xirid; awdid.

m.f.dh eeg ood².

-da: (magac, dhedig, keli) ood ku meerin.

oodid-da: (magac, dhedig, keli) ood afka ka saarid. Oodidda Irridda Saynab baan u diray. Dh: awdid.

oodid-da: (magac, dhedig, keli) alaab furan xidhid. Dh: xirid, awdid. Dh: furida.

-da: (magac, dhedig, keli) safar ka nagaansho: socod loo bixi lahaa ka joogid. Dh: oolis.

(Ordid-da)

Lugaha, degdeg socodka ka fudud oo ka dhaqso badan, u qaadid; roorid.

m.f.dh eeg orod².

-da: (magac, dhedig, keli) caymadid oo orod dheer cararid. Dh: roorid.

(Qodid-da)

Dhulka gudihiisa, ciid ama wax kale ka soo bixin, ka soo qufid; faagid; faarfaarid.

m.f.dh eeg qod². la-mid: qoditaan, qodniin, qodow.

-da: (n) excavation (ekes-ka-veey-shin); the act of digging ~ qufid, qodaal, qodniin, faagid

-da: (magac, dhedig, keli) beer falid.

qodid -da: (magac, dhedig, keli) dhul daloolin oo ciidda ka gurid oo gun dheer u yeelid. Dh: faqid, qodis.

(Solid-da)

1. Hilib, dab korki, saarsaarid taniyo intuu ka bislaado; loos dab ugu dubid.

2. (biyo, hadal, ...) iska garasho, saamayn, waxtarid.

m.f.dh eeg sol. la-mid: salid, solniin.

Adke

/solidh/ (adj) 1. adke (shay adke ah, oo dareere iyo hawo midna aan ahayn) 2. oo dhan (aan kala-go lahayn) 3. oo kaliya (aan wax-kale ku jirin; khaalis ah).

-da: (n) the act or process of roasting or broiling ~ dubid

Adke ama dhadhaab

-da: (magac, dhedig, keli) hilib, dab korki saarsaarid tan iyo intuu ka bislaado; toos dab ugu dubid; solis.

a., adag.

(Tolid-da)

Dun iyo irbad ku kabid ama iskula kabid meel jeexan ama labo cad oo maro ah ama shiraac ama harag ama wax kale.

m.f.dh eeg tol². la-mid: tolniin.

vl. n. sewing

-da: (n) sewing (soowing); seaming (siim-ing); stitch (istiij); stitchery; the act of sewing ~ tolis, tolmo

-da: (magac, dhedig, keli) meel jeexan ama labo meelood oo maro ah ama shiraac ama harag ama wax kale ah dun iyo irbad isugu kabid. Tolida canbuurka wuu la raagay.

tolid-da: (magac, dhedig, keli) muquunin, qasbid.

tolid-da: (magac, dhedig, keli) hal qallaxid. Tolida hashu waa dhib. Dh: tolis.

de: sewing

initial: t

lx: tolid

pd: (-da)

ps: vn-f

key: tolid

خياطة

(Xadid-da)

1. Wax cid kale leedahay si qarsoodi ah u qaadasho.

2. (°) Xad cid lagu xukumay fulin, ku qaadid.

m.f.dh eeg xad.

m.f.dh eeg xąd³.

vl. n. stealing; embezzlement

-da: (n) theft (thef-ti); stealing (istiil-ing)-, larceny (laar-sa-ni)-, burglary (boor-galari) ~ tuugannimo

Ruberia

Stealing

-da: (magac, dhedig, keli) qaadashada war ciddii lahayad iyadoon arkayn hoos ahaan ka qaato; tuugo samayn. Dh: xadis.

xadid-da: (magac, dhedig, keli) cid dembi gashay xad ku oogid. Dh: xadis.

de: stealing; embezzlement

initial: x

lx: xadid

pd: (-da)

ps: vn-f

key: xadid

(Xalid-da)

Mayrid; qasaalid; dhaqid.

m.f.dh eeg xal².

-da: (magac, dhedig, keli) maydhid gaar ahaan ta weelasha. Dh: maydhid, xalis, qasaalid. Li: uskagayn. Wa: xalxalid.

(Xidid-ka)

1. Geedka intiisa dhulka ku aasan, laamaha iyo faraqa ka baxa mid ka mid ah.

2. Dhuumaha oogada nafleyda ka buuxa oo dhiigga halbowleyaashu xubnaha ku faafiyeen, soo qaada oo wadnaha ku soo celiya.

3. Xiriir dadku yeesho oo xagga guurka ka yimaada.

xidid¹: m.l (-do, m.l) 1. Geedka intiisa dhulka ku aasan, laamaha iyo faraqa ka baxa mid ka mid ah. 2. Dhuumaha oogada nafleyda ka buuxa oo dhiigga halbowleyaashu xubnaha ku faafiyeen, soo qaada oo wadnaha ku soo celiya. 3. Xiriir dadku yeesho oo xagga guurka ka yimaada.

xidid²: m.l (-do, m.l) (xisaab) 1. Xididka tiro maangal ama murakab ah: waa tiro marka la dul dhigo jibbaar ay la mid tahay tiradaasi. Tusaale ahaan, 2 waa xidid afraadka ee 16 (2=16). 2. Xididka isle'eg: tiro marka lagu beddelo doorsoomaha ku jira isle'egta raaligeliya isle'egta, kaas oo labada dhinac ee isle'egtu isle'ekeysiiya.

xidid³: f.mg1 (-day, -dday) Xidid noqosho (dad).

xidid¹: m.l (-do, m.l) 1. Geedka intiisa dhulka ku aasan, laamaha iyo faraqa ka baxa mid ka mid ah. 2. Dhuumaha oogada nafleyda ka buuxa oo dhiigga halbowleyaashu xubnaha ku faafiyeen, soo qaada oo wadnaha ku soo celiya. 3. Xiriir dadku yeesho oo xagga guurka ka yimaada.

xidid²: m.l (-do, m.l) (xisaab) 1. Xididka tiro maangal ama murakab ah: waa tiro marka la dul dhigo jibbaar ay la mid tahay tiradaasi. Tusaale ahaan, 2 waa xidid afraadka ee 16 (2 =16). 2. Xididka isle'eg: tiro marka lagu beddelo doorsoomaha ku jira isle'egta raaligeliya isle'egta, kaas oo labada dhinac ee isle'egtu isle'ekeysiiya.

Root

m. n. root; blood vessel (vein ~ artery); nerve; root {mathematics}; relatives by marriage, in-laws

xidid [inchoative] v. become related by marriage

-ka: (n) 1. root (ruut). Ex: xididka geedaha; the root of the plants. 2. artery (aar-tari). Ex: xididada dhiiga; the blood vessels

xidid -ka: (n) relative by marriage; in-law (in-loo)

-ka: (magac, lab, keli) geedka intiisa dhulka ku aasan ee biyaha soo nuugta.

xidid -ka: (magac, lab, keli) dhuumo jidhka nafleyda ka buuxa oo dhiigu kor iyo hoos u maro. Ninka uu xidid go'aa dhiigbax ayuu halis u yahay.

xidid -ka: (magac, lab, keli) xidhiidh qaraabo oo gacalnimo salka ku haysa. Nin aan xidid nahay ayaan baabuur ka soo ergistay. Dh: gacal.

xidid -ka: (magac, lab, keli) xanuun kolkol dadka ku soo booda oo meel keliya qabsada oo ah murug ama xidid si noqda. Lugta xidid ayaa iga haya.

جِذْرٍ، وَرِيد، عِرْقٍ

(Xilid-da)

Xil saarid, xiloodin.

m.f.dh eeg xil².

-da: (magac, dhedig, keli) xil guur ama xil masuuliydeed saarid.

m.dh la-mid: xoqid.

-da: (magac, dhedig, keli) ciddiyaha faraha meel ku xaquuqid oo ku jijibin. Xogiddu ma fiicnee ha is xoqin.

(Xolod-ka)

1. Qori weyn oo in laga gubey.

2. Dab la isu shidi jirey oo la isku dhaarin jirey.

m.l (-dyo, m.dh) Jirrid weyn oo qallalan oo labada af mid dab ka baxayo.

m. n. partly burnt log

(fal) wax jurmi ama qaro leh gudo u yeel oo dhexda ka qor. Geedka xolod.

xolod: (fal) jirrid gunta dab kaga shid oo rid. Geedka engegan xolod oo ka qoyan ka baydh. Dh: xulad.

xolod-ka: (magac, lab, keli) gun weyn oo jirrid ah oo golayaasha lagu shito oo habeenkii oo dhan dhamac bixiya. Xolodka innoo bakhtii. Dh: xulad, dogob.

cf: misir, ruud

de: partly burnt log

initial: x

lx: xolod

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: xolod

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: xoodaami.

v. caress, stroke (especially an animal when milking it)

-yey / say: (v) caress (ka-rees); fondle (foon-dhal); pet (pet); stroke (istarook); cuddle (ka-dhel) ~ salaax, xoodaami

(fal) xoodaami; baabacada ku salaax. xoodid -da: (magac, dhedig, keli) soo godid oo wax xoodan ka dhigid. Qaansada xoodidda ku engeji. Dh: xoodis.

de: caress, stroke (especially an animal when milking it)

initial: x

lx: xoodi

pd: (xoodiyey)

ps: v2a=tr

key: xoodi

(Xoqid-da)

1. Ciddi ama wax kale, wax korkood, ku murmurxin, ku jiidjiidid, ku xagxagid.

2. Xaquuqid, sinsimid.

3. Dawo qabsinnada la geliyo oo saxarada aad u adkaatay lagaga soo nadiifiyo, wax ku farsamayn.

4. Qalabka, daawadaas, qabsinnada gudohooda lagu geeyo.

m.f.dh eeg xoq³. la-mid: xogid.

-da: (n) scratching (iska-raaj-ing); rubbing (rab-ing) ~ see [eeg] xoqasho

-da: (magac, dhedig keli) ku cacaminta cidiyaha oogada jidhka si dareen jira loo bi'iyo. Xoqid badanidaa ma cadhaa ku haysa. Dh: xoqis.

xoqid-da: (magac, dhedig, keli) ilmo yar sancayn oo qori dabada ka gelgelin. Xoqid aan cilmi lahayn waa halis. Dh: sancayn, xoqis.

xoqid-da: (magac, dhedig, keli) calool adkaatay shubid oo ka socodsiin.

xoqid -da: (magac, dhedig, keli) jijibin oo wax meel ku dhejisan ka daguugid. Xoqidda renjiga qof shaqaale ah u dir. Dh: xaquuqid.

(Xulid-da)

1. Wax badan, kuwa ugu fiican soo soocid; doorid.

2. Dhir badan ama wax u eg, dhexmarid;

3. Tog kor u raacid.

m.f.dh eeg xul². la-mid: xul¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) tog ama dix kor u marid oo saray u qaadid. Xulidda dixda waxa kuu dhaama waddo inaad doondoonato. Dh: xulis.

xulid-da: (magac, dhedig, keli) wax badan inta u fiican ka soocasho. Xulidda xulka qaranku wakhti bay qaadataa. Dh: doorid, xulis.

xulid -da: (magac, dhedig, keli) dhir badan oo duud ah dhexjibaaxid. Xulidda kaymuhu way halis badan tahay. Dh: mushaaxid

(Boodid-da)

Bootin samayn; dhaqso u hinqad.

m.f.dh eeg bǫod.

-da: (magac, dhedig, keli) kicintaan dhakhso ah. Boodidda waa lagu yaqaan iyo bayrta uu gabaye.

boodid -da: (magac, dhedig, keli) meel kor uga kac oo xagga sare ka mar.

boodid -da: (magac, dhedig, keli) wax ka cadhood oo ka kicid.

وَتْبِ، وَنَطْ، قَفْزِ

(Doodid-da)

Murmid; hadlid; baanid.

m.f.dh eeg dood³. la-mid: doodis.

-da: (n) the act of debating or arguing

-da: (magac, dhedig, keli) cid kale, la mormid; baane iyo hadal ku jirid. Dh: mormid.

m.f.dh eeg goli.

-da: (magac, dhedig, keli) ciyaarid oo isla maaweelid. Carruurta golyidda ha ka celin.