xldhid

m.f.dh eeg axadh².

-da: (magac, dhedig, keli) aad u calalin. Axadhidda maydhaxda ha ku badin.

axadhid -da: (magac, dhedig, keli) arrin ama talo si aad ah u lafagurida.

-da: (magac, dhedig, keli) harid oo qashin meel ka nadiifin. Xaadhidda waddooyinka waxa loo soo iibiyay qalab casri ah. Dh: fiiqid, salabayn, xaaqid.

(Xardhid-da)

Xarad u yeelid, ku dhigid.

m.f.dh eeg xarar².

-da: (magac, dhedig, keli) naqshad iyo farshaxan qurxoon u yeelid. Dh: naqshadayn, qurxin.

-da: (magac, dhedig, keli) wax xidhmay noqosho. Dh: xirmid, xirmis.

1. (Xildiid-da) Xabag ur lifaaqoon leh oo ka baxda geedo yaryar oo coodinka u eg, oo wax lagu daweeyo.

2. (Xildiid-ka) Xil iyo eed nacayb, ka carar.

m.dh Xabag midab dambar-cad ah, ur silloon iyo dhadhan kharaar leh oo daawo ahaan loo isticmaalo.

m.dh Xabag midab dambar-cad ah, ur silloon iyo dhadhan kharaar leh oo daawo ahaan loo isticmaalo.

m. n., [compound] honorable behavior

xildiid [feminine] n., (mass n.): juice ~ gum of a certain plant, used medicinally

name-m honorable behavior; juice~ gum of a certain plant, used medicinally (Arb). Lit: blessed person

magac loo baxsho wiil ceeb iyo xil ba ka hufan.

-da: (magac, dhedig, keli) xabag ur lifaaqan leh oo ka baxda geedo yaryar oo coodinka u eg oo wax lagu daweeyo. Xildiid u kari oo ku dawee.

xildiid -ka: (magac, lab, keli) xil iyo eed necbaan. oo iska diidid. Dh: xilnace.

-da: (magac, dhedig, keli) hanti qabid.

v., sg., neg., present habitual: you don't have ~ own something

de: you don't have ~ own s.t.

lx: lihid

ps: v5b-2sg-neg-prhb

xe: You dont own a farm.

xv: Beer ma lihid.

key: lihid

(Xadid-da)

1. Wax cid kale leedahay si qarsoodi ah u qaadasho.

2. (°) Xad cid lagu xukumay fulin, ku qaadid.

m.f.dh eeg xad.

m.f.dh eeg xąd³.

vl. n. stealing; embezzlement

-da: (n) theft (thef-ti); stealing (istiil-ing)-, larceny (laar-sa-ni)-, burglary (boor-galari) ~ tuugannimo

Ruberia

Stealing

-da: (magac, dhedig, keli) qaadashada war ciddii lahayad iyadoon arkayn hoos ahaan ka qaato; tuugo samayn. Dh: xadis.

xadid-da: (magac, dhedig, keli) cid dembi gashay xad ku oogid. Dh: xadis.

de: stealing; embezzlement

initial: x

lx: xadid

pd: (-da)

ps: vn-f

key: xadid

(Xidid-ka)

1. Geedka intiisa dhulka ku aasan, laamaha iyo faraqa ka baxa mid ka mid ah.

2. Dhuumaha oogada nafleyda ka buuxa oo dhiigga halbowleyaashu xubnaha ku faafiyeen, soo qaada oo wadnaha ku soo celiya.

3. Xiriir dadku yeesho oo xagga guurka ka yimaada.

xidid¹: m.l (-do, m.l) 1. Geedka intiisa dhulka ku aasan, laamaha iyo faraqa ka baxa mid ka mid ah. 2. Dhuumaha oogada nafleyda ka buuxa oo dhiigga halbowleyaashu xubnaha ku faafiyeen, soo qaada oo wadnaha ku soo celiya. 3. Xiriir dadku yeesho oo xagga guurka ka yimaada.

xidid²: m.l (-do, m.l) (xisaab) 1. Xididka tiro maangal ama murakab ah: waa tiro marka la dul dhigo jibbaar ay la mid tahay tiradaasi. Tusaale ahaan, 2 waa xidid afraadka ee 16 (2=16). 2. Xididka isle'eg: tiro marka lagu beddelo doorsoomaha ku jira isle'egta raaligeliya isle'egta, kaas oo labada dhinac ee isle'egtu isle'ekeysiiya.

xidid³: f.mg1 (-day, -dday) Xidid noqosho (dad).

xidid¹: m.l (-do, m.l) 1. Geedka intiisa dhulka ku aasan, laamaha iyo faraqa ka baxa mid ka mid ah. 2. Dhuumaha oogada nafleyda ka buuxa oo dhiigga halbowleyaashu xubnaha ku faafiyeen, soo qaada oo wadnaha ku soo celiya. 3. Xiriir dadku yeesho oo xagga guurka ka yimaada.

xidid²: m.l (-do, m.l) (xisaab) 1. Xididka tiro maangal ama murakab ah: waa tiro marka la dul dhigo jibbaar ay la mid tahay tiradaasi. Tusaale ahaan, 2 waa xidid afraadka ee 16 (2 =16). 2. Xididka isle'eg: tiro marka lagu beddelo doorsoomaha ku jira isle'egta raaligeliya isle'egta, kaas oo labada dhinac ee isle'egtu isle'ekeysiiya.

Root

m. n. root; blood vessel (vein ~ artery); nerve; root {mathematics}; relatives by marriage, in-laws

xidid [inchoative] v. become related by marriage

-ka: (n) 1. root (ruut). Ex: xididka geedaha; the root of the plants. 2. artery (aar-tari). Ex: xididada dhiiga; the blood vessels

xidid -ka: (n) relative by marriage; in-law (in-loo)

-ka: (magac, lab, keli) geedka intiisa dhulka ku aasan ee biyaha soo nuugta.

xidid -ka: (magac, lab, keli) dhuumo jidhka nafleyda ka buuxa oo dhiigu kor iyo hoos u maro. Ninka uu xidid go'aa dhiigbax ayuu halis u yahay.

xidid -ka: (magac, lab, keli) xidhiidh qaraabo oo gacalnimo salka ku haysa. Nin aan xidid nahay ayaan baabuur ka soo ergistay. Dh: gacal.

xidid -ka: (magac, lab, keli) xanuun kolkol dadka ku soo booda oo meel keliya qabsada oo ah murug ama xidid si noqda. Lugta xidid ayaa iga haya.

جِذْرٍ، وَرِيد، عِرْقٍ

-da: (magac, dhedig, keli) kala qaybin; labo isle'eg ka dhigid. Badhid mooyaane si kale cadka uguma heshiinaynno. Dh: barid, qaybin.

-da: (magac, dhedig, keli) sare u qaadid oo si fudud sare ugu tuurid. Dh: biriyow, hillaacid, birin. bidhiidh -a: (magac, lab, keli) timaha madaxa oo noqda timo jilicsan, cawlan oo aan isku dhadhawayne banbannaan.

-da: (magac, dhedig, keli) jidhka oo xadhig ama wax la mid ah lagu giijiyo si uu barar u yeesho.

cudhid-da: (magac, dhedig, keli) dareenka in wax qofka haya, sida kaadi ama mantag, aanu isku celin karin.

Excavation

-da: (magac, dhedig, keli) fagidda ama ururinta wax firi leh oo daatay. Dh: fadhis, fagid.

-da: (magac, dhedig, keli) feedhidda timo la dhex marmariyo fidhin ama shanlo si loo qurxiyo Dh: firid, firis, shanlayn.

-da: (magac, dhedig, keli) hooyo ama neef aan irmaanayn ahaan.

-da: (magac, dhedig, keli) baaqi ahaan; wax dhammaanaya adigu baaqsanaansho. Dh: hadhis, haris.

hadhid -da: (magac, dhedig, keli) wixii lala socday ee laga mid ahaa dib uga go'id; socod intii kali u baxday ka baaqasho. Dh: harid. Li: raacid.

-da: (magac, dhedig, keli) hilib iyo wixii la mid ah, hal mar ilkaha ku goosad. Dh: cantuugid, hurid, hudhis.

m.f.dh eeg igar².

-da: (magac, dhedig, keli) wax kale ku xoojin; ku ladhid; wax ku ladhis.

ladhid-da: (magac, dhedig, keli) (ku ~) wax aan keli ahaan isu taagi karin, ladh siyaada ah ku dheerayn ama ku tayayn. Dh: larid.

-da: (magac, dhedig, keli) inta fiican ama inta la doonayo dhan u saarid. Madhida gorowga marmarsiiyo ha ka dhigane soo kac. Dh: madhis, xulid, soocid.

-da: (magac, dhedig, keli) wax badan oo isku laaqan shay ka mid ah ka dhex gurid. Dh: mudhis, murid.

m.dh la-mid: rudid.

-da: (magac, dhedig, keli) daqiiq ama budo qoyan xashis oo sacabbada ku garaacid. Dh: cajiimid, xashid.

rudhid -da: (magac, dhedig, keli) in mar ilkaha lagu goosto goosasho. Dh: hudhis.

-da: (magac, dhedig, keli) meel ka soo laalaadin.

-da: (magac, dhedig, keli) «u ~» turriimo u gelid, u xeebasho; uga nixid dhib lagu samayn lahaa. Dh: tudhis, turis.

tudhid -da: (magac, dhedig, keli) wax qof dhibaato u keeni lahaa jacayl la jecel yahay naxariis awgeed uga dayn ama uga ilaalin. Dh: dhawrid.

-da: (magac, dhedig, keli) kala bixin oo dhar ama wax la mid ah meel qorrax ah ku laydhin. Wadhidda dharka ani igu daa adna dheriga. Dh: warid.

f.g1 (-day, -dday) Xad u yeelid.

f.g1 (-day, -dday) Xad u yeelid. m.f.dh, xaddidid.

v. limit, put a limit to; specify

-ay / day: (v) restrict (ris-tirik)-, define (difaayn); limit (limit)-, confine (kon-faayn) ~ xadee

(fal) xad u yeel. Dh: xadee, xaday.

de: limit, put a limit to; specify

initial: x

lx: xaddid

pd: (xaddiday)

ps: v1=tr

key: xaddid

(Xadfid-da)

(erey, xaraf) goyn, jarid.

m.f.dh eeg xadaf².

-da: (magac, dhedig, keli) intii uu ahaa in ka masaxid; badh ka jarid. Dh: goyn, jarid, xadfis.

m. n. rope, string, cord, line; prison, imprisonment

-ga: (n) 1. rope (roop); cord (koodh); string (istriing) ~ xarig. 2. jail (jeel)-, prison (pirizan); penitentiary (pani ten-shari); imprisonment (im-pirisan-ment) ~ jeel, xabbis, xarig. Ex: toban sano oo xadhig ah; ten years of imprisonment

-ga: (magac, lab, keli) ciqaab xabsi ah oo cid qalad gashay lagu fuliyo; muddada dembiiluhu uu jeelka ku jiro. Tuuggii xadhig shan sano ah ayaa lagu xukumay.

xadhig -ga: (magac, lab, keli) miiq soohan, tidcan ama rudcan oo in wax lagu xidho loo adeegsado. Doqoni xadhigga lagu xidhi xusulladay ku sidata Dh: xarig. Wa: xadhko.

a: xarig {N}

de: rope, string, cord, line; [ext.] prison, imprisonment

initial: x

lx: xadhig

pd: (-ga Pl: xadhko (/ha))

ps: n3-m, n2a-m

key: xadhig

Steel

m. n. railroad

-ka: (n) iron (aay-an); steel (istiil) ~ bir

-ka: (magac, lab, keli) macdanaha cidd jir mid ka mid ah oo aad u adag walxo badan soluhu u baahan yahayna laga sameeyo. Dh: bir.

xadiid-ka: (magac, lab, keli) labada birood ee jiifa ee roorka ama tareenku dul maro; dhabbada tareenka.

bw: Arabic

de: railroad Lit: iron

initial: x

lx: xadiid

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: xadiid

-da: (magac, dhedig, keli) qooshid oo faraha ku ruquusid. Dh: rufaaqid, cajiimid.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xidhid.

-da: (magac, dhediq, keli) dhexda ka saarid oo xolxolle ka dhigid. Mooyaha xoldida waa loogu tala galay.

xoldid -da: (magac, dhedig, keli) jirrid taagan gunta dab kaga qabasho. Xoldidda geeduhu waa waxa dhulkii lama degaan ka dhigay. Dh: xuldid.

-da: (magac, dhedig, keli) hadal si maldahan oo macna badnaan karta u dhihid. Maldahiddu waa calaamad tusaysa xeeldheeraanta afka. Dh: maldihid, sarbeebid.

(Maldihid-da)

Wax maldahan ka dhigid; qarin.

m.f.dh eeg maldah.

-da: (magac, dhedig, keli) hadal si maldahan oo macna badnaan karta u dhihid. Maldihiddu waa calaamad tusaysa xeerdheeraanta afka. Dh: maldihis, sarbeebid.

m. n. relationship, connection; relations

-ka: (n) relation (ri-leey-shin); relationship (ri-leey-shin-shiip); communication (kom-yuni-keey-shin); connection (kon-nek-shin), contact (kon-takt); association (a-soo-siyeey-shin); rapport (ra-poor) -xiriir

(fal) ka war qab oo ku xidhnow. Dh: xiriir.

xidhiidh -ka: (magac, lab, keli) wax si taxane ah isku dabajooga oo midba uu mid ka dambeeyo ama ku xiriirsan yahay. Dh: xiriir.

xidhiidh -ka: (magac, lab, keli) lafdhabar, anaan xiriir.

xidhiidh -ka: (magac, lab, keli) cilaaqo qarabe saaxiibtinimo, hawl ama wax kale ah ah oo laba qof ama in ka badan ka dhaxaysa oo isku xid Dh: xiriir.

de: relationship, connection; relations

initial: x

lx: xidhiidh

pd: (-ka)

ps: n2a-m

see: xiriir {N}

key: xidhiidh

(fal) dad ama noolayaal badan oo meelo kala joogjooga xabsiga mid mid ugu taxaab. Tuugta magaalada wada xidhxidh. Dh: xirxir.

xidhxidh: (fal) wax keliya oo meel yaalla xadhko badan ku adadkee ama meelo badan kolba meel ka xidh. Alaabta dusha taalla aad u xidhxidh. Dh: xirxir.

xidhxidh: (fal) albaabyo badan oo wad furfuran kolba mid awd. Maqsinnada soo xidhxidh. Dh: xirxir.

xidhxidh-ka: (magacwadareed) guntimo yaryar oo badan oo inba gooni loo xidhay. Dh: guntimo, xirxir.

-da: (magac, dhedig, keli) wax qarsoon raadintii, si runtiisa loo gaadho ama xog badan looga ogaado. Baadhid badan ka dib, waxa la ogaaday in uu Islaamku Madiina horteed Geeska Afrika soo gaadhay. Dh: baarid, raadin, ji, fatishid, baadhis.

-da: (magac, dhedig, keli) murgidda iyo carshacarshoobidda hawl lahayay; qasmitaanka wax si wanaagsan u socday. Badhqidda ka ilaaliya ciyaarta. Dh: dhabqid, qasid, walaaqid.

-da: (magac, dhedig, keli) isku daridda biyo iyo caano. Caanaha lo'du badhxidda kuma fiicna. Dh: barxid, xariirid.

badhxid -da: (magac, dhedig, keli) fadhxidda labo midab iyo wax ka badan la isku daro. Dh: fadhxid.

badhxid -da: (magac, dhedig, keli) bibbadka baraarka oo hurdo kaga hadha maqasha kale. Dh: barxid.

-ka: (magac, lab, keli) u hiloobidda iyo xiisaha wax kuu qabta. Baldhin baa ii haysa, Burco inaan tago.

Deflection

-da: (magac, dhedig, keli) dhinicii loo socdey ma ahee dhinac kale u kicid. Dh: weecad.

(Dabdhid-ka)

Cudur dadka ku dhaca oo oogada nabarro la moodo in dab lagu gubey, ka soo yaacaan.

-da: (magac, dhedig, keli) wax qoyan oo qaadhay oo isku soo ururay harraad dartii ahaan. Dh: qaadhid, dhadhis.

f.lg1 Wax wax kale ka dhigid.

f.lg1 Wax wax kale ka dhigid. m.f.dh, duldhigid.

ditransitive v. put something on top of something

-ay / tay: (v) 1. put one thing on top of another ~ dulsaar. 2. ku duldhig: -ay / tay: (v) write on the top of something; overwrite (over-raayt)

(fal) shey, wax kale korkiisa dhig. Buugga miiska duldhig.

duldhig: (fal) deyn lagaa qaatay macaash dheeri ah saaro.

duldhig-ga: (magac, lab, keli) macaash dheeri ah oo deymaha la saaro. Shareecadda Islaamku duldhigga baananka ribo ayay ku tirisaa. Dh: dulsaar.

de: put s.t. on top of s.t.

lx: duldhig

pd: (duldhigay)

ps: v1=ditr

key: duldhig