Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Xirrib-ta)

2

1. Isha guruxeeda iyo sanqaroorka meesha u dhexaysa.

3

2. Tab; dhagar; xeelad; khatal; siyaasad.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Isha guruxeeda iyo sanqaroorka meesha u dhexaysa. 2. Tab; dhagar; xeelad; khatal; siyaasad.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Isha guruxeeda iyo sanqaroorka meesha u dhexaysa. 2. Tab; dhagar; xeelad; khatal; siyaasad.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. corner of the eye; edge of the eyelid

2

xirrib [feminine] n. skill, cunning, intelligence

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) labada liin ee timaha ah ee isha xagga sare iyo xagga hoose kaga yaal midkood. Dh: baad, xaajib. Wa: xirribo.

2

xirrib-ta: (magac, dhedig, keli) isha guruxeeda iyo sangaroorka meesha u dhexaysa. Dh: ilyar.

3

xirrib-ta: (magac, dhedig, keli) tab iyo xeelaad uu qof adeegsan karo. Dhixeelad, garoome.

waa la naqliyay ✓

1

(Dii-sha)

2

Xirrib; tab; dhagar; xeelad.

waa la naqliyay ✓

1

(Haldhacsasha-da)

2

(ka haldhacsasho) Hadal xog ah oo la qarina hayey, si xirrib ah qof uga soo ridasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Shataar-ka)

2

Qof arrimihiisa (wax ganacsi, kd.) fulin og oo xirrib iyo baraarugsanaan daran wax meel ku marsada.

waa la naqliyay ✓

1

(Siyaasa-da)

2

1. Cilmiga, farsamada iyo tabta danaha iyo arrimaha qaranka loo maamulo.

3

2. Fiiro iyo dhugmo dheeraad ah oo qofku dantiisa iyo muraadkiisa ku qunsado oo ku meel mariyo.

4

3. Xirrib; xeelad; dhagar. (ama siyaasad).

waa la naqliyay ✓

1

(Timi-sha)

2

1. Godob; aardoonad; dhiigtaabac.

3

2. Wax qof lee yahay ama heli karo; hanti.

4

3. Xirrib, xeelad; siyaaso; dhagar; hagar.

waa la naqliyay ✓

1

(Xeelad-da)

2

Aqoon gaar ah oo waaya'aragnimo ka timid oo hawlaha iyo waxqabashada lagu farsameeyo oo lagu fududeeyo; tab; khatal; xirrib; sir; (ama xeel, xeelo).

waa la naqliyay ✓

1

(Xirribaggub-ka)

2

Xirribaggubid.

waa la naqliyay ✓

1

(Xirribaggubid-da)

2

Qof aan marmarsiinyo haysan, gefkiisa, si xun u sheegsheegid, ugu cadaadin, ugu lafajebin.

waa la naqliyay ✓

m.dh (siyaasad) Xirribta iyo siyaasad wanaagga lagu maamulo xiriirka ka dhexeeya dawladaha.

waa la naqliyay ✓

1

indhakuul¹: m.dh Budo madow, dhowr jaad u kala baxda oo haweenku indhaha xirribahooda ku quruxsadaan.

2

indhakuul²: f.g1 (-uulay, -uushay) Budo beycad ah indhaha ku qurxin; u i.: cid indhakuul u marin.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-atay, -adatay) Indho xirribtooda kor u laabid. la-mid: jelledo, jillado.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Naag arrimaheeda ganacsi fulin og oo xirrib (xeelad) iyo baraarugsanaan daran ku meel-marsata. 2. Xirribta iyo baraarugsanaanta arrimaha ganacsi iyo wixi lamida lagumeel-mariyo. la-mid: shitaa-rad.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xirribaggub.

waa la naqliyay ✓

m.dh (siyaa.) Xirribta iyo siyaasad wanaagga lagu maamulo xiriirka ka dhexeeya dawladaha.

waa la naqliyay ✓

1

indhakuul¹: m.dh Budo madow, dhowr jaad u kala baxda oo haweenku indhaha xirribahooda ku quruxsadaan.

2

indhakuul²: f.g1 (-uulay, -uushay) Budo beycad ah indhaha ku qurxin; u i.: cid indhakuul u marin. m.f.dh, indhakuulid.

waa la naqliyay ✓

Xirribo

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [compound] violent scolding, abuse

2

xirribaggub v., [compound] criticize savagely, abuse (for a minor mistake)

waa la naqliyay ✓

magac loo bixiyo wiil xirribo waawayni iyo faruuryo qurxi ku dhasha; naanays loo bixiyo wiil leh ilko maar cas leh ama ilkaha sadaf loo geshay.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xirribta iyo fahanka fog ee qof leeyahay.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hadalkaaga hortii afeefo oo eed, khalad iyo denbi ka sii gaashaamo. Hadalkaaga hortii baarrimo afafkaagana ood dhigo. Dh: afeefo, baarran.

2

baarrimo: -da: (magac, dhedig, keli) hadal hortii afeefo oo cudurdaar sii samaysasho. Dacwaddaada hortii baarrimo dhigo. Dh: afeef, baarran.

3

baarrimo -da: (magac, dhedig, keli) cudurdaarasho iyo afeef la sii qaddinto inta aan talo gaadhin. Baarrimada Yaasiin waa la wada ogaa. Dh: afeef.

4

baarrimo -ha: (magacwadareed) laba baad oo leebabka ama gantaalaha xagga dambe lagaga sameeyo si ay xawaaraha u dheereeyaan. Leebka intaanad ganin baarrimo ku xidh. Dh: baarrumo.

5

baarrimo -ha: (magacwadareed) xirribaha isha labadeeda dhinac ku yaal. Suubban waa gabadh baarrimo waaweyn. Dh: baarrumo, xirribo

waa la naqliyay ✓

1

de: corner of the eye; edge of the eyelid where ladies put eye makeup

2

hm: 1

3

initial: x

4

lx: xirrib

5

pd: (-ta)

6

ps: n1-f

7

key: xirrib_1

waa la naqliyay ✓

1

cf: diil, dhagar, tab, timil

2

de: skill, cunning, intelligence

3

hm: 2

4

initial: x

5

lx: xirrib

6

pd: (-ta)

7

ps: n1-f

8

key: xirrib_2

waa la naqliyay ✓

name-m very small; premature. Cf: Dhicis

waa la naqliyay ✓

1

(Birri-ga)

2

Dhulka intiisa engegan; inta aan baddu ku fadhiyin; dhul.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Dhulka intiisa aan bad ahayn. 2. Dhul. la-mid: berri¹.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Dhulka intiisa aan bad ahayn. 2. Dhul.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] land (as opposed to sea)

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) land (laandh) ~ dhul. Ex: badda iyo birriga; the sea and the land

waa la naqliyay ✓

1

a: berri

2

de: land (as opposed to sea)

3

lx: birri

4

pd: (-ga)

5

ps: n0-m-col

6

key: birri

waa la naqliyay ✓

1

(Cirib-ta)

2

1. Cagta dadka meesha ugu danbaysa oo adag oo u dhexaysa raysmagaadhada iyo boqonta.

3

2. Cirib-danbeed.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-rbo m.l) 1. Cagta dadka meesha ugu damabeysa oo adag ee u dhexaysa raysmagaadhada iyo boqonta. 2. Ciribdambeed. la-mid: cidhib¹.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-rbo m.l) 1. Cagta dadka meesha ugu damabeysa oo adag ee u dhexaysa raysmagaadhada iyo boqonta. 2. Ciribdambeed. la-mid: cidhib.

waa la naqliyay ✓

f. n. heel; destiny, fate; consequences

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) [Pl. cirbo-ha] heel (hid)-, heel bone

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) cidhibdanbeed, caaqiibo.

2

cirib-ta: (magac, dhedig, keli) eeg cidhib.

waa la naqliyay ✓

1

a: cedhib

2

de: heel; [fig.] destiny, fate; consequences

3

lx: cirib

4

pd: (-ta Pl: cirbo (/ha))

5

ps: n3-f

6

key: cirib

waa la naqliyay ✓

1

(Dirri-da, Dirri-ga)

2

Ban aan wax ku yaal la arag; aan cidi joogin; bannaan; digdigo.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh 1. Ban diiran oo aan cidi ku nooleyn. 2. Digdigo.

waa la naqliyay ✓

f. n. open ground ~ country, stretch of hard barren land

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) meel adag. Dh: adayg.

waa la naqliyay ✓

1

cf: bannaan

2

de: open ground ~ country, stretch of hard barren land

3

lx: dirri

4

pd: (-da ~ -ga)

5

ps: n1-f, n2a-m

6

key: dirri

waa la naqliyay ✓

1

(Irrid-da)

2

Meel furan oo laga soo galo guryaha, qolalka, xeryaha.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do/irdo, m.l) Meel furan oo laga soo galo (deyr, guri qol iyo wixi lamida).

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do/irdo, m.l) Meel furan oo laga soo galo (deyr, guri qol iyo wixi lamida); illin¹.

waa la naqliyay ✓

f. n. door, entrance, exit, gate

waa la naqliyay ✓

-da: (n) entrance (interansi); exit (egzit); entry (entari); door (dhoor)

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) afaafka weyn ee reerka miyiga laga galo, lagana baxo.

2

irrid-da: (magac, dhedig, keli) meel furan oo laga soo galo guryaha ama meel kaste oo oodan. Dh: afaaf, kadin, albaab.

waa la naqliyay ✓

1

de: door, entrance, exit, gate

2

lx: irrid

3

pd: (-da)

4

ps: n1-f

5

xe: Come through this entrance.

6

xv: Irriddan ka soo bax!

7

key: irrid

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: jarri.

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) 1. robber (roobar); thug (thaag); bandit (baandit); plunderer (palandharer) ~ mooryaan-ta. 2. Bird that blood from the camel

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) shimbir yar oo af cas oo xoolaha iyo xawaanka badhkood garbaha ka cunta. Dh: huryo.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: kareeb.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dhar jilacsan, midab leh oo qurxan oo haweenku qaataan. Dh: kareeb.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: xergee.

waa la naqliyay ✓

v. form a herd ~ flock; form a group of disciples

waa la naqliyay ✓

(fal) xoolo xergee oo hormood u noqo. Geela soo xerri. Dh: xergee.

waa la naqliyay ✓

1

de: form a herd ~ flock; [ext.] form a group of disciples

2

initial: x

3

lx: xerri

4

pd: (xerriyey)

5

ps: v2b=tr

6

syn: xergee

7

key: xerri

waa la naqliyay ✓

1

(Xirgi-ga)

2

Garaad; fiiro; caqli.

waa la naqliyay ✓

m.l Garaad; caqli.

waa la naqliyay ✓

m. n., [abstract] wisdom, intelligence

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) garaad wax lagu kala garto. Dh: caqli, maskax.

waa la naqliyay ✓

1

cf: caqli, dhug, fiiro, garaad

2

de: wisdom, intelligence

3

initial: x

4

lx: xirgi

5

pd: (-ga)

6

ps: n2a-m-abs

7

key: xirgi

waa la naqliyay ✓

1

(Xirid-da)

2

1. Wax la adkaynayo xarig ama wax la mid ah, ku qabasho, ku guntid, ku adkayn.

3

2. Xabsi gelin, xarig ku xukumid.

4

3. (albaab, santuukh, jid, bad, kd.) wax aan furrayn, aan ballaqnayn, aan la mari karin, ... ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xir². la-mid: xirniin.

waa la naqliyay ✓

-da: (n) 1. the act of closing, 2. the act of imprisoning or arresting; internment (in-teen-mant)-, detention (di-teen-shin) ~ see [eeg] xir

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) Dh: eeg xidhid.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xidhid.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) garasho dheraad ah oo Ilaahay bixiyo. Dh: caqli.

waa la naqliyay ✓

1

(Xirsi-ga)

2

Qardhaas; xijaab; makaraan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh) 1. Warqad quraan ku qoran yahay ama wax kale oo inta idiin lagu dahaaro balaayo xijaab ahaan loo qaato. 2. Cunto, lacag, iyo wixi lamida oo balaayo xijaab ahaan loo bixiyo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh) 1. Warqad quraan ku qoran yahay ama wax kale oo inta idiin lagu dahaaro balaayo xijaab ahaan loo qaato. 2. Cunto, lacag, iyo wixi lamida oo balaayo xijaab ahaan loo bixiyo.

waa la naqliyay ✓

name: Hersi

waa la naqliyay ✓

m. n. amulet, charm

waa la naqliyay ✓

name-m amulet; guard; charm; blessed. Cf: Xirsiyo

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) charm (jaarm); amulet (am-yu-lat); periapt (peeri-yaapt)-, countercharm; especially worn around the hand, as a charm against evil ~ qardhaas

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil ay dhalashadiisa xirsi ama gardhaasi xidhiidh la lahayd ama gardhaas Joo goray foosha oo ku raagtay awgeed.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) qardhaas wadaaddadu u dhigaan qof buka oo dawo ahaan loo xidho. Dh: xijaab.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dhiiqid yar oo hal mar ah; in yar oo caano dhirriq ka siin. Biriq caano ahna laga waa hashii. Dh: bidhiq.

waa la naqliyay ✓

1

(Cirrid-ka)

2

Hilib ilkaha salkooda - labada fuqba - ku rogan oo aad ugu dhegsan.

waa la naqliyay ✓

1

cirrid¹: m.l (-dyo, m.dh) Hilibka ku yaal labada fuq ee afka nafleyda oo ilkaha haya.

2

cirrid²: m.l (cilmiga naflayda) Sooh xiriirka iyo xuubka daboola (mucous membrane) oo isku haya ilkaha iyo daamanka.

3

cirrid³: m.dh la-mid: cirid.

waa la naqliyay ✓

1

cirrid¹: m.l (-dyo, m.dh) Hilibka ku yaal labada fuq ee afka nafleyda oo ilkaha haya.

2

cirrid²: m.l (cilmiga naflayda) Sooh xiriirka iyo xuubka daboola (mucous membrane) oo isku haya ilkaha iyo daamanka.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] gums (of the mouth)

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) gum (gam); gingiva (jinjiva)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) cadka adag ee ilkahu ku fadhiyaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: gums (of the mouth)

2

lx: cirrid

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m-col

5

xe: They were laughing. [lit: they were lifting up their gums]

6

xv: Cirriddadooda bay kor u taageen.

7

key: cirrid

waa la naqliyay ✓

لثة

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-bay, -btay) Cid tababbarid.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-bay, -btay) Cid tababbarid. m.f.dh, darribid.

waa la naqliyay ✓

1

(Hirrig-ta)

2

Meel dhir badan; jiq; humin.

waa la naqliyay ✓

f. n. forest, thickly wooded place

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) duud jiq ah oo geedo badan. Dh: jiq, cuun, hurrun, kayn, duud.

waa la naqliyay ✓

1

de: forest, thickly wooded place

2

lx: hirrig

3

pd: (-ta)

4

ps: n-f

5

key: hirrig

waa la naqliyay ✓

1

(Jirrab-ka)

2

Kadeed; dhib.

waa la naqliyay ✓

1

jirrab¹: m.l 1. Dhibaato badan. 2. J. ah: meel maritaankeedu dhib yahay. 3. J. ah: qof dhiblow ah. 4. Tijaabo. 5. la-mid: jirrabid.

2

jirrab²: f.g1 (-bay, -btay) 1. Cid dhibaato gaarsiin. 2. Ku j.: cid wax ku qasbid. 3. Wax tijaabin.

waa la naqliyay ✓

1

jirrab¹: m.l 1. Dhibaato badan. 2. J. ah: meel maritaankeedu dhib yahay. 3. J. ah: qof dhiblow ah. 4. Tijaabo.

2

jirrab²: f.g1 (-bay, -btay) 1. Cid dhibaato gaarsiin. 2. Ku j.: cid wax ku qasbid. 3. Wax tijaabin. m.f.dh, jirrabid.

waa la naqliyay ✓