xirmays

(tilmaame) xirmo xirmo u xiran ah. Dh: xidhmaysan.

-ta: (magac, dhedig, keli) xidhmo xidhmo ka dhigid. Dh: xidhmayn.

m. n., [compound] file index

de: file index

initial: x

lx: xirmatus

pd: (-ka)

ps: n2a-m-cmp

syn: kalaasifikatoore

key: xirmatus

-ka: (magac, lab, keli) neef xoolo ah birayn. Birays ha la seegin wanka. Dh: xalaalays.

-ka: (magac, lab, keli) maryaha lagu labbisto ama la xidho ee ay qaataan askarta iyo ciyaalka dugsiyada.

-ka: (magac, lab, keli) eeg firayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg mirayn.

Fallaadha-X

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xerayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xilayn.

-ka: (magac, lab, keli) gumaysi ka dulqaadid. xorayso: (fal) wax cidi awood kaaga haysato muruq ama malo ku soo dhacso. Xuquuqdaada xorayso.

(Xumays-ta)

1. Oogada dadka inteeda la qarsho; cawro.

2. Hilbaha inta uurkujirta ah.

3. xoolaha iyo dadka intooda tabarta yar.

xumays¹: m.l la-mid: xumayn.

xumays²: m.dh.u 1. Cawro; oogada dadka inta la qarsho. 2. Hilbaha inta uurkujirta ah.

3. Xoolaha iyo dadka intooda tabarta yar.

f. n., [collective] private parts, genitals, genitalia

xumays [feminine] n., [collective] entrails, internal organs

xumays [feminine] n., [collective] weak livestock ~ people

-ka: (magac, lab, keli) xoolaha iyo dadka intooda tamarta yar.

xumays-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xumayn.

xumays-ta: (magac, dhedig, keli) cawrada inta u qofku qarsado ee dharka ka hoosaysa. Nimay xumaystu xanuunaysaa wuu waadhwaadhsadaa. Dh: cawro.

(fal) xurmo u yeel oo tixgeli. Walida xurmay. Dh: muunay, ixtiraan.

-ka: (magac, lab, keli) biimo ku samayn: halis ku ridid. Biimayska markii horeba adaa i geliyey ee iga saar.

-ka: (magac, lab, keli) eeg cirdayn.

-ka: (magac, lab, keli) daal lala socon kari waayo. Dh: xuurtow.

-ka: (magac, lab, keli) eeg hormayn.

vl. n. evaluation, appraisal

-ka: (n) appraisal (ap-reeysal) ~ see also [eeg] qiimayn

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg qiimayn.

de: evaluation, appraisal

lx: qiimays

pd: (-ta)

ps: vn-f

key: qiimays

-ka: (magac, lab, keli) surmayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xammay.

-ka: (magac, lab, keli) eeg xiddayn.

-ka: (magac, lab, keli) xiiso u qabid; xiise u hayn. Dh: xiisayn.

(Xurmayn-ta)

Xurmo u yeelid; tixgelin; muunayn.

m.f.dh eeg xurmee.

-ta: (magac, dhedig, keli) xurmo u yeeld oo tixgelin. Xormaynta martidu waa dhaq wanaagsan. Dh: muunayn, xurmays.

(Jirxumays-ka)

Jirxumayn.

m.l la-mid: jirxumayn.

vl. n. act of looking unfriendly

a: jirxumayn (ta)

de: act of looking unfriendly

lx: jirxumays

pd: (-ka)

ps: vn2a-m

key: jirxumays

f.mg4 (-snaa, -snayd) Wax xurmo leh ahaansho.

f.mg4 (-snaa, -snayd) Wax xurmo leh ahaansho. m.f.dh, xurmaysnaan.

der. [adjective] respected, honored, held in high regard

(tilmaame) la xurmeeyey oo si wanaagsan loo karaameeyey ah. Intaan reerka la joogay nin xurmaysan ayaan ahaa.

de: respected, honored, held in high regard

initial: x

lx: xurmaysan

pd: (xurmaysnaa)

ps: adj-der

key: xurmaysan

Cuf hawo

-ka: (magac, lab, keli) 'sicir', aad u kicis; qiimo aad u sarreeya gaadhsiis.

f.mg3 (-stay, -satay) Cirro yeelasho.

f.mg3 (-stay, -satay) Cirro yeelasho. m.f.dh, cirraysasho.

(fal) eeg cirraw.

-ga: (magac, lab, keli) hawl wada qabasho. Dirraysi baa lagaga cabbaa ceelka. Dh: madaysi.

-ka: (magac, lab, keli) eeg haramayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg qaramayn.

(fal) inta shey la siinayo, adigu dejiso.

-ka: (magac, lab, keli) eeg shirbayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg xakamayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xarakayn.

m.l la-mid: xiddaysasho.

-ta: (magac, dhedig, keli) xidhmooyin badan oo dhandhan iskugu xidhan ka dhigid. Dh: seerayn, xirmayn, xirmays.

-ka: (magac, lab, keli) xushmadayn. xushmee: (fal) eeg xushmadee.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xuurtayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) isticmaalkiisa mamnuucid.

(tilmaame) xidhmo xidhmo u xidhan ah. Alaabtii oo xidhmaysan ayaan haf la soo idhi Dh: seeraysan, xirmaysan.

(Rays-ka)

Ciidda roobku qooyo.

m.l Ciid qoyan oo roob ku da'ay.

m.l Ciid qoyan oo roob ku da'ay.

m. n. earth wet with rain

-ka: (n) wet surface of the ground caused by raining

-ka: (magac, lab, keli) qoyaan ciidda ku hadha kolka biyuhu ka gudhaan.

de: earth wet with rain

lx: rays

pd: (-ka)

ps: n0-m

key: rays

n., (of the sun) cadceed, -di.

(Xays-ka)

Xilliyada sanada midkood; yaare; xaysin.

m.l 1. Roob jiilaalka ka da'a xeebaha bari. 2. Xilli roob ka da'o xeebaha bari.

m. n. light rain that falls during the lesser dry season

-ka: (n) light rain, preceding the spring [gu'] rain

-ka: (magac, lab, keli) xilliyada sanadka middood. Dh: yaare, xaysin.

xays -ka: (magac, lab, keli) roob ka da'a dhinaca xeebaha oo jiilaalkii lagu raysto. Xays baa na helay oo xoolihi ku doogeen.

a: xaysin (ka) [n2a-m]

cf: Xagaa

de: light rain that falls during the lesser dry season

initial: x

lx: xays

pd: (-ka Pl: xaysas (ka))

ps: n4-m

key: xays

-da: (magac, dhedig, keli) haan ka samaysan bir oo lagu shubto biyaha. Biray biyo kulayl baa loogu dhiman. Dh: birey.

(fal) turub iyo wixii la mid ah, dhinaca wax ku yaalliin muuji.

s.f. saxiix.

(Ilays-ka)

Waxa aan la'aantiis wax la arki karin; if; iftiin; kaah.

m.l (-syo, m.dh) Iftiin.

m.l (-syo, m.dh) Iftiin.

Light

m. n., [collective] faint ~ dim light

-ka: (n) light (laayt) ~ iftiin, if

-ka: (magac, lab, keli) iftiin; nuur. Iilku waa aqal aan ilays lahayn. Dh: nal, tiriig, laydh, kaah.

ilays -ka: (magac, lab, keli) hirar birlabdanab oo hirbaacyo u gooniya leh, ishuna arki karto oo ka kooban midabada oo dhan.

cf: if, nuur

de: faint ~ dim light

lx: ilays

pd: (-ka)

ps: n2a-m-col

key: ilays

(fal) midho yeelo, miro dhal. Geedyaha miray waaka roobku kuu da'aye. Dh: midhay, midhee, miree.

miray: (fal) ereyo maansa ah oo qaafiyad iyo habdhac leh samee. Bal buraanbur noo miray. Dh: allif, samee, midhee.

miray-ga: (magac, lab, keli) geed midho dhala oo si fiican u mudheeya. Dh: mudhay.

miray-ga: (magac, lab, keli) roob habeen da'a. Dh: mirayso, mirayso

-da: (magac, dhedig, keli) xoolo inta rimman ee dhali doonta. Geelu sannadkan rimay buu u badan yahay.

rimay-ga: (magac, lab, keli) minka haweenka ee ilmuhu ku abuurmo. Dh: ilmagaleen, makaan.

/kris-mas/ (abbr) (n) ciidda kiristaanka.

x-ray: (n) (m) a photograph created by x-ray imaging of bone and internal organs,

raajo

x-ray: (v) (m) to photograph with x-rays used in diagnostic imaging of bone and internal organs.

raajo ayaa la saarayaa

/ekis-rey/ (n) 1. raajo, raajito. e.g. I'm going to the hospital

Fallaara ekis

-ta: (magac, dhedig, keli) dumarka caruurta iyo dadka aan tamar lahayn. Dh: birimageyday, maxas.

(fal) xero geli. Adhiga soo xeray. Dh: xeree. Li: soofi, dareeri.

xeray: (fal) xidh oo xabsi geli. Tuuggu waxbuu xadaye xeray. Dh: xeree.

xeray: (fal) alaab meel ammaan ah geli; meeshii laga soo saaray ku celi. Baabuurka geerashka ku xeray. Dh: xeree.

xeray: (fal) hareeraha ka mar. Sagaarada xeray. Dh: xeree, hareeree.