xire
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xire
-ha: (magac, lab, keli) qof qaraabo ahaan kuu dhaw oo gardarradaada qaban kara gartaadana kuu dooni kara. Dh: xidhe..
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ximre
m.l Bayd faal oo manjaha tan ka sarraysa iyo madaxa ka ah min labo, madaxa tan ka hoosaysana hal. la-mid: cimre.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ximre
minanka faalka min ka mid ah oo xumaan iyo dhiig lagu sheego. Way xumaataye maximraa u baxay.
ximre -ha: (magac, lab, keli) geed geedcillaanka u eg oo loo isticmaalo quruxda iyo bilidda haweenka.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
faruurxiran
f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax faruur laga xirey ahaansho (awr).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
himil
m.dh Laamo la isku xirey oo wax lagu dhiso.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
jilibxiran
f.mg4 (-rnaa, -rnayd) 1. Geel wax dhudhunka la isga xirey ahaansho. 2. Xoolo iyo ilmo dhumay wax duco loo akhriyay ahaansho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xiran
xiran¹: f.mg1 (-rmay, -rantay; -rmi) Wax la xirey noqosho.
xiran²: f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax la xirey ahaansho.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
xiran
xiran¹: f.mg1 (-rmay, -rantay; -rmi) Wax la xirey noqosho. m.f.dh, xirmid.
xiran²: f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax la xirey ahaansho. m.f.dh, xirnaan.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
dam
/dhaam/ (n) 1. biyo-xireen (v) 2. biyo-xir u samayn.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
dike
/dhayk/ (n) biyo-xireen.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
embankment
/imbankment/ (n) biyo-celis, biyo-xireen.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
fastener
/faasenar/ (n) isku-xire, shay wax isku-xira sida jiinyeerka iwm.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
linkage
/linkij/ (n) isku xire (waxa laba shay isku xira).
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
lock
/lok/ (n) (v) 1. quful; qufulid. 2. biya xireen (kannaal iwm) 3. ku xayirmid; ku xirmid.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
sluice
/sluus/ (n) 1. biyo-xireen 2. biyo- raacin.
Eraybixinta Af Soomaaliga ee Hawlaha Wasaaradaha (Soomaali-Ingiriis-Talyaani) - Guddiga Af Soomaaliga [1972]
Congegno di caricamento automatic
Bartilmaameed Xire
Eraybixinta Af Soomaaliga ee Hawlaha Wasaaradaha (Soomaali-Ingiriis-Talyaani) - Guddiga Af Soomaaliga [1972]
Locker
Xire
Qaamuus Talyaani-Soomaali - Cabdalla Cumar Mansuur, Axmed Cabdullaahi A. [1985]
diga
s.f. - biyo-xireen.
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
barrage
barrage, n.m. - Biyo-xireen; biyo-xidheen.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Xir
(Xir-ka)
Meel dhir badani xirtay; jiq
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xir
xir¹: m.l (-rar, m.l) Kayn jiq oo aan meel la maro lahayn.
xir²: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Wax xarig iyo wixi lamida ku qabasho, ku guntid. 2. Cid xabsi gelin. 3. Albaab qataarid. 4. Hawl meel ka socotay joojin.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
xir
f.g1 (-ray, -rtay) 1. Wax xarig iyo wixi lamida ku qabasho, ku guntid. 2. Cid xabsi gelin. 3. Albaab qataarid. 4. Hawl meel ka socotay joojin. m.f.dh, xirid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xir
v. tie, fasten; close (up); imprison, jail, arrest, stop
xir m. n. forest, area of scrubland
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
xir
-ay / tay: (v) 1. close (kalows); shut (shat) ~ xidh. Ex: fadlan albaabka xir! Please close the door! 2. jail (jeel)-, imprison (im-piri-zen), detain (di-teeyn)-, arrest (a-res-ti)-, detain in custody (kas-ta-dhi)-, put under arrest ~ xabbis
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xir
(fal) eeg xidh.
xir-ka: (magac, lab, keli) eeg xidh.
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
xir
إقفال، إغلاق
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
aire
aire, n.f. - Dusha; Sagxad.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Bire
(Bira-ha)
Haruub aan weyneyn oo aan dhiil lahayn oo xoolaha lagu maalo; doobi yar.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
bire
m.l (-rayaal, m.l/dh) Weel qori ka samaysan leh af ballaaran sidde la qabsado oo geela lagu maalo, gaawe, toobke. la-mid: bure.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
bire
m. n. milk container, milking vessel
Magacyada Dhirta Ceel-Dheere iyo Buula-Burte (Soomaali-Laatiin) - D. Herloker, B. Kujar [1985]
BIRE
Digitaria pennata 10
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
BIRE
(Bire) May Aristida sieberiana Trin. Gramineae.
N Aristida somalensis Stapf. Gramineae.
C, S Aristida mutabilis Trin. & Rupr. Gramineae.
S Aristida kelleri Hack. Gramineae.
S Aristida stenophylla Henr. Gramineae.
N Aristida triticoides Henr. Gramineae.
N Bothriochloa radicans (Lehm.) A. Camus. Gramineae.
C Enneapogon schimperanus (A.Rich.) Renv. Gramineae.
C Digitaria pennata (Hochst.)T. Cooke. Gramineae.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
bire
-ha: (magac, lab, keli) hadhuub laga tolo xididka argeegta, qabada iyo waxii la mid ah oo xoolaha lagu maalo, doobi yar. Biraha caanaha ugu shub cunugga. Dh: bidhe, doobke.
bire -ha: (magac, lab, keli) qolofta hadhuudhka, bariiska iyo waxii la mid ah ku rogan. Biraha ka gur bariiska. Dh: bariiq, bidhiiq.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
bire
a: bure
de: milk container, milking vessel
lx: bire
pd: (/ha)
ps: n7-m
key: bire
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
cire
cire, n.f. - Xayd; Laxda shinidu malabka ka samayso.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dire
m.l.u Tirxi yar yar, saxarrada soo raaca, oo daba cun cun leh. la-mid: diro.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dire
m.l.u Tirxi yar yar, saxarrada soo raaca, oo daba cun cun leh. la-mid: diro.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dire
m. n. transmitter
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
dire
/dhayar/ (adj) aad u daran (aad u xun).
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
dire
-diraha: (n) sender (sendhar); transmitter (taraanis-miiter)
Qaamuus Talyaani-Soomaali - Cabdalla Cumar Mansuur, Axmed Cabdullaahi A. [1985]
dire
vtr. - dhihid, sheegid.
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
dire
dire, v. - U sheeg; loo sheego; dhihid; dheh; la dhaho; la yidhi.
c'est-à-dire - La yidhaahdo; kala ah.
dire des riens, des absurdités - Hadal doqonimo; Hadal nacasnimo.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dire
de: transmitter
lx: dire
pd: (/ha)
ps: n7-m
key: dire
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
fire
m.l la-mid: firin.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
fire
/faayar/ (n) 1. dab (n) 2. toogasho, rasaasayn (v) 3. gubid (v) 4. shaqo ka-cayrin, ruqsayn. e.g. Get out! You're fired!
Eraybixinta Af Soomaaliga ee Hawlaha Wasaaradaha (Soomaali-Ingiriis-Talyaani) - Guddiga Af Soomaaliga [1972]
Fire
Rid
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
fire
n., dab, -ki; a great fire, oog, -ti; fire brand, qori dab leh, dhuxul dambas leh; light of the fire, ilays, -ki; v.tr., set on fire, dabka shid; fire that house, aqalkaa gub; set on fire, dabka belbeli or ololi or noolee.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
hire
/haayar/ (v) 1. shaqaalay-siin (shaqo-siin). (v) 2. kiraysasho. (n) 3. shaqo-qoris.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
hire
n., kiro, -adi; v.tr., kiray.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
jire
m.l Ilaah; Eebbe.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
jire
m. n. keeper, watcher, herdsman
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
jire
-ha: (magac, lab, keli) Ilaah.
jire-ha: (magac, lab, keli) qofka xoolaha ilaaliya oo dhaqaaleeya.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
jire
de: keeper, watcher, herdsman
lx: jire
pd: (/ha)
ps: n7-m
key: jire
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
lire
lire, v. - akhriyid.
lire attentivement - u akhriyid; si deggan u akhriyid.
Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]
Mire
name-m occurer; comer of the middle of the night. Lit: he who was born in the middle of the night
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
Mire
magac loo bixiyo wiil dhasha wakhti habeen saq dhexe ah.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
mire
-ha: (magac, lab, keli) roob wayn oo habeenkii da'a. Dh: miraale.
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
mire
mire, n.f. - masdarad lagu qiyaaso kala saraynta.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
mire
n., (mud) doxbo, -adi.
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
pire
pire, adj. - ugu xun; wax ka xumi uu san jirin.
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
rire
rire, v. - qoslid; gosol
rire nerveusement - qosol wijiiri ah; qosol gariir
rire, n.m. - qoslidda.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
tire
/tayar/ (v) 1. daalid (tabcaamid) (n) 2. shaag (taayir).
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
tire
-ha: (magac, lab, keli) mafiiqda dhulka lagu. xaaqo. Dh: duugmo, xaaqin.
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
tire
tire, n.f. (à la tire) - tuuga dadka jeebkiisa wax kala baxa
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
tiré
tiré, adj. - daal; caato
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
tire
v.tr., (make weary) daali; v.i., (fall with weariness) daal, catow, cataysnaw.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
wire
/wayar/ (n) silig; fiilo.
Eraybixinta Af Soomaaliga ee Hawlaha Wasaaradaha (Soomaali-Ingiriis-Talyaani) - Guddiga Af Soomaaliga [1972]
Wire
Silig
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
wire
n., xasaw, -di.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xiro
f.g3 (-rtay, -ratay) 1. Wax xarig iyo wixi lamida ku qabsasho. 2. Cid xabbisasho. 3. Albaab, dariishad iyo wixi lamida qataarasho. 4. Haweeney mehersasho. 5. Dhar lebbisasho. 6. Salaad ama soon gelid. 7. Ku x.: qof kale imaam ka dhigasho. 8. Ku x.: markab, doon iyo wixi lamida marso tegid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
xiro
f.g3 (-rtay, -ratay) 1. Wax xarig iyo wixi lamida ku qabsasho. 2. Cid xabbisasho. 3. Albaab, dariishad iyo wixi lamida qataarasho. 4. Haweeney mehersasho. 5. Dhar lebbisasho. 6. Salaad ama soon gelid. 7. Ku x.: qof kale imaam ka dhigasho. 8. Ku x.: markab, doon iyo wixi lamida marso tegid. m.f.dh, xirasho.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xiro
v. shut ~ close (for oneself); dress (up), put on (clothes)
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
xiro
-xirtay / xiratay: (v) 1. wear (weer); dress (darees); clothe oneself; attire (a-taayer) ~ xidho. Ex: waxay xiratay canbuur khafiif ah; she wore a light blouse. 2. tie (taqy); lace up, lash up. Ex: kabaha xiro; tie your shoes
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xiro
(fal) eeg xidho.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xiro
de: shut ~ close (for oneself); dress (up), put on (clothes)
initial: x
lx: xiro
pd: (xirtay / xiratay)
ps: v3b=tr
xe: Fasten your seat belts
xv: xidho
key: xiro
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
expire
/ekispayar/ (v) 1. dhicid (waqtigiisii dhammaaday) (v) 2. dhimasho.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
expire
tr., ugu dambaystaada neefso.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xirmee
f.g2 (-meeyay, -maysay) Meel xirmo ka dhigid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xirmee
v. make into bundles
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xirmee
(fal) xirmo xirmo u xir. Jaadka marduuf marduuf u xidhmee. Dh: xidhmee.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xirmee
de: make into bundles
initial: x
lx: xirmee
pd: (xirmeeyey)
ps: v2b=tr
key: xirmee
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
afire
/afaayar/ (adj) gubanaya; dab dul saaran. e.g. The building was set afire.
Qaamuus Talyaani-Soomaali - Cabdalla Cumar Mansuur, Axmed Cabdullaahi A. [1985]
agire
v.intr. - falid, ku dhaqaaqid.
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
aigre
aigre, adj. - Dhanaan; Asid
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
bière
bière, n.f. - Biire; Nooc khamri ah;
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
biire
m.l (-rayaal, m.l/dh) Nooc qalimada ka mid ah oo khad fadhida ku jirto.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
biire
m.l (-rayaal, m.l/dh) Nooc qalimada ka mid ah oo khad fadhida ku jirto.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
biire
m. n. pen, ball-point pen, byro
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
biire
biiraha: (n) ballpoint pen ~ qalin biire
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
biire
de: pen, ball-point pen, byro {It}
lx: biire
pd: (/ha)
ps: n7-m
key: biire
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
biree
f.g2 (-reeyay, -raysay) 1. Nafley dhuunta iyo halbowlayaasha mindi ugu goyn. 2. Neef la qalanayo si sharciga waafaqsan dhuunta iyo halbowlahayaasha mindi ugu goyn.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
biree
f.g2 (-reeyay, -raysay) 1. Nafley dhuunta iyo halbowlayaasha mindi ugu goyn. 2. Neef la qalanayo si sharciga waafaqsan dhuunta iyo halbowlahayaasha mindi ugu goyn. m.f.dh, birayn.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
biree
v. make into iron
biree v. slaughter
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
biree
yey/biraysay: (v) the killing of animals for food; slaughter (isloo ter) by cuting throat, butcher (bujar) ~ gawrac
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
biree
(fal) neef xoolo ah gawrac. Biree laxdu intayna bakhtiyin. Dh: xalaalee.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Birre
(Birra-ha)
1. Ubaxa cawska.
2. Qolofta badarka qaarki, (sida bariiska) ku rogan; bariiq.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
birre
m.l 1. Miiqyo dhuudhuuban, cawska fiidiisa ka baxa oo markay qallalaan wax mudi kara. 2. Qolofka badarka qaarkii sida bariiska ku rogan.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
birre
m.l 1. Miiqyo dhuudhuuban, cawska fiidiisa ka baxa oo markay qallalaan wax mudi kara. 2. Qolofka badarka qaarkii sida bariiska ku rogan.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
Birre
name: Beerey
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
birre
m. n., [collective] spear of grain (with husk); grass flower
birre m. n., [collective] grass species, with thorny offshoots