xir
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Xir
(Xir-ka)
Meel dhir badani xirtay; jiq
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xir
xir¹: m.l (-rar, m.l) Kayn jiq oo aan meel la maro lahayn.
xir²: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Wax xarig iyo wixi lamida ku qabasho, ku guntid. 2. Cid xabsi gelin. 3. Albaab qataarid. 4. Hawl meel ka socotay joojin.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
xir
f.g1 (-ray, -rtay) 1. Wax xarig iyo wixi lamida ku qabasho, ku guntid. 2. Cid xabsi gelin. 3. Albaab qataarid. 4. Hawl meel ka socotay joojin. m.f.dh, xirid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xir
v. tie, fasten; close (up); imprison, jail, arrest, stop
xir m. n. forest, area of scrubland
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
xir
-ay / tay: (v) 1. close (kalows); shut (shat) ~ xidh. Ex: fadlan albaabka xir! Please close the door! 2. jail (jeel)-, imprison (im-piri-zen), detain (di-teeyn)-, arrest (a-res-ti)-, detain in custody (kas-ta-dhi)-, put under arrest ~ xabbis
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xir
(fal) eeg xidh.
xir-ka: (magac, lab, keli) eeg xidh.
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
xir
إقفال، إغلاق
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Abley
(Abley-da)
Qalab bir ka samaysan oo raggu dhexda ku xirto oo ku dagaallamo; toorrey; billaawe; (ama amley).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Albaab
(Albaab-ka)
Dhis laga sameeyey qori, bir,, oo marinka irridaha guryaha iyo wixii la mid ah faseexado lagula qabto oo la xiro, oo la furo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Ama
Erey isku xira labo hadal ama labo tixood, isla kolkaasna kala xiriirfura oo sheega inaan la isku hela hayne, tii la helaa ay tan kale meesha ka saarayso (aniga ama adiga; wax i sii ama i qadi).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Arxaan
(Arxaan-ka)
Lafdhabar; xiriir.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Awdid
(Awdid-da)
Meel daloosha xirid, wax ku rogid, ku qarin; daboolid; gufeyn.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Badhan
(Badhan-ka)
Geed, wax yar ah, oo xalleefsan oo wareegsan oo dhexda daloollo ku leh, oo dharka lagu kor tolo oo inta ilaha (daldaloollada) laysu suro, dacallada isku qabta oo isku xira; guluus.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Badxir
(Badxir-ka)
Xilliga baddu kacsan tahay oo waxa shiraaca ku dhoofa ay ka xiran tahay; (ama badxiran).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Ballaqan
(albaab...) aan xirnayn; wada furan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Barroosin
(Barroosin-ka)
Bir culus oo ilko dhawr ah oo dib usoo laaban iyo dabo daloosha oo silsilad loogu xiro leh, oo maraakiibta iyo doonyaha badda loogu tuuro kolka la joojina hayo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Bashiicin
(Bashiicin-ta)
Albaab ama wax la mid ah oo xiran, furid yar ee aan wah laga siin, furid (ama bishiicin).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Biirqool
(Biirqool-ka)
Dadka gelaya ceelasha biirta leh, hab digtoonaan darteed loo xirxiro, si haddii ay u biiroodaan, si fudud durba dibadda loogu soo saaro.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Billaawe
(Billaawa-ha)
Qalab bir ah oo raggu dhexda ku xirto; toorrey; magli; abley.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Bilo
(Bila-ha)
Hadal-weynaha dhexdiisa, hadal yar oo la dhexgeliyo, haddii la doonona laga saari karo, astaamo bilaha qaabkooda leh oo midna horay laga geliyo (bil furan) midna gadaal (bil xiran); (...).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Bog
(Bog-ga)
1. Muruq ballaaran oo xalleef ah oo kala xira uurka iyo saabka oogada nafleyda.
2. Baalka xaashida labadeeda dhinac midkood.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Boqor
(Boqor-ka)
1. Nin tol ama qaran u taliya; madaxa boqortooyada.
2. Dhuub maro ah oo faraq leh oo dumarku dhexda ku xirto.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Bul
(Bul-ka)
Xirmo ka samaysan dun ama mayrax ama wax kaloo la budliyey oo la jilciyey.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Bundad
(Bundad-da)
Xirmo dhar ah oo daaqado badani ku jiraan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Bushintuur
(Bushintuur-ka)
Geela la hoggaaminayo oo bushintana laga xiro si uu u dheereeyo (sida sandulleynta dibida); faruurxir.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Bushintuurid
(Bushintuurid-da)
(geel) bushin ka xirid; faruurxirid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Buug
(Buug-ga)
Xaashiyo badan oo isku xiran oo wax qorani ku daabacan yihiin ama iskaba cad, oo la akhristo ama wax lagu qorto. - Kitaab.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xiir
f.g1 (-ray, -rtay) Timo iyo wixi lamida gun ka jarid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
xiir
f.g1 (-ray, -rtay) Timo iyo wixi lamida gun ka jarid. m.f.dh, xiirid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xiir
v. shave, cut (hair) off completely
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
xiir
-ay / tay: (v) shave (sheeyv); shave body hair with a razor (reey-zer) or shaver (sheey-ver)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xiir
(fal) timo moolee ama gaabi. Dh: jar, goo.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xiir
de: shave, cut (hair) off completely
initial: x
lx: xiir
pd: (xiiray)
ps: v1=tr
xe: Do you want a shave?
xv: Garka inaan kuu xiiro miyaad rabtaa?
key: xiir
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xire
-ha: (magac, lab, keli) qof qaraabo ahaan kuu dhaw oo gardarradaada qaban kara gartaadana kuu dooni kara. Dh: xidhe..
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xiro
f.g3 (-rtay, -ratay) 1. Wax xarig iyo wixi lamida ku qabsasho. 2. Cid xabbisasho. 3. Albaab, dariishad iyo wixi lamida qataarasho. 4. Haweeney mehersasho. 5. Dhar lebbisasho. 6. Salaad ama soon gelid. 7. Ku x.: qof kale imaam ka dhigasho. 8. Ku x.: markab, doon iyo wixi lamida marso tegid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
xiro
f.g3 (-rtay, -ratay) 1. Wax xarig iyo wixi lamida ku qabsasho. 2. Cid xabbisasho. 3. Albaab, dariishad iyo wixi lamida qataarasho. 4. Haweeney mehersasho. 5. Dhar lebbisasho. 6. Salaad ama soon gelid. 7. Ku x.: qof kale imaam ka dhigasho. 8. Ku x.: markab, doon iyo wixi lamida marso tegid. m.f.dh, xirasho.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xiro
v. shut ~ close (for oneself); dress (up), put on (clothes)
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
xiro
-xirtay / xiratay: (v) 1. wear (weer); dress (darees); clothe oneself; attire (a-taayer) ~ xidho. Ex: waxay xiratay canbuur khafiif ah; she wore a light blouse. 2. tie (taqy); lace up, lash up. Ex: kabaha xiro; tie your shoes
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xiro
(fal) eeg xidho.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xiro
de: shut ~ close (for oneself); dress (up), put on (clothes)
initial: x
lx: xiro
pd: (xirtay / xiratay)
ps: v3b=tr
xe: Fasten your seat belts
xv: xidho
key: xiro
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ir
-ka: (magac, lab, keli) dhismaha weyn ee ka sarreeya dhulka iyo wixii ku nool. Dh: cir, samo.
ir-ta: (magac, dhedig, keli) ismariwaa aad u adag. Xaajadii waxay gaadhay ir iyo ir.
Qaamuuska Ereybixinta: Fisikis (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Air
Hawo
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
air
/eer/airs, airing, aired;(n) hawo, hawada sare. e.g. The air temperature is now 60 degrees celsius.
Eraybixinta Af Soomaaliga ee Hawlaha Wasaaradaha (Soomaali-Ingiriis-Talyaani) - Guddiga Af Soomaaliga [1972]
Air
Layr
Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]
air
/eer/ (n) neef, howy.
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
air
air, n.m. - Hawo; dabayl
avoir l'air - U ekaan, u eg; Sansaan keed leh; Qaab keed leh.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
air
n., (one of the four elements) hawo, -di, dabayl, -shi, neecaw, di; (countenance, features) soo joog, -gi, jaah, -hi, weji, -gi.
air, v.tr., (aerate) neecaawi.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Bir
(Bir-ta)
1. Macaadinta dhulka laga helo mid kamid ah: aad buu u adag yahay, qaabkii la doonona waa loo yeeli karaa waxtarkiisana lama koobi karo.
2. Daloolka yar oo gaashida madow oo isha ku yaal; wiilka isha.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
bir
bir¹: m.dh (-ro, m.l) 1. Macdanta dhulka laga qodo nooc ka mid ah, adag oo waxyaabo laga sameeyo oo danabka iyo kulkana si fiican u gudbiya. 2. B. isha: barta yar madow, oo wax lagu arko. 3. la-mid: birajuuraan.
bir²: m.dh (kiimika) Curiye kasta oo kiimikaad oo ah adke widhwidha, danabka iyo kulkana si fiican u gudbiya.
bir³: f.mg1 (-ray, -rtay) Wax sida iftiin bilig dhihid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
bir
bir¹: m.dh (-ro, m.l) 1. Macdanta dhulka laga qodo nooc ka mid ah, adag oo waxyaabo laga sameeyo oo danabka iyo kulkana si fiican u gudbiya. 2. B. isha: barta yar madow, oo wax lagu arko. 3. la-mid: bir-ajuuraan.
bir²: m.dh (kiim.) Curiye kasta oo kiimikaad oo ah adke widhwidha, danabka iyo kulkana si fiican u gudbiya.
Qaamuuska Ereybixinta: Fisikis (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Bir
Metal
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
bir
f. n. pupil of the eye
bir [feminine] n., [collective] iron; metal
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
bir
ta: (n) [Pl. biro-biraha] metal (metal); steel (istiil); iron (aa-yan)
bir -ta: (n) iris of the eye; pupil (piyuu-pel)
Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]
Bir
Ferro
Iron
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
bir
(fal) eeg bidh.
bir-ta: (magac, dhedig, keli) walax aad u adag oo aan dhayal lagu loodin karin oo macdan adag laga sameeyo. Bi'i waa jacaylow, boogaan la dhayinoo, cidi baanan karinoo, beerkiyo wadnaha iyo, bogga kaaga taalliyo, inuu yahay bir caashaqu, been baa u haystee. Dh: xadiid.
bir-ta: (magac, dhedig, keli) dalool yar oo ah barta madow ee isha ku yaal; isha weelkeeda. Dh: inan, idhan.
bir -ta: (magac, dhedig, keli) iftiin yar oo hal mar muuqda, degdegna u dema. Iftiin baa buulka bir ka yidhi deedna bakhtiyey. Dh: bilig, bidh.
bir -ta: (magac, dhedig, keli) orod degdeg ah oo dhakhso badan. Yartii halkan joogtay halmar unbay bir tiriye xaggay u kacday. Dh: bidh.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
bir
de: iron (the powder used as medicine)
lx: bir
pd: (-ta)
ps: n0-f-mass
key: bir
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
bir
حديد
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Cir
1. (Cir-ka) a) Hawada weyn oo sare, oo xiddigaha iyo meereyaashu ka buuxaan. b) Roob;
2. (Cir-ta) Inta caloosha nafleydu kol qaaddo; caloosha muggeeda.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
cir
cir¹: m.l 1. Samada sare, buluug ah oo ay xiddiguhu ka muuqdaan. 2. Roob.
cir²: m.l/dh (cilmiga naflayda) Xaddiga cuntada ee qof caloosha ku qaadi karo.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
cir
cir¹: m.l 1. Samada sare, buluug ah oo ay xiddiguhu ka muuqdaan. 2. Roob.
cir²: m.l/dh (cilmiga naflayda) Xaddiga cuntada ee qof caloosha ku qaadi karo.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
cir
m. n. sky; atmosphere, air, weather; rain
cir [feminine] n. capacity of the stomach, bellyful; appetite
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
cir
-ka: (n) 1. sky (iskaay) 2. person's appetite (api-taayt) —cirweyn: (adj) having great appetite
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
cir
-ta: (magac, dhedig, keli) inta uu qof cunto ka qaado ama calooshiisu qaadi karto. Taabud waa qof cir weyn.
cir-ka: (magac, lab, keli) biyaha ay daruuraha samadu soo daayaan. Halbaa curanaysa, ufaa caranaysa, malaha cir da'aaya, u sii ah calaamad. Dh: roob.
cir-ka: (magac, lab, keli) samada sare ee xiddigaha leh. Cirka roob ayaa ka soo da'aya. Dh: samo. Li: dhul.
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
cir
سماء
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dir
(Dir-ka)
(xoolo) isku sinji ah, oo isku meel ka soo wada jeedey; jaad; dhur; taran.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dir
dir¹: m.l Dad ama xoolo isku asal ah oo meel ka soo wada jeed; jaad; dhur.
dir²: m.l (-rar, m.l) (baayoloji) Heer loo isticmaalo kala soocidda noolayaasha, taasi oo ka kooban hal ama in ka badan oo isku eg. Dirarka isu eg waxa loo kooxeeyaa faylan ahaan.
dir³: m.l (-rar, m.l) (naxwe) Waxaa lagu magacaabaa koox ereyo ah oo wadaaga hal ama dhawr dabeecadood, sida magacyada.
dir⁴: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Wax meel joogay ama yiil meel kale aaddin. 2. Ku d.: qof, qof kale xumaan uga dheegid si uu ula colloobo.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dir
dir¹: m.l Dad ama xoolo isku asal ah oo meel ka soo wada jeed; jaad; dhur.
dir²: m.l (-rar, m.l) (baay.) Heer loo isticmaalo kala soocidda noolayaasha, taasi oo ka kooban hal ama in ka badan oo isku eg. Dirarka isu eg waxa loo kooxeeyaa faylan ahaan. m.f.dh, dirid.
dir³: m.l (-rar, m.l) (naxwe) Waxaa lagu magacaabaa koox ereyo ah oo wadaaga hal ama dhawr dabeecadood, sida magacyada.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
Dir
f. n. major Somali clan
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dir
v. send, dispatch
dir m. n., [collective] origin, basis; species (of animals); race; clan, ancestors
Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]
Dir
name-m origin; race; ancestor
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
dir
-ay / tay: (v) 1. send (send); transmit (taraanis-miit); dispatch (dis-paaj); ~u dir. Ex: warqad u dir; send a letter. 2. dir -ka / ta: (n) ancestor (ansestar); offspring (oof-ispiring); usually used for animals; descendant (di-sen-dhant) ~ waraso
isku dir -ay / tay: (v) set against each other stir up strife; come between; be a quarrelmonger
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dir
(fal) (ku ~) qof ka horgee qof kale.
dir: (fal) (u ~) meel kale gee oo ruux u gudbi. U dir alaabta ciddii lahayd.
dir-ka: (magac, lab, keli) isirka ama abka ay cidi ka soo jeeddo dad iyo duunyo kay doonto ha ahaatee. Sacaasi dir fiican buu ka soo jeedaa. Dh: isir.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
fir
fir¹: m.l 1. Taxanaha abtirsiimada ee laga soo askumay. 2. Cagaarka ugu horreeya ee geedaha ka soo baxa. la-mid: firfir¹.
fir²: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Timo, caw iyo wixi lamida feerid. 2. Geedo cagaar yar bixin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
fįr
m.l Cagaarka ka soo baxa meel laga guuray; fuf.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
fir
m.l 1. Taxanaha abtirsiimada ee laga soo askumay. 2. Cagaarka ugu horreeya ee geedaha ka soo baxa. la-mid: firfir.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
fir
m. n. origin, descent
fir v. comb (hair)
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
fir
-ka: (n) 1. genetics (jineetikis), heredity, genesis. 2. offspring (oof- ispiring); descendants (di-sen-dhantis); children (jiil-dhareeri) ~ waraso, dir
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
fir
(fal) timaha shanlee, timaha feedh. Madaxa iska fir. Dh: fidh, feedh.
fir: (ereycodeed) tusa boodid ama dhaqaaq aan la isku diyaarin oo kedo ah. Maskii uu arkay ayuu yidhi.
fir -ka: (magac, lab, keli) meesha noole ka soo jeedo asalkiisu. Sacaygu waa firkii qaayib. Dh: isir, cayn, farcan, dir.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Hir
1. (Hir-ka) a) Hor iyo dib u socodka ama kor iyo hoos u socodka ka samaysma badda korkeeda, hawada iyo wixii la mid ah; mowjad; waddac. b) Muuqaal weyn oo hirka badda u eg (xiriirka buuraha, cirka, kd.).
2. (Hir-ta) Ariga (riyaha) jaad kamid ah.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
hir
hir¹: m.l (-rar, m.l) 1. Dhaqdhaqaaq biyaha baddu sameeyaan o heerkoodu kor iyo hoos ugu kaco. 2. Muuqaal fog ee caad, bad, buuro iyo wixi lamida ah. 3. Mowjadaha hawada ee baahiya codadka iyo muuqaallada; mowjad.
hir²: m.l (-rar, m.l) (fiisikis) Labid kaleed ee dhextaal ama dululaati. Marka uu hir socdo, garurka ayaa tamarta meel ka kexeeya, geeyana meel kale.
hir³: m.dh Nafley bar yar oo buuralayda ku nool (ari).
hir⁴: f.mg1 (-ray, -rtay) Meel dheer ka soo muuqasho.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
hir
hir¹: m.l (-rar, m.l) 1. Dhaqdhaqaaq biyaha baddu sameeyaan o heerkoodu kor iyo hoos ugu kaco. 2. Muuqaal fog ee caad, bad, buuro iyo wixi lamida ah. 3. Mowjadaha hawada ee baahiya codadka iyo muuqaallada; mowjad.
hir²: m.l (-rar, m.l) (fiisikis) Labid kaleed ee dhextaal ama dululaati. Marka uu hir socdo, garurka ayaa tamarta meel ka kexeeya, geeyana meel kale.
Qaamuuska Ereybixinta: Fisikis (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Hir
Wave
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
hir
m. n. wave, surge, rise and fall (of tide); radio wave
hir [feminine] n. goat species
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
hir
-ka: (n) [Plural hirar-ka] wave (weeyv).
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
hir
(fal) (iska ~) cid iska celi oo iska caabbi. Dh: difaac, dhaw.
hir-ka: (magac, lab, keli) garaaraha badda dusheed ka samaysma oo ay hawada iyo wixii la mid ahi dhaliyaan. Dh: mawjad, waddac. Wa: hirar.
hir -ka: (magac, lab, keli) muuqaalka guud ahaaneed ee buuraha xidhiidhsan..
hir -ka: (magac, lab, keli) birlab danabowga kala rakaadda ah ee uu hawada sii dhexmariyo tebiyaha wax baahshaa.
hir-ta: (magac, dhedig, keli) jaadadka riyaha jaad ka mid ah.
hir -ta: (magac, dhedig, keli) dooxada bannaan eet tigaaddu ka baxdo.
hir -ka: (magac, lab, keli) labidda kalgalka ah ee dheexyaal dhacda ama bug isku mid ah oo si isdaba joog ah u socota.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Jir
(Jir-ka)
1. Wax jira oo meel maran buuxiya oo qaab la yaqaan leh (jir shubma, jir adag, jir gaas ah, jir xubno leh, jir aan xubno lahayn...).
2. Xubnaha nafleydu ka kooban tahay wadajirkood; oogo; kor.
3. Roob badan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
jir
jir¹: m.l (-rar, m.l) 1. Oogada dadka. 2. Roob badan oo habeen da'a.
jir²: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Meel ku maqnaansho. 2. (f.g) Nafley iyo wixi lamida mudda noolaan. 3. (f.g) Wax sugnaantooda hubid. 4. (f.mg) La j.: xoolo ilaalin. 5. (f.mg) La j.: cid la socosho ama la joogid. 6. Jirtoo: waa yahay ee... Tusaale: “Naahoy, jirtoo hadduu aabbahaa dhul kala dillacay isku kabi karayo waa nin rag ah, hayeeshee aniga meesha aabbahay joogo dhulkuba kama kala dillaaco!”. 7. Iska j.: Ka digtoonow! 8. Shay intuu ka fogyahay shay kale.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
jir
jir¹: m.l (-rar, m.l) 1. Oogada dadka. 2. Roob badan oo habeen da'a.
jir²: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Meel ku maqnaansho. 2. (f.g) Nafley iyo wixi lamida mudda noolaan. 3. (f.g) Wax sugnaantooda hubid. 4. (f.mg) La j.: xoolo ilaalin. 5. (f.mg) La j.: cid la socosho ama la joogid. 6. Jirtoo: waa yahay ee Tusaale: Naahoy, jirtoo hadduu aabbahaa dhul kala dillacay isku kabi karayo waa nin rag ah, hayeeshee aniga meesha aabbahay joogo dhulkuba kama kala dillaaco! 7. Iska j.: Ka digtoonow! 8. Shay intuu ka fogyahay shay kale. m.f.dh, jirid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
jir
v.st: be (in a place), stay, dwell; exist, be available, be there
jir v.aux: used to do something [past habitual]
jir m. n. year (of age), years old
jir m. n. body
jir m. n., [collective] weather preceding ~ indicating heavy rain
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
JIR
(Jir) S Paspalidium desertorum (A. Rich) Stapf. Gramineae.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
jir
-ka: (n) body (baadi); human body
jir -a: (adj) old (ooldh); age (eej). Ex: labaatan jir; 20 years of age or 20 years old
jir -ay -tay/ -een / -nay: (v) 1. been (biin); be in a place. Ex: xaggee jirtay? where have you been? 2. used to be. Ex: waxaan aadi jirnay..; we used to go.. 3. ku jir -ay / -tay / -een -nay: (v) participate (paar-tisi peeyt); join in; take part in something ka qaybgal. Ex: yaa shirka ku jiray? who participated in the meeting? 4. iska jir -ay/tay: (v) be careful; take care; watch out (waaj awt)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
jir
(fal) ilaali xoolo ama wixii hadba aad ka masuul tahay. Dh: raac, ilaali.
jir -ka: (magac, lab, keli) qabawga iyo rafaadka ka dhasha roob aan qaadin oo si xidhiidh ah u da'a muddo badan.
jir-ka: (magac, lab, keli) eeg jidh.
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
jir
جسم، جسد
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
kir
e.d Yallah!, hayahee! bax!, tag!, kac!, hus!, yur! la-mid: kįs.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
kir
inter. get out of here!; go away!; you are kidding!
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
kir
(interjection) fuck off; an exclamation used as angry dismissal ~ kis, kac, bax
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
kir
(ereydhawaaq) tusmeeya kolka dameer la farayo inay socoto ama joogsato.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
kir
a: kis
de: get out of here!; go away! (offensive exclamation showing dislike for what one says or asks)
lx: kir
ps: intj
key: kir
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Mir
(Mir-ta)
Wax habeenkii inta la hurdo dhaca ama yimaada ama la falo.
2. Goortaas lafteeda.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
mir
mir¹: m.l Wax tiradoodu hal tahay.
mir²: m.dh 1. Falalka habeenkii dhaca ama la sameeyo. 2. Habeen. 3. Roob habeen da'a. 4. Daajinta geel habeen la daajiyo.
mir³: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Habeen nafley cunto siin. 2. (f.mg) Col, roob iyo wixi lamida habeen imaansho. 3. Xoolo, badar iyo wixi lamida oo isku dhex jira sida ay leeyihiin u kala saarid.