xinnayn

-ta: (magac, dhedig, keli) guri iyo wax la mid ah, dhisid. Sida daarihii bari, ma bineeyey agalkii. Dh: dhisid, binays.

(Xilayn-ta)

1. Xil saarid; xiloodin.

2. Xilo ka dhigid.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid masuuliyad saarid. Xilayn wuu ku fiican yahay. Dh: xilsaarid, xilays, xiloodin.

xilayn-ta: (magac, dhedig, keli) xilo samaysasho; reer dhisasho oo guursasho. Xilayni heshiis kama maaranto. Dh: xilays.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid xin iyo xaasidnimo ku samayn. Dh: xaasidid, xinnis.

(Bannayn-ta)

Waxa ku gudban ka wareejin; bannaan ka dhigid; furid; jideyn; sharciyayn.

m.f.dh eeg bannee. la-mid: bannaanayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) meel furid oo wax ku awdan ka qaadid. Kol hadduu dhulku gabaw yahay maxaad bannaynta daaqadda ku fali? Dh: furid, fasixid. Li: xidhid, awdid, oodid.

bannayn-ta: (magac, dhedig, keli) meel, geedo iyo dhirba ka gurid. Dh: bannaanayn.

bannayn-ta: (magac, dhedig, keli) qaanuun ahaan wax bannaan ka dhigid oo sharciyayn.

bannayn -ta: (magac, dhedig, keli) weel wax ku jireen madhin oo faaruqin.

bannayn -ta: (magac, dhedig, keli) (u ~) wax lagugu soo ganay ama tuuray u bannayntii.

-ta: (magac, dhedig, keli) cunto afka gelin oo calalin, dabadeed na liqid. Dh: cuntayn.

(Dunnayn-ta)

Feer la dhicid; feerid.

m.f.dh eeg dunnee.

-ta: (magac, dhedig, keli) tantoomid ama feedh la dhicid.

(Fidnayn-ta)

Cid fidmo ku abuurid ama dhex dhigid ama ku ridid; qulquladayn.

m.f.dh eeg fidnee. la-mid: fidmayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) jidka toosan ka leexin. Dh: fidmayn.

(Jannayn-ta)

Janno gelin.

m.f.dh eeg jannee.

-ta: (magac, dhedig, keli) barwaaqo dhex gelin.

m.f.dh eeg liman. la-mid: linnaansho.

m.dh la-mid: macnayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) sharraxid oo macnaha loo jeedo cid aan garanayn u fasirid Erey la wada fahmayaayi micnayn uma baahna Dh: laqmayn, fasirid, macnayn.

* (Miinayn-ta)

Miino gelin, ku aasid.

m.f.dh eeg miinee.

-ta: (magac, dhedig, keli) miino dhigid: miino qaraxda xidhid. Dh: miinays.

m.dh la-mid: manneyn.

-ta: (magac, dhedig, keli) qurux u yeelid.

(Sinnaan-ta)

Wax siman ahaan.

m.f.dh la-mid: simnaan.

f. n., [abstract] smoothness, levelness, equality

-ta: (n) 1. equality (ik-waa-lati); justice (jas-tis); equity (ik-waa-ti); fairness (feer-nes); impartial justice; absence of no discrimination ~ caddaalad. 2. smoothness (is-muuth-nes) ~ isle'ekaan

Uguaglianza

Equality

-ta: (magac, dhedig, keli) aan waxba isdheerayn; sinnaansho, kala sarayn la'aan. Dh: caddaalad, siman. Li: dulmi.

a: sinnaansho (/ha) [vn-m-st]

de: smoothness, levelness, equality

initial: s

lx: sinnaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: sinnaan

(Sunnayn-ta)

1. Sunne jideyn.

2. (cunno, kd.) Wax yar ka taabasho; barakayn.

m.f.dh eeg sunnee.

-ta: (magac, dhedig, keli) cunto, iyo wixii la mid ah, wax yar ka taabasho; barakayn: iskuddeyid.

-ta: (magac, dhedig, keli) taabasho oo cararid. Dh: xantays.

(Xiddayn-ta)

Xiddo u yeelid.

m.f.dh eeg xiddee.

-ta: (magac, dhedig, keli) sharraxaad iyo shaash qurxoon u samayn. Dh: saanifadayn.

xiddayn -ta: (magac, dhedig, keli) dun midabya leh faraqa guntiga ama go'a salkiisa hoose ku sagsaagid oo ku qurxin.

(Xiisayn-ta)

Xiiso u qabid, u hayn.

m.f.dh eeg xiisee.

-ta: (magac, dhedig, keli) xiiso u qabid; xiise u hayn. Dh: xiisays.

(Xirmayn-ta)

Xirmo xirmo ka dhigid.

m.f.dh eeg xirmee.

-ta: (magac, dhedig, keli) xidhmooyin badan oo dhandhan iskugu xidhan ka dhigid. Dh: xidhmayn.

(Xirnaan-ta)

Wax xiran ahaan.

m.f.dh eeg xiran². la-mid: xirnaansho.

f. n., [abstract] state of being tied (up) ~ closed (in); imprisonment

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xidhnaan.

de: state of being tied (up) ~ closed (in); imprisonment

initial: x

lx: xirnaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: xirnaan

(Xubnayn-ta)

Xubno u qaybin, ka dhigid, u yeelid.

m.f.dh eeg xubnee.

Resolution

-ta: (magac, dhedig, keli) xubno u qaybin xubin xubin u jarid. Dh: xubnaxubnayn.

(Xunbayn-ta)

Xunbo yeelasho, soo saarid; xoorin.

-ta: (magac, dhedig, keli) xunbo yeelasho. Saabuuntu xunbaynta ayay wax ku maydhaa. Dh: xoorin, xunbays.

-ta: (magac, dhedig, keli) daryeelid oo xag dhaqaale xag caafimaad iyo xag cunto ahba ka haqabtirid. Dh: dhaqaalayn, daryeelid. Li: halladaadid, daranyayn.

m.dh la-mid: xadatayn.

m.dh (fiisikis) Hab lagu raadiyo dhakhsaha uu hal xaddi doorsoome isla beddelo xaddiga doorsoome kale. Tusaale ahaan baabuur baa socday fogaanta x1 ilaa x2 waqtiga u dhexeeya t1 ilaa t2. Xawaare celceliska babuurku waa (x2-x1)/(t2-t1) oo loo qori karo Dx/Dt, taas oo x ay u tagantahay isbeddelka x ee waqtiga t.

m.dh (fiisikis) Hab lagu raadiyo dhakhsaha uu hal xaddi doorsoome isla beddelo xaddiga doorsoome kale. Tusaale ahaan baabuur baa socday fogaanta x1 ilaa x2 waqtiga u dhexeeya t1 ilaa t2. Xawaare celceliska babuurku waa (x2-x1)/(t2-t1) oo loo qori karo Dx/Dt, taas oo x ay u tagantahay isbeddelka x ee waqtiga t.

Differentiation

/sinaman/ (n) qorfe (geed carfoon oo badanaa shaaha lugu daro).

n., qarfa or karfa, -di.

(Dhinnaan-ta)

Wax ka maqnaan; qabyo ahaan; dhimmanaan.

m.dh la-mid: dhimmanaan.

f. n., [abstract] incompleteness, deficiency

-ta: (magac, dhedig, keli) wax dhiman ahaan ama inqanaan. Dh: inqanaan, naaqusnaan.

dhinnaan -ta: (magac, dhedig, keli) wax dhiman oon buuxin ahaan. Dh: inqanaan.

de: incompleteness, deficiency

lx: dhinnaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: dhinnaan

(Fiicnayn-ta)

Wax fiican ka dhigid.

m.f.dh eeg fiicnee.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax fiican ka dhigid. Dh: wanaajin.

-ta: (magac, dheddig, keli) fardhexada iyo suulka oo la isku dhufto oo shanqadh laga sameeyo si loo tilmaamo wax beri hore dhacay ama loogu yeedho ruux, marka la joogo meel hadalku suurtagal ahayn. Dh: suuldhabaalayn.

(Xanatayn-ta)

Xanato ku samayn; salaaxid; xoodin; (ama xadatayn).

m.dh la-mid: xadatayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) xanato samayn: xadantayn.

xanatayn-ta: (magac, dhedig, keli) xantaxanto ciyaarid. Carruurta iskala xantayso oo xanataynta ha ku raagina.

(fal) daranyada ka dhaw oo dhif iyo dheef wuxu u baahdaba sii. Xannaani ubadka.

(Xannaana-da)

1. Ilaalinta iyo dhaqaalaynta carruurta yaryar.

2. Maamulka carruurta xannaaneeya iyo hawlihiisa guud ahaan.

3. Dhaqaale; turaal.

m.dh Daryeel.

m.dh Daryeel.

f. n. tender-loving care, nurture, welfare, husbandry, nursing

-da: (n) 1. care (keer); caring (keer-ing). 2. day care (dheey-keer). 3. husbandry (has-ban-dhari)-, farming (faarm-ing) ~ dhaqaalayn. Ex: xannaanoda digaagga; poultry farming

Cura

Care

-da: (magac, dhedig, keli) meel ay wax ku bartaan carruurta yaryar een dugsi gaadhin oo lagu xanaaneeyo. Dh: xanaano.

xannaano -da: (magac, dhedig, keli) dhaqaalayn xag caafimaad iyo xag cunto intaba; daranyo dhabid. Dh: dhaqaale, daryeel. Li: halladaado. baylihin.

a: xannaanad

de: tender-loving care, nurture, welfare, husbandry, nursing

initial: x

lx: xannaano

pd: (/da)

ps: n6-f

key: xannaano

تَرْبِيَة ( الْأَوْلَادِ )، اِحْتِضَانِ

-ta: (magac, dhedig, keli) xidhmooyin badan oo dhandhan iskugu xidhan ka dhigid. Dh: seerayn, xirmayn, xirmays.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax xidhan ahaan. Xidhnaanta waan ku arkay ee sababta ma garanayo. Dh: xirnaan.

xidhnaan -ta: (magac, dhedig, keli) dhar ku lebbisnaan.

(Xiirnaan-ta)

Wax xiiran ahaan.

m.f.dh eeg xiiran. la-mid: xiirnaansho.

f. n., [abstract] state of being shaved

-ta: (magac, dhedig, keli) wax timaha iska xiiray ahaan. Dh: xiirni.

de: state of being shaved

initial: x

lx: xiirnaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: xiirnaan

f.g3 (-stay, -satay) Xinni marsasho.

(fal) xinne marso. Ciddiyaha iyo calaacalaha xinnayso

-ta: (magac, dhedig, keli) 'beer' shinni ku ridid; shinniyays.

(Xannaanayn-ta)

Xannaano u gelid, u samayn; dhaqaalayn; hayn.