ximre
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ximre
m.l Bayd faal oo manjaha tan ka sarraysa iyo madaxa ka ah min labo, madaxa tan ka hoosaysana hal. la-mid: cimre.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ximre
minanka faalka min ka mid ah oo xumaan iyo dhiig lagu sheego. Way xumaataye maximraa u baxay.
ximre -ha: (magac, lab, keli) geed geedcillaanka u eg oo loo isticmaalo quruxda iyo bilidda haweenka.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xire
-ha: (magac, lab, keli) qof qaraabo ahaan kuu dhaw oo gardarradaada qaban kara gartaadana kuu dooni kara. Dh: xidhe..
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
cimre
m.l la-mid: ximre.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
Mariikh
meerayayaasha qorraxda ku wareega middood oo u dhexeeya dhulka iyo mushtarka. Dh: cirjeex, farraarre.
Mariikh: xiddig faaliyuhu u naxsiga ka eego Ximre iyo Muyulukhad bay na leedahay.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
hawaa'i
-da: (magac, dhedig, kali) qolada saddexaad ee faalka waa na afar iyo labaatan dhagax oo u kala baxda Min sicdi iyo Minsixri. Waa afar min oo kala ah: Min subagle oo ah lix dhagax oo Min sicdi ah, Ximre waa toddoba dhagax oo Min sicdi ah, Guntane, waa shan dhagax oo Min sixir ah, Dariiq na waa afar dhagax oo Min sixri ah.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
odayo
-da: (magacwadareed) qayb ka mid ah minanka faalka oo faaliyuhu u yaaqaanno odayo waana afar min oo kala ah: Daaxig, Ximre, Jaamac iyo Garbaraar.
Qaamuus Talyaani-Soomaali - Cabdalla Cumar Mansuur, Axmed Cabdullaahi A. [1985]
limare
v.tr.- soofayn, lisid.
Qaamuus Talyaani-Soomaali - Cabdalla Cumar Mansuur, Axmed Cabdullaahi A. [1985]
mimare
v.tr. - jilid.
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
timbre
timbre, n.m. - tigidhka xaashida marka la dirayo lagu dhajiyo.
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
timbré
timbré, adj. - wax yar waalan
Qaamuus Talyaani-Soomaali - Cabdalla Cumar Mansuur, Axmed Cabdullaahi A. [1985]
timóre
s.m. - baqdin.
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
timoré
timoré, adj. - il nugul; il nugayl
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xirmee
f.g2 (-meeyay, -maysay) Meel xirmo ka dhigid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xirmee
v. make into bundles
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xirmee
(fal) xirmo xirmo u xir. Jaadka marduuf marduuf u xidhmee. Dh: xidhmee.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xirmee
de: make into bundles
initial: x
lx: xirmee
pd: (xirmeeyey)
ps: v2b=tr
key: xirmee
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Xir
(Xir-ka)
Meel dhir badani xirtay; jiq
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xir
xir¹: m.l (-rar, m.l) Kayn jiq oo aan meel la maro lahayn.
xir²: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Wax xarig iyo wixi lamida ku qabasho, ku guntid. 2. Cid xabsi gelin. 3. Albaab qataarid. 4. Hawl meel ka socotay joojin.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
xir
f.g1 (-ray, -rtay) 1. Wax xarig iyo wixi lamida ku qabasho, ku guntid. 2. Cid xabsi gelin. 3. Albaab qataarid. 4. Hawl meel ka socotay joojin. m.f.dh, xirid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xir
v. tie, fasten; close (up); imprison, jail, arrest, stop
xir m. n. forest, area of scrubland
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
xir
-ay / tay: (v) 1. close (kalows); shut (shat) ~ xidh. Ex: fadlan albaabka xir! Please close the door! 2. jail (jeel)-, imprison (im-piri-zen), detain (di-teeyn)-, arrest (a-res-ti)-, detain in custody (kas-ta-dhi)-, put under arrest ~ xabbis
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xir
(fal) eeg xidh.
xir-ka: (magac, lab, keli) eeg xidh.
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
xir
إقفال، إغلاق
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
aimé
aimé, adj. - La jeclaado; jecelyahay
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
aire
aire, n.f. - Dusha; Sagxad.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Bire
(Bira-ha)
Haruub aan weyneyn oo aan dhiil lahayn oo xoolaha lagu maalo; doobi yar.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
bire
m.l (-rayaal, m.l/dh) Weel qori ka samaysan leh af ballaaran sidde la qabsado oo geela lagu maalo, gaawe, toobke. la-mid: bure.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
bire
m. n. milk container, milking vessel
Magacyada Dhirta Ceel-Dheere iyo Buula-Burte (Soomaali-Laatiin) - D. Herloker, B. Kujar [1985]
BIRE
Digitaria pennata 10
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
BIRE
(Bire) May Aristida sieberiana Trin. Gramineae.
N Aristida somalensis Stapf. Gramineae.
C, S Aristida mutabilis Trin. & Rupr. Gramineae.
S Aristida kelleri Hack. Gramineae.
S Aristida stenophylla Henr. Gramineae.
N Aristida triticoides Henr. Gramineae.
N Bothriochloa radicans (Lehm.) A. Camus. Gramineae.
C Enneapogon schimperanus (A.Rich.) Renv. Gramineae.
C Digitaria pennata (Hochst.)T. Cooke. Gramineae.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
bire
-ha: (magac, lab, keli) hadhuub laga tolo xididka argeegta, qabada iyo waxii la mid ah oo xoolaha lagu maalo, doobi yar. Biraha caanaha ugu shub cunugga. Dh: bidhe, doobke.
bire -ha: (magac, lab, keli) qolofta hadhuudhka, bariiska iyo waxii la mid ah ku rogan. Biraha ka gur bariiska. Dh: bariiq, bidhiiq.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
bire
a: bure
de: milk container, milking vessel
lx: bire
pd: (/ha)
ps: n7-m
key: bire
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
cime
cime, n.m. - Figta; Halka ugu dheer; Shir heer madax weyneyaal ah; Balka ugu sarreya.
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
cire
cire, n.f. - Xayd; Laxda shinidu malabka ka samayso.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
dime
/dhaym/ (n) kumi (toban senti).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dire
m.l.u Tirxi yar yar, saxarrada soo raaca, oo daba cun cun leh. la-mid: diro.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dire
m.l.u Tirxi yar yar, saxarrada soo raaca, oo daba cun cun leh. la-mid: diro.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dire
m. n. transmitter
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
dire
/dhayar/ (adj) aad u daran (aad u xun).
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
dire
-diraha: (n) sender (sendhar); transmitter (taraanis-miiter)
Qaamuus Talyaani-Soomaali - Cabdalla Cumar Mansuur, Axmed Cabdullaahi A. [1985]
dire
vtr. - dhihid, sheegid.
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
dire
dire, v. - U sheeg; loo sheego; dhihid; dheh; la dhaho; la yidhi.
c'est-à-dire - La yidhaahdo; kala ah.
dire des riens, des absurdités - Hadal doqonimo; Hadal nacasnimo.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dire
de: transmitter
lx: dire
pd: (/ha)
ps: n7-m
key: dire
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
fire
m.l la-mid: firin.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
fire
/faayar/ (n) 1. dab (n) 2. toogasho, rasaasayn (v) 3. gubid (v) 4. shaqo ka-cayrin, ruqsayn. e.g. Get out! You're fired!
Eraybixinta Af Soomaaliga ee Hawlaha Wasaaradaha (Soomaali-Ingiriis-Talyaani) - Guddiga Af Soomaaliga [1972]
Fire
Rid
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
fire
n., dab, -ki; a great fire, oog, -ti; fire brand, qori dab leh, dhuxul dambas leh; light of the fire, ilays, -ki; v.tr., set on fire, dabka shid; fire that house, aqalkaa gub; set on fire, dabka belbeli or ololi or noolee.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
hire
/haayar/ (v) 1. shaqaalay-siin (shaqo-siin). (v) 2. kiraysasho. (n) 3. shaqo-qoris.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
hire
n., kiro, -adi; v.tr., kiray.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
irre
-ha: (magac, lab, keli) qof aan camalkiisa la bixin karin, Irre aayar kuma dhaafo. Dh: kibraani, cawaandi, muusanaadi, sannaadi.
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
ivre
ivre, adj. - sakhrada
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
jire
m.l Ilaah; Eebbe.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
jire
m. n. keeper, watcher, herdsman
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
jire
-ha: (magac, lab, keli) Ilaah.
jire-ha: (magac, lab, keli) qofka xoolaha ilaaliya oo dhaqaaleeya.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
jire
de: keeper, watcher, herdsman
lx: jire
pd: (/ha)
ps: n7-m
key: jire
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
lime
/laym/ (n) 1. nuurad 2. liimo-dhanaan. 3. geed dheer oo qurxoon.
Eraybixinta Af Soomaaliga ee Hawlaha Wasaaradaha (Soomaali-Ingiriis-Talyaani) - Guddiga Af Soomaaliga [1972]
Lime
Liin
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
lime
lime, n.f. - Soofe
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
lime
n., dareyo, -adi, malaas, -ti; quick, dhagax gubtay.
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
lire
lire, v. - akhriyid.
lire attentivement - u akhriyid; si deggan u akhriyid.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
mime
/maym/ (n) 1. faraha iyo jirka intiisa kale ka hadlid, adigoon afka waxba ka sheegin 2 jilaaga faraha iyo jirka intiisa kale ka maadeeya.
Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]
Mire
name-m occurer; comer of the middle of the night. Lit: he who was born in the middle of the night
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
Mire
magac loo bixiyo wiil dhasha wakhti habeen saq dhexe ah.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
mire
-ha: (magac, lab, keli) roob wayn oo habeenkii da'a. Dh: miraale.
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
mire
mire, n.f. - masdarad lagu qiyaaso kala saraynta.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
mire
n., (mud) doxbo, -adi.
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
pire
pire, adj. - ugu xun; wax ka xumi uu san jirin.
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
rime
rime, n.f. - qaafiyada gabayga
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
rire
rire, v. - qoslid; gosol
rire nerveusement - qosol wijiiri ah; qosol gariir
rire, n.m. - qoslidda.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
sime
m. n. regulator
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
sime
de: regulator
initial: s
lx: sime
pd: (/ha)
ps: n7-m
key: sime
Qaamuuska Ereybixinta: Fisikis (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Time
Waqti
Qaamuuska Ereybixinta: Barbaarinta Jirka (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1984]
time
waqti
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
time
/taym/ (n) 1. waqti (ammin) (v) 2. waqti ku xaddidid (waqti xadaysan u samayn).
Eraybixinta Af Soomaaliga ee Hawlaha Wasaaradaha (Soomaali-Ingiriis-Talyaani) - Guddiga Af Soomaaliga [1972]
Time
Waqti
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
time
n., amin, -ki, -ti, goor, -ti, had, -di, kol, -ki, jir, jeer, mar, -ki, da', -di, mu, -gi, sa, -ki, waa, -gi, yaa, -di, gelin, -ki; a short time, cabbaar, -ki, in gibin ah; after a time, hadhow, hadhowto; a long time, buuran, xili, -gi, waqti, -gi, gu', -gi; time past, awal; the present, goortan joogta; the time to come, kolka dambe; appoint a fixed time, ballan.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
tire
/tayar/ (v) 1. daalid (tabcaamid) (n) 2. shaag (taayir).
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
tire
-ha: (magac, lab, keli) mafiiqda dhulka lagu. xaaqo. Dh: duugmo, xaaqin.
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
tire
tire, n.f. (à la tire) - tuuga dadka jeebkiisa wax kala baxa
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
tiré
tiré, adj. - daal; caato
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
tire
v.tr., (make weary) daali; v.i., (fall with weariness) daal, catow, cataysnaw.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
wire
/wayar/ (n) silig; fiilo.
Eraybixinta Af Soomaaliga ee Hawlaha Wasaaradaha (Soomaali-Ingiriis-Talyaani) - Guddiga Af Soomaaliga [1972]
Wire
Silig
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
wire
n., xasaw, -di.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xame
-ha: (magac, lab, keli) xanuun nafaqo darro keento oo dumarka dhala ama uurka leh afka kaga dhaca. Dh: xamo, xammo, xama.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xiir
f.g1 (-ray, -rtay) Timo iyo wixi lamida gun ka jarid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
xiir
f.g1 (-ray, -rtay) Timo iyo wixi lamida gun ka jarid. m.f.dh, xiirid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xiir
v. shave, cut (hair) off completely
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
xiir
-ay / tay: (v) shave (sheeyv); shave body hair with a razor (reey-zer) or shaver (sheey-ver)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xiir
(fal) timo moolee ama gaabi. Dh: jar, goo.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xiir
de: shave, cut (hair) off completely
initial: x
lx: xiir
pd: (xiiray)
ps: v1=tr
xe: Do you want a shave?
xv: Garka inaan kuu xiiro miyaad rabtaa?
key: xiir
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ximi
f.g2 (-iyay, -isay) Si xin ku jiro cid ula dhaqmid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
ximi
f.g2 (-iyay, -isay) Si xin ku jiro cid ula dhaqmid. m.f.dh, ximin.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ximi
v. be spiteful (towards) ~ jealous (of)
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
ximi
-yey I say: (v) spite (ispaayt)-, show spite because of jealousy
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ximi
(fal) xasad iyo xinnis kula kac. Ximi dangaladaada ha is odhan. Dh: xinni.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ximi
cf: filfili, fiindhee
de: be spiteful (towards) ~ jealous (of)
initial: x
lx: ximi
pd: (ximiyey)
ps: v2a=tr
key: ximi
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xiro
f.g3 (-rtay, -ratay) 1. Wax xarig iyo wixi lamida ku qabsasho. 2. Cid xabbisasho. 3. Albaab, dariishad iyo wixi lamida qataarasho. 4. Haweeney mehersasho. 5. Dhar lebbisasho. 6. Salaad ama soon gelid. 7. Ku x.: qof kale imaam ka dhigasho. 8. Ku x.: markab, doon iyo wixi lamida marso tegid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
xiro
f.g3 (-rtay, -ratay) 1. Wax xarig iyo wixi lamida ku qabsasho. 2. Cid xabbisasho. 3. Albaab, dariishad iyo wixi lamida qataarasho. 4. Haweeney mehersasho. 5. Dhar lebbisasho. 6. Salaad ama soon gelid. 7. Ku x.: qof kale imaam ka dhigasho. 8. Ku x.: markab, doon iyo wixi lamida marso tegid. m.f.dh, xirasho.