ximid — Macnaha & Turjumaada

-ka: (magac, lab, keli) laag yar oo laba taag u dhaxaysa oo doox weyn ku soo biyo shubta. Dh: luuq, laag, iliil.

waa la naqliyay ✓

1

(Xiimid-da)

2

Orod daran oo xiin ka yeero, ordid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xiin².

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) xiin bixin. Dh: guuxid.

2

xiimid -da: (magac, dhedig, keli) orod xooglehoo xiin ka baxayo ordid. Dh: ordid, xiimis.

waa la naqliyay ✓

1

(Xirmid-da)

2

Wax xirmay ama xiran noqosho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xiran¹.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax xirmay noqosho. Albaabka xirmidda ka ilali.

waa la naqliyay ✓

v., sg., simple past tense: I came

waa la naqliyay ✓

(v) I came. Ex: dhawaan baan magaaladda imid; I came recently in the city ~ imi

waa la naqliyay ✓

1

de: I came

2

lx: imid

3

ps: v4b-1sg-past

4

xe: I came but you were absent!

5

xv: Waan imid oo waad maqnayd!

6

key: imid

waa la naqliyay ✓

1

(Xiid-ka)

2

1. Shinbir xidinxiitada u eg, kana weyn.

3

2. Xidiinxiitada keeda lab.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Shinbir xidinxiitada u eg, kana weyn. 2. Xidinxiitada keeda lab.

waa la naqliyay ✓

m. n. plover bird species

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) shinbir xidinxiitada u eg kase yara weyn. Xiid baa halkaa ku dhalay.

2

xiid -ka: (magac, lab, keli) xidinxiitada keeda lab. xiid -ka: (magac, lab, keli) qof aad u dhuuban oo mijo yaryar.

waa la naqliyay ✓

1

de: plover bird sp.

2

initial: x

3

lx: xiid

4

pd: (-ka Pl: xiidad (ka))

5

ps: n4-m

6

key: xiid

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Si xin ku jiro cid ula dhaqmid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Si xin ku jiro cid ula dhaqmid. m.f.dh, ximin.

waa la naqliyay ✓

v. be spiteful (towards) ~ jealous (of)

waa la naqliyay ✓

-yey I say: (v) spite (ispaayt)-, show spite because of jealousy

waa la naqliyay ✓

(fal) xasad iyo xinnis kula kac. Ximi dangaladaada ha is odhan. Dh: xinni.

waa la naqliyay ✓

1

cf: filfili, fiindhee

2

de: be spiteful (towards) ~ jealous (of)

3

initial: x

4

lx: ximi

5

pd: (ximiyey)

6

ps: v2a=tr

7

key: ximi

waa la naqliyay ✓

1

(Limid-da)

2

Yaanbo ama qalab kale beer ku falid; beer, abuurid u darbid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg lin.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) yaanbo ama qalab kale beer ku falid oo abuur u diyaarin ama geeda ka gurid. Dh: darbid, limis.

waa la naqliyay ✓

v., pl., simple past tense: we came

waa la naqliyay ✓

(v) [past tense of imaad] we came. Ex: iskuulkii baan ka nimid; we came from the school

waa la naqliyay ✓

1

de: we came

2

lx: nimid

3

ps: v4b-1pl-past

4

xe: We came to your class yesterday.

5

xv: Shalay baannu fasalkiinna nimid.

6

key: nimid

waa la naqliyay ✓

1

(Rimid-da)

2

(xoolo) uur yeelasho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg rin.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) uur yeelasho; oofasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Simid-da)

2

1. Wax siman ka dhigid.

3

2. Qiimayn.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg sin².

waa la naqliyay ✓

vl. n. equalization, making something equal

waa la naqliyay ✓

-da: (n) 1. alignment (a-laayn-ment)-, equalization 2. levelling; smoothing

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) isku sar goyn; wax siman ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

1

de: equalization, making s.t. equal

2

initial: s

3

lx: simid

4

pd: (-da)

5

ps: vn-f

6

key: simid

waa la naqliyay ✓

v., sg., simple past tense: she / you came

waa la naqliyay ✓

/timidh/ (adj) fulay ah; qajilaad badan; biiq.

waa la naqliyay ✓

- timaadday: (v) she or you come (kam); arrive (a-raayv) ~ timi. Ex: goormaad timid? What time you come [arrived]?

waa la naqliyay ✓

1

de: she / you came

2

initial: t

3

lx: timid

4

ps: v4b-2sg/3f-past

5

xe: Did you come to class this morning?

6

xv: Fasalka maad timid saaka?

7

key: timid

waa la naqliyay ✓

a., (wiil) fulay ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Xidid-ka)

2

1. Geedka intiisa dhulka ku aasan, laamaha iyo faraqa ka baxa mid ka mid ah.

3

2. Dhuumaha oogada nafleyda ka buuxa oo dhiigga halbowleyaashu xubnaha ku faafiyeen, soo qaada oo wadnaha ku soo celiya.

4

3. Xiriir dadku yeesho oo xagga guurka ka yimaada.

waa la naqliyay ✓

1

xidid¹: m.l (-do, m.l) 1. Geedka intiisa dhulka ku aasan, laamaha iyo faraqa ka baxa mid ka mid ah. 2. Dhuumaha oogada nafleyda ka buuxa oo dhiigga halbowleyaashu xubnaha ku faafiyeen, soo qaada oo wadnaha ku soo celiya. 3. Xiriir dadku yeesho oo xagga guurka ka yimaada.

2

xidid²: m.l (-do, m.l) (xisaab) 1. Xididka tiro maangal ama murakab ah: waa tiro marka la dul dhigo jibbaar ay la mid tahay tiradaasi. Tusaale ahaan, 2 waa xidid afraadka ee 16 (2=16). 2. Xididka isle'eg: tiro marka lagu beddelo doorsoomaha ku jira isle'egta raaligeliya isle'egta, kaas oo labada dhinac ee isle'egtu isle'ekeysiiya.

3

xidid³: f.mg1 (-day, -dday) Xidid noqosho (dad).

waa la naqliyay ✓

1

xidid¹: m.l (-do, m.l) 1. Geedka intiisa dhulka ku aasan, laamaha iyo faraqa ka baxa mid ka mid ah. 2. Dhuumaha oogada nafleyda ka buuxa oo dhiigga halbowleyaashu xubnaha ku faafiyeen, soo qaada oo wadnaha ku soo celiya. 3. Xiriir dadku yeesho oo xagga guurka ka yimaada.

2

xidid²: m.l (-do, m.l) (xisaab) 1. Xididka tiro maangal ama murakab ah: waa tiro marka la dul dhigo jibbaar ay la mid tahay tiradaasi. Tusaale ahaan, 2 waa xidid afraadka ee 16 (2 =16). 2. Xididka isle'eg: tiro marka lagu beddelo doorsoomaha ku jira isle'egta raaligeliya isle'egta, kaas oo labada dhinac ee isle'egtu isle'ekeysiiya.

waa la naqliyay ✓

Root

waa la naqliyay ✓

1

m. n. root; blood vessel (vein ~ artery); nerve; root {mathematics}; relatives by marriage, in-laws

2

xidid [inchoative] v. become related by marriage

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) 1. root (ruut). Ex: xididka geedaha; the root of the plants. 2. artery (aar-tari). Ex: xididada dhiiga; the blood vessels

2

xidid -ka: (n) relative by marriage; in-law (in-loo)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) geedka intiisa dhulka ku aasan ee biyaha soo nuugta.

2

xidid -ka: (magac, lab, keli) dhuumo jidhka nafleyda ka buuxa oo dhiigu kor iyo hoos u maro. Ninka uu xidid go'aa dhiigbax ayuu halis u yahay.

3

xidid -ka: (magac, lab, keli) xidhiidh qaraabo oo gacalnimo salka ku haysa. Nin aan xidid nahay ayaan baabuur ka soo ergistay. Dh: gacal.

4

xidid -ka: (magac, lab, keli) xanuun kolkol dadka ku soo booda oo meel keliya qabsada oo ah murug ama xidid si noqda. Lugta xidid ayaa iga haya.

waa la naqliyay ✓

جِذْرٍ، وَرِيد، عِرْقٍ

waa la naqliyay ✓

1

(Xigid-da)

2

1. U dhowaan aan wax kale ama cid kale u dhexayn.

3

2. Xigto iyo sokeeye (cid u) ahaansho.

4

3. Meel ku sugnaan; ku jirid.

5

4. Xoolo la lisay, haddana (waxyar kaddib) lisid labaad ku celin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xig³.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) xaskul ka shaqayn oo masayda iyo diirka xigga kala saarid. Xijinku waa qalab xigidda xaskusha loo isticmaalo. Dh: xigis.

2

xigid-da: (magac, dhedig, keli) u dhowaan aan cid kali ka xigin oo u dhexayn. Dh: xigis.

3

xigid-da: (magac, dhedig, keli) ka dambayn oo daba socosho. Dh: xigis.

4

xigid -da: (magac, dhedig, keli) nasab ahaan ugu dhawaan. Dh: dhawaansho, qaraabo, xigis. Li: shishayn.

5

xigid-da: (magac, dhedig, keli) neef la maalay inta labada caanamaal u dhaxaysa caano ka dayasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Xilid-da)

2

Xil saarid, xiloodin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xil².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xil guur ama xil masuuliydeed saarid.

waa la naqliyay ✓

1

(Ximin-ta)

2

Xin kula kicid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg ximi.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) xiddig weyn oo guduudan co dirirka iyo haltoddobaadyada u dhexaysa. Dh: xidig.

2

ximin-ta: (magac, dhedig, keli) xin iyo xasad kula kicid. Dh: xinnin, ximis.

3

ximin-ta: (magac, dhedig, keli) doox xooladaaqeen ah oo fardaha iyo iduhu ku tarmaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Ximir-ka)

2

1. Xiddig weyn oo guduudan oo dirirka iyo haltoddobaadyada (weyn) u dhexeeya.

3

2. Xilliga dayrta qaarkiisa hore.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Xiddig weyn oo u dhexeeya dirirka iyo haltoddobaaddada. 2. Roobabka dayrta ugu horreeya mid ka mid ah. 3. Xilli ka mid ah xilliyada dayrta.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dayrta madexeeda hore. Arooska wuxu la sugayaa ximirka.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg ximin.

waa la naqliyay ✓

1

(Xirid-da)

2

1. Wax la adkaynayo xarig ama wax la mid ah, ku qabasho, ku guntid, ku adkayn.

3

2. Xabsi gelin, xarig ku xukumid.

4

3. (albaab, santuukh, jid, bad, kd.) wax aan furrayn, aan ballaqnayn, aan la mari karin, ... ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xir². la-mid: xirniin.

waa la naqliyay ✓

-da: (n) 1. the act of closing, 2. the act of imprisoning or arresting; internment (in-teen-mant)-, detention (di-teen-shin) ~ see [eeg] xir

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) Dh: eeg xidhid.

waa la naqliyay ✓

v., simple past tense: he came

waa la naqliyay ✓

(v) arrived (a-raayvid); come (keem). Ex: tareenkii wuu yimid; the train arrived

waa la naqliyay ✓

1

de: he came

2

initial: y

3

lx: yimid

4

pd: (yimi)

5

ps: v4b-3m-past

6

xe: Mohammed came to my place.

7

xv: Maxamed meesheydu yimid.

8

key: yimid

waa la naqliyay ✓

Ximidaale

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax xidhmay noqosho. Dh: xirmid, xirmis.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg ayin². la-mid: ayin¹.

waa la naqliyay ✓

m.dh eeg cidan².

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg cigan².

waa la naqliyay ✓

f. n. tip, gratuity; alms

waa la naqliyay ✓

1

de: tip, gratuity; alms

2

lx: ciimid

3

pd: (-da)

4

ps: n1-f, n2-f

5

syn: baqshiish

6

key: ciimid

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax buuxa; tif ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhimid-da)

2

1. Wax buuxa ama ebyoon wax ka reebid; qabyo ka dhigid; dhantaalid; yarayn.

3

2. (wax dhimid) waxyeelid; eed gelid; wax bi'in.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dhin. la-mid: dhimis, dhimitaan, dhinniin.

waa la naqliyay ✓

Attenuation

waa la naqliyay ✓

vl. n. reduction (as of price), curtailment

waa la naqliyay ✓

-da: (n) decrease (dik-riis); reduction (ri-dhak-shiri) ~ yarayn

waa la naqliyay ✓

1

Riduzione

2

Reduction

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) intii ku jirtay wax ka nusqaamin. Dh: inqin. Li: buuxin.

2

dhimid -da: (magac, dhedig, keli) wax yeellayn oo dhibaato gaadhsiin.

waa la naqliyay ✓

1

de: reduction (as of price), curtailment

2

lx: dhimid

3

pd: (-da)

4

ps: vn1-f

5

key: dhimid

waa la naqliyay ✓

1

(Diimid-da)

2

Yaabid ka timaadda wax aan hor loo arki jirin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg diin³. la-mid: diimis.

waa la naqliyay ✓

vl. n. surprise, amazement, being astonished

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) marka aad rabitaan awgii aad muujisid dareen oohineed.

waa la naqliyay ✓

1

cf: ku diin

2

de: surprise, amazement, being astonished at seeing s.t. very strange for the first time

3

lx: diimid

4

pd: (-da)

5

ps: vn1-f

6

key: diimid

waa la naqliyay ✓

1

(Dilmid-da)

2

Iska dhimasho; iyadoo aan la dilin, iska geeryoomid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dilan². la-mid: dilan¹ (3).

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax dilan noqosho.

waa la naqliyay ✓

Size

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hadhuudh qaydhiin ku burburso ilkaha.

2

jimidh -ka: (magac, lab, keli) buurnaanta iyo lafta a jidhku leeyahay.

3

jimidh -ka: (magac, lab, keli) hadhuuudh lagu calashado qaydhiinka.

waa la naqliyay ✓

a., (clear) miiran.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg lisan¹.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) mindi iyo wixii la mid ah, soofaysmid.

2

lismid -da: (magac, dhedig, keli) is xoqidda labo walxood kolkay is xoqaan. Dh: xoqmid.

waa la naqliyay ✓

Bijection

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) kolba hal; wax guud ahaan mid ah aanse isku xidhnayn. Kol ha wada bixinee midmid u baxa. Dh: halhal, xabbad xabad. Li: idayl, kooxkoox.

waa la naqliyay ✓