xilqaan

(Isxilqaan-ka)

Xilka oo la isa saaro.

v. take responsibility, be responsible

-isxilqaamay / isxilqaantay: (v) assume responsibility; be responsible

(fal) xil isa saar oo iskaa isu dir.

de: take responsibility, be responsible

lx: isxilqaan

nt: isxilqaan (ka) [vn-m]

pd: (isxilqaamay)

ps: v1=

key: isxilqaan

f.mg4 (-xnaa, -xnayd) Wax si aan nadaamsanayn loo kala daadshay ahaansho.

f.mg4 (-xnaa, -xnayd) Wax si aan nadaamsanayn loo kala daadshay ahaansho. m.f.dh, bilqaxnaan.

-ka: (magac, lab, keli) qof guurgal ah oo da'dii reer dhisi lahayd ah.

(alaab, kd.) aan urursanayn ee kala firirsan, daadsan, filqan.

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax la bilqay ahansho.

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax la bilqay ahansho. m.f.dh, bilqanaan.

der. [adjective] spread (across), scattered

(adj) scattered over a surface in a layer; dispersed, dissipated, dispelled

-ka: (magac, lab, keli) agab aan habaysnayn ama aan urursanayn oo kala firidhsan. Bilqan alaab u wada taallaa meesha ka buuxda. Dh: filiqsan.

de: spread (across), scattered rw: biliq

lx: bilqan

pd: (bilqanaa)

ps: adj-der

key: bilqan

(Elan) NFD, S, C, May Lawsonia inermis L. Lytheraceae.

S Cadaba sp. Capparidaceae.

S Combretum contractum Engl. Combretaceae.

S Terminalia brevipes Pampan. Combretaceae.

N Flueggea leucopyrus Willd. Euphorbiaceae.

N Flueggea virosa (Willd.) Voigt. Euphorbiaceae.

-ka: (magac, lab, keli) eeg calaan.

cilaan -ka: (magac, lab, keli) geed caleemaad laga sameeyo xinaha. Dh: xinne, cillaan.

cilaan-ta: (magac, dhedig, keli) gabadha aan qaab lahayn ee jidhkeedu dhamaystirnayn. Dh: culaan.

(tilmaame) eeg filiqsan.

-ka: (magac, lab, keli) geed jirdaweynta ka mid ah oo ay qudhaca isku bah yihiin.

ilhaan¹: m.dh (dii.) Wax qof maskaxdiisi ku soo dhaca oo xagga Alle uga yimid.

ilhaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay) Wax qof maskaxdiisi ku soo dhaca oo xagga Alle uga imaansho.

ilhaan¹: m.dh (dii.) Wax qof maskaxdiisi ku soo dhaca oo xagga Alle uga yimid.

ilhaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay) Wax qof maskaxdiisi ku soo dhaca oo xagga Alle uga imaansho. m.f.dh, ilhaamid.

name-f inspiration, intuition

-ka: (magac, lab, keli) caano markaa uun soo yara dhanaanaanaya. Ilgaad baan cabay oo aan ka dhergay markaan gurigii ayeyday tegay.

(Isqaan-ka)

Is xilqaan.

v. be responsible

isqaan: m. n. responsible person

bw: qaan

de: be responsible

lx: isqaan

nt: isqaan (ka) [vn-m]

pd: (isqaamay)

ps: v1=expr

key: isqaan

(Xilayn-ta)

1. Xil saarid; xiloodin.

2. Xilo ka dhigid.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid masuuliyad saarid. Xilayn wuu ku fiican yahay. Dh: xilsaarid, xilays, xiloodin.

xilayn-ta: (magac, dhedig, keli) xilo samaysasho; reer dhisasho oo guursasho. Xilayni heshiis kama maaranto. Dh: xilays.

m.dh la-mid: bilcan¹.

-ta: (n) a married woman

-ta: (magac, dhedig, keli) gabadh gabadhnimo lagu guursado oon horay nin u soo arag.

m.f.dh eeg bilan. la-mid: bilnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax bilan oo qurxoon ahaan. Qof walba bilnaanta qaabkiisa wuu jecel yahay.

1. (Cillaan-ka) a) Midabka dahabka iyo liinta bisil. b) Geed la harsado oo aan qodxo lahayn oo ubax udgoon. c) Caleemaha cillaanka oo la tumo oo wax lagu daro oo dabadeed dumarku isku qurxiyo inta ciddiyaha, sacabbada, kd. marsadaan; xinni.

2. (Cillaan-ta) Bahal yar oo qurux badan, oo mulaca u eg.

cillaan¹: m.l 1. Geed abaareed weyn, cufan, calemo yaryar leh, qodax lahayn oo ubaxiisu udgoon yahay. 2. Budo caleen oo marka la qaso ciddiyaha, timaha iyo wixi lamida lagu guduudsado.

cillaan²: m.dh (-ammo m.l) Xammaarato yar, quruxsan, oo ay mulaca isku bahyihiin, afar addin iyo dabo dheer leh oo geedaha fuusha. la-mid: cillaangeedafuul.

cillaan¹: m.l 1. Geed abaareed weyn, cufan, calemo yaryar leh, qodax lahayn oo ubaxiisu udgoon yahay. 2. Budo caleen oo marka la qaso ciddiyaha, timaha iyo wixi lamida lagu guduudsado.

cillaan²: m.dh (-ammo m.l) Xammaarato yar, quruxsan, oo ay mulaca isku bahyihiin, afar addin iyo dabo dheer leh oo geedaha fuusha. la-mid: cillaangeedafuul.

m. n. henna tree ((Lawsonia inermis)), henna; reddish-orange (color)

cillaan [feminine] n. small lizard species

-ka: (n) henna (hi-na) ~ xinni

-ka: (magac, lab, keli) geed la harsado oo aan qodxo lahayn oo ubax udgoon leh, caleentiisa na xinnaha laga sameeyo.

cillaan -ka: (magac, lab, keli) bahal yar oo qurux badan oo mulaca u eg.

cillaan -ka: (magac, lab, keli) midabka dahabka iyo liinta bisil.

1. (Dillaan-ka) Wax weyn uo culus ama badan oo iyagoo isku duuban, xoog doc ugu dhaca ama ugu leexda; wax weyn oo soo guura ama soo ruqa; aguug; (ama dullaan).

2. (Dillaan-ta) Wax la diley ahaansho (ama dilnaan).

dillaan¹: m.l 1. Dhicidda wax culusi dhinac u dhaco. 2. la-mid: dillaamid. Leexashada wax badani hal mar dhinac u wada leexdo.

dillaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) 1. Wax culus dhinac u dhicid. 2. Wax badan hal mar u wada leexasho. la-mid: dullaan².

dillaan¹: m.l 1. Dhicidda wax culusi dhinac u dhaco. 2. la-mid: dillaamid. Leexashada wax badani hal mar dhinac u wada leexdo.

dillaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) 1. Wax culus dhinac u dhicid. 2. Wax badan hal mar u wada leexasho. m.f.dh, dillaamid. la-mid: dullaan.

v. fall over (of something large ~ heavy), tip over

dillaan m. n. thud, sound of something heavy falling ~ tipping over

dillaan [feminine] n. state of being killed ~ beaten; victim

(fal) dhan u wada aguug oo xag aad u ciirtay u dhac.

m.f.dh eeg dilan³. la-mid: dilnaansho.

(Fillaan-ta)

Fillaansho.

f. n., [abstract] sufficiency, sufficing

de: sufficiency, sufficing = filan + -aan

lx: fillaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: fillaan

m.f.dh eeg filan. la-mid: filnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) mid deeqaya oo ku filan ahaan.

filnaan -ta: (magac, dhedig, keli) wax wax kale deeqsanaan.

hilmaan¹: m.l la-mid: halmaamid.

hilmaan²: f.g1 (-aamay, -aantay; -aami) la-mid: halmaan².

v. forget; lapse into error, make an inadvertant mistake in speaking; be out of tune

-hilmaamay / hilmaantay: (v) be unable to remember; forget (feerget)

(fal) illaw oo ha xusuusan. Dh: halmaan.

hilmaan -ka: (magac, lab, keli) wax ama dhacdo, illaawid oo halmaan.

bw: halmaan

de: forget; lapse into error, make an inadvertant mistake in speaking; [ext.] be out of tune

lx: hilmaan

nt: hilmaan (ka) [vn-m]

pd: (hilmaamay)

ps: v1=

key: hilmaan

نسیان

m.f.dh eeg hilan. la-mid: hilnaansho.

-ka: (magac, lab, keli) wax hilan ahaan.

m.f.dh eeg jilan. la-mid: jilnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhaqaale iyo xannaano qabid.

jilnaan -ta: (magac, dhedig, keli) hagaagsanaan oo wacnaan.

m.f.dh eeg milan4. la-mid: milnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax milan ahaan. Milnaanta barafku macna male.

-ka: (magac, lab, keli) sida la noqdo kolka jaad la cuno; udfudayd iyo baraarug siyaada ah oon caadi ahayn hurdadana qofka u diida oo la dareemo kolka jaadka la qayilo.

f.mg1 la-mid: tifiq².

v. pour in droplets

-ka: (magac, lab, keli) tifqaamid; tifqamid.

de: pour in droplets

initial: t

lx: tifqaan

nt: tifqaamid (da) [vn-f]

pd: (tifqaamay)

ps: v1=tr

key: tifqaan

(Tilmaan-ta)

1. Astaamaha ama calaamooyinka, wax ama qof, gaar u lee yahay, oo hadal lagu sheego: baadisooc.

2. (naxwe) qaybaha hadalku u kala baxo, qayb ka mid ah: waa magacyo ama ereyo tilmaama sida waxa magaca lihi u eg yahay, ama ku sugan yahay, ama meesha uu joogo, ... (wiil yar; hadal wanaagsan; meel fog; maro cusub; aqalkayga; geedkaas).

tilmaan¹: m.dh (-aamo, m.l) Calaamad muhim ah oo wax lagu garto. 2. Akhbaar iyo macluumaad laga siiyo cid meel ayan aqoon.

tilmaan²: f.g1 (-aamay,-aantay;-aami) 1. U t.: wax tilmaantooda cid u sheegid. 2. Cid meel ayan aqoon akhbaar iyo macluumaad ka siin.

tilmaan¹: m.dh (-aamo, m.l) Calaamad muhim ah oo wax lagu garto. 2. Akhbaar iyo macluumaad laga siiyo cid meel ayan aqoon.

tilmaan²: f.g1 (-aamay,-aantay;-aami) 1. U t.: wax tilmaantooda cid u sheegid. 2. Cid meel ayan aqoon akhbaar iyo macluumaad ka siin. m.f.dh, tilmaamid.

f. n. sign, distinguishing mark; guide, direction; indication, remark; adjective {grammar}

tilmaan: v. show something (to someone), indicate, connote, point out, explain (to); identify

tilmaan: vl. n. act of indicating

-ta: (n) mark (maark)-, sign (saayn); symbol (sim-bal); indicator; emblem (em-balamf, label (leey-bal); symptom (sim-tam) ~ sumad, calaamad

tilmaan -tilmaamay / tilmaantay: (v) point (pooynt); indicate (in-di-keeyt); point out

Descrizione

Description

Descrizione

Description

(fal) tilmaan u yeel, astee, sheeg meesha ay tahay ama waxa ay tahay. Dh: sifay.

tilmaan: (fal) (u ~) u astee, wuxuu ku fahmo sii ama uu ku garto.

tilmaan-ta: (magac, dhedig, keli) eeg tilmaam.

علامة

(Xalnaan-ta)

Wax xalan ama la xalay ahaan.

m.f.dh eeg xalan. la-mid: xalnaansho.

f. n., [abstract] state of having been washed

-ta: (magac, dhedig, keli) wax xalan o nadiif ah ahaan. Dh: xalniin, maydhnaan. Li uskagaysnaan.

de: state of having been washed

initial: x

lx: xalnaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: xalnaan

-ta: (magac, dhedig, keli) aan timo lahayn oo dhukuran ahaan. Dh: moolaysnaan.

Xiiqi hayso; xuurtaysan; dubburyaysan.

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax xiiqay ahaansho.

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax xiiqay ahaansho. m.f.dh, xiiqsanaan.

der. [adjective] panting, wheezing, being winded

-aa / nayd: (adj) exhausted (eg-zoostidh); gasping for breath

(tilmaame) xiiqi hayso; wax hiinraagsan oo xuurtaysan ah. Dh: duburyaysan.