xilkas
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Xilkas
(Xilkas-ka)
1. Qof xilka garan og; xildhibaan.
2. Neef irmaan oo madi ah, oo lagu xilbaxo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xilkas
m.l.kh 1. Qof xilka garan og; xildhibaan. 2. Neef irmaan oo madi ah, oo lagu xilbaxo.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
xilkas
m.l.kh 1. Qof xilka garan og; xildhibaan. 2. Neef irmaan oo madi ah, oo lagu xilbaxo.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xilkas
m. n. responsible person
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
xilkas
-ah: (adj) responsible (ris-poonsibal)-, answerable (aan 'sarabal); liable (laayabal)-, accountable (a-kawntabal) ~ mas'uul
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xilkas
-ka: (magac, lab, keli) qof xilka saaran og oo sidii uu uga soo bixi laahaa u adeega. Xilkas ayaa xil lagu aammini karaa. Dh: xildhibaan.
xilkas -ka: (magac, lab, keli) neef irmaan oo madi ah oo lagu xilbaxo.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xilkas
de: responsible person Opp: laahi
initial: x
lx: xilkas
pd: (-ka)
ps: n2a-m
key: xilkas
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Laahi
(Laahi-ga)
(qof) aan waxba danayn; aan shiddeysneyn; aan is dhiba hayn; aan xilkas ahayn.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Mas'uul
(Mas'uul-ka)
1. (qof) Wax u qoolan, eeddu fuulayso, wax laga weyddiiyo.
2. Qof cod qaadi kara; xilkas; (ama masuul).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Murwo
(Murwa-da)
Dhalan-wanaag; xilkasnimo; xishood; sarriig; anshax.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Rasmi
(Rasmi-ga)
(war, ...) ka soo fuley meel lagu kalsoon yahay (dowlad ama maamul kale oo xilkas ah) oo la hubo inuu run yahay ama sugan yahay.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Sarriig
(Sarriig-ta)
1. Nafta iyo sharafka oo la dhawro, oo aan wax xun loo quurin; xilkas; xishood; sheex.
2. Wax dhuuban oo laamo ama wax kale ka taagtaagan yihiin oo inta gunta ilkaha ama wax kale lagaga qabto, iyadoo aan kolna la siiddeyn, dhifasho xoog leh, lagu murxiyo, lagu diiro.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Xildhibaan
(Xildhibaan-ka)
Qof wixii xil leh iska ilaaliya; xilkas.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Xilqabeen
(Xilqabeen-ka)
Xildhibeen, xilkas.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
faajeer
m.l (-rro m.dh) Nin bakhayl ah oo aan xilkas ahayn.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
mas'uul
m.l (-llo/-liin, m.dh) 1. Qof xil qaadi kara. 2. Qof jago sare ummad u haya. 3. Xilkas. 4. Ka m. ah: qof wax xilkoodu saaran yahay. 5. Ka m. ah: qof dhacdo sabab u ahi. la-mid: masuul.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
oday
m.l (-yaal, m.l/dh) 1. Nin da' weyn; duq; waayeel. 2. Nin waxgarad ah ama xil qaadi kara, mas'uul; xilkas.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
odayee
f.g/mg2 (-deeyay, -deysay) 1. (f.g) Geel la lisayo caanihiisa qeybin. 2. (f.mg) Ka o.: hawl, arrin iyo wixi lamida si xilkasnimo leh u dhexgelid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xilkasnimo
m.dh Xilkas ahaansho.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
mas'uul
m.l (-llo/-liin, m.dh) 1. Qof xil qaadi kara. 2. Qof jago sare ummad u haya. 3. Xilkas. 4. Ka m. ah: qof wax xilkoodu saaran yahay. 5. Ka m. ah: qof dhacdo sabab u ahi. la-mid: masuul.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
oday
m.l (-yaal, m.l/dh) 1. Nin da' weyn; duq; waayeel. 2. Nin waxgarad ah ama xil qaadi kara, mas'uul; xilkas.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
odayee
f.g/mg2 (-deeyay, -deysay) 1. (f.g) Geel la lisayo caanihiisa qeybin. 2. (f.mg) Ka o.: hawl, arrin iyo wixi lamida si xilkasnimo leh u dhexgelid. m.f.dh, odayayn.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
mas'uul
-ah: (adj) responsible (ris-poon-sibal)-, answerable (aan'sarabal); liable (laayabal); accountable (a-kawntabal) ~ xilkas
mas'uul -ka: (n) responsible person
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
xilkasnimo
-xilkasnimada: (n) sense of responsibility; accountability (a-kaawn-tibiiliti)
Qaamuus Talyaani-Soomaali - Cabdalla Cumar Mansuur, Axmed Cabdullaahi A. [1985]
irresponsabile
agg. - xilkas ahayn.
Qaamuus Talyaani-Soomaali - Cabdalla Cumar Mansuur, Axmed Cabdullaahi A. [1985]
responsabile
agg. - xilkas ah, mas'uul ah.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
aabbanimo
-da: (magac, dhedig, keli) ahaanshaha labada waalid kooga lab. Aabbanimo carruurtu ha kaa dareento. Li: hooyanimo.
aabbanimo -da: (magac, dhedig, keli) lahaanshaha tilmaamaha xilkasnimo ee aabbaha. Ugaasku waa nin ay aabbanimadu ka muugato. Dh: xilkasnimo.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ilka
a: kalluun
de: fish sp.
lx: ilka
pd: (-ta)
ps: n-f-col
key: ilka
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xila
de: adolescent, young male reaching the age of puberty
initial: x
lx: xila
pd: (-ka)
ps: n2a-m
key: xila
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ilcas
-ta: (magac, dhedig, keli) fiilka u horreeya ee ay geeduhu bixiyaan marka roobku ku da'o. Ilcasta ayaa is qabatay oo dhirtu way magooshay. Dh: magool.
ilcas-ta: (magac, dhedig, keli) geed maanyada, gahaydhka iyo dhaloosha la bah ah oo dhulka Ilaha la yidhaahdo ka baxa oo geela iyo riyuhu daaqaan.
ilcas-ta: (magac, dhedig, keli) biyaha xareedda ah ee marka uu roobku da'o dhulka jiifsada.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xilay
(fal) cid masuuliyad saar. Wiillka maamulka reerka u xilay. Dh: u xilsaar. Li: xilwareeji.
xilay: (fal) xilo samayso; reer dhis oo guurso. Xilay oo doobnimada ka bax. Dh: xiloodi.
Qaamuus-Yare Soomaali-Faransiis - Kiristoofe Filibeerti [1976]
Xil-ka
honte.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xilays
-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xilayn.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Xilbax
(Xilbax-a)
Xilbixid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xilbax
xilbax¹: m.l la-mid: xilbixid.
xilbax²: f.mg1 (-xay, -xday; -bixi) Waajib qof saarraa si fiican u gudasho.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
xilbax
f.mg1 (-xay, -xday; -bixi) Waajib qof saarraa si fiican u gudasho. m.f.dh, xilbixid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xilbax
m. n., [compound] honorable behavior
xilbax v., [compound] avoid shame; behave honorably
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xilbax
-a: (magac, lab, keli) arrin xil leh si wanaagsan u qabasho oo masuuliyaddeeda ka soo bixid. Dh: hawlfulin.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xilla'
(tilmaame) eed la'. Ninkaasi waxa uu sameeyey wuu ku xilla' yahay.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xillad
m.l/dh (-do, m.l) Kal; waqti.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Bilaash
(Bilaash-ka)
1. Aan lacag iyo wax kale midna ku fadhiyin oo gadasho la'aan lagu hela hayo.
2. Wax xumaaday; aan qiime lahayn.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
bilaash
m.l 1. Wax aan waxtar la ahayn. 2. Wax shuruud la'aan ama lacag la'aan lagu helo.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
bilaash
m.l 1. Wax aan waxtar la ahayn. 2. Wax shuruud la'aan ama lacag la'aan lagu helo.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
bilaash
m. n., [collective] (adj.): valueless ~ ruined item; free of charge, gratis, extra; worthless, bad
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
bilaash
(adj) free (firii); free of charge ~ aan lacag ahayn
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
bilaash
-ka: (magac, lab, keli) wax aan lacag ahayn oo beddel la'aan la isku siiyo. Bilaash laguma helo wadaadoow waxaan, cidi ku hawshoone.
bilaash-ka: (magac, lab, keli) wax khaayisay ama xumaaday oo aan qiimo lahayn. Jaadkii shalay oo bilaash ah buu helay. Dh: badhayo, baryood.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
bilaash
bw: Arabic
de: valueless ~ ruined item; [atr.] free of charge, gratis, extra; worthless, bad
lx: bilaash
pd: (-ka)
ps: n0-m-col
key: bilaash
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
bilaash
مَجانِي، بلا مقابل
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Halkaas
Meeshaas.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
halkaas
n. phr., loc. there, over there, at that place
Qaamuus-Yare Soomaali-Faransiis - Kiristoofe Filibeerti [1976]
Halkaas
là.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
halkaas
(adv) at or in that place; there (theer) ~ halkaa, halkeer, meeshaas
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
halkaas
(falkaabe) lagu tilmaamo meesha kaa foge ee kuu muuqata. Dh: kobtaas, meeshaas.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
halkaas
de: there, over there, at that place
lx: halkaas
pd: (halkaasi)
ps: np-loc
key: halkaas
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ilkaysi
m.l la-mid: ilkaysasho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ilkayso
f.mg3 (-stay, -satay) 1. Ilko yeelasho. 2. Meel la qabsasho.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
ilkayso
f.mg3 (-stay, -satay) 1. Ilko yeelasho. 2. Meel la qabsasho. m.f.dh, ilkaysasho.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ilkayso
v.auto: teethe, grow teeth
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ilkayso
de: teethe, grow teeth
lx: ilkayso
nt: ilkaysad (ka) [vn-m], ilkaysasho (/da) [vn-f]
pd: (ilkaystay)
ps: v3b=auto
key: ilkayso
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
kolkaas
adv., time: so; then; at that time
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
kolkaas
(adv) at that time
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
kolkaas
(falkaabe) waqtigaas; xilligaas. kolkaasna: (falkaabe) dabadeedna; kaddibna.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
kolkaas
de: so; then; at that time
lx: kolkaas
ps: adv-time
key: kolkaas
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
midkaas
n. phr. that one
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
midkaas
(pronoun) that one
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
midkaas
de: that one
lx: midkaas
ps: np
key: midkaas
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
milkman
/milk-maan/ (n) caanoole (ninka caanooleyda ah).
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
wilgays
-ka: (magac, lab, keli) eeg wilgayn.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xabkays
-ta: (magac, dhedig, keli) xabag gurasho.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xalaash
-ka: (magac, lab, keli) furaash yar oo lagu seexdo. Xalaashka ku seexo; oo xaariirta hillaabo. Dh: xallaaf.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xallays
-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xalayn.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xiddays
-ka: (magac, lab, keli) eeg xiddayn.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xiisays
-ka: (magac, lab, keli) xiiso u qabid; xiise u hayn. Dh: xiisayn.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Xilasho
(Xilasha-da)
(u xilasho) Dan moodid; eexaysasho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xilasho
m.f.dh eeg xilo².
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xilasho
vl. n. favoritism
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xilasho
-da: (magac, dhedig, keli) dan moodid; wanaag laga quudarraynayo darteed ugu eexasho. Dh: eexaysasho.
xilasho-da: (magac, dhedig, keli) u damqasho ay naxariisi ku jirto. Dh: u iilasho.
xilasho-da: (magac, dhedig, keli) lexjeclo iyo danayn gaar ah oo wax loo hayo. Xilasho ayaan talo kuu weydiiyay.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xilasho
cf: xilo
de: favoritism
initial: x
lx: xilasho
pd: (/da)
ps: vn6-f
key: xilasho
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xildaro
-da: (magac, dhedig, keli) masuuliyad darro aan wax la isku aaminay xil la iska saarin. Dh: xilgab.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xilqaad
-ka: (magac, lab, keli) qof weyn oo maan iyo maskaxba buuxa oo xil qaadi kara. Curadku haddeed waa xilqaad. Dh: xilqabeen, xilkas.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Xilqaan
(Xilqaan-ka)
(is-xilqaan) Arrin ama hawl xilkeed oo la isa-saaro.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xilqaan
xilqaan¹: m.l la-mid: xilqaamid.
xilqaan²: f.g1 (-aamay, -aantay; -aami) Is x.: is adeejin, wax isu dirid, xil isa saarid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
xilqaan
f.g1 (-aamay, -aantay; -aami) Is x.: is adeejin, wax isu dirid, xil isa saarid. m.f.l, xilqaamid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xilqaan
m. n. responsibility, task
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
xilqaan
see [eeg] is xilqaan
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xilqaan
(fal) is dir oo wax dadka dan u wada ah fulintiisa iskaa isku xilsaar. Intaan lagu dirin adu is xilgaan.
xilqaan -ka: (magac, lab, keli) is dirid uu qofku dammiirkiisa isku diro wax dadka dan u wada ah. Nin xilqaanka yagaanbaa hawl loo dhiibaa.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xilqaan
de: responsibility, task
initial: x
lx: xilqaan
pd: (-ka)
ps: n2-m
key: xilqaan
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xilsaar
v., [compound] entrust (with); make responsible (for); put in charge (of)
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
xilsaar
-ay / tay: (v) make someone in charge; commission (ko-mishin)-, appoint
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xilsaar
(fal) qof hawl ama arrin maaraynteeda u dhiib oo kaga eedbeel. Arrinta ani ii xilsaar.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xilsaar
de: entrust (with); make responsible (for); put in charge (of) (with preposition u)
initial: x
lx: xilsaar
pd: (xilsaaray)
ps: v1=cmp
key: xilsaar
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xilwade
m. n., [compound] person in charge; commander
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xilwade
de: person in charge; commander
initial: x
lx: xilwade
pd: (/ha)
ps: n7-m-cmp
syn: taliye
key: xilwade
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xirmays
-ta: (magac, dhedig, keli) xidhmo xidhmo ka dhigid. Dh: xirmayn.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
bil kasta
(adv) monthly (manthli) ~ bilwalba, biloodle
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
kilkilays
m.l la-mid: kilkilayn.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xilqaadis
-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xilqaadid.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xilsaaris
-ta: (magac, dhedig, keli) xil ama masuuliyad cid u dhiibid.