Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Xilid-da)

2

Xil saarid, xiloodin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xil².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xil guur ama xil masuuliydeed saarid.

waa la naqliyay ✓

1

(Xiid-ka)

2

1. Shinbir xidinxiitada u eg, kana weyn.

3

2. Xidiinxiitada keeda lab.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Shinbir xidinxiitada u eg, kana weyn. 2. Xidinxiitada keeda lab.

waa la naqliyay ✓

m. n. plover bird species

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) shinbir xidinxiitada u eg kase yara weyn. Xiid baa halkaa ku dhalay.

2

xiid -ka: (magac, lab, keli) xidinxiitada keeda lab. xiid -ka: (magac, lab, keli) qof aad u dhuuban oo mijo yaryar.

waa la naqliyay ✓

1

de: plover bird sp.

2

initial: x

3

lx: xiid

4

pd: (-ka Pl: xiidad (ka))

5

ps: n4-m

6

key: xiid

waa la naqliyay ✓

1

(Bilid-da)

2

1. Kor u qaadid.

3

2. Qurxin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg bil².

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) wax suusuubbin oo qurxin.

2

bilid-da: (magac, dhedig, keli) wax bidhid oo kor u qaadid. Bilid buu ku qaaday ooddii loo dhiibay.

waa la naqliyay ✓

1

(Dilid-da)

2

1. Fal geeri ama dhimasho keena falid; naf goyn.

3

2. Dagaal cid wax ku yeelid; farasaarid; garaacid; tumid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dil². la-mid: dilniin.

waa la naqliyay ✓

-da: (n) the act of killing or beating

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) cid kale, nafta ka saarid; qudha ka jarid. Dh: dilis.

2

dilid -da: (magac, dhedig, keli) ilmo yar, xawdin oo yara xanuunin. Dh: ulayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Filid-da)

2

Malayn, moodid; u qaadsasho; ku wadid; qabid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg fil². la-mid: filitaan (1).

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax rajayn. Li: filanwaa.

waa la naqliyay ✓

1

(Hilid-da)

2

Alaabo, kd., dusha iska saarsaarid; taallayn; meel tuumin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg hil².

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) xaabo iyo wax la mid ah, rasayn oo si habaysan isku duldhigid. Dh: taallayn, nidaamin.

2

hilid -da: (magac, dhedig, keli) wax af bannaan afka ka aabudhid oo ka awdid. Dh: hilis, daboolid, daboolis, aabudhis, aabbudhid.

waa la naqliyay ✓

1

(Iilid-da)

2

Barbar u leexin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg iil².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dhinac u leexin.

waa la naqliyay ✓

1

(Jilid-da)

2

1. Qof aan ciddiisii la joogin oo badanaa waxbarana haya (arday, xer), hayn, cunno siin; qof cid ku taxan, ka yeelid.

3

2. Canjilid; dhaajin.

4

3. Kaltirin; miilayn.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg jil². la-mid: jil¹ (5).

waa la naqliyay ✓

m. n. binding, cover, wrapper

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) xerow ama arday waxbarta dhuuni siin.

2

jilid-da: (magac, dhedig, keli) marka la matalayo wax aan run ahayn sida filin.

waa la naqliyay ✓

1

de: binding, cover, wrapper

2

lx: jilid

3

pd: (-ka)

4

ps: n2a-m

5

see: jildi

6

key: jilid

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg mil².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax milmay ka dhigid; adke hoore u beddelid. Dh: milis.

waa la naqliyay ✓

1

(Xalid-da)

2

Mayrid; qasaalid; dhaqid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xal².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) maydhid gaar ahaan ta weelasha. Dh: maydhid, xalis, qasaalid. Li: uskagayn. Wa: xalxalid.

waa la naqliyay ✓

1

(Xidid-ka)

2

1. Geedka intiisa dhulka ku aasan, laamaha iyo faraqa ka baxa mid ka mid ah.

3

2. Dhuumaha oogada nafleyda ka buuxa oo dhiigga halbowleyaashu xubnaha ku faafiyeen, soo qaada oo wadnaha ku soo celiya.

4

3. Xiriir dadku yeesho oo xagga guurka ka yimaada.

waa la naqliyay ✓

1

xidid¹: m.l (-do, m.l) 1. Geedka intiisa dhulka ku aasan, laamaha iyo faraqa ka baxa mid ka mid ah. 2. Dhuumaha oogada nafleyda ka buuxa oo dhiigga halbowleyaashu xubnaha ku faafiyeen, soo qaada oo wadnaha ku soo celiya. 3. Xiriir dadku yeesho oo xagga guurka ka yimaada.

2

xidid²: m.l (-do, m.l) (xisaab) 1. Xididka tiro maangal ama murakab ah: waa tiro marka la dul dhigo jibbaar ay la mid tahay tiradaasi. Tusaale ahaan, 2 waa xidid afraadka ee 16 (2=16). 2. Xididka isle'eg: tiro marka lagu beddelo doorsoomaha ku jira isle'egta raaligeliya isle'egta, kaas oo labada dhinac ee isle'egtu isle'ekeysiiya.

3

xidid³: f.mg1 (-day, -dday) Xidid noqosho (dad).

waa la naqliyay ✓

1

xidid¹: m.l (-do, m.l) 1. Geedka intiisa dhulka ku aasan, laamaha iyo faraqa ka baxa mid ka mid ah. 2. Dhuumaha oogada nafleyda ka buuxa oo dhiigga halbowleyaashu xubnaha ku faafiyeen, soo qaada oo wadnaha ku soo celiya. 3. Xiriir dadku yeesho oo xagga guurka ka yimaada.

2

xidid²: m.l (-do, m.l) (xisaab) 1. Xididka tiro maangal ama murakab ah: waa tiro marka la dul dhigo jibbaar ay la mid tahay tiradaasi. Tusaale ahaan, 2 waa xidid afraadka ee 16 (2 =16). 2. Xididka isle'eg: tiro marka lagu beddelo doorsoomaha ku jira isle'egta raaligeliya isle'egta, kaas oo labada dhinac ee isle'egtu isle'ekeysiiya.

waa la naqliyay ✓

Root

waa la naqliyay ✓

1

m. n. root; blood vessel (vein ~ artery); nerve; root {mathematics}; relatives by marriage, in-laws

2

xidid [inchoative] v. become related by marriage

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) 1. root (ruut). Ex: xididka geedaha; the root of the plants. 2. artery (aar-tari). Ex: xididada dhiiga; the blood vessels

2

xidid -ka: (n) relative by marriage; in-law (in-loo)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) geedka intiisa dhulka ku aasan ee biyaha soo nuugta.

2

xidid -ka: (magac, lab, keli) dhuumo jidhka nafleyda ka buuxa oo dhiigu kor iyo hoos u maro. Ninka uu xidid go'aa dhiigbax ayuu halis u yahay.

3

xidid -ka: (magac, lab, keli) xidhiidh qaraabo oo gacalnimo salka ku haysa. Nin aan xidid nahay ayaan baabuur ka soo ergistay. Dh: gacal.

4

xidid -ka: (magac, lab, keli) xanuun kolkol dadka ku soo booda oo meel keliya qabsada oo ah murug ama xidid si noqda. Lugta xidid ayaa iga haya.

waa la naqliyay ✓

جِذْرٍ، وَرِيد، عِرْقٍ

waa la naqliyay ✓

1

(Xigid-da)

2

1. U dhowaan aan wax kale ama cid kale u dhexayn.

3

2. Xigto iyo sokeeye (cid u) ahaansho.

4

3. Meel ku sugnaan; ku jirid.

5

4. Xoolo la lisay, haddana (waxyar kaddib) lisid labaad ku celin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xig³.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) xaskul ka shaqayn oo masayda iyo diirka xigga kala saarid. Xijinku waa qalab xigidda xaskusha loo isticmaalo. Dh: xigis.

2

xigid-da: (magac, dhedig, keli) u dhowaan aan cid kali ka xigin oo u dhexayn. Dh: xigis.

3

xigid-da: (magac, dhedig, keli) ka dambayn oo daba socosho. Dh: xigis.

4

xigid -da: (magac, dhedig, keli) nasab ahaan ugu dhawaan. Dh: dhawaansho, qaraabo, xigis. Li: shishayn.

5

xigid-da: (magac, dhedig, keli) neef la maalay inta labada caanamaal u dhaxaysa caano ka dayasho.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) laag yar oo laba taag u dhaxaysa oo doox weyn ku soo biyo shubta. Dh: luuq, laag, iliil.

waa la naqliyay ✓

1

(Xirid-da)

2

1. Wax la adkaynayo xarig ama wax la mid ah, ku qabasho, ku guntid, ku adkayn.

3

2. Xabsi gelin, xarig ku xukumid.

4

3. (albaab, santuukh, jid, bad, kd.) wax aan furrayn, aan ballaqnayn, aan la mari karin, ... ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xir². la-mid: xirniin.

waa la naqliyay ✓

-da: (n) 1. the act of closing, 2. the act of imprisoning or arresting; internment (in-teen-mant)-, detention (di-teen-shin) ~ see [eeg] xir

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) Dh: eeg xidhid.

waa la naqliyay ✓

1

(Xulid-da)

2

1. Wax badan, kuwa ugu fiican soo soocid; doorid.

3

2. Dhir badan ama wax u eg, dhexmarid;

4

3. Tog kor u raacid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xul². la-mid: xul¹ (2).

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) tog ama dix kor u marid oo saray u qaadid. Xulidda dixda waxa kuu dhaama waddo inaad doondoonato. Dh: xulis.

2

xulid-da: (magac, dhedig, keli) wax badan inta u fiican ka soocasho. Xulidda xulka qaranku wakhti bay qaadataa. Dh: doorid, xulis.

3

xulid -da: (magac, dhedig, keli) dhir badan oo duud ah dhexjibaaxid. Xulidda kaymuhu way halis badan tahay. Dh: mushaaxid

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) adkaysi oo dulqaad yeelasho; dul u yeelasho. Dh: xamilis.

waa la naqliyay ✓

1

(Xasilid-da)

2

Si xasil ah, ku sugnaan; joogsasho; degid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xasil².

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) si xasillooni ah ku sugnaan; aguug iyo xuuraan la'aan ku joogid. Dh: degid.

2

xasilid-da: (magac, dhedig, keli) dagaal iyo iska hor imaad joojin oo qaboojin. Dh: degid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xawil. la-mid: xawilad.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Xildiid-da) Xabag ur lifaaqoon leh oo ka baxda geedo yaryar oo coodinka u eg, oo wax lagu daweeyo.

2

2. (Xildiid-ka) Xil iyo eed nacayb, ka carar.

waa la naqliyay ✓

m.dh Xabag midab dambar-cad ah, ur silloon iyo dhadhan kharaar leh oo daawo ahaan loo isticmaalo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Xabag midab dambar-cad ah, ur silloon iyo dhadhan kharaar leh oo daawo ahaan loo isticmaalo.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [compound] honorable behavior

2

xildiid [feminine] n., (mass n.): juice ~ gum of a certain plant, used medicinally

waa la naqliyay ✓

name-m honorable behavior; juice~ gum of a certain plant, used medicinally (Arb). Lit: blessed person

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil ceeb iyo xil ba ka hufan.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) xabag ur lifaaqan leh oo ka baxda geedo yaryar oo coodinka u eg oo wax lagu daweeyo. Xildiid u kari oo ku dawee.

2

xildiid -ka: (magac, lab, keli) xil iyo eed necbaan. oo iska diidid. Dh: xilnace.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg biil².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) masruuf siin. Dh: quudin, biilin, biilis.

waa la naqliyay ✓

1

(Bilqid-da)

2

Kala firdhin; wax firirsan oo daadsan ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg biliq.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) weel buuxa, wax yar ka daadasho.

2

bilqid-da: (magac, dhedig, keli) wax kala daadsan ka dhigid; wax firidhsan oo murugsan ka yeelid. Bilqidda iyo baylahda reerka i dhibaysa.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg biqil². la-mid: biqil¹ (2).

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) soo bixidda abuurka ama shinnida marka dhulka rayska leh lagu aaso ama lagu saydho.

waa la naqliyay ✓

1

(Ciilid-da)

2

1. Ciil ka keenid, ku abuurid, badid.

3

2. Hoos aadid, dhicid, shiiqid, sii baabbi'id; ciirid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg ciil².

waa la naqliyay ✓

1

Opprimere

2

Oppression

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) ciil iyo cadho ku reebid; ciil ka keened.

2

ciilid -da: (magac, dhedig, keli) aad u shiiqid oo baabi'id; hoos u dhicid. Dh: shiiqid, baabi'id, ciirid.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhilid-da)

2

1. (miro, kd.) qolofta kore ka fujin; diirid; beerin; qayixid.

3

2. (caw, xaskul...) diriqa ka bixin.

4

3. Qurxin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dhil.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax taxnaa sida firida galleyda, gacanta kaga daadin. Dh: dhilis.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg diil².

waa la naqliyay ✓

1

(Dilmid-da)

2

Iska dhimasho; iyadoo aan la dilin, iska geeryoomid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dilan². la-mid: dilan¹ (3).

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax dilan noqosho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg diliq².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) geed soo bixid; soo bilqid. Dh: fiilis.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg filig².

waa la naqliyay ✓

1

(Filqid-da)

2

Wax wax ku dhegsan ama haya, xoog u finiinin, u tuurid; fikin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg filiq.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax wax kale xoog ugu dhegsan ama hayya, kala daadin; kala tuurid kala finiinin, fagkin.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) rar awr saaran saan ku hagoogid; awr raran saanta dusha kaga dedid. Alaabtu giblid bay u baahan tahay.

waa la naqliyay ✓

1

(Hiilid-da)

2

Hiilin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh la-mid: hiilin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg jiil².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax la xidhayay aad u adkayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Jilcid-da)

2

Wax jilicsan noqosho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg jilic.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) nuglaanta gasha walax, shay ama qof.

waa la naqliyay ✓

1

(Kiilid-da)

2

Beegid; cabbirid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh kiil².

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) beegid; cabbirid; miisaamid.

2

kiilid-da: (magac, dhedig, keli) cid ama wax kale, cidhiidhyid oo dhibaatayn.

waa la naqliyay ✓

xilid