ereyga

xilfi

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

xilfi

DHAN

-ga: (magac, lab, keli) is bahaysi wax ay ka midaysan yihiin ku heshiiya inay isku taageersadaan. Dh: isbaysi, gaashaanbuur. Wa: xilfiyo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Xilfe

DHAFAN
1

(Xilfa-ha)

2

Nagaar la beero, oo iniino yaryar, oo dhirta dawada ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

xilfe

DHAFAN

m.l Nagaar la beero, oo iniino yaryar, oo dhirta dawada ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

xilfe

DHAFAN

m. n. small herb species, with seeds used medicinally

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

xilfe

DHAFAN

-ha: (magac, lab, keli) eeg xilfi.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

xilfe

DHAFAN
1

de: small herb sp., with seeds used medicinally

2

initial: x

3

lx: xilfe

4

pd: (/ha)

5

ps: n7-m-enum

6

key: xilfe

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Xilli

DHAFAN
1

(Xilli-ga)

2

1. Waqti; goor; ammin.

3

2. Nur.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

xilli

DHAFAN
1

xilli¹: m.l (-iyo, m.dh) 1. Waqti; goor; ammin. 2. Nur.

2

xilli²: m.l (-iyo, m.dh) (c.fal.) Xilliyo sannadeed oo lagu garto xaalado gaar ahaaneed ee cimilo, inta badanna ay keento janjeedhka udub dhexaadka dhulka e tub qorraxeedka iyo meereysiga dhulka ee qorraxda. Loolalka dhexe, afar xilli, oo midkiiba saddex bilood yahay, waxa guud ahaan lagu gartaa: kubbad-badhka woqooyi. Gugu waa maarso, abril iyo maajo; xagaagu waa juun, luulyo iyo agoosto; dayrta waa sebtembar, oktoobar iyo noofembar; jiilaalkuna waa diisembar, janaayo iyo febraayo. Kubbad-badhka koonfureedna xilliyaddu waa lidka kuwan, gugu waa sebtembar, oktoobar iyo noofembar, iyo wixi lamida. Xilliyada xiddigis ahaan waxaa loo tixgeliyaa taariikho gaar ahaaneed.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

xilli

DHAFAN
1

xilli¹: m.l (-iyo, m.dh) 1. Waqti; goor; ammin. 2. Nur.

2

xilli²: m.l (-iyo, m.dh) (c.fal.) Xilliyo sannadeed oo lagu garto xaalado gaar ahaaneed ee cimilo, inta badanna ay keento janjeedhka udub dhexaadka dhulka e tub qorraxeedka iyo meereysiga dhulka ee qorraxda. Loolalka dhexe, afar xilli, oo midkiiba saddex bilood yahay, waxa guud ahaan lagu gartaa: kubbad-badhka woqooyi. Gugu waa maarso, abril iyo maajo; xagaagu waa juun, luulyo iyo agoosto; dayrta waa sebtembar, oktoobar iyo noofembar; jiilaalkuna waa diisembar, janaayo iyo febraayo. Kubbad-badhka koonfureedna xilliyaddu waa lidka kuwan, gugu waa sebtembar, oktoobar iyo noofembar, iyo wixi lamida. Xilliyada xiddigis ahaan waxaa loo tixgeliyaa taariikho gaar ahaaneed.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

xilli

DHAFAN

m. n. season, recurrent time; epoch; anniversary

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

xilli

DHAFAN

-ga: (n) time (taaym); epoch (epek)-, era (eera); particular period of time or a season (sii-sen) ~ seben, wakhti, samaan, seman, waa, ayaan

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

xilli

DHAFAN

-ga: (magac, lab, keli) wakhti wakhtiyada ka mid ah. Dh: goor, ammin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

xilli

DHAFAN
1

cf: Gu('), Xagaa, Dayr, Diraac, Jiilaal

2

de: season, recurrent time; epoch; anniversary

3

initial: x

4

lx: xilli

5

pd: (-ga)

6

ps: n2a-m-time

7

syn: nur

8

key: xilli

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]

xilli

DHAFAN

مَوْسيم

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

xulafo

DHAABAN

-da: (magac, dhedig, keli) cid isku bahaysatay hawl ay ka midaysan yihiin. Carabtu waxay sameeyeen xulafo cusub. Dh: isbahaysi, xilfi, gaashaanbuur.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Filfil

DHAFANDHAAF
1

(Filfi-sha)

2

Miro yaryar oo la engejiyey oo ka baxa geed faalala oo dhulalaka kulkulul; aad bay u kulul yihiin, dhirta cunnada lagu darsadona waa ka mid, badanaana waa madow yihiin ama waa cad yihiin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

filfil

DHAFANDHAAF

m.dh Miro yaryar, madmadow leh dhadhan kulul oo uu dhalo geed faalala oo ka baxa dhulka kulul.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

filfil

DHAFANDHAAF

m.dh Miro yaryar, madmadow leh dhadhan kulul oo uu dhalo geed faalala oo ka baxa dhulka kulul.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

filfil

DHAFANDHAAF

f. n., (mass n.): black pepper

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

filfil

DHAFANDHAAF

filfisha: (n) black pepper (balaak pepper)

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

filfil

DHAFANDHAAF

-sha: (magac, dhedig, keli) midho yaryar oo marka la engejiyo hah kulul leh oo laga guro geed ka baxa dhulka kulaylaha ah. Cuntada ayaa lagu darsadaa, midabkeeduna caddaan iyo madowba wuu leeyahay.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

filfil

DHAFANDHAAF
1

bw: Arabic

2

de: black pepper

3

lx: filfil

4

pd: (/sha)

5

ps: n-f-mass

6

key: filfil

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Xiltir

DHAFANDHAAF
1

(Xiltir-ka)

2

1. Geed-quwaax miro kulkulucsan iyo beeyo leh.

3

2. Xiltirid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

xiltir

DHAFANDHAAF
1

xiltir¹: m.l la-mid: xiltirid.

2

xiltir²: f.g1 (-ray, -rtay) Qof hawl cid laga sugaayey fulinteeda isu xilsaarid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

xiltir

DHAFANDHAAF

f.g1 (-ray, -rtay) Qof hawl cid laga sugaayey fulinteeda isu xilsaarid. m.f.dh, xiltirid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

xiltir

DHAFANDHAAF
1

m. n., [compound] demotion

2

xiltir v. take someone's responsibility away; remove something from one's past

3

xiltir m. n. plant species, with plump fruits; its gum is used for incense

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]

XILTIR

DHAFANDHAAF
1

(Hiltir) S Commiphora boiviniana Engl. Burseraceae.

2

C Commiphora longipedicellata Vollesen. Burseraceae.

3

May, S Commiphora boranensis Vollesen. Burseraceae.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

xiltir

DHAFANDHAAF
1

(fal) shaqo cid ku aamin oo u daa. Shagada aniga igu xiltir. Dh: aamin.

2

xiltir -ka: (magac, lab, keli) geed quwaax midho buur buuran iyo xamag udguun oo beeya ah leh.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

ifi

DHAFANDHAAF

f.g2 (-iyay, -isay) 1 . Wax iftiin ku qabasho. 2. Raadraac yar arrin iyo wixi lamida ka bixin. la-mid: iftiimi.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

ifi

DHAFANDHAAF

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax iftiin ku qabasho. 2. Raadraac yar arrin iyo wixi lamida ka bixin; iftiimi. m.f.dh, ifin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

ifi

DHAFANDHAAF

v. enlighten, make bright, light; kindle

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

ifi

DHAFANDHAAF

-yey / say: (v) cause to give out light; make luminous ~ daar

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

ifi

DHAFANDHAAF

(fal) dab, nal iyo wax la mid ah, shid; siraad. Tooshka ku ifi aqalka oo fandhaallada noo soo qaad.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

ifi

DHAFANDHAAF
1

de: enlighten, make bright, light; kindle

2

lx: ifi

3

pd: (ifiyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: ifi

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

xii

DHAFANDHAAF

erey waraabaha iyo dugaagaba lagu eryo oo soco u dhigma. Dh: yur.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Xil

DHAFANDHAAF
1

(Xil-ka)

2

1. Xishood; sheex: sarriig.

3

2. Wax ama hawl la isu dhiibey ama la is faray ama la qabanayo, wixii ceebaal ah, ama naftii sharaf lihi ka xishooto, oo ka imaan kara haddii la hagrado ama lagu gaboodfalo.

4

3. Ceebaal; fadeexo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

xil

DHAFANDHAAF
1

xil¹: m.l 1. Xishood; sheex; sarriig. 2. Wax ama hawl la isu dhiibay ama la is faray ama la qabanayo, wixii ceebaal ah, ama naftii sharaf lihi ka xishooto, oo ka imaan kara haddii la hargado ama lagu gaboodfalo. 3. Ceebal; fadeexo.

2

xil²: f.g2 (-ilay, -ishay) 1. Cid mas'uul saarid. 2. Cid ceebayn.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

xil

DHAFANDHAAF

m.l 1. Xishood; sheex; sarriig. 2. Wax ama hawl la isu dhiibay ama la is faray ama la qabanayo, wixii ceebaal ah, ama naftii sharaf lihi ka xishooto, oo ka imaan kara haddii la hargado ama lagu gaboodfalo. 3. Ceebal; fadeexo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

xil

DHAFANDHAAF
1

m. n. responsibility; sense of decorum, shame, modesty

2

xil v. shame, embarrass; dishonor

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

xil

DHAFANDHAAF

-ka: (n) responsibility (rispoonsibiliti)-, obligations (oobli-geeyshinis)-, duties (dhuutis) ~ mas'uuliyad, waajibaad

waa la naqliyay ✓

Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]

Xil

DHAFANDHAAF
1

Responsabilità

2

Responsibility

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

xil

DHAFANDHAAF
1

-ka: (magac, lab, keli) xishood iyo ixtiraam. Li: xildaro, xishood la'aan. Wa: xilal.

2

xil-ka: (mmagac, lab, kelii) masuuliyad la hayo. Nin xil qaaday eed qaad. Wa: xilal.

3

xil -ka: (magac, lab, keli) ceebaal; fadeexad; fadeexo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]

xil

DHAFANDHAAF

مَسْئُولِيَّة

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

bili

DHAFANDHAAF

m.l/dh 1. Nasiib wacan. 2. Sharaf wacan.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

bili

DHAFANDHAAF
1

-da: (magac, dhedig, keli) tiro ama muuqaal yar. Daraawiish ninkii bili u filay, waw badownimo e'.

2

bili-da: (magac, dhedig, keli) ciyaar wiilal iyo hablo wada dheelaan oo la ciyaaro habeen iyo dharaarba. Waxa la ciyaaraa barqada intay xooluhu ku maqan yihiin xilli barwaaqeedka. Waxa kale oo la ciyaaraa aroosku marka uu cusub yahay ee uu afartan bixin.

3

bili-da: (magac, dhedig, keli) ciyaar carruurtu ku ciyaaraan ul dheer iyo qori yar oo balan oo inta god la jeexo qoriga yar la dul dhigo ul kor loogu tuuro inta uu soo lalmanayana dhexda usha lagaga dhifto oo kolba inta uu godka ka fogaaday usha lagu dhereriyo laguna kala badiyo.

4

bili -ga: (magac, lab, keli) saaciido wanaag. Bili nimaan lahayn baa xarbiga biid ka tarahayne. Dh: ayaan, nasiib.

5

bili-ga: (magac, lab, keli) marada haweenka inta u hoosaysa; xaynka haweenka.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

dili

DHAFANDHAAF

m.l Jaad geedaha ka mid ah oo jiinka webiyada ka baxa.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

illi

DHAFANDHAAF

f.mg2 (-iyay, -isay) U i.: Cid kabo u gelin.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

illi

DHAFANDHAAF

(fal) u kabo u gelin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

irfi

DHAFANDHAAF

m.dh (-iyo/-iyaal, m.l/dh) Bir dheer, dhulka jeexda oo harqoodka ku taal.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

irfi

DHAFANDHAAF

m. n. plow

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

irfi

DHAFANDHAAF

-da: (magac, dhedig, keli) bir ka mid ah qalabka beeraha lagu qodo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

irfi

DHAFANDHAAF
1

de: plow

2

lx: irfi

3

pd: (-ga)

4

ps: n2a-m, n7-m

5

key: irfi

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Jifi

DHAFANDHAAF
1

(Jifi-da)

2

1. Jifo.

3

2. Xayr la shiilay.

4

3. Bir yar oo galoolan oo ulaha iyo samayooyinka warmaha salka laga geliyo oo lagu xoojiyo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

jifi

DHAFANDHAAF

m.dh 1. Dufan baruurta laga shiilo oo fariisata markay qabowdo; xayr; xuuki. 2. la-mid: jufo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

jifi

DHAFANDHAAF

m.dh 1. Dufan baruurta laga shiilo oo fariisata markay qabowdo; xayr; xuuki. 2. la-mid: jufo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

jifi

DHAFANDHAAF
1

f. n., (mass n.): fat rendered from meat, lard, shortening

2

jifi [feminine] n. spike on butt-end of a spear

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

jifi

DHAFANDHAAF
1

-da: (magac, dhedig, kali) xaydh la shiilay.

2

jifi-da: (magac, dhedig, keli) birta usha bakooradda xagga hoosta laga geliyo si aanay hore ugu madhan.

3

jifi -da: (magac, dhedig, keli) raas hoose oo isugu taga illaa saddex oday. Dh: jufo.

4

jifi -da: (magac, dhedig, keli) magta, saddex dalooloow dalool, raaska wax laga dilay la siiyo oo ah inta ugu horraysa ee la bixiyo. Waxay jifidu u dhigantaa saddex iyo soddon halaad iyo badh. Jifida waxa samirsiin loo siiyaa reerka qofka laga. dilay.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

qili

DHAFANDHAAF

-da: (magac, lab, keli) ciyaar carruureed lagu ciyaaro ul dheer iyo qori yar oo fallidh ah oo inta usha fallidhka lagu dhifto meel dheer lagu geeyo oo kolba halka la gaadhsiiyo lagu tartamo. Dh: xeego.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

xifo

DHAFANDHAAF

f.mg3 (-ftay, -fatay) Si xad-dhaaf ah cunto uga dhergid.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

xifo

DHAFANDHAAF

(fal) ku daal oo rafaad iyo hiinraag ku mudo. Casharkaaga ku dul xifo. Dh: cifo, neeftuuran.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Xiji

DHAFANDHAAF
1

(Xiji-ga)

2

Dhirta xabagta udgoon dhasha oo moxorka iyo yagcartu ka mid yihiin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

xiji

DHAFANDHAAF
1

xiji¹: m.l Dhirta xabagta udgoon dhasha oo moxorka iyo yagcartu ka mid yihiin.

2

xiji²: f.g2 (-iyay, -isay) Ku x.: wax, wax kale u dhoweyn ama raacin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

xiji

DHAFANDHAAF
1

xiji¹: m.l Dhirta xabagta udgoon dhasha oo moxorka iyo yagcartu ka mid yihiin.

2

xiji²: f.g2 (-iyay, -isay) Ku x.: wax, wax kale u dhoweyn ama raacin. m.f.dh, xijin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

xiji

DHAFANDHAAF

m. n. incense-bearing tree species; incense

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

xiji

DHAFANDHAAF
1

see [eeg] ku xiji

2

xiji -ga (n) frankincense (fraang-ken-sees); incense (inseens); olibanum ~ beeyo, luubaan

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

xiji

DHAFANDHAAF
1

-ga: (magac, lab, keli) dhirta xabagta leb ee ay yagcarta iyo moxorku ka mid yihiin oo beeyada ye luubaanka noqdo.

2

xiji -ga: (magac, lab, keli) qaab dhagandhaqaale oo faleenka iyo xijiga lagaga xoogsado.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

xiji

DHAFANDHAAF
1

de: incense-bearing tree sp.; incense

2

initial: x

3

lx: xiji

4

pd: (-ga)

5

ps: n2a-m-enum

6

key: xiji

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

xila

DHAFANDHAAF
1

de: adolescent, young male reaching the age of puberty

2

initial: x

3

lx: xila

4

pd: (-ka)

5

ps: n2a-m

6

key: xila

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Xilo

DHAFANDHAAF
1

(Xila-ha)

2

Haweenka la qabo; afo; oori; maranti; naag.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

xilo

DHAFANDHAAF
1

xilo¹: m.l.u Haweenka la qabo; oori; afo; maranti; naag.

2

xilo²: f.mg3 (-ishay, -ilatay) U x.: wax dan moodid; wax u iilasho, wax u eexasho.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

xilo

DHAFANDHAAF
1

xilo¹: m.l.u Haweenka la qabo; oori; afo; maranti; naag.

2

xilo²: f.mg3 (-ishay, -ilatay) U x.: wax dan moodid; wax u iilasho, wax u eexasho. m.f.dh, xilasho.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

xilo

DHAFANDHAAF

m. n. wife; institution of marriage, one's household {poetic}

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

xilo

DHAFANDHAAF

-xilaha: (n) marriage partner, wife (waayf). Ex: xilo iyo xoolo...; one's wife and property

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

xilo

DHAFANDHAAF
1

(fal) u iilo oo si naxariisi ku jirto ugu damqo. Inta aan itaal lahayn u xilo. Dh: eexo, Hilo.

2

xilo-ha: (magac, lab, keli) haweenay la qabo. Xilo horteed xoolo dhago. Dh: affo, oori, marati, marwo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

xilo

DHAFANDHAAF
1

cf: afo, haween, maranti, naag; xaas

2

de: wife; institution of marriage, one's household {poetic}

3

initial: x

4

lx: xilo

5

pd: (/ha)

6

ps: n6-m

7

key: xilo

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

ximi

DHAFANDHAAF

f.g2 (-iyay, -isay) Si xin ku jiro cid ula dhaqmid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

ximi

DHAFANDHAAF

f.g2 (-iyay, -isay) Si xin ku jiro cid ula dhaqmid. m.f.dh, ximin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

ximi

DHAFANDHAAF

v. be spiteful (towards) ~ jealous (of)

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

ximi

DHAFANDHAAF

-yey I say: (v) spite (ispaayt)-, show spite because of jealousy

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

ximi

DHAFANDHAAF

(fal) xasad iyo xinnis kula kac. Ximi dangaladaada ha is odhan. Dh: xinni.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

ximi

DHAFANDHAAF
1

cf: filfili, fiindhee

2

de: be spiteful (towards) ~ jealous (of)

3

initial: x

4

lx: ximi

5

pd: (ximiyey)

6

ps: v2a=tr

7

key: ximi

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

xuli

DHAFANDHAAF

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax fiicnaan ay leeyihiin ku soocasho. 2. Wax, wax ka baarasho.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

yili

DHAFANDHAAF

-da: (magac, dhedig, keli) nooc haadka ka mid ah oo hilibka iyo waxa ay carruurtu faraha ku hayaan ka boobta. Yili baa ilmihii faraha goysay oo biiqbiiqdi ka boobtay. Dh: yeli, dafo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

balfi

DHAFANDHAAF
1

balfi: f.g2 (-iyay, -isay) Ul ama waran iyo wixi lamida oo la soo riday ama tumaati ah iska weecin.

2

bąlfi: f.g2 (-iyay, -isay) Ilmo, biyo iyo wixi lamida diidid (xoolo). la-mid: bąlaf².

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

balfi

DHAFANDHAAF
1

v. parry, ward (off), deflect, stop; hold loosely in the hand

2

balfi v. refuse (water, as by livestock)

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

balfi

DHAFANDHAAF
1

(fal) walax ka samaysan caw ama wax kale oo ballaadhan, adiga oo lulaya dab ku huri ama qof ku qabooji. Balfi bariiska ha qaboobee. Dh: hufki, babbi.

2

balfi: (fal) war been ah oo aan raad lahayn, shaací oo dhul iyo dad kale gaadhsii.

3

balfi: (fal) si dadab ah u leexi; wax riddo loo soo tuuray, intaad ul ama gaashaan iyo wixii la mid ah, si fudud ugu dhufo oo gees kale u weeci. Rasaastu way nagu dhici lahayde dhagaxaa naga balfiyey.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

biifi

DHAFANDHAAF
1

(fal) biyo yar ku rush. Soo biifi hadhuudhka aan tunne. Dh: qoo, rush, bilbil.

2

biifi: (fal) wax qurxi oo bil.

3

biifi-ka: (magac, lab, keli) wax ishu qabanayso oo quruxsan. Biifi baa ka muuqda dushiisa. Dh: qurux.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

bilni

DHAFANDHAAF

-da: (magac, dhedig, keli) wax quruxsan ahaan. Bilni iyo bilic kama madhaan marwo gaari ahi.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

bilqi

DHAFANDHAAF
1

(fal) weel buuxa, in yar ka daadi.

2

bilqi: (fal) wax urursan kala firdhi; wax isku duuban kala daadi. Dahabo dunta ma adigaa bilgiyey? Dh: filqi, murgi, firdhi.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Cilmi

DHAFANDHAAF
1

(Cilmi-ga)

2

Aqoon hab wanaagsan ku dhisan oo lagu gaarey barasho iyo fiiro iyo tijaabo; aqoon ku dhisan raadin iyo helid, wax walba runtooda; kasmo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

cilmi

DHAFANDHAAF
1

cilmi¹: m.l (culuun, m.dh) 1. Aqoon habeysan oo waayo aragnimo iyo daalacasho lagu kasbaday. 2. Qeyb ka mid ah aqoonta oo la xiriita maaddo gaar ah. la-mid: culuun.

2

cilmi²: m.l (naxwe) C. afeed: daraasad cilmi ku dhisan oo u gaar ah afafka aadamiga.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

cilmi

DHAFANDHAAF
1

cilmi¹: m.l (culuun, m.dh) 1. Aqoon habeysan oo waayo aragnimo iyo daalacasho lagu kasbaday. 2. Qeyb ka mid ah aqoonta oo la xiriita maaddo gaar ah. la-mid: culuun.

2

cilmi²: m.l (naxwe) C. afeed: daraasad cilmi ku dhisan oo u gaar ah afafka aadamiga.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

Cilmi

DHAFANDHAAF

name: Ilmi

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

cilmi

DHAFANDHAAF

m. n. learning, science, knowledge, education

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]

Cilmi

DHAFANDHAAF

name-m science, knowledge, education; lit: sacred, holy, divine

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

cilmi

DHAFANDHAAF

-ga: (n) [Pl. culuun-ta] knowledge (noolij); learning, erudition, lore, scholarship ~ aqoon

waa la naqliyay ✓

Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]

Cilmi

DHAFANDHAAF
1

Conoscenza

2

Knowledge

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

Cilmi

DHAFANDHAAF

magac loo baxsho wiil loo rajaynayo in uu noqdo mid aqoon iyo cilmi badan.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

cilmi

DHAFANDHAAF

-ga: (magac, lab, keli) aqoon ku salaysan. baadhitaan, barasho iyo bilkeedin; kasmo lagu gaadhay barasho, fiiro iyo tijaabo. Dh: aqoon.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]

cilmi

DHAFANDHAAF

علم

waa la naqliyay ✓