xilfi
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xilfi
-ga: (magac, lab, keli) is bahaysi wax ay ka midaysan yihiin ku heshiiya inay isku taageersadaan. Dh: isbaysi, gaashaanbuur. Wa: xilfiyo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Xilfe
(Xilfa-ha)
Nagaar la beero, oo iniino yaryar, oo dhirta dawada ka mid ah.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xilfe
m.l Nagaar la beero, oo iniino yaryar, oo dhirta dawada ka mid ah.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xilfe
m. n. small herb species, with seeds used medicinally
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xilfe
-ha: (magac, lab, keli) eeg xilfi.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xilfe
de: small herb sp., with seeds used medicinally
initial: x
lx: xilfe
pd: (/ha)
ps: n7-m-enum
key: xilfe
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Xilli
(Xilli-ga)
1. Waqti; goor; ammin.
2. Nur.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xilli
xilli¹: m.l (-iyo, m.dh) 1. Waqti; goor; ammin. 2. Nur.
xilli²: m.l (-iyo, m.dh) (c.fal.) Xilliyo sannadeed oo lagu garto xaalado gaar ahaaneed ee cimilo, inta badanna ay keento janjeedhka udub dhexaadka dhulka e tub qorraxeedka iyo meereysiga dhulka ee qorraxda. Loolalka dhexe, afar xilli, oo midkiiba saddex bilood yahay, waxa guud ahaan lagu gartaa: kubbad-badhka woqooyi. Gugu waa maarso, abril iyo maajo; xagaagu waa juun, luulyo iyo agoosto; dayrta waa sebtembar, oktoobar iyo noofembar; jiilaalkuna waa diisembar, janaayo iyo febraayo. Kubbad-badhka koonfureedna xilliyaddu waa lidka kuwan, gugu waa sebtembar, oktoobar iyo noofembar, iyo wixi lamida. Xilliyada xiddigis ahaan waxaa loo tixgeliyaa taariikho gaar ahaaneed.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
xilli
xilli¹: m.l (-iyo, m.dh) 1. Waqti; goor; ammin. 2. Nur.
xilli²: m.l (-iyo, m.dh) (c.fal.) Xilliyo sannadeed oo lagu garto xaalado gaar ahaaneed ee cimilo, inta badanna ay keento janjeedhka udub dhexaadka dhulka e tub qorraxeedka iyo meereysiga dhulka ee qorraxda. Loolalka dhexe, afar xilli, oo midkiiba saddex bilood yahay, waxa guud ahaan lagu gartaa: kubbad-badhka woqooyi. Gugu waa maarso, abril iyo maajo; xagaagu waa juun, luulyo iyo agoosto; dayrta waa sebtembar, oktoobar iyo noofembar; jiilaalkuna waa diisembar, janaayo iyo febraayo. Kubbad-badhka koonfureedna xilliyaddu waa lidka kuwan, gugu waa sebtembar, oktoobar iyo noofembar, iyo wixi lamida. Xilliyada xiddigis ahaan waxaa loo tixgeliyaa taariikho gaar ahaaneed.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xilli
m. n. season, recurrent time; epoch; anniversary
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
xilli
-ga: (n) time (taaym); epoch (epek)-, era (eera); particular period of time or a season (sii-sen) ~ seben, wakhti, samaan, seman, waa, ayaan
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xilli
-ga: (magac, lab, keli) wakhti wakhtiyada ka mid ah. Dh: goor, ammin.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xilli
cf: Gu('), Xagaa, Dayr, Diraac, Jiilaal
de: season, recurrent time; epoch; anniversary
initial: x
lx: xilli
pd: (-ga)
ps: n2a-m-time
syn: nur
key: xilli
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
xilli
مَوْسيم
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xulafo
-da: (magac, dhedig, keli) cid isku bahaysatay hawl ay ka midaysan yihiin. Carabtu waxay sameeyeen xulafo cusub. Dh: isbahaysi, xilfi, gaashaanbuur.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Filfil
(Filfi-sha)
Miro yaryar oo la engejiyey oo ka baxa geed faalala oo dhulalaka kulkulul; aad bay u kulul yihiin, dhirta cunnada lagu darsadona waa ka mid, badanaana waa madow yihiin ama waa cad yihiin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
filfil
m.dh Miro yaryar, madmadow leh dhadhan kulul oo uu dhalo geed faalala oo ka baxa dhulka kulul.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
filfil
m.dh Miro yaryar, madmadow leh dhadhan kulul oo uu dhalo geed faalala oo ka baxa dhulka kulul.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
filfil
f. n., (mass n.): black pepper
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
filfil
filfisha: (n) black pepper (balaak pepper)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
filfil
-sha: (magac, dhedig, keli) midho yaryar oo marka la engejiyo hah kulul leh oo laga guro geed ka baxa dhulka kulaylaha ah. Cuntada ayaa lagu darsadaa, midabkeeduna caddaan iyo madowba wuu leeyahay.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
filfil
bw: Arabic
de: black pepper
lx: filfil
pd: (/sha)
ps: n-f-mass
key: filfil
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Xiltir
(Xiltir-ka)
1. Geed-quwaax miro kulkulucsan iyo beeyo leh.
2. Xiltirid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xiltir
xiltir¹: m.l la-mid: xiltirid.
xiltir²: f.g1 (-ray, -rtay) Qof hawl cid laga sugaayey fulinteeda isu xilsaarid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
xiltir
f.g1 (-ray, -rtay) Qof hawl cid laga sugaayey fulinteeda isu xilsaarid. m.f.dh, xiltirid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xiltir
m. n., [compound] demotion
xiltir v. take someone's responsibility away; remove something from one's past
xiltir m. n. plant species, with plump fruits; its gum is used for incense
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
XILTIR
(Hiltir) S Commiphora boiviniana Engl. Burseraceae.
C Commiphora longipedicellata Vollesen. Burseraceae.
May, S Commiphora boranensis Vollesen. Burseraceae.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xiltir
(fal) shaqo cid ku aamin oo u daa. Shagada aniga igu xiltir. Dh: aamin.
xiltir -ka: (magac, lab, keli) geed quwaax midho buur buuran iyo xamag udguun oo beeya ah leh.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ifi
f.g2 (-iyay, -isay) 1 . Wax iftiin ku qabasho. 2. Raadraac yar arrin iyo wixi lamida ka bixin. la-mid: iftiimi.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
ifi
f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax iftiin ku qabasho. 2. Raadraac yar arrin iyo wixi lamida ka bixin; iftiimi. m.f.dh, ifin.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ifi
v. enlighten, make bright, light; kindle
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
ifi
-yey / say: (v) cause to give out light; make luminous ~ daar
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ifi
(fal) dab, nal iyo wax la mid ah, shid; siraad. Tooshka ku ifi aqalka oo fandhaallada noo soo qaad.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ifi
de: enlighten, make bright, light; kindle
lx: ifi
pd: (ifiyey)
ps: v2a=tr
key: ifi
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xii
erey waraabaha iyo dugaagaba lagu eryo oo soco u dhigma. Dh: yur.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Xil
(Xil-ka)
1. Xishood; sheex: sarriig.
2. Wax ama hawl la isu dhiibey ama la is faray ama la qabanayo, wixii ceebaal ah, ama naftii sharaf lihi ka xishooto, oo ka imaan kara haddii la hagrado ama lagu gaboodfalo.
3. Ceebaal; fadeexo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xil
xil¹: m.l 1. Xishood; sheex; sarriig. 2. Wax ama hawl la isu dhiibay ama la is faray ama la qabanayo, wixii ceebaal ah, ama naftii sharaf lihi ka xishooto, oo ka imaan kara haddii la hargado ama lagu gaboodfalo. 3. Ceebal; fadeexo.
xil²: f.g2 (-ilay, -ishay) 1. Cid mas'uul saarid. 2. Cid ceebayn.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
xil
m.l 1. Xishood; sheex; sarriig. 2. Wax ama hawl la isu dhiibay ama la is faray ama la qabanayo, wixii ceebaal ah, ama naftii sharaf lihi ka xishooto, oo ka imaan kara haddii la hargado ama lagu gaboodfalo. 3. Ceebal; fadeexo.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xil
m. n. responsibility; sense of decorum, shame, modesty
xil v. shame, embarrass; dishonor
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
xil
-ka: (n) responsibility (rispoonsibiliti)-, obligations (oobli-geeyshinis)-, duties (dhuutis) ~ mas'uuliyad, waajibaad
Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]
Xil
Responsabilità
Responsibility
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xil
-ka: (magac, lab, keli) xishood iyo ixtiraam. Li: xildaro, xishood la'aan. Wa: xilal.
xil-ka: (mmagac, lab, kelii) masuuliyad la hayo. Nin xil qaaday eed qaad. Wa: xilal.
xil -ka: (magac, lab, keli) ceebaal; fadeexad; fadeexo.
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
xil
مَسْئُولِيَّة
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
bili
m.l/dh 1. Nasiib wacan. 2. Sharaf wacan.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
bili
-da: (magac, dhedig, keli) tiro ama muuqaal yar. Daraawiish ninkii bili u filay, waw badownimo e'.
bili-da: (magac, dhedig, keli) ciyaar wiilal iyo hablo wada dheelaan oo la ciyaaro habeen iyo dharaarba. Waxa la ciyaaraa barqada intay xooluhu ku maqan yihiin xilli barwaaqeedka. Waxa kale oo la ciyaaraa aroosku marka uu cusub yahay ee uu afartan bixin.
bili-da: (magac, dhedig, keli) ciyaar carruurtu ku ciyaaraan ul dheer iyo qori yar oo balan oo inta god la jeexo qoriga yar la dul dhigo ul kor loogu tuuro inta uu soo lalmanayana dhexda usha lagaga dhifto oo kolba inta uu godka ka fogaaday usha lagu dhereriyo laguna kala badiyo.
bili -ga: (magac, lab, keli) saaciido wanaag. Bili nimaan lahayn baa xarbiga biid ka tarahayne. Dh: ayaan, nasiib.
bili-ga: (magac, lab, keli) marada haweenka inta u hoosaysa; xaynka haweenka.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dili
m.l Jaad geedaha ka mid ah oo jiinka webiyada ka baxa.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
illi
f.mg2 (-iyay, -isay) U i.: Cid kabo u gelin.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
illi
(fal) u kabo u gelin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
irfi
m.dh (-iyo/-iyaal, m.l/dh) Bir dheer, dhulka jeexda oo harqoodka ku taal.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
irfi
m. n. plow
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
irfi
-da: (magac, dhedig, keli) bir ka mid ah qalabka beeraha lagu qodo.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
irfi
de: plow
lx: irfi
pd: (-ga)
ps: n2a-m, n7-m
key: irfi
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Jifi
(Jifi-da)
1. Jifo.
2. Xayr la shiilay.
3. Bir yar oo galoolan oo ulaha iyo samayooyinka warmaha salka laga geliyo oo lagu xoojiyo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
jifi
m.dh 1. Dufan baruurta laga shiilo oo fariisata markay qabowdo; xayr; xuuki. 2. la-mid: jufo.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
jifi
m.dh 1. Dufan baruurta laga shiilo oo fariisata markay qabowdo; xayr; xuuki. 2. la-mid: jufo.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
jifi
f. n., (mass n.): fat rendered from meat, lard, shortening
jifi [feminine] n. spike on butt-end of a spear
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
jifi
-da: (magac, dhedig, kali) xaydh la shiilay.
jifi-da: (magac, dhedig, keli) birta usha bakooradda xagga hoosta laga geliyo si aanay hore ugu madhan.
jifi -da: (magac, dhedig, keli) raas hoose oo isugu taga illaa saddex oday. Dh: jufo.
jifi -da: (magac, dhedig, keli) magta, saddex dalooloow dalool, raaska wax laga dilay la siiyo oo ah inta ugu horraysa ee la bixiyo. Waxay jifidu u dhigantaa saddex iyo soddon halaad iyo badh. Jifida waxa samirsiin loo siiyaa reerka qofka laga. dilay.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
qili
-da: (magac, lab, keli) ciyaar carruureed lagu ciyaaro ul dheer iyo qori yar oo fallidh ah oo inta usha fallidhka lagu dhifto meel dheer lagu geeyo oo kolba halka la gaadhsiiyo lagu tartamo. Dh: xeego.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xifo
f.mg3 (-ftay, -fatay) Si xad-dhaaf ah cunto uga dhergid.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xifo
(fal) ku daal oo rafaad iyo hiinraag ku mudo. Casharkaaga ku dul xifo. Dh: cifo, neeftuuran.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Xiji
(Xiji-ga)
Dhirta xabagta udgoon dhasha oo moxorka iyo yagcartu ka mid yihiin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xiji
xiji¹: m.l Dhirta xabagta udgoon dhasha oo moxorka iyo yagcartu ka mid yihiin.
xiji²: f.g2 (-iyay, -isay) Ku x.: wax, wax kale u dhoweyn ama raacin.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
xiji
xiji¹: m.l Dhirta xabagta udgoon dhasha oo moxorka iyo yagcartu ka mid yihiin.
xiji²: f.g2 (-iyay, -isay) Ku x.: wax, wax kale u dhoweyn ama raacin. m.f.dh, xijin.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xiji
m. n. incense-bearing tree species; incense
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
xiji
see [eeg] ku xiji
xiji -ga (n) frankincense (fraang-ken-sees); incense (inseens); olibanum ~ beeyo, luubaan
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xiji
-ga: (magac, lab, keli) dhirta xabagta leb ee ay yagcarta iyo moxorku ka mid yihiin oo beeyada ye luubaanka noqdo.
xiji -ga: (magac, lab, keli) qaab dhagandhaqaale oo faleenka iyo xijiga lagaga xoogsado.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xiji
de: incense-bearing tree sp.; incense
initial: x
lx: xiji
pd: (-ga)
ps: n2a-m-enum
key: xiji
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xila
de: adolescent, young male reaching the age of puberty
initial: x
lx: xila
pd: (-ka)
ps: n2a-m
key: xila
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Xilo
(Xila-ha)
Haweenka la qabo; afo; oori; maranti; naag.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xilo
xilo¹: m.l.u Haweenka la qabo; oori; afo; maranti; naag.
xilo²: f.mg3 (-ishay, -ilatay) U x.: wax dan moodid; wax u iilasho, wax u eexasho.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
xilo
xilo¹: m.l.u Haweenka la qabo; oori; afo; maranti; naag.
xilo²: f.mg3 (-ishay, -ilatay) U x.: wax dan moodid; wax u iilasho, wax u eexasho. m.f.dh, xilasho.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xilo
m. n. wife; institution of marriage, one's household {poetic}
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
xilo
-xilaha: (n) marriage partner, wife (waayf). Ex: xilo iyo xoolo...; one's wife and property
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xilo
(fal) u iilo oo si naxariisi ku jirto ugu damqo. Inta aan itaal lahayn u xilo. Dh: eexo, Hilo.
xilo-ha: (magac, lab, keli) haweenay la qabo. Xilo horteed xoolo dhago. Dh: affo, oori, marati, marwo.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xilo
cf: afo, haween, maranti, naag; xaas
de: wife; institution of marriage, one's household {poetic}
initial: x
lx: xilo
pd: (/ha)
ps: n6-m
key: xilo
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ximi
f.g2 (-iyay, -isay) Si xin ku jiro cid ula dhaqmid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
ximi
f.g2 (-iyay, -isay) Si xin ku jiro cid ula dhaqmid. m.f.dh, ximin.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ximi
v. be spiteful (towards) ~ jealous (of)
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
ximi
-yey I say: (v) spite (ispaayt)-, show spite because of jealousy
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ximi
(fal) xasad iyo xinnis kula kac. Ximi dangaladaada ha is odhan. Dh: xinni.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ximi
cf: filfili, fiindhee
de: be spiteful (towards) ~ jealous (of)
initial: x
lx: ximi
pd: (ximiyey)
ps: v2a=tr
key: ximi
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xuli
f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax fiicnaan ay leeyihiin ku soocasho. 2. Wax, wax ka baarasho.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
yili
-da: (magac, dhedig, keli) nooc haadka ka mid ah oo hilibka iyo waxa ay carruurtu faraha ku hayaan ka boobta. Yili baa ilmihii faraha goysay oo biiqbiiqdi ka boobtay. Dh: yeli, dafo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
balfi
balfi: f.g2 (-iyay, -isay) Ul ama waran iyo wixi lamida oo la soo riday ama tumaati ah iska weecin.
bąlfi: f.g2 (-iyay, -isay) Ilmo, biyo iyo wixi lamida diidid (xoolo). la-mid: bąlaf².
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
balfi
v. parry, ward (off), deflect, stop; hold loosely in the hand
balfi v. refuse (water, as by livestock)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
balfi
(fal) walax ka samaysan caw ama wax kale oo ballaadhan, adiga oo lulaya dab ku huri ama qof ku qabooji. Balfi bariiska ha qaboobee. Dh: hufki, babbi.
balfi: (fal) war been ah oo aan raad lahayn, shaací oo dhul iyo dad kale gaadhsii.
balfi: (fal) si dadab ah u leexi; wax riddo loo soo tuuray, intaad ul ama gaashaan iyo wixii la mid ah, si fudud ugu dhufo oo gees kale u weeci. Rasaastu way nagu dhici lahayde dhagaxaa naga balfiyey.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
biifi
(fal) biyo yar ku rush. Soo biifi hadhuudhka aan tunne. Dh: qoo, rush, bilbil.
biifi: (fal) wax qurxi oo bil.
biifi-ka: (magac, lab, keli) wax ishu qabanayso oo quruxsan. Biifi baa ka muuqda dushiisa. Dh: qurux.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
bilni
-da: (magac, dhedig, keli) wax quruxsan ahaan. Bilni iyo bilic kama madhaan marwo gaari ahi.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
bilqi
(fal) weel buuxa, in yar ka daadi.
bilqi: (fal) wax urursan kala firdhi; wax isku duuban kala daadi. Dahabo dunta ma adigaa bilgiyey? Dh: filqi, murgi, firdhi.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Cilmi
(Cilmi-ga)
Aqoon hab wanaagsan ku dhisan oo lagu gaarey barasho iyo fiiro iyo tijaabo; aqoon ku dhisan raadin iyo helid, wax walba runtooda; kasmo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
cilmi
cilmi¹: m.l (culuun, m.dh) 1. Aqoon habeysan oo waayo aragnimo iyo daalacasho lagu kasbaday. 2. Qeyb ka mid ah aqoonta oo la xiriita maaddo gaar ah. la-mid: culuun.
cilmi²: m.l (naxwe) C. afeed: daraasad cilmi ku dhisan oo u gaar ah afafka aadamiga.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
cilmi
cilmi¹: m.l (culuun, m.dh) 1. Aqoon habeysan oo waayo aragnimo iyo daalacasho lagu kasbaday. 2. Qeyb ka mid ah aqoonta oo la xiriita maaddo gaar ah. la-mid: culuun.
cilmi²: m.l (naxwe) C. afeed: daraasad cilmi ku dhisan oo u gaar ah afafka aadamiga.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
Cilmi
name: Ilmi
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
cilmi
m. n. learning, science, knowledge, education
Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]
Cilmi
name-m science, knowledge, education; lit: sacred, holy, divine
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
cilmi
-ga: (n) [Pl. culuun-ta] knowledge (noolij); learning, erudition, lore, scholarship ~ aqoon
Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]
Cilmi
Conoscenza
Knowledge
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
Cilmi
magac loo baxsho wiil loo rajaynayo in uu noqdo mid aqoon iyo cilmi badan.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
cilmi
-ga: (magac, lab, keli) aqoon ku salaysan. baadhitaan, barasho iyo bilkeedin; kasmo lagu gaadhay barasho, fiiro iyo tijaabo. Dh: aqoon.
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
cilmi
علم