xildiid

de: honorable behavior

hm: 1

initial: x

lx: xildiid

pd: (-ka)

ps: n-m-cmp

key: xildiid_1

bw: Arabic

de: juice ~ gum of a certain plant, used medicinally

hm: 2

initial: x

lx: xildiid

pd: (-da)

ps: n1-f-mass

key: xildiid_2

-da: (magac, dhedig, keli) wax badan midmid u dilid.

m.f.dh eeg jildi². la-mid: jaldiyid, jeldiyid, jildin, jildis.

-ka: (magac, lab, keli) shinbir luga dhuuban oo bahda xiitaxiitada ah. Dh: xiid, xiidxiid.

xiidxiid: (tilmaame) qof aad u dhuuban oo mijo yaryar.

(Xilbixid-da)

Arrin ama wax kale oo xil leh, ama xil ka imaan karo, si wacan oo sharaf leh u qabasho.

m.f.dh eeg xilbax². la-mid: xilbax¹.

(Xiltirid-da)

1. Xil ka wareejin, ka qaadid, ka tirid.

2. (ku xiltirid) Qof laga sugayey abaalgud ama waxtar kale oo (inta lagu rajo go'o ama si kale loo dhaliilo) loo caddeeyo inaan waxba laga sugeyn.

m.f.dh eeg xiltir². la-mid: xiltir¹.

-da: (magac, dhedig, keli) eed iyo canaan reebid oo wax cid ay eedi uga iman lahayd qa basho. Xaajadaa xiltirideeda adeer igala wareeg.

xiltirid -da: (magac, dhedig, keli) ka saamixid qof laga saamaxo wax inuu keeno ay ahayd oo uu keri waayo gaar ahaan kolka ay tahay wax magac iyo sumcad taabanaya.

(Xidid-ka)

1. Geedka intiisa dhulka ku aasan, laamaha iyo faraqa ka baxa mid ka mid ah.

2. Dhuumaha oogada nafleyda ka buuxa oo dhiigga halbowleyaashu xubnaha ku faafiyeen, soo qaada oo wadnaha ku soo celiya.

3. Xiriir dadku yeesho oo xagga guurka ka yimaada.

xidid¹: m.l (-do, m.l) 1. Geedka intiisa dhulka ku aasan, laamaha iyo faraqa ka baxa mid ka mid ah. 2. Dhuumaha oogada nafleyda ka buuxa oo dhiigga halbowleyaashu xubnaha ku faafiyeen, soo qaada oo wadnaha ku soo celiya. 3. Xiriir dadku yeesho oo xagga guurka ka yimaada.

xidid²: m.l (-do, m.l) (xisaab) 1. Xididka tiro maangal ama murakab ah: waa tiro marka la dul dhigo jibbaar ay la mid tahay tiradaasi. Tusaale ahaan, 2 waa xidid afraadka ee 16 (2=16). 2. Xididka isle'eg: tiro marka lagu beddelo doorsoomaha ku jira isle'egta raaligeliya isle'egta, kaas oo labada dhinac ee isle'egtu isle'ekeysiiya.

xidid³: f.mg1 (-day, -dday) Xidid noqosho (dad).

xidid¹: m.l (-do, m.l) 1. Geedka intiisa dhulka ku aasan, laamaha iyo faraqa ka baxa mid ka mid ah. 2. Dhuumaha oogada nafleyda ka buuxa oo dhiigga halbowleyaashu xubnaha ku faafiyeen, soo qaada oo wadnaha ku soo celiya. 3. Xiriir dadku yeesho oo xagga guurka ka yimaada.

xidid²: m.l (-do, m.l) (xisaab) 1. Xididka tiro maangal ama murakab ah: waa tiro marka la dul dhigo jibbaar ay la mid tahay tiradaasi. Tusaale ahaan, 2 waa xidid afraadka ee 16 (2 =16). 2. Xididka isle'eg: tiro marka lagu beddelo doorsoomaha ku jira isle'egta raaligeliya isle'egta, kaas oo labada dhinac ee isle'egtu isle'ekeysiiya.

Root

m. n. root; blood vessel (vein ~ artery); nerve; root {mathematics}; relatives by marriage, in-laws

xidid [inchoative] v. become related by marriage

-ka: (n) 1. root (ruut). Ex: xididka geedaha; the root of the plants. 2. artery (aar-tari). Ex: xididada dhiiga; the blood vessels

xidid -ka: (n) relative by marriage; in-law (in-loo)

-ka: (magac, lab, keli) geedka intiisa dhulka ku aasan ee biyaha soo nuugta.

xidid -ka: (magac, lab, keli) dhuumo jidhka nafleyda ka buuxa oo dhiigu kor iyo hoos u maro. Ninka uu xidid go'aa dhiigbax ayuu halis u yahay.

xidid -ka: (magac, lab, keli) xidhiidh qaraabo oo gacalnimo salka ku haysa. Nin aan xidid nahay ayaan baabuur ka soo ergistay. Dh: gacal.

xidid -ka: (magac, lab, keli) xanuun kolkol dadka ku soo booda oo meel keliya qabsada oo ah murug ama xidid si noqda. Lugta xidid ayaa iga haya.

جِذْرٍ، وَرِيد، عِرْقٍ

(Xilid-da)

Xil saarid, xiloodin.

m.f.dh eeg xil².

-da: (magac, dhedig, keli) xil guur ama xil masuuliydeed saarid.

midiid¹: m.l Catireynta weel la culayo aad loo catiriyo. la-mid: madiid¹.

midiid²: f.g1 (-day, -dday) Weel la culayo aad u catirid. la-mid: madiid².

(fal) gacanta aad ugu adkee wax aad xuruudayso. Aad ugu midiid dhoobada gidaarka Dh: madiid.

midiid -ka: (magac, lab, keli) culay xoog: hogayn aad loo hogeeyo gorfaha iyo qadaadayaasha Dh: catirid.

Steel

m. n. railroad

-ka: (n) iron (aay-an); steel (istiil) ~ bir

-ka: (magac, lab, keli) macdanaha cidd jir mid ka mid ah oo aad u adag walxo badan soluhu u baahan yahayna laga sameeyo. Dh: bir.

xadiid-ka: (magac, lab, keli) labada birood ee jiifa ee roorka ama tareenku dul maro; dhabbada tareenka.

bw: Arabic

de: railroad Lit: iron

initial: x

lx: xadiid

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: xadiid

-da: (magac, dhedig, keli) xadhig ku guntid. Dh: xirid, guntid. Li: furid.

xidhid -da: (magac, dhedig, keli) jeel ku ridid: xabsi geyn. Dh: xirid, xabbisid, xirid. Li: furid. xidhid -da: (magac, dhedig, keli) masalo ama su'aal u jeedin. Dh: xirid, su'aalid.

xidhid -da: (magac, dhedig, keli) baanbad naqas iyo wixii la mid ah joojin. Dh: joojis, xirid. xidhid -da: (magac, dhedig, keli) cibaado galid. Dh: xirid, xiris. Li: furid.

xidhid-da: (magac, dhedig, keli) albaab qufulid. Xidhidda albaabka ha illoobin. Dh: xiris, qufulis.

xidhid -da: (magac, dhedig, keli) cid dhar u lebbisid. Dh: lebbisid.

Occlusion

-da: (magac, dhediq, keli) dhexda ka saarid oo xolxolle ka dhigid. Mooyaha xoldida waa loogu tala galay.

xoldid -da: (magac, dhedig, keli) jirrid taagan gunta dab kaga qabasho. Xoldidda geeduhu waa waxa dhulkii lama degaan ka dhigay. Dh: xuldid.

m.dh Duurjoogta (ugaarta) inta hilibkooda la cuno.

m.dh Duurjoogta (ugaarta) inta hilibkooda la cuno.

(Cindiid-ka)

Caano biyo badan lagu daray; xariir.

m.l Caano biyo ka badan lagu daray. la-mid: candiid.

m. n., (mass n.): milk mixed with water

-ka: (magac, lab, keli) caano biyo badan lagu daray. Dh: badhax, xariir.

cindiid -ka: (magac, lab, keli) (caano) biyo badan ku darid; badhxid; barxid.

de: milk mixed with water

lx: cindiid

pd: (-ka)

ps: n2-m-mass

key: cindiid

m.dh (-dyo, m.dh) Curiye ka tirsan curiyayaasha kala guurka oo ku jira macdanno badan, gaar ahaan ogsaydhada (hamatayt iyo magnitayt) iyo kaarbooneytyada; bir.

m.dh (-dyo, m.dh) Curiye ka tirsan curiyayaasha kala guurka oo ku jira macdanno badan, gaar ahaan ogsaydhada (hamatayt iyo magnitayt) iyo kaarbooneytyada; bir.

(Xididid-da)

(dad) xidid noqosho.

m.f.dh eeg xixid².

-da: (magac, dhedig, keli) qaraabo gacalnimo salka ku haysa noqosho. Xididid ayaa xoolo la isku siiyaa. Dh: xididis, gacaloobid.

(Xoldhid-da)

Wax jurmi ama qiro leh, gudo u yeelid; dhexda ka qorid; ka xalleefatayn.

m.f.dh eeg xolor.

magac loo baxsho wiil ay dhalashadiisii ku soo beegantay dhib xigaalka ka dhex dhacday.

(Bilbilid-da)

Biyo ama wax la mid ah, sida roobka meel ugu firdhin; rushayn.

m.f.dh eeg bilbil². la-mid: bilbil¹ (3).

-da: (magac, dhedig, keli) biyo sida roobka kaga dhigid, ku firdhin, ku rushayn. Bilbilid buu hadhuudhku u baahanyahay biya badan uma baahna. Dh: biifin.

(Birdid) N Pelargonium glechomoides A.Rich. Geraniaceae.

-ka: (magac, lab, keli) neef aan biyaha cabbin kolka la keeno ceelka isaga oo u baahan. Biyadiid isagoo baahan buu biyaha diidaa. Dh: biyodiid.

biyadiid -ka: (magac, lab, keli) «ka ~» arrin sababo jira awgood saluugid. Dh: durid.

biyadiid -ka: (magac, lab, keli) diidmada xooluhu biyaha cabbi waayaan.

-ka: (magac, lab, keli) neef biyaha diida kolka la arooriyo isaga oo u baahan waliba. biyokamadhibcaan -ka: (magac, lab, keli) kama dambays aan ku noqosho iyo jixinjix midna lahayn. Warkaasi waa biyakamadhibcaan.

(Buldiyid-da)

Buldi ku cabbirid.

m.f.dh eeg buldi².

-da: (magac, dhedig, keli) buldi ku cabbirid. Buldiyidda waxa loo adeegsadaa meelha dhaadheer iin si fudud loo gaadhayn.

(tilmaame) midab casaan iyo caddaan isku lifaaqan ah oo tiiftiif leh. Waxa iga luntay ri ciidciid leh.

(fal) caano, biyo ku badhxo.

m.f.dh eeg diddin². la-mid: dindimid, dundumid.

m.f.dh la-mid: diddimid.

-da: (magac, dhedig, keli) in yar dareerid oo quiqul samayn.

(Dirdirid-da)

In kol ka badan meel u dirid ama wax u dirid.

-da: (magac, dhedig, keli) qudhbixid iyo dhimasho uu qofku la engego oo afuufmo. Dh: tirrigid, fiddigitaan.

m.f.dh eeg filbax².

m.f.dh eeg galda'.

-da: (magac, dhedig, keli) (ku ~) cid kale, si adag ugu gooddiyid.

(Gilgilid-da)

Xoog u ruxruxid; liillijin; lulid.

m.f.dh eeg gilgil². la-mid: gilgil¹.

vl. n. act of shaking someone ~ something

-da: (n) see [eeg] gilgilasho

-da: (magac, dhedig, keli) ruxitaanka wax aad loo lulo; xoog u ruuxid. Gilgiliddii dhul gariirka ayaan ka naxay. Dh: lululid, dhaqdhaqaajin.

de: act of shaking s.o. ~ s.t.

lx: gilgilid

pd: (-da)

ps: vn-f

key: gilgilid

m.l (-dyo, m.dh) Qof shaqo neceb. la-mid: hawldiiddo, hawldiidid.

m. n., [compound] negligence of one's work; slacker, shirker; strike

-ka: (magac, lab, keli) qof aan hawsha qaban noqosho.

cf: shaqojoojin, shoobero

de: negligence of one's work; [ext.] slacker, shirker; strike

lx: hawldiid

pd: (-ka)

ps: n2a-m-cmp

key: hawldiid

(Hindisid-da)

Wax aan hor u jiri jirin keenid, soo saarid. curin.

m.f.dh eeg hindis. la-mid: hindisaad.

-da: (magac, dhedig, keli) wax aan hore u jiri jirin abuuridoo samayn. Hindisida teknoloojoyadu waa horumarka ugu sarreeya ee biniaadamku ku tallaabsaday. Dh: curin.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg hardiyid.

m.dh la-mid: jildiyid.

-da: (magac, dhedig, keli) buug jaldi u yeelid.

m.dh la-mid: jildiyid.

-ka: (magac, lab, keli) qof aad diiddan tahay la fadhiisigiisa ama inuu hadal idin dhex maro.

v. keep on pulling, pull repeatedly

-ay / day: (v) pull or drag back and forth [to and fro]

(fal) kolba doc u jiidis; dhawr goor jiid.

de: keep on pulling, pull repeatedly

lx: jiidjiid

pd: (jiidjiiday)

ps: v1=pl

key: jiidjiid

m.dh la-mid: gilgilid.

(Kilkilid-da)

Si xoog iyo dadaal leh, waran ama samayo u ruxid, u ridid; dedejin.

m.f.dh eeg kilkil².

-da: (magac, dhedig, keli) dab shidid oo balbalin.

-ka: (magac, lab, keli) diilimmo dhaadheer Dh: liinliin, dilladillo.