xilbixin

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Qof ilbax ka dhigid. 2. Meseggo iyo wixi lamida il ka saarid.

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Qof ilbax ka dhigid. 2. Meseggo iyo wixi lamida il ka saarid. m.f.dh, ilbixin.

v. civilize; urbanize; acculturate someone

-yey / say: (v) educate (ejukeeyt); make someone civilized

(fal) cid kale, bar wax aanay hore u aqoon.

de: civilize; urbanize; acculturate s.o.

lx: ilbixi

pd: (ilbixiyey)

ps: v2a=tr

key: ilbixi

m.f.dh eeg ifbixid.

-ta: (magac, dhedig, keli) shaacbixin.

(Ilbixid-da)

Ilbax gaarid; galtinnimo ka bixid; nolol reer-magaalnimo ah ku dhaqankeed gaarid.

m.f.dh eeg ilbax².

-da: (magac, dhedig, keli) meel halkii hore ka wanaagsan gaadhid.

m.dh la-mid: milxayn.

m.f.dh eeg cirbixi.

m.f.dh eeg filbax².

-ta: (magac, dhedig, keli) furdaamin oo xal u helid. Dh: furdaamin.

vl. n., [compound] electrification

de: electrification

lx: nalbixin

pd: (-ta)

ps: vn-f-cmp

syn: korontofidin

key: nalbixin

-ta: (magac, dhedig, keli) qalka sare ka diirid. Qalbixinta arabikhida ha ku raagin. Dh: qalbixis, diirid.

m.f.dh eeg ciilbax.

(Jeelbixin-ta)

Jeel ka bi'in.

m.f.dh eeg jeelbixi.

-ta: (magac, dhedig, kali) xoolo la siiyo wax dhanaan si jeelka looga reebo.

jeelbixin -ta: (magac, dhedig, keli) cid jeel ku jirtay ka soo daynteed.

m.dh.w Xubno xisbi ka tirsan.

-ta: (magac, dhedig, keli) dad siyaasad u go'ay oo xisbi ka tirsan. Li: mustaqilliin.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof ama wax cillad leh, hagaajin. Dh: hagaajin, cilladbixis.

(Jaahilbixin-ta)

Jahliga ka saarid.

m.f.dh eeg jaahilbixi.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof kale, wax aanu hore u aqoon ama ka daahnaa, u bixin ama u caddayn.

(Bixin-ta)

1. Meel (gudo, dhex, ...) ka saarid.

2. Korin, dibad keenid.

3. (dab, ...) hurin; shidid; daarid.

4. Siin; dhiibid.

m.f.dh eeg bixi. la-mid: baxsiin, baxsiis (4), bixis.

Emission

Elimination

vl. n. paying, issuing; extracting; supply

ta: (n) payment (peey-ment). Ex: sida lacag bixinta; such as money payment

Pagamento

Payment

Pagamento

Payment

-ta: (magac, dhedig, keli) afaaf ama irrid ka saarid ama ka sii deyn. Waxarihii commanaa bixin baan ku kari weynay: Dh: bixis.

bixin-ta: (magac, dhedig, keli) gabadh la soo doonay, guurinteed. Dh: bixis.

bixin -ta: (magac, dhedig, keli) xoolo ku yaboohid ama ku deeqid; dar Alle u dhiibid. Bixintu maalka way barakaysaa. Dh:bixis.

bixin-ta: (magac, dhedig, keli) wax qarsoonaa, soo saarid. Bixinta sirta iska ilaali weligaa iska jir. Dh: bixis.

bixin-ta: (magac, dhedig, keli) dhir, midho, ubax, xabag iyo waxii la mid ah dhalid. Dh: bixis.

bixin -ta: (magac, dhedig, keli) badbaadinta magan ku soo hoos gashay. Bixinta magantiyo waxaa lagu tarmaa, baahidoo la tira e'. Dh: bariin, difaacid, samatabixin, magangelin, nabadgelin, bixis.

bixin -ta: (magac, dhedig, keli) turub qaybin oo ku farraqid dadka ciyaaraya. Dh: bixis.

bixin -ta: (magac, dhedig, keli) amaah lagugu lahaa celinteed. Dh: bixis.

bixin -ta: (magac, dhedig, keli) «iska ~ salaad xilligeedii joogo, tukasho. Iska bixinta salaadda cishaha ka horreysiiya xafladda.

de: paying, issuing; extracting; [fig.] supply

lx: bixin

pd: (-ta)

ps: vn1-f, vn2c-f

key: bixin

-ka: (magac, lab, keli) eeg laxan.

(Fiixin-ta)

Fiix ka dhigid.

m.f.dh eeg fiixi.

-ta: (magac, dhedig, keli) eryid oo caymadin.

v., [compound] put something into the light; make someone famous

(fal) qof iyo wax la mid ah, bulshada bar; shaacbixi. Dh: shaaci.

de: put s.t. into the light; make s.o. famous

lx: ifbixi

pd: (ifbixiyey)

ps: v2a=cmp

key: ifbixi

(Ilixir-ka)

Daah qolalka gudohooda lagu kala gooyo si aan laysugu muuqan (ama ilxir).

m. n. curtain (as room-divider)

de: curtain (as room-divider)

lx: ilixir

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: ilixir

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: milxee.

m.dh la-mid: milxayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) milix ku darid.

(Ribxin-ta)

Ribix ka keenid, u yeelid, ka soo saarid.

(Xiijin-ta)

Wax eryid, taniyo intuu ka xuurtoodo, ka xiiqo.

m.f.dh eeg xiiji.

-ta: (magac, dhedig, keli) eryid tan iyo inta uu ka hiinraagayo. Dh: hiinraajin, xiiqsiin, daalin.

m.f.dh eeg xiimi.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax xiin kaga keenid oo wax xiimaya ka dhigid.

(Xilbax-a)

Xilbixid.

xilbax¹: m.l la-mid: xilbixid.

xilbax²: f.mg1 (-xay, -xday; -bixi) Waajib qof saarraa si fiican u gudasho.

f.mg1 (-xay, -xday; -bixi) Waajib qof saarraa si fiican u gudasho. m.f.dh, xilbixid.

m. n., [compound] honorable behavior

xilbax v., [compound] avoid shame; behave honorably

-a: (magac, lab, keli) arrin xil leh si wanaagsan u qabasho oo masuuliyaddeeda ka soo bixid. Dh: hawlfulin.

(Xiniin-ta)

Labada qanjir, oo ugaxda qaabkeeda leh, oo qooraha ku jira, oo biyaha laboodka sameeya, middood; raayaha middood.

xiniin¹: m.l Nin ama neef lab ah oo hal xiniin leh.

xiniin²: m.dh (-nyo, m.l) Labada qanjir, oo ugaxda qaabkeeda leh, oo qooraha ku jira, oo biyaha laboodka sameeya, middood; raayaha middood.

xiniin³: m.dh (-nyo, m.l) (cilmiga naflayda) Labada kuuskuus ee xubin nimeedka ah oo sameeya shahwada, soona saara hormoonka ragga (androojin) oo ku xiran hormoonno kale (goonadotrofiinis) oo laga soo daayo qanjir dhiiqa bitwitariga.

xiniin¹: m.l Nin ama neef lab ah oo hal xiniin leh.

xiniin²: m.dh (-nyo, m.l) Labada qanjir, oo ugaxda qaabkeeda leh, oo qooraha ku jira, oo biyaha laboodka sameeya, middood; raayaha middood.

xiniin³: m.dh (-nyo, m.l) (cilmiga naflayda) Labada kuus-kuus ee xubin nimeedka ah oo sameeya shahwada, soona saara hormoonka ragga (androojin) oo ku xiran hormoonno kale (goonadotrofiinis) oo laga soo daayo qanjir dhiiqa bitwitariga.

f. n. testicle; testicles

xiniin m. n. man ~ animal with one testicle

-ta: (n) [pl. xiniinyo] testicle (tas-tikal)-, scrotum (iskaroo-tam) ~ xaniin

-ka: (magac, lab, keli) lab xiniin qudha leh. Dh: ciniin, circir.

xiniin-ta: (magac, dhedig, keli) laba qanjidh oo buurbuuran oo harag jilicsan ku dahaadhan midkood oo sameeya shahwadda laboodka kana mid ah cawrada ragga haddii labadaa xininyood labka laga saaro bohon ayuu noqdaa oo ma dhalo. Awr xiniin laga saaray bohon buu noqdaa. Dh: dhikil Wa: xiniinyo, dhikilo.

خُصْيَة، بَيْضَةً

m.f.dh eeg aflixi. la-mid: aflixis.

-da: (magac, dhedig, keli) arday ama cid kale, heer uu aflaxo oo guulaysto gaadhsiin.

m.f.dh eeg asbixi.

-ga: (magac, lab, keli) nooc basbaaska ka mid ah oo aad u kulul. Bilbili ninkii cunaa saw afku dhillikh noqon maayo. Dh: barbari.

-ka: (magac, lab, keli) wax qurxin. Bilniin uma baahnoo, Ilaah baa bilic siiyey.

bilniin-ka: (magac, lab, keli) bidhitaanka wax sare loo qaado. Bilniin ma karayee jüidniin aan ku qaado. bilo: (fal) bil dhalo oo dayax buuxa aayar aayar isu baddel. Bishii bilataay bil khayr.

f.g2 (-iyay, -isay) Wax hawada sare u ganid.

v. launch someone ~ something into space

de: launch s.o. ~ s.t. into space

lx: cirbixi

pd: (cirbixiyey)

ps: v2a=tr

key: cirbixi

vl. n. murder, act of killing

a: dilniin

cf: dilan

de: murder, act of killing

lx: dilliin

pd: (-ka)

ps: vn2-m

key: dilliin

m.l la-mid: dilid.

-ka: (magac, labs, keli) eeg dilid.

m.f.dh eeg ifbax².

-da: (magac, dhedig, keli) shaacbixid; caan noqosho.

vl. n. output

cf: soosaarid; rw: bax ~ bixi

de: output

lx: kabixin

pd: (-ta)

ps: vn-f

key: kabixin

-ta: (magac, dhedig, keli) lillijin oo ruxruxid: dhaqdhaqaajin.

-ka: (magac, lab, keli) wax milan ahaan.

-ka: (magac, lab keli) maydhid oo weel biyo ku qasaalid. Dh: xalitaan.

-ka: (magac, lab, keli) xalidda qudheeda.

(Xididin-ta)

(dad) xidid ka dhigid; xididnimo ku dhawrid.

m.f.dh eeg xididi.

-ta: (magac, dhedig, keli) gabadh u dhisid oo xidid la noqosho.

xididin-ta: (magac, dhedig, keli) gacalnimo u qaddarin oo u ixtiraamid. Dh: xididis.