xiiqniin

-ka: (magac, lab, keli) eeg shiiqid.

(Xiniin-ta)

Labada qanjir, oo ugaxda qaabkeeda leh, oo qooraha ku jira, oo biyaha laboodka sameeya, middood; raayaha middood.

xiniin¹: m.l Nin ama neef lab ah oo hal xiniin leh.

xiniin²: m.dh (-nyo, m.l) Labada qanjir, oo ugaxda qaabkeeda leh, oo qooraha ku jira, oo biyaha laboodka sameeya, middood; raayaha middood.

xiniin³: m.dh (-nyo, m.l) (cilmiga naflayda) Labada kuuskuus ee xubin nimeedka ah oo sameeya shahwada, soona saara hormoonka ragga (androojin) oo ku xiran hormoonno kale (goonadotrofiinis) oo laga soo daayo qanjir dhiiqa bitwitariga.

xiniin¹: m.l Nin ama neef lab ah oo hal xiniin leh.

xiniin²: m.dh (-nyo, m.l) Labada qanjir, oo ugaxda qaabkeeda leh, oo qooraha ku jira, oo biyaha laboodka sameeya, middood; raayaha middood.

xiniin³: m.dh (-nyo, m.l) (cilmiga naflayda) Labada kuus-kuus ee xubin nimeedka ah oo sameeya shahwada, soona saara hormoonka ragga (androojin) oo ku xiran hormoonno kale (goonadotrofiinis) oo laga soo daayo qanjir dhiiqa bitwitariga.

f. n. testicle; testicles

xiniin m. n. man ~ animal with one testicle

-ta: (n) [pl. xiniinyo] testicle (tas-tikal)-, scrotum (iskaroo-tam) ~ xaniin

-ka: (magac, lab, keli) lab xiniin qudha leh. Dh: ciniin, circir.

xiniin-ta: (magac, dhedig, keli) laba qanjidh oo buurbuuran oo harag jilicsan ku dahaadhan midkood oo sameeya shahwadda laboodka kana mid ah cawrada ragga haddii labadaa xininyood labka laga saaro bohon ayuu noqdaa oo ma dhalo. Awr xiniin laga saaray bohon buu noqdaa. Dh: dhikil Wa: xiniinyo, dhikilo.

خُصْيَة، بَيْضَةً

-ka: (magac, lab, keli) dib caano uga maalniin. Dh: xigitaan.

xigniin-ka: (magac, lab, keli) qaraabo ahaan ugu xigitaan.

xigniin -ka: (magac, lab, keli) xaggiisa u dhawaan.

(Xirniin-ka)

Wax-xiridda.

m.l la-mid: xirid.

vl. n. act of tying (up) ~ shutting (in); imprisoning

-ka: (magac, lab, keli) xidhidda lafteeda.

de: act of tying (up) ~ shutting (in); imprisoning

initial: x

lx: xirniin

pd: (-ka)

ps: vn-m

key: xirniin

-ka: (magac, lab, keli) aquuqitaan oo wax meel ku dhejisan ka jijibin. Dh: xoqitaan.

xoqniin -ka: (magac, lab, keli) qoqitaanka laftiisa. Woqniinka cuncunkaa keena.

-ka: (magac, lab, keli) biifitaan ku samayn. Biifniin waxba ka qaadi waayey waa weelala aan wax badan la maydhin.

-ka: (magac, lab, keli) eeg ciilliin.

-ka: (magac, lab, keli) fiigitaanka laftiisa.

-ka: (magac, lab, keli) eeg fiilid.

m.f.dh eeg fiiqsii.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof kale, habka fiiqsiga, dareere u cabsiin.

-ka: (magac, lab, keli) eeg hiigid.

vl. n. humiliation, contempt

-ka: (n) humiliation (hiyumiliyeey-shin); degradation ~ liidid

de: humiliation, contempt

lx: liidniin

pd: (-ka)

ps: vn2-m

key: liidniin

-ka: (magac, lab, keli) dareere weel uu wax kula jiro ka shubid oo ku kale inta saafiga ah ku xawilid. Miirniinka subaggu waa muhiim.

-ka: (magac, lab, keli) riixitaan wax la riixo. Riixniin baan halkan ku keennay gaadhiga.

riixniin -ka: (magac, lab, keli) cadaadis wax hoos loo riixo.

riixniin -ka: (magac, lab, keli) duugitaan wax lagu sameeyo. Riixniin ma lagu dayey bararka lugta.

-ka: (magac, lab, keli) siibitaan.

-ka: (magac, lab, keli) eeg tiicitaan.

-ka: (magac, lab, keli) eeg xaaqitaan. xaaqo: (fal) haro; fiiqo; qashinka ka salabayso Qolkaaga xaago.

-ka: (magac, lab, keli) eeg xidhitaan.

vl. n. shaving (one's beard ~ the head)

-ka: (n) the act of shaving ~ xiirasho

-ka: (magac, lab, keli) xiirniin.

de: shaving (one's beard ~ the head)

initial: x

lx: xiirriin

pd: (-ka)

ps: vn-m

key: xiirriin

-ta: (magac, dhedig, keli) cid timaha ka xiirid. Dh: xiirid, xiirasho.

-ka: (magac, lab, keli) 'dhagax' shiididda lafteeda.

shiidniin -ka: (magac, lab, keli) 'biyo' shiididda lafteeda.

shiidniin ka: (magac, lab, keli) shiiditaan: dhagxin.

m.l la-mid: shiilid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg shilnaansho.

-ka: (magac, lab, keli) eeg qaaditaan.

(Iniin-ta)

Abuur yar oo adag; lafta miraha; hal ciid ah ama badar ama wixii kaloo sidaas u yar.

m.dh (-no, m.l) Mirta ay dhirtu ka abuuranto. la-mid: iniix.

m.dh (-no, m.l) Mirta ay dhirtu ka abuuranto. la-mid: iniix.

f. n. grain, seed

-ta: (n) [iniino-ha] seed (siidh); nut (nat); pip (pip)

-ka: (magac, lab, keli) subagga burcadka ah ee mar soo baxa. Dh: burcad.

iniin-ta: (magac, dhedig, keli) laf yar oo ku jirta midhaha dhexdiisa.

cf: daafi

de: grain, seed

lx: iniin

pd: (-ta)

ps: n1-f

key: iniin

حَبَّة

v., sg., simple past tense: I knew

(v) [past tense of aqaan] knew (nuu) aqiin, iqiinay. Ex: waan iqiin; I knew

de: I knew

lx: iqiin

pd: (aqiin)

ps: v4d-1sg-past

key: iqiin

-ka: (magac, lab, keli) geed dhexe ay xooluhu cunaan. Geedkaa biniinka ah hasha daaqaysa soo celi.

biniin -ka: (magac, lab, keli) iftiin yar oo aad mooddo inuu sii bakhtiyayo. Biniin yar ka dhex muuqda godka.

(Ciniin-ka)

(nin) aan dumarka u tegiddooda karti u lahayn, aan u galmoon.

ciniin¹: m.l (-nno, m.dh) Nin aan dumarka u galmoon karin, u tegiddooda aan karti u lahayn. la-mid: caniin¹, cinniin¹.

ciniin²: f.mg1 (-nay, -ntay) Nin aan dumarka u galmoon karin noqosho. la-mid: caniin², cinniin².

m.l (-nno, m.dh) Nin aan dumarka u galmoon karin, u tegiddooda aan karti u lahayn. la-mid: caniin, cinniin.

m. n. sterile, sexually impotent man

-ka: (n) a man incapable of sexual intercourse; impotent (impotant); sterile (isteeral): infertile or barren man

-ka: (magac, lab, keli) noole lab ah oo dhibaato ka haysato xubnaha taranka oo aan wax dhali karin; lab aan dhannayn oo galmoodka aan karin. Dibigaasi waa ciniin. Dh: xiniin.

de: sterile, sexually impotent man

lx: ciniin

nt: ciniin (ciniinay) [v1=inch]

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: ciniin

diniin¹: m.l la-mid: diddin¹.

diniin²: f.mg1 (-nay, -nayd) la-mid: diddin².

v. drop from a container (e.g., the last drops of liquid)

-ka: (magac, lab, keli) socodka dareeraha aant badnayn ee qunyar u soconaya.

a: dindin

de: drop from a container (e.g., the last drops of liquid)

lx: diniin

pd: (diniinay)

ps: v1=intr

key: diniin

-da: (magac, dhedig, keli) eeg fiiqnaan.

(Finiin-ka)

1. Wax meeshuu ku dhegsanaa ama joogey xoog iyo dhaqso uga dhacay ama uga ganmay.

2. Tuuryo, dhicid.

3. Wax kastoo finiina ama la finiiniyo.

4. Wax finiin u eg ama sida finiin la ganay, aad u dheereeya.

finiin¹: m.l (-nno, m.dh) 1. Cadad yaryar oo meeshi ay ku dhegganaayeen xoog iyo dhaqso uga soo fuqay, ama uga soo ganmay. 2. Ciyaar carruureed ah dhaqxaan yaryar oo faraha lagu gamayo. la-mid: faniin¹.

finiin²: f.mg1 (-nay, -ntay) 1. Wax ordaya xoog uga dhicid. Tusaale: “Baabuurkii ayuu xoog uga finiinay”. 2. Wax meeshii ay joogeen ama ku dhegganaayeen xoog uga soo go'id ama uga soo ganmid. Tusaale: “Dhagax baa soo finiinay”. 3. Xoolo gaar u cararid. Tusaale: “Faras baa naga finiinay”. la-mid: faniin².

finiin¹: m.l (-nno, m.dh) 1. Cadad yaryar oo meeshi ay ku dhegganaayeen xoog iyo dhaqso uga soo fuqay, ama uga soo ganmay. 2. Ciyaar carruureed ah dhaqxaan yaryar oo faraha lagu gamayo. la-mid: faniin.

finiin²: f.mg1 (-nay, -ntay) 1. Wax ordaya xoog uga dhicid. Tusaale: Baabuurkii ayuu xoog uga finiinay. 2. Wax meeshii ay joogeen ama ku dhegganaayeen xoog uga soo go'id ama uga soo ganmid. Tusaale: Dhagax baa soo finiinay. 3. Xoolo gaar u cararid. Tusaale: Faras baa naga finiinay. m.f.dh, finiinid. la-mid: faniin.

m. n. fragment, splinter

finiin v. splinter; fall all of a sudden, be dropped with speed

-ka: (n) flying piece or chip; splinter (ispilin-ter) ~ faniin

(fal) xoog isu gan, u dhac.

finiin-ka: (magac, lab, keli) dhagax yar oo labada murdiso ee labada gacmood lagu tuuro iyadoo suulkana lagu badhitaaro. Finiin ilig wuu ridaa, cadawna kaama celiyo. Dh: quruurax.

finiin -ka: (magac, lab, keli) wax la garaacay ama meesha uu ku dhegsanaa ama joogey xoog iyo dhakhso uga duula ama uga ganma.

finiin -ka: (magac, lab, keli) bir dab la saaray oo kulayl dartii dhimbiilo ka duulaan. Xaydh mari daawaha finiinka ha daayee.

finiin -ka: (magac, lab, keli) tuuryo wax ka soo dhanbalantay; dhanbalan yar oo wax dildillaacay ka yimi.

finiin -ka: (magac, lab, keli) wax finiin u eg ama sida finiinka u gaman oo aad u dheereeya.

(Isniin-ta)

Maalinta u dhexaysa axadda iyo talaadada.

m.dh Maalinta u dhexeysa axadda iyo talaadada.

m.dh Maalinta u dhexeysa axadda iyo talaadada.

f. n. Monday (third day of the Somali week)

-ta: (n) Monday (man dheey); Mon

-ta: (magac, dhedig, keli) ayaamaha toddobaadka, midda saddexaad ee u dhexaysa Axadda iyo Talaadada.

bw: Arabic

cf: maalin

de: Monday (third day of the Somali week)

lx: Isniin

pd: (-ta)

ps: n0-f-time, n2-f

key: Isniin

m.l la-mid: kiniini

-ka: (magac, lab, keli) daawo iniino laga dhigo. Dh: kiniini.

v., pl., simple past tense: we knew

(v) [past tense of naqaan] we knew. Ex: horay baan u niqiin; we knew it already

de: we knew

lx: niqiin

ps: v4d-1pl-past

key: niqiin

m.dh la-mid: qaacin.

(Siniin-ta)

Sanuun; ur.

m.dh.w eeg sano.

f. n. unpleasant ~ musty smell

siniin [feminine] n., pl. years

(adj) long-time or longtime (loogi-teeym)

-ta: (magac, dhedig, keli) sanuun; urta dufanka, Siniin subaq baa kaa soo uraysa. Dh: ur.

siniin-ta: (magac, dhedig, keli) neef aan weyd ahayn. Lax siniin leh ayaa loo loogay iyaga.

siniin: (falkaabe) sannado ka hor dhacay. Siniin miniin wixii dhacay maanta maxaa soo celiyey?

m.l (-nno, m.dh) Imbili dhexda dun laga gashay oo carruurtu ku ciyaarto.

v., sg., simple past tense: she / you knew

-ay / tay: (v) you or she knew

de: she / you knew

initial: t

lx: tiqiin

ps: v4d-2sg/3f-past

key: tiqiin