Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Xiiqdheer-ta)

2

Kix.

waa la naqliyay ✓

1

xiiqdheer¹: m.dh Cudur qufac badan leh oo carruurta ku dhaca. la-mid: kix.

2

xiiqdheer²: m.dh (daawo) Cudur la isqaadsiiyo ee muddo gaaban, inta badanku dhaca caruurta oo uu keeno caabuq (mucosa) xuubka malaaska ee cunaha baktiiriyumka loo yaqaan “bordatella pertussis”. Kalhuuriska oo ah 1-2 toddobaad ka dib waxa bilowda xaako, qandho fudud, qufac iyo cunno xumo. Qufacu wuxu noqdaa mid soo noqnoqda soona kordha: qofacyo gaagaaban oo isku xigxiga waxa raacaya neef jeed khasab ah taas oo sameyneysa codkii kixda. Waxa sida badan dhacda dhiigbax sanka iyo afka ka yimaada iyo matag qufaca xiriirka ah ka yimaada.

waa la naqliyay ✓

1

xiiqdheer¹: m.dh Cudur qufac badan leh oo carruurta ku dhaca. la-mid: kix.

2

xiiqdheer²: m.dh (daaw.) Cudur la isqaadsiiyo ee muddo gaaban, inta badanku dhaca caruurta oo uu keeno caabuq (mucosa) xuubka malaaska ee cunaha baktiiriyumka loo yaqaan 'bordatella pertussis'. Kalhuuriska oo ah 1-2 toddobaad ka dib waxa bilowda xaako, qandho fudud, qufac iyo cunno xumo. Qufacu wuxu noqdaa mid soo noqnoqda soona kordha: qofacyo gaagaaban oo isku xigxiga waxa raacaya neef jeed khasab ah taas oo sameyneysa codkii kixda. Waxa sida badan dhacda dhiigbax sanka iyo afka ka yimaada iyo matag qufaca xiriirka ah ka yimaada.

waa la naqliyay ✓

f. n., [compound] whooping cough, pertussis, croup

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) whooping cough (huu-ping koof); pneumonia (na-moo-niya); bronchitis (boron-kaay-tes); respiratory disease

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, keli) qixi aad u xumaata o qufaca la soosaari kari waayo. Dh: kixdheer.

waa la naqliyay ✓

1

de: whooping cough, pertussis, croup

2

initial: x

3

lx: xiiqdheer

4

pd: (-ta)

5

ps: n0-f-cmp

6

key: xiiqdheer

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) aan hore u daalin oo aan xiiqin. Faras riigdheer ah ayaa lagu dagaalgalaa.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg riiqdheer.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) qaalin geela oo aan hanaqaad ahayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Kix-da)

2

Cudur badanaa carruurta ku dhaca oo leh qufac iyo neefraac xiriira oo qaylo dheer; xiiqdheer.

waa la naqliyay ✓

1

(Xiiq-da)

2

1. Neef xoog leh oo nafleyda qabata kolka in badan la ordo; xuurto.

3

2. Xiiqdheer; kix.

waa la naqliyay ✓

m.dh Cudur badanaa carruurta ku dhaca oo leh qufac iyo neefraac xiriira oo qaylo dheer; xiiqdheer. la-mid: jix, qix.

waa la naqliyay ✓

1

xiiq¹: m.dh 1. Neef xoog leh oo nafleyda qabata kolka in badan la ordo; xuurto. 2. Xiiqdheer; kix.

2

xiiq²: m.dh (daawo) Xaalad bukaansho oo lagu yaqaan iskuroorid kedis ah ee dhuumaha neefta taaso keenta dhibaato neefsasho.

3

xiiq³: f.mg1 (-qay, -qday) Xiiq qabsasho; xuurtoodid.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: hiiqley, xiiqdheer.

waa la naqliyay ✓

m.dh Cudur badanaa carruurta ku dhaca oo leh qufac iyo neefraac xiriira oo qaylo dheer; xiiqdheer. la-mid: jix, qix.

waa la naqliyay ✓

1

xiiq¹: m.dh 1. Neef xoog leh oo nafleyda qabata kolka in badan la ordo; xuurto. 2. Xiiqdheer; kix.

2

xiiq²: m.dh (daaw.) Xaalad bukaansho oo lagu yaqaan iskuroorid kedis ah ee dhuumaha neefta taaso keenta dhibaato neefsasho.

3

xiiq³: f.mg1 (-qay, -qday) Xiiq qabsasho; xuurtoodid. m.f.dh, xiiqid.

waa la naqliyay ✓

s.f. - xiiqdheer, xiiqlay, kix.

waa la naqliyay ✓

1

(ereycodeed) lagu tilmaansado qufaca. Dh: jix.

2

kix-da: (magac, dhedig, keli) xanuuun ku dhaca inta badan carruurta yaryar oo qufac badan leh iyo matag. Dh: qixi, qix, xiiqdheer.

waa la naqliyay ✓

1

(Qiixdheer-ta)

2

Kix; (ama xiiqdheer).

waa la naqliyay ✓

m.dh Cudur badanaa carruurta ku dhaca oo leh qufac, neefraac iyo matag.

waa la naqliyay ✓

m.dh Cudur badanaa carruurta ku dhaca oo leh qufac, neefraac iyo matag.

waa la naqliyay ✓

f. n. whooping cough

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) whooping cough (huuping koof)

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) cudur carruurta ku dhaca oo qufac iyo xummad badan u keena. Ubadka qiixdheerta ka tallaala. Dh: kixi, qixi.

waa la naqliyay ✓

1

de: whooping cough

2

lx: qiixdheer

3

pd: (-ta)

4

ps: n0-f

5

syn: kix

6

key: qiixdheer

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-raa, -rayd) Wax garasho wanaagasan ahaansho (qof).

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-raa, -rayd) Wax garasho wanaagasan ahaansho (qof). m.f.dh, fiiradheeraan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] far-sighted, wise

waa la naqliyay ✓

-aa/ayd: (adj) observant (obseervant); foresighted; far-seeing caqlibadan, aragtidheer

waa la naqliyay ✓

1

de: far-sighted, wise

2

lx: fiiradheer

3

pd: (fiiradheeraa)

4

ps: adj-der

5

see: fiiro

6

key: fiiradheer

waa la naqliyay ✓

Crag and tail

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-raa, -rayd) Wax rafaad ka muuqdo ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-raa, -rayd) Wax rafaad ka muuqdo ahaansho. m.f.dh, ildheeraan.

waa la naqliyay ✓

adj., idiom: looking tired ~ miserable, piteous

waa la naqliyay ✓

-aa: (adj) see [eeg] ildaran

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) mid fiirodheer oo xasuustiisu wanaagsan tahay. Ceebla' waa gabadh ildheer.

waa la naqliyay ✓

1

de: looking tired ~ miserable, piteous

2

lx: ildheer

3

pd: (ildheeraa)

4

ps: adj-idiom

5

xe: He looks tired. Lit: long eye

6

xv: Wuu ildheeryahay.

7

key: ildheer

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-leeyay, -leysay) Aad u xiiqid.

waa la naqliyay ✓

(fal) hiinraag oo neefta saray iyo hoos u gur oo xiiqda hay.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-dheeyay, -dheysay) Ciyaar turub, haad la degey fas yar saarid.

waa la naqliyay ✓

m.l Arooryo hore.

waa la naqliyay ✓

m.l Arooryo hore.

waa la naqliyay ✓

m. n. crowing of a cock; dawn, day break

waa la naqliyay ✓

1

de: crowing of a cock; [ext.] dawn, day break

2

lx: diiqyeer

3

pd: (-ka)

4

ps: n-m

5

key: diiqyeer

waa la naqliyay ✓

1

(Fiidmeer-ta)

2

Nafley shinbir u eg aanse ahayn: waxay leedahay baalal xuub adag ka samaysan oo ay ku duusho, naaso iyo caano dhasheedu nuugto, arag aan fiicnayn iyo karti lala yaabo oo ay cayayaanka ku hesho oo ku eryooto, kuna garato oo kaga leexato wax kastoo ka hor yimaada iyadoo aan orodkeeda inna dhimayn; habeenkii bay ugaarataa maalintiina waa ay nasataa oo meelay iska lushaa iyadoo foororta; kibilli ama kobolli.

waa la naqliyay ✓

m.dh Haad naasleyda ka mid ah, cayayaanka ku nool leh, baalal xuub adag oo ay wax ku dareento oo habeenkii duusha; kibilli.

waa la naqliyay ✓

m.dh Haad naasleyda ka mid ah, cayayaanka ku nool leh, baalal xuub adag oo ay wax ku dareento oo habeenkii duusha; kibilli.

waa la naqliyay ✓

f. n. bat (flying mammal)

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) bat (baat) ~ kabali

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) nafley shinbir u eg aanse ahayn; waxay leedahay baalal xuub adag ah oo ay ku duusho, naaso iyo teeda dhaddig oo caano leh, arag aan fiicnayn iyo awood gaar ah oo ay cayayaanka ku qabsato, kuna garato oo kaga leexato wax kasta oo ka hor yimaadda iyada oo aanu orodkeedu isdhimin. Habeenkii bay ugaadhsataa maalintiina meel bay isku qarisaa oo iska soo laadlaadisaa iyada oo foororta. Dh: kobolli, lali, kibilli.

waa la naqliyay ✓

1

de: bat (flying mammal)

2

lx: fiidmeer

3

pd: (-ta)

4

ps: n2-f

5

key: fiidmeer

waa la naqliyay ✓

وَطُواط خُفَّاش

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-dheeyay, -dhaysay) 1. Sabuul qob ka qaadid. 2. Wax kala shaandhayn.

waa la naqliyay ✓

v. separate; ostracize

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax kala huf. Dh: shaandhee.

2

fiindhee: (fal) guulguul oo fiiro darteed, wejiga u xumee.

waa la naqliyay ✓

1

cf: filfili

2

de: separate; ostracize

3

lx: fiindhee

4

pd: (fiindheeyey)

5

ps: v2b=

6

key: fiindhee

waa la naqliyay ✓

adj., idiom: look tired

waa la naqliyay ✓

1

de: look tired

2

lx: il dheer

3

ps: adj-idiom

4

see: ildheer

5

key: il_dheer

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) cudur carruurta ku dhaca oo qufac aan kala go' lahayn leh. Kixdheer baa kaaga hacday carruurta. Dh: xiiqdheer, qixi.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg qiixdheer.

waa la naqliyay ✓

m.dh.kh S. ah: gabar ku jirta da'da 15-18 sano oo aan weli hilibeysan.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) ilmaha yari marka uu abaydinkana dhaafo balse weli aanu qaangaadh noqon.

waa la naqliyay ✓

Birta fidsan ee dheer oo isu haysa xubnaha qallactibeedka looxqallaca.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) laan enger oo dab shidaalka ku fiican. Dh: jawhee.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) gabadh qurux badan oo dheer. Li: gaabay.

waa la naqliyay ✓

1. Aan guntiisu dhoweyn; dheer; weyn; badan.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-raa, -rayd) Ku x.: cid aqoon dheeraad ah wax u leh ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-raa, -rayd) Ku x.: cid aqoon dheeraad ah wax u leh ahaansho. m.f.dh, xeeldheeraan.

waa la naqliyay ✓

Comp. adj., (ie. n., adj.): expert, having deep ~ profound knowledge of something

waa la naqliyay ✓

-aa / ayd: (n) deep (dhiip)-, deep-seated (dhiip-siitidh)-, profound (poro-faawndh)-, sophisticated (so-fis-ti-keeytidh)-, complicated (kom-pili-keeytidh) ~ qotodheer

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) xeelad badan oo fiiro dheer ah; xirrib leh; aragti fog leh. Nin xeeldheerayaad tahay. Dh: maangaban.

waa la naqliyay ✓

1

de: expert, having deep ~ profound knowledge of s.t.

2

initial: x

3

lx: xeeldheer

4

pd: (xeeldheeraa)

5

ps: adj-cmp

6

key: xeeldheer

waa la naqliyay ✓

Sporobolus somalensis 10

waa la naqliyay ✓

adj., idiom: perceptive, astute, wise, far-sighted

waa la naqliyay ✓

1

de: perceptive, astute, wise, far-sighted

2

lx: fiira dheer

3

ps: adj-idiom

4

xe: The student is perceptive

5

xv: aygarad

6

key: fiira_dheer

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: fiiradheeraan.

waa la naqliyay ✓

-da: (n) foresight (foor-sayt); prudence (puruu dhansi); discretion (dis kareeshin), forethought il-dheeri, aragti dheeri

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) garaadbadni iyo indheergaradnimo.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) aragti fog oo xagga maskaxda ah. Dh: aragti, maskax, garasho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-raa, -rayd) Wax da'weyn gaarey ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-raa, -rayd) Wax da'weyn gaarey ahaansho. m.f.dh, cimridheeraan.

waa la naqliyay ✓

-aa / ayd: (adj) durable (duu-rabel); long-lasting ~ nolol dheer

waa la naqliyay ✓

1

* (Xeeldheera-ha)

2

Wax aqoon gaar ah, oo ballaaran, u leh; waxyaqaan; waxgarad; khabiir.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh (-rayaal, m.l/dh) Qof aqoon iyo waaya-aragnimo dheeraad ah u leh qayb cilmiga ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh (-rayaal, m.l/dh) Qof aqoon iyo waaya-aragnimo dheeraad ah u leh qayb cilmiga ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

m. n., [compound] expert, person with expertise

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) khabiir aqoon badan leh. Dh: waxyaqaan, khabiir.

waa la naqliyay ✓

1

cf: aqoonyahan, isbeerti, khabiir

2

de: expert, person with expertise

3

initial: x

4

lx: xeeldheere

5

pd: (/ha)

6

ps: n7-m-cmp

7

key: xeeldheere

waa la naqliyay ✓

1

(Xeeldheeri-da)

2

Wax xeeldheer ahaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: xeeldheeraan.

waa la naqliyay ✓

f. n. expertise, depth of experience, profundity of knowledge

waa la naqliyay ✓

-da: (n) not easily understood; profundity (poro-foon-dheti)-, ambiguity (aam-bigu-wati)-, abstruseness (a-bisturuus-nes), opacity

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) aqoon miisaaman iyo cilmi lagu talax tegey Dh: fiira'dheeri, waaya'aragnimo.

2

xeeldheeri -da: (magac, dhedig, keli) qotodheeri dhexgalkeedu imkaaniyaad badan uu u baahan yahay. Dh: qutodheeri.

waa la naqliyay ✓

1

de: expertise, depth of experience, profundity of knowledge

2

initial: x

3

lx: xeeldheeri

4

pd: (-da)

5

ps: n-f

6

key: xeeldheeri

waa la naqliyay ✓

f. n., [compound] longevity, long life

waa la naqliyay ✓

Half-life

waa la naqliyay ✓

1

de: longevity, long life

2

lx: cimri dheeri

3

pd: (-da)

4

ps: np-f-cmp

5

key: cimri_dheeri

waa la naqliyay ✓

Linear Expansion

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) garashabadni iyo ildheeri.

waa la naqliyay ✓