xiinto

(Dhiinta-da)

1. Waxyaalaha miraha laga dhiimiyo; lis.

2. Khamro; shalabow.

m.dh 1. Waxyaalaha miraha laga dhiimiyo. 2. Dhiin laga miiro caw baarta oo la cabbo; shalabow.

f. n., (mass n.): juice, nectar; fermented juice, wine, alcohol

-da: (magac, dhedig, keli) muud dareere ah oo midho laga jamuuqo. Aashacaddadu dhiinto macaan bay leedahay. Dh: muuq, muud.

dhiinto -da: (magac, dhedig, keli) nooc khamrida ka mid ah. Dh: khamro.

de: juice, nectar; fermented juice, wine, alcohol

lx: dhiinto

pd: (/da)

ps: n6-f-mass

syn: khamro

key: dhiinto

prp., ku.

(Xiin-ka)

1. Waxa xoog u wareegaya ama u ordaya, shanqarta ka yeerta.

2. Sayn roob ah oo xoog iyo dheerayn leh.

xiin¹: m.l 1. Waxa xoog u wareegaya ama u ordaya, shanqarta ka yeerta. 2. Sayn roob ah oo xoog iyo dheerayn leh.

xiin²: f.mg1 (-iimay, -iintay; -iimi) 1. Aad u ordid. 2. Matoor baabuur iyo wixi lamida dhawaaqid.

xiin¹: m.l 1. Waxa xoog u wareegaya ama u ordaya, shanqarta ka yeerta. 2. Sayn roob ah oo xoog iyo dheerayn leh.

xiin²: f.mg1 (-iimay, -iintay; -iimi) 1. Aad u ordid. 2. Matoor baabuur iyo wixi lamida dhawaaqid. m.f.dh, xiimid.

m. n. buzz, hiss, whistle (noise of rapid movement); heavy rain

xiin v. whiz (by), make a whistling ~ rushing noise; rush, speed

-ka: (n) the sound of a fast moving object ~ guux

(fal) guux samee. Sida gaadhiga u xiin.

xiin: (fal) orod xoog leh oo xiin ka baxayo roor. Caymad oo sida gaadhiga u xiin. Dh: orod.

xiin -ka: (magac, lab, keli) sanqadh guux ah oo mooteerrada iyo waxa xoog u wareegayaa ay bixiyaan. Dh: guux.

xiin -ka: (magac, lab, keli) sayn roob oo xoog iyo dheerayn leh. Xiin daruureed baan maqlaa.

xiin -ka: (magac, lab, keli) buuq iyo qabqablayn uu qof doonayo inuu cid ku jabsado. Dh: rabshad.

m.dh Ciyaar-carruureed fadhiga lagu dheelo, oo inta lugaha la fidiyo, wax la tiriyo oo qofka ay tiradaasi ku dhammaato lugihiisa mid laabo; guunguun.

m.dh Ciyaar-carruureed fadhiga lagu dheelo, oo inta lugaha la fidiyo, wax la tiriyo oo qofka ay tiradaasi ku dhammaato lugihiisa mid laabo; guunguun.

(Fiita-da)

1. Ubuxu intuu duuban yahay oo uusan weli dillaacin.

2. Cudur idaha, kd., irmaan naasaha ka gala.

m.dh 1. Ubax aan weli dillacin o isku duuban. 2. Caws cosob ah oo aan la daaqin. 3. Dhaawac biskoon waayey. 4. Cudur idaha irmaan naasaha ka gala.

m.dh 1. Ubax aan weli dillacin o isku duuban. 2. Caws cosob ah oo aan la daaqin. 3. Dhaawac biskoon waayey. 4. Cudur idaha irmaan naasaha ka gala.

f. n. bud

fiito [feminine] n., [collective] pimple; wound; disease affecting udder of lactating cattle

fiito [feminine] n. veto

fiitada: (n) veto (vii-tow) ~ diimada qayaxan

-da: (magac, dhedig, keli) ubaxu inta u duuban yahay oo aanu weli dillaacin.

fiito -da: (magac, dhedig, keli) geedcawseed adhigu daqaan.

fiito -da: (magac, dhedig, keli) curub; yurub.

fiito -da: (magac, dhedig, keli) nabarro iyo dhaawac aan bogsanayn.

fiito -da: (magac, dhedig, keli) tigaad iyo cosob aan weli la daaqin.

agg. - dhalanteed ah, dabiici ahayn.

-da: (magac, dhedig, keli) erey la isticmaalo marka wax la diidayo. Dh: i'iinyo, diiday.

* (Miina-da)

Qalab gudihiisa wax qarxadaa ka buuxaan oo wax lagu burburiyo (buuraha qararka ah, dhisaska ad'adag, qalcadaha iyo xudurrada, gaadiidka dagaalka oo dhulka iyo badda, kd.).

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Qalab gudihiisa wax qarxa ka buuxaan oo loogu talo galay in lagu burburiyo, dhismo, dhagax, iyo wixi lamida. 2. Kontorobaan.

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Qalab gudihiisa wax qarxa ka buuxaan oo loogu talo galay in lagu burburiyo, dhismo, dhagax, iyo wixi lamida. 2. Kontorobaan.

f. n. mine (explosive device); dynamite

miinada: (n) mine (maayn); dynamite (dhaay na maayt)

-da: (magac, dhedig, keli) qalab hubka lagu dagaallamo ka mid ah oo dhulka lagu aaso oo kolka la dul maro qaraxda amma meel shishe laga qarxiyo waxa inta badan lagu laayaa dadka iyo gaadiidka. Baabuurkii miino ayaa la kacday.

de: mine (explosive device); dynamite {It}

lx: miino

pd: (/da)

ps: n6-f

key: miino

-ha: (magac, lab, keli) buuri sanka laga. adeegsado oo xoog loo ursado. Dh: siine, buuri.

(Xanta-da)

1. Subag ama miid kale oo la shiila hayo, xunbada ka soo go'da oo dusha ka fuusha.

2. Cayaar taabasho iyo orod ku dhisan sida laalka iyo yoolyoolka, istaabashadooda; seemis.

m.dh 1. Xayaabo kor ka soo marta subag la shiilayo. 2. Gufarka hoos fariista subag la shiilay. 3. Ciyaar carruureed hadba kan wax taabtaa cararayo oo ay rayn tahay haddii uu galo yoolka isagoo aan la taaban.

m.dh 1. Xayaabo kor ka soo marta subag la shiilayo. 2. Gufarka hoos fariista subag la shiilay. 3. Ciyaar carruureed hadba kan wax taabtaa cararayo oo ay rayn tahay haddii uu galo yoolka isagoo aan la taaban.

f. n., [collective] froth ~ foam on hot butter

-da: (magac, dhedig, keli) subagga kolka la shiilo xumbada dusha ka fuusha. Dh: abur, xoor.

xanto -da: (magac, dhedig keli) ciirta iyo budada isla fadhiista ee miida codcodka gunta kaga hadha kolka burcadka la shiilo. Dh: heemaar.

xanto -da: (magac, dhedig, keli) ciyaar wiilasha iyo hablaha midba iskood u ciyaaro kuna salaysan taabasho cidda wax taabatana ay oroddo ka la taabtayna uu ka jarto waxaana lagu kala reeyaa sida loo kala orod badan yahay waana ciyaaraha ay carruurtu ku waaryaan. Dh: xantaxantaysi.

de: froth ~ foam on hot butter (delicacy enjoyed by children)

initial: x

lx: xanto

pd: (/da)

ps: n6-f-col

key: xanto

(Xigta-da)

Inta xagga dhalashada isu dhow; sokeeye; xigaalo; qaraabo; ehel; cashiiro.

m.dh la-mid: xigaal.

m.dh eeg xigaal.

f. n., [collective] close relations

-xigtada: (n) family connection; relative (rela-tiv)', kin (kin); kinship (kin-shiip) ~ xigaalo, ehelo, qaraabo, rixin

-da: (magac, dhedig, keli) dad tol isku ah oo dhalasho ahaan isku dhaw. Dh: qaraabo, xigaal, dhawaale. Li: shisheeye. Wa: xigtooyin.

bw: xigaal, xigaalo

cf: casabo, cashiiro, qaraabo, sokeeye, rixin

de: close relations

initial: x

lx: xigto

pd: (/da)

ps: n-f-col

key: xigto

قریب

m.dh la-mid: xeel.

-da: (magac, dhedig, keli) tab iyo qaroome wax lagu furdaamiyo oo hibo Eebbe ah. Dh: qaroome, xeel.

f.g3 (-rtay, -ratay) Timo madax ama gar ka jarasho.

f.g3 (-rtay, -ratay) Timo madax ama gar ka jarasho. m.f.dh, xiirasho.

v. shave oneself

(fal) timaha iska jar oo iska xiir.

bw: xiidho

de: shave oneself

initial: x

lx: xiiro

nt: xiirasho (/da) [vn-f]

pd: (xiirtay)

ps: v3b=tr

key: xiiro

(Xiisa-ha)

Wax la jeclaan jirey, kolka danbe oo la helo, rabitinka la iska dareemo, ama loo qaado ama lagula dhaco.

m.l Wax la jeclaan jiray, kolka danbe oo la helo, rabitinka la iska dareemo ama loo qaado ama lagula dhaco.

m.l Wax la jeclaan jiray, kolka danbe oo la helo, rabitinka la iska dareemo ama loo qaado ama lagula dhaco.

m. n. interest, fascination, liking; longing, missing

-xiisaha: (n) emotional appeal; affection (a-fak-shin); love (laav) ~ xiise

-ha: (magac, lab, keli) jacayl xoog ah oo la jeclaado in la arko wax in badan laga maqnaa oo araggiisa ama cuniddiisa la jeclaado. Dh: xiise.

de: interest, fascination, liking; longing, missing

initial: x

lx: xiiso

pd: (/ha)

ps: n6-m

key: xiiso

اهتمام

-biinsada: (n) [Pl. biisooyin- ka] pincers (pin saris); pliers (palaayaris) ~ kelbed

-da: (magac, dhedig, keli) eeg fiigtaal.

-da: (magac, dhedig, keli) dhagax ay ka soo taagan yihiin qolfanyood fiiqfiiqan oo lagu cagaago. Dhul fiinyo leh cagaag laguma mari karo.

fiinyo -da: (magac, dhedig, keli) xadhig saca fiigtada ah ama dibiga la laylyayo sanka lagaga xidho oo lagu hogaamiyo. Waxa la isku xidhaa mirqeeyaha oo ah tiirka u dhexeeya labada dul oo dhexda laga dalooliyo iyo labada gees. Dh: sanwad, cafuuf.

-da: (magac, dhedig, keli) iin xagga haddalka ah oo aanu qofku hadalka si taxan u wada odhan karin. Dh: gaangi, gango, hagahago.

giingo -da: (magac, dhedig, keli) sibidh saafi ah oo inta biyo lagu walaaqo, korka lagaga shubo oo lagu simo meel hore qaldad sibidhaysan loo mariyay.

(Hiinda-da)

Hooyo.

m.dh (-ooyin, m.l) Hooyo.

f. n. mother

-da: (magac, dhedig, keli) eeg hooyo.

de: mother

lx: hiindo

pd: (/da)

ps: n6-f

syn: hooyo

key: hiindo

f.g3 (-saday, -satay) la-mid: heenso.

v. sip ~ suck up small amount of milk (etc.) from a vessel

(fal) wax yar oo caano ah oo weel ku jira, ka fuuqso. Dh: heenso.

de: sip ~ suck up small amount of milk (etc.) from a vessel

lx: hiinso

nt: hiinsad (ka) [vn-m], hiinsasho (/da) [vn-f], hiinsi (ga) [vn2a-m]

pd: (hiinsaday)

ps: v3a=

key: hiinso

-da: (magac, dhedig, keli) uurxumo qofku uu soo gocdo uur xumo. Hiinyo iyo gocasho ciil baa leh. Dh: caloolyow. Li: caloolfayoobi.

hiinyo -da: (magac, dhedig, keli) amminta hiraabta ka danbaysa ee aanu weli waagu beryin.

(Jiifta-da)

1. Qaybaha maansada mid kamid ah; masafo.

2. Dad laysu diro oo wax soo basaasa.

m.dh Nooc maansada ka mid ah oo badanaa lagu tiriyo qasaa'idka diinta, gabayadana ka miro yar.

m.dh Nooc maansada ka mid ah oo badanaa lagu tiriyo qasaa'idka diinta, gabayadana ka miro yar.

f. n. poem (based on a religious theme)

-jiiftada: (n) poem (pow-em) ~ gabay

de: poem (based on a religious theme) Contrast: gabay, geeraar, masafo, wilgo

lx: jiifto

pd: (/da)

ps: n6-f

key: jiifto

m.l Qasabka alanka ugu hooseeya ee macaan.

m.dh la-mid: liis.

f. n. list; schedule

a: liis {It}

de: list; schedule

lx: liisto

pd: (/da)

ps: n6-f

key: liisto

s.m. - oohin(ta).

agg. - shanaad.

f.mg3 (-saday, -satay) Duuf iska soo saarid.

v. blow one's nose

de: blow one's nose

initial: s

lx: siinso

pd: (siinsaday)

ps: v3a=intr

syn: duufso

key: siinso