xiid — Macnaha & Turjumaada

1

(Xiid-ka)

2

1. Shinbir xidinxiitada u eg, kana weyn.

3

2. Xidiinxiitada keeda lab.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Shinbir xidinxiitada u eg, kana weyn. 2. Xidinxiitada keeda lab.

waa la naqliyay ✓

m. n. plover bird species

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) shinbir xidinxiitada u eg kase yara weyn. Xiid baa halkaa ku dhalay.

2

xiid -ka: (magac, lab, keli) xidinxiitada keeda lab. xiid -ka: (magac, lab, keli) qof aad u dhuuban oo mijo yaryar.

waa la naqliyay ✓

1

de: plover bird sp.

2

initial: x

3

lx: xiid

4

pd: (-ka Pl: xiidad (ka))

5

ps: n4-m

6

key: xiid

waa la naqliyay ✓

1

(Xidid-ka)

2

1. Geedka intiisa dhulka ku aasan, laamaha iyo faraqa ka baxa mid ka mid ah.

3

2. Dhuumaha oogada nafleyda ka buuxa oo dhiigga halbowleyaashu xubnaha ku faafiyeen, soo qaada oo wadnaha ku soo celiya.

4

3. Xiriir dadku yeesho oo xagga guurka ka yimaada.

waa la naqliyay ✓

1

xidid¹: m.l (-do, m.l) 1. Geedka intiisa dhulka ku aasan, laamaha iyo faraqa ka baxa mid ka mid ah. 2. Dhuumaha oogada nafleyda ka buuxa oo dhiigga halbowleyaashu xubnaha ku faafiyeen, soo qaada oo wadnaha ku soo celiya. 3. Xiriir dadku yeesho oo xagga guurka ka yimaada.

2

xidid²: m.l (-do, m.l) (xisaab) 1. Xididka tiro maangal ama murakab ah: waa tiro marka la dul dhigo jibbaar ay la mid tahay tiradaasi. Tusaale ahaan, 2 waa xidid afraadka ee 16 (2=16). 2. Xididka isle'eg: tiro marka lagu beddelo doorsoomaha ku jira isle'egta raaligeliya isle'egta, kaas oo labada dhinac ee isle'egtu isle'ekeysiiya.

3

xidid³: f.mg1 (-day, -dday) Xidid noqosho (dad).

waa la naqliyay ✓

1

xidid¹: m.l (-do, m.l) 1. Geedka intiisa dhulka ku aasan, laamaha iyo faraqa ka baxa mid ka mid ah. 2. Dhuumaha oogada nafleyda ka buuxa oo dhiigga halbowleyaashu xubnaha ku faafiyeen, soo qaada oo wadnaha ku soo celiya. 3. Xiriir dadku yeesho oo xagga guurka ka yimaada.

2

xidid²: m.l (-do, m.l) (xisaab) 1. Xididka tiro maangal ama murakab ah: waa tiro marka la dul dhigo jibbaar ay la mid tahay tiradaasi. Tusaale ahaan, 2 waa xidid afraadka ee 16 (2 =16). 2. Xididka isle'eg: tiro marka lagu beddelo doorsoomaha ku jira isle'egta raaligeliya isle'egta, kaas oo labada dhinac ee isle'egtu isle'ekeysiiya.

waa la naqliyay ✓

Root

waa la naqliyay ✓

1

m. n. root; blood vessel (vein ~ artery); nerve; root {mathematics}; relatives by marriage, in-laws

2

xidid [inchoative] v. become related by marriage

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) 1. root (ruut). Ex: xididka geedaha; the root of the plants. 2. artery (aar-tari). Ex: xididada dhiiga; the blood vessels

2

xidid -ka: (n) relative by marriage; in-law (in-loo)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) geedka intiisa dhulka ku aasan ee biyaha soo nuugta.

2

xidid -ka: (magac, lab, keli) dhuumo jidhka nafleyda ka buuxa oo dhiigu kor iyo hoos u maro. Ninka uu xidid go'aa dhiigbax ayuu halis u yahay.

3

xidid -ka: (magac, lab, keli) xidhiidh qaraabo oo gacalnimo salka ku haysa. Nin aan xidid nahay ayaan baabuur ka soo ergistay. Dh: gacal.

4

xidid -ka: (magac, lab, keli) xanuun kolkol dadka ku soo booda oo meel keliya qabsada oo ah murug ama xidid si noqda. Lugta xidid ayaa iga haya.

waa la naqliyay ✓

جِذْرٍ، وَرِيد، عِرْقٍ

waa la naqliyay ✓

1

(Xigid-da)

2

1. U dhowaan aan wax kale ama cid kale u dhexayn.

3

2. Xigto iyo sokeeye (cid u) ahaansho.

4

3. Meel ku sugnaan; ku jirid.

5

4. Xoolo la lisay, haddana (waxyar kaddib) lisid labaad ku celin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xig³.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) xaskul ka shaqayn oo masayda iyo diirka xigga kala saarid. Xijinku waa qalab xigidda xaskusha loo isticmaalo. Dh: xigis.

2

xigid-da: (magac, dhedig, keli) u dhowaan aan cid kali ka xigin oo u dhexayn. Dh: xigis.

3

xigid-da: (magac, dhedig, keli) ka dambayn oo daba socosho. Dh: xigis.

4

xigid -da: (magac, dhedig, keli) nasab ahaan ugu dhawaan. Dh: dhawaansho, qaraabo, xigis. Li: shishayn.

5

xigid-da: (magac, dhedig, keli) neef la maalay inta labada caanamaal u dhaxaysa caano ka dayasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Xilid-da)

2

Xil saarid, xiloodin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xil².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xil guur ama xil masuuliydeed saarid.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) laag yar oo laba taag u dhaxaysa oo doox weyn ku soo biyo shubta. Dh: luuq, laag, iliil.

waa la naqliyay ✓

1

(Xirid-da)

2

1. Wax la adkaynayo xarig ama wax la mid ah, ku qabasho, ku guntid, ku adkayn.

3

2. Xabsi gelin, xarig ku xukumid.

4

3. (albaab, santuukh, jid, bad, kd.) wax aan furrayn, aan ballaqnayn, aan la mari karin, ... ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xir². la-mid: xirniin.

waa la naqliyay ✓

-da: (n) 1. the act of closing, 2. the act of imprisoning or arresting; internment (in-teen-mant)-, detention (di-teen-shin) ~ see [eeg] xir

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) Dh: eeg xidhid.

waa la naqliyay ✓

1

(Caloo-sha)

2

1. Xubin iskujoogga cunnadu marto kamid ah; waxay u eg tahay kolay yar waxayna ku jirtaa uurka, kolka bogga la dhaafo; hawsheedu waa inay cunnada inta dhacaammo kala gaar ah oo ay leedahay ku darto, jilciso oo xiidmaha u gudbiso; kubo.

3

2. Uur.

waa la naqliyay ✓

1

(Canbar-ka)

2

Wax xabag xabag ah oo madow ama beey leh iyo ur lifaaqoon: jaadadka neberiga mid kamid ah uurkiisa (xiidmihiisa) buu ku samaysmaa oo xeebaha baddaa laga helaa; Waxyaalo ud'udgoon baa laga sameeyaa.

waa la naqliyay ✓

1

(Dacarbax-a)

2

Caloosha iyo xiidmaha, kd., gudohooda oo waxa ku jira oo qushka ahi ka soo baxo, dawo ama wax kaloo la cabbey darteed; qarasbax.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Ganac-a) Xubin carrab dheer oo jiidan oo sal weyn u eg oo oogada nafleyda ku taal (caloosha hoosteeda); waxay ka laallaaddaa oo dhacaankeeda ku shubtaa godanta (xiidmaha madaxooda hore oo caloosha xiga).

2

2. (Ganac-da) Alaabada iyo waxyaalaha kale oo la is dhaafsado inta lacag ama wax kale la isa siiyo; wax kastoo loo rogrogto in faa'ido laga helo; geddis; iib.

waa la naqliyay ✓

1

1. Aan dhab u kala baxsanayn; laaban; qalloocan; nadoocsan; xoodan; booran.

2

2. (Godan-ta) Xiidanka yaryar cadka ugu horreeya oo caloosha madaxa ku haya.

waa la naqliyay ✓

1

(Gooryaan-ka)

2

Dixiri jaadad badan ah oo xiidmaha gudohooda ku dhasha oo ku noolaada oo lala bukoodo; ~ masas.

waa la naqliyay ✓

1

(Maroor-ka)

2

1. Si aan toosnayn oo qallooc ah u wareegsan, u furuxsan; isku kor marooqsan; isku soo gudannoqday; gurracan.

3

2. Xiidanka weyn, docdiisa dibadda xigta; walammad.

waa la naqliyay ✓

1

(Mindhicir-ka)

2

Xuub uurkujirta qaarkeed haya, siiba xiidanka yaryar, sida uu u badan yahay.

waa la naqliyay ✓

1

(Qabsin-ka)

2

1. Xiidanka intiisa danbe oo weyn oo ballaaran (badanaa koox baa laga dhigaa: qabsinno).

3

2. (oogada dadka iyo dhirta) dhuumaha iyo qoldhobyada waxa shubmaa marmaraan ama ku qolqolaysmaan.

4

3. Meel kastoo waxa shubma qabsata oo ceshata.

5

4. Xanuunka qabsinka (siiba qabsin'oodka).

6

5. Geed dhirta daawada kamid ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Qabsin'ood-ka)

2

1. (Oogada) cad yar oo buro ah oo dhuuban, oo doc af ku leh docna ka oodan oo qabsinka (xiidanka weyn) madaxiisa ka laallaada; kolon.

3

2. Xanuunka qabsin'oodka qabta laftiisa; (ama qabsin'oodane).

waa la naqliyay ✓

1

(Sheela-da)

2

Xiidmaha wax ka mid ah oo, xuubka hoos ka celiya oo dillaaca darteed, soo dhaadhaca oo qooraha gala oo weyneeya.

waa la naqliyay ✓

1

(Shinbir-caloola-da)

2

Cudur caloosha iyo xiidmaha ku dhaca.

waa la naqliyay ✓

1

(Uur-ka)

2

1. Nafleyda waaweyn, inta u dhexaysa bogga iyo miskaha iyo labada kelyood; waxaa ku jira beer, beeryaro, calool, xiidmo. ganac, kelyo, kaadihays, kd.

3

2. Cur weyn oo ilmo ku jiraan; (xoolo) rimman.

waa la naqliyay ✓

1

(Uus-ka)

2

Dheregdhacsiga kaddib, cunnada beddelantey oo caloosha iyo xiidmaha, kd. ku jirta siiba tan xoolaha daaqa.

waa la naqliyay ✓

1

(Xaala-da)

2

1. Xaal.

3

2. Uurkujir; xiidmo.

waa la naqliyay ✓

1

(Xidinxiita-da)

2

Shinbir yar oo af guduudan iyo lugo aad u dhuudhuuban leh; (ama xiidxiito).

waa la naqliyay ✓

1

(Xiidan-ka)

2

(Badanaa: Xiidmo)

3

1. Dhuunta cunnadu marto, inteeda u dhexaysa caloosha iyo afka saxaradu ka baxdo.

4

2. Cunnammareenka intiisa yaryar oo caloosha (godanta) iyo qabsinnada u dhexaysa.

waa la naqliyay ✓

1

(Xiidxiita-da)

2

Xidinxiito.

waa la naqliyay ✓

1

awdmid¹: m.f.dh la-mid: awdan¹.

2

awdmid²: m.l (daawo) Xubin daloosha ee jirka ka mid ah oo wada xiranta ama qaarkeed awdmo; sida xiidmaha, halbowlayaasha iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

m.l (daawo) Dhaqdhaqaaq mawjadda oo kale ah oo ku socda xubnaha qaarkood ee jirka kuma xirna rabista qofka, wuxuuna caan ku yahay xubnaha ka sameysan muruq wareegsan iyo muruq dherer u dhigan - sida: xiidmaha.

waa la naqliyay ✓

1

(Iid-da)

2

Maalmaha waaweyn oo diinka oo la xuso oo la nasto; (ama ciid).

waa la naqliyay ✓

1

iid¹: m.dh la-mid: ciid¹.

2

iid²: f.mg1 (-day, -dday) la-mid: ciid².

waa la naqliyay ✓

1

f. n. holiday, religious festival, feast

2

iid v. celebrate (a religious festival)

waa la naqliyay ✓

-da: (n) festival (festively holiday (holadheeyt)-, religious celebration

waa la naqliyay ✓

1

(fal) farxad muuji. Dh: ciid, dabbaaldeg.

2

iid -da: (magac, dhedig, keli) ayaamaha la farxo, diin ama dhaqan ahaan, ee shaqooyinka laga nasto.

waa la naqliyay ✓

erey waraabaha iyo dugaagaba lagu eryo oo soco u dhigma. Dh: yur.

waa la naqliyay ✓

1

(Biid-ka)

2

Waxyar; in yar, xoogaa.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Wax aad u yar. 2. B. ah: xarrago badan oo dharkiisu hab gaar ah u tolanyahay (qof).

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Wax aad u yar. 2. B. ah: xarrago badan oo dharkiisu hab gaar ah u tolanyahay (qof).

waa la naqliyay ✓

m. n. bit, morsel, a little

waa la naqliyay ✓

ka: (n) fashion (faashin) moodo, casri. Syn: style, mode, vogue

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) qof xarraga badan.

2

biid: -ka: (magac, lab, keli) qof wax tar yar leh. Bili nimaan lahayn baa xarbiga biid ka tarahayne.

waa la naqliyay ✓

1

de: bit, morsel, a little

2

lx: biid

3

pd: (-ka)

4

ps: n0-m

5

key: biid

waa la naqliyay ✓

1

(Ciid-da)

2

1. Jajab iniino noqday oo ka haray qar ama dhagax ay burburiyeen dheelka iyo qorraxda iyo dabaysha iyo biyuhu.

3

2. Iid.

waa la naqliyay ✓

1

ciid¹: m.dh 1. Dhulka qaybtiisa sare ee dhirtu ka baxdo oo ka samaysanta dhagxaan ay dabeel, qorrax iyo wixi lamida burburiyeen; carro. 2. la-mid: iid 1. Maalin ay ummad qaddariso oo hawlaha laga nasto.

2

ciid²: f.mg1 (-day, -dday) Maalin la qaddarinayo u damaashaadid (ummad). la-mid: iid².

waa la naqliyay ✓

1

ciid¹: m.dh 1. Dhulka qaybtiisa sare ee dhirtu ka baxdo oo ka samaysanta dhagxaan ay dabeel, qorrax iyo wixi lamida burburiyeen; carro. 2. la-mid: iid: Maalin ay ummad qaddariso oo hawlaha laga nasto.

2

ciid²: f.mg1 (-day, -dday) Maalin la qaddarinayo u damaashaadid (ummad). m.f.dh, ciidid. la-mid: iid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. holy day, religious holiday ~ festival

2

ciid v. celebrate a holy day ~ religious festival

3

ciid [feminine] n. dirt, soil, earth, ground; sand

waa la naqliyay ✓

name-m; nickname holiday, religious holiday, celebration-festival, feast; soil, sand. Lit: light-skinned or; he who was born during a holiday or festival

waa la naqliyay ✓

1

-da: (n) sand (saandh); soil (sooyal); dirt (dheert); earth (eerth) ~ carro, bacaad

2

ciid -da: (n) holiday (hola-dheey); festival (fes-ti-val); Islamic religious feast day

waa la naqliyay ✓

1

Sabbia

2

Sand

waa la naqliyay ✓

ama Iid, magac loo baxsho wiil dhashay ayaan ciideed ama lagu farxay dhalashadiisa.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) farax; farxadda iyo riyaaqa ciidda ka qaybgal. Dh: iid.

2

ciid -da: (magac, dhedig, keli) jajab iniino noqday oo ka hadhay qar ama dhagax ay burburiyeen dheelka, qorraxda, dabaysha, biyaha iyo da'du.

3

ciid -da: (magac, dhedig, keli) ayaamaha la farxo, diin ama dhaqan ahaan.

4

ciid -ka: (magac, lab, keli) geed midhood ka mid ah bahda dhirta murcuda la isku yiraahdo. Midho ciid sahay ma galaan. Dh: murcanyo.

waa la naqliyay ✓

تُرَابٍ

waa la naqliyay ✓

1

(Diid-ka)

2

Dhicid iyo miyirdaboolan yar oo tabarxumo ama maskaxdoo aan dhiig badani tegini ku wacan tahay.

waa la naqliyay ✓

1

diid¹: m.l Wareer lala dhaco tamardarro awgeed.

2

diid²: f.mg1 (-day, -dday) Tamardarro awgeed la dhicid (qof).

3

dįid: f.g1 (-day, -dday) Codsi, amar, siismo, iyo wixi lamida ku gacan sayrid.

waa la naqliyay ✓

1

diid¹: m.l Wareer lala dhaco tamardarro awgeed.

2

diid²: f.mg1 (-day, -dday) Tamardarro awgeed la dhicid (qof). m.f.dh, diidid¹.

3

dįid: f.g1 (-day, -dday) Codsi, amar, siismo, iyo wixi lamida ku gacan sayrid. m.f.dh, dįidid.

waa la naqliyay ✓

1

v. refuse, deny

2

diid vl. n. refusal, act of refusing, rejection

3

diid v. faint, swoon

4

diid vl. n. loss of consciousness, fainting fit

waa la naqliyay ✓

-ay / day: (v) refuse (rif-yuus); decline (di-kalaayn); reject (ri-jakt), spurn (ispeen); rebuff (ri-baf)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ha yeelin waxa ra'yigaagu oggolayn ama aanad rabin ama ra'yigaagu oggolayn. Diid waxay diintu kuu bannaynin. Li: yeel.

2

diid: (fal) tamar la'aan ama dhiigyari la wareer oo la dhac. Dhiig la'aan buu bukaanku la diiday.

waa la naqliyay ✓

1

(Fiid-da)

2

1. Ubax; xay.

3

2. (Fiid-ka) Habeenka bilawgiisa; caweysin.

waa la naqliyay ✓

1

fįid¹: m.l (-dad, m.l) Amminta u dhexeysa maqribka illaa cishaha.

2

fiid²: m.dh.u 1. Buur, laan iyo wixi lamida meesha ugu sarreysa. 2. Ubax.

waa la naqliyay ✓

1

m.dh.u 1. Buur, laan iyo wixi lamida meesha ugu sarreysa. 2. Ubax.

2

fįid: m.l (-dad, m.l) Amminta u dhexeysa maqribka illaa cishaha.į

waa la naqliyay ✓

1

m. n. twilight, early evening

2

fiid [feminine] n., loc. tip, top

3

fiid [feminine] n., [collective] flower; bud

waa la naqliyay ✓

(Fid) May Coffea rhamnifolia (Chiov) Bridson. Rubiaceae.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) evening (iiv-ning), dusk (dhask) ~ wanaagsan

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) ubax; xay.

2

fiid-da: (magac, dheddig, keli) buur, laan iyo wixii la mid ah, meesha ugu sarreysa.

3

fiid -ka: (magac, lab, keli) habeenka billawgiisa, habeenka qaybtiisa hore. Maxaa farasmagaalaha ku dhigay fiidka laga hoyday. Dh: gallin, caways, waari, cawaysin.

waa la naqliyay ✓

1

de: early in the evening

2

lx: fiid

3

pd: (-ka)

4

ps: n-m-time

5

key: fiid

waa la naqliyay ✓

مساء

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-day, -dday) 1 . Wax si xoog leh u soo dhufasho. 2. Dun aliindi oo la midabeeyey ama qoyan si loo qallajiyo kala bixin.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-day, -dday) 1. Wax si xoog leh u soo dhufasho. 2. Dun aliindi oo la midabeeyey ama qoyan si loo qallajiyo kala bixin. m.f.dh, jiidid.

waa la naqliyay ✓

Belt

waa la naqliyay ✓

v. pull, tow, drag; attract, elicit, elongate; inhale

waa la naqliyay ✓

-ay I een / nay: (v) 1. pull along; drag (daraag); pull (puul); haul (hool); tow (toow). tug (taag). 2. inhale (in-heel); air or smoke, for example; draw (doroo) ~ nuug

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) furin; goob.

waa la naqliyay ✓

1

de: pull, tow, drag; attract, elicit, elongate; inhale

2

lx: jiid

3

pd: (jiiday)

4

ps: v1=

5

key: jiid

waa la naqliyay ✓

1

(Liid-ka)

2

1. (qof) laga wartaagsan yahay; nacas; doqon; xun.

3

2. Cad yar oo xarig ah ama dun ama mayrax, kd.

waa la naqliyay ✓

1

liid¹: m.l.kh 1. L. ah: qof jilicsan oo tabar yar. 2. Nacas, doqon.

2

liid²: f.g1 (-day, -dday) Cid quursasho; yasid.

waa la naqliyay ✓

1

liid¹: m.l.kh 1. L. ah: qof jilicsan oo tabar yar. 2. Nacas, doqon.

2

liid²: f.g1 (-day, -dday) Cid quursasho; yasid. m.f.dh, liidid.

waa la naqliyay ✓

Band

waa la naqliyay ✓

1

m. n. fool, idiot, bad ~ contemptible person

2

liid v. humiliate, abase, treat like a fool; despise, disdain, scorn

waa la naqliyay ✓

-ay / day: (v) dishonor or disgrace; humiliate (hiyumiliyeeyt); degrade (digareeyd) ~ sharaf-ridid

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid kale, yarayso oo xaqir. Kaan ku qadarin adna liid. Dh: quudhso, yarayso.

2

liid -ka: (magac, lab, keli) aag ama jiid seenyaal oo koox hirar jabaqeed oo baacyo u gooniya leh oo loo isticmaalo baahinta barnaamijyada raadyowga. Raadyowga Jabuuti waxaan ka dhageystaa hirka dhererkiisu yahay 42 mitir liid.

3

liid -ka: (magac, lab, keli) diilin dheer oo midab leh. Sac liid madaw dhabarka ku leh ayaan raadinayaa. Dh: diilin, liin.

4

liid -ka: (magac, lab, keli) qoorta dhinaceeda dambe eo timaha madaxa iyo lafta duudka u dhexeeya. Dh: qadaad, law, tun, deli, qoordiid.

5

liid -ka: (magac, lab, keli) yaraysi iyo xaqiraad.

6

liid -ka: (magac, lab, keli) cad yar oo xadhig ah ama dun ama maydhax, iyo wixii la mid ah.

7

liid -ka: (magac, lab, keli) qof laga wanaagsan yahay ama hooseeya.

waa la naqliyay ✓

1

(Miid-da)

2

1. Wax kasta oo shubma oo culus oo saafi ah oo badanaa macaan, (sida miidda malabka iyo surta iyo subagga iyo miraha bislaada ama sonkorta lagu kariyo kd.).

3

2. Cadka ama inta wax ugu wanaagsan.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. la-mid: miir 2. Hoore layiig ah oo shubma, sida: malabka, subagga iyo wixi lamida. 2. M. ah: hoore saafi ah oo aan wax kale ku labnayn.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. la-mid: miir 2. Hoore layiig ah oo shubma, sida: malabka, subagga iyo wixi lamida. 2. M. ah: hoore saafi ah oo aan wax kale ku labnayn.

waa la naqliyay ✓

f. n., (mass n.): nectar, syrup

waa la naqliyay ✓