ereyga

xii

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

xii

DHAN

erey waraabaha iyo dugaagaba lagu eryo oo soco u dhigma. Dh: yur.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Babbis

DHAABAN
1

(Babbis-ka)

2

Qalab inta badan, caw midabyo badan laga tidco oo daab leh, oo dabka lagu belbeliyo ama kolkii la kululaado laysku babbiyo; wixii dabaysha kiciya oo xiisad u yeela oo dhan.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Calool

DHAABAN
1

(Caloo-sha)

2

1. Xubin iskujoogga cunnadu marto kamid ah; waxay u eg tahay kolay yar waxayna ku jirtaa uurka, kolka bogga la dhaafo; hawsheedu waa inay cunnada inta dhacaammo kala gaar ah oo ay leedahay ku darto, jilciso oo xiidmaha u gudbiso; kubo.

3

2. Uur.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Canbar

DHAABAN
1

(Canbar-ka)

2

Wax xabag xabag ah oo madow ama beey leh iyo ur lifaaqoon: jaadadka neberiga mid kamid ah uurkiisa (xiidmihiisa) buu ku samaysmaa oo xeebaha baddaa laga helaa; Waxyaalo ud'udgoon baa laga sameeyaa.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Carcar

DHAABAN
1

(Carcar-ta)

2

1. (qof) nasniintiisii iyo xooggiisii hore weli qaba, waxqabashada uu u farabbaxsanayo inuu waxqabto; xiiso; firfircooni, jeel.

3

2. Wax afaysan oo aan weli wax lagu qabsan, xanafta ku taal.

4

3. Geed aan weli la taaban, xajiinta ku taal; dardar; xajiin; xanaf.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Cirboor

DHAABAN
1

(Cirboor-ta)

2

Xiisad dabayl ah oo isku duuban oo dhexda ka daloosha oo si xoog badan isugu wareegeysa iyadoo labadeeda madax mid dhulka ku haysa midna kor iyo cirka ku tog yahay; waxay badanaa kicisaa boor (leexo) lig ah oo cirka mudaya; cirwareen; qode.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Dacarbax

DHAABAN
1

(Dacarbax-a)

2

Caloosha iyo xiidmaha, kd., gudohooda oo waxa ku jira oo qushka ahi ka soo baxo, dawo ama wax kaloo la cabbey darteed; qarasbax.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Dhoor

DHAABAN
1

(Dhoor-ka)

2

Hab carruurta yaryar loogu xiiro - xagga reer-miyiga qaarki - oo daliig dheer oo timo ah oo is haysa foodda taniyo qadaadka loo reebo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Fiiq

DHAABAN
1

1. (Fiiq-a) a) Af dhuuban oo wax muda; caarad. b) Qalista indhaha, c) Wasakhda dhulka laga xaaro; qashin.

2

2. (Fiiq-da) Caano ama biyo, kd., oo loo kabbado sida kolka wax kulul la fuuda hayo oo inta bushimaha loo dhoweeyo, xiisadda dabaysha lagu soo nuugo; fuuqsad.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Filim

DHAABAN
1

(Filim-ka)

2

1. Daliig ama dhuub xalleefsan oo galoolan oo dusha laga marshey wax iftiinka aad u dareemi og oo wax lagu masawiro.

3

2. Masawirro is dabo xiimaya, oo dheeraynta darteed la mooda hayo, wax dhaqdhaqaaqa haya ama nool; shineemo (ama filin).

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Ganac

DHAABAN
1

1. (Ganac-a) Xubin carrab dheer oo jiidan oo sal weyn u eg oo oogada nafleyda ku taal (caloosha hoosteeda); waxay ka laallaaddaa oo dhacaankeeda ku shubtaa godanta (xiidmaha madaxooda hore oo caloosha xiga).

2

2. (Ganac-da) Alaabada iyo waxyaalaha kale oo la is dhaafsado inta lacag ama wax kale la isa siiyo; wax kastoo loo rogrogto in faa'ido laga helo; geddis; iib.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Godan

DHAABAN
1

1. Aan dhab u kala baxsanayn; laaban; qalloocan; nadoocsan; xoodan; booran.

2

2. (Godan-ta) Xiidanka yaryar cadka ugu horreeya oo caloosha madaxa ku haya.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Good

DHAABAN
1

(Good-ka)

2

1. Halaq weyn oo aad u dheereeya: kolkuu orda hayo xiin baa ka yeera.

3

2. (-) Go'; maro.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Gooryaan

DHAABAN
1

(Gooryaan-ka)

2

Dixiri jaadad badan ah oo xiidmaha gudohooda ku dhasha oo ku noolaada oo lala bukoodo; ~ masas.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Guulaamo

DHAABAN
1

(Guulaama-da)

2

1. Daruuro waaweyn oo uuro leh oo is dhex xula haya.

3

2. Wax kasta oo guulaameeya sida qiiqa, daadka, xiiska badda.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Haagid

DHAABAN
1

(Haagid-da)

2

Dhab u cunid; ka dhergid; ka xiisadhicid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Hafto

DHAABAN
1

(Hafta-da)

2

Qof (ama nafley kale) oo orda ama si kale u cayaara ama u hawshooda, neefta ku ceshanta oo dabadeed xoog uga timaadda; neeftuur; xuurto; dubburyo, xiiq.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Hamsa

DHAABAN
1

(Hamsa-da, Hamsa-ha)

2

Shibbane dhawaaqyada hadalka kamid ah; waa aammuus yar, wuxuuna dhashaa kolka xargaha codku si degdeg ah u xirmaan oo xiisadda dabaysha u joojiyaan, degdegna u furmaan; astaantiisu waa ' (sida go'naan, bi'id, gam'id, lo'da, gama', gam'a) (ama hamse, hamso).

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Hiloobid

DHAABAN
1

(Hiloobid-da)

2

Dal hore oo la joogi jirey ama qof horay loo yiqiin aragtidi ama u tegiddi jeclaysasho; xiisaqabid; buseelid; daltabyood.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Hilow

DHAABAN
1

(Hilow-ga)

2

Jecayl la jeclaysto in la joogo ama la arko, meel hor loo joogi jirey ama qof hor loo yiqiin; xiiso; buseel; daltabyo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Hoolhoolid

DHAABAN
1

(Hoolhoolid-da)

2

In badan hoolid; si xun u xiirid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Xiid

DHAFANDHAAF
1

(Xiid-ka)

2

1. Shinbir xidinxiitada u eg, kana weyn.

3

2. Xidiinxiitada keeda lab.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

xiid

DHAFANDHAAF

m.l 1. Shinbir xidinxiitada u eg, kana weyn. 2. Xidinxiitada keeda lab.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

xiid

DHAFANDHAAF

m. n. plover bird species

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

xiid

DHAFANDHAAF
1

-ka: (magac, lab, keli) shinbir xidinxiitada u eg kase yara weyn. Xiid baa halkaa ku dhalay.

2

xiid -ka: (magac, lab, keli) xidinxiitada keeda lab. xiid -ka: (magac, lab, keli) qof aad u dhuuban oo mijo yaryar.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

xiid

DHAFANDHAAF
1

de: plover bird sp.

2

initial: x

3

lx: xiid

4

pd: (-ka Pl: xiidad (ka))

5

ps: n4-m

6

key: xiid

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Xiin

DHAFANDHAAF
1

(Xiin-ka)

2

1. Waxa xoog u wareegaya ama u ordaya, shanqarta ka yeerta.

3

2. Sayn roob ah oo xoog iyo dheerayn leh.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

xiin

DHAFANDHAAF
1

xiin¹: m.l 1. Waxa xoog u wareegaya ama u ordaya, shanqarta ka yeerta. 2. Sayn roob ah oo xoog iyo dheerayn leh.

2

xiin²: f.mg1 (-iimay, -iintay; -iimi) 1. Aad u ordid. 2. Matoor baabuur iyo wixi lamida dhawaaqid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

xiin

DHAFANDHAAF
1

xiin¹: m.l 1. Waxa xoog u wareegaya ama u ordaya, shanqarta ka yeerta. 2. Sayn roob ah oo xoog iyo dheerayn leh.

2

xiin²: f.mg1 (-iimay, -iintay; -iimi) 1. Aad u ordid. 2. Matoor baabuur iyo wixi lamida dhawaaqid. m.f.dh, xiimid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

xiin

DHAFANDHAAF
1

m. n. buzz, hiss, whistle (noise of rapid movement); heavy rain

2

xiin v. whiz (by), make a whistling ~ rushing noise; rush, speed

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

xiin

DHAFANDHAAF

-ka: (n) the sound of a fast moving object ~ guux

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

xiin

DHAFANDHAAF
1

(fal) guux samee. Sida gaadhiga u xiin.

2

xiin: (fal) orod xoog leh oo xiin ka baxayo roor. Caymad oo sida gaadhiga u xiin. Dh: orod.

3

xiin -ka: (magac, lab, keli) sanqadh guux ah oo mooteerrada iyo waxa xoog u wareegayaa ay bixiyaan. Dh: guux.

4

xiin -ka: (magac, lab, keli) sayn roob oo xoog iyo dheerayn leh. Xiin daruureed baan maqlaa.

5

xiin -ka: (magac, lab, keli) buuq iyo qabqablayn uu qof doonayo inuu cid ku jabsado. Dh: rabshad.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Xiiq

DHAFANDHAAF
1

(Xiiq-da)

2

1. Neef xoog leh oo nafleyda qabata kolka in badan la ordo; xuurto.

3

2. Xiiqdheer; kix.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

xiiq

DHAFANDHAAF
1

xiiq¹: m.dh 1. Neef xoog leh oo nafleyda qabata kolka in badan la ordo; xuurto. 2. Xiiqdheer; kix.

2

xiiq²: m.dh (daawo) Xaalad bukaansho oo lagu yaqaan iskuroorid kedis ah ee dhuumaha neefta taaso keenta dhibaato neefsasho.

3

xiiq³: f.mg1 (-qay, -qday) Xiiq qabsasho; xuurtoodid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

xiiq

DHAFANDHAAF
1

xiiq¹: m.dh 1. Neef xoog leh oo nafleyda qabata kolka in badan la ordo; xuurto. 2. Xiiqdheer; kix.

2

xiiq²: m.dh (daaw.) Xaalad bukaansho oo lagu yaqaan iskuroorid kedis ah ee dhuumaha neefta taaso keenta dhibaato neefsasho.

3

xiiq³: f.mg1 (-qay, -qday) Xiiq qabsasho; xuurtoodid. m.f.dh, xiiqid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

xiiq

DHAFANDHAAF
1

f. n. panting; asthma

2

xiiq v. pant, wheeze, breathe with difficulty

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

xiiq

DHAFANDHAAF

-ay / day: (v) become tired or fatigued; tire (taayar); fatigue (fa-tiig); weary (wiyari); exhaust (ig-zoost); jade (jeeydh) ~ daal, noog

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

xiiq

DHAFANDHAAF
1

(fal) aad u orod oo neefta saray iyo hoos u gur daal awgeed. Wixii waxtar leh ku xiiq o dheeldheelka dhaaf. Dh: xuurtood, hiinraag.

2

xiiq-da: (magac, dhedig, keli) neef xoog leh co nafleyda qabata kolka in badan la ordo. Xiqda waxa kuugu wacan orodka badan. Dh: hiinraag. xuurto.

3

xiiq-da: (magac, dhedig, keli) xanuun habdhiska neefsiga ku dhaca oo aad loo qufaco. Dh: nakhas.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

xiir

DHAFANDHAAF

f.g1 (-ray, -rtay) Timo iyo wixi lamida gun ka jarid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

xiir

DHAFANDHAAF

f.g1 (-ray, -rtay) Timo iyo wixi lamida gun ka jarid. m.f.dh, xiirid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

xiir

DHAFANDHAAF

v. shave, cut (hair) off completely

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

xiir

DHAFANDHAAF

-ay / tay: (v) shave (sheeyv); shave body hair with a razor (reey-zer) or shaver (sheey-ver)

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

xiir

DHAFANDHAAF

(fal) timo moolee ama gaabi. Dh: jar, goo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

xiir

DHAFANDHAAF
1

de: shave, cut (hair) off completely

2

initial: x

3

lx: xiir

4

pd: (xiiray)

5

ps: v1=tr

6

xe: Do you want a shave?

7

xv: Garka inaan kuu xiiro miyaad rabtaa?

8

key: xiir

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Xiis

DHAFANDHAAF
1

(Xiis-ka)

2

1. Xiisad.

3

2. Geed-abaareed aad u weynaada oo xabag udgoon (guubali) leh.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

xiis

DHAFANDHAAF
1

xiis¹: m.l 1. Xiisad. 2. Geed-abaareed aad u weynaada oo xabag udgoon (guubali) leh.

2

xiis²: f.g/mg1 (-say, -stay) 1. (f.g) Xargo dhowr ah isku soohid. 2. (f.mg) U x.: wax u hiloobid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

xiis

DHAFANDHAAF

f.g/mg1 (-say, -stay) 1. (f.g) Xargo dhowr ah isku soohid. 2. (f.mg) U x.: wax u hiloobid. m.f.dh, xiisid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

xiis

DHAFANDHAAF
1

m. n. interest, desire

2

xiis v. twist together, entwine (fibers for rope ~ string); tangle

3

xiis m. n. current (of water ~ wind); high tide

4

xiis m. n. large desert tree species, with fragrant resin

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]

Xiis

DHAFANDHAAF

name-m current (of water ~ wind); high tide; interest, desire

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

xiis

DHAFANDHAAF

-ay / tay (v) [with proposition u] feel nostalgia for some thing

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

xiis

DHAFANDHAAF
1

magac loo baxsho wiil la doorbiday ama jacayl aawadii loo xiisay.

2

xiis: (fal) dhudo dun ah ama xadhig isku jebi. Xiis dunaha.

3

xiis: (fal) u hilaw oo inaad dib u aragto naftu ha jeclaato.

4

xiis-ka: (magac, lab, keli) geed abaareed aad u weynaada oo xabag udgoon yeesha. Dh: guubali.

5

xiis-ka: (magac, lab, keli) qalalaase iyo ismaandhaaf meel ka jira; xaalad kacdoon iyo is jiidjiidasho ah. Dh: xiisad.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Xiji

DHAFANDHAAF
1

(Xiji-ga)

2

Dhirta xabagta udgoon dhasha oo moxorka iyo yagcartu ka mid yihiin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

xiji

DHAFANDHAAF
1

xiji¹: m.l Dhirta xabagta udgoon dhasha oo moxorka iyo yagcartu ka mid yihiin.

2

xiji²: f.g2 (-iyay, -isay) Ku x.: wax, wax kale u dhoweyn ama raacin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

xiji

DHAFANDHAAF
1

xiji¹: m.l Dhirta xabagta udgoon dhasha oo moxorka iyo yagcartu ka mid yihiin.

2

xiji²: f.g2 (-iyay, -isay) Ku x.: wax, wax kale u dhoweyn ama raacin. m.f.dh, xijin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

xiji

DHAFANDHAAF

m. n. incense-bearing tree species; incense

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

xiji

DHAFANDHAAF
1

see [eeg] ku xiji

2

xiji -ga (n) frankincense (fraang-ken-sees); incense (inseens); olibanum ~ beeyo, luubaan

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

xiji

DHAFANDHAAF
1

-ga: (magac, lab, keli) dhirta xabagta leb ee ay yagcarta iyo moxorku ka mid yihiin oo beeyada ye luubaanka noqdo.

2

xiji -ga: (magac, lab, keli) qaab dhagandhaqaale oo faleenka iyo xijiga lagaga xoogsado.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

xiji

DHAFANDHAAF
1

de: incense-bearing tree sp.; incense

2

initial: x

3

lx: xiji

4

pd: (-ga)

5

ps: n2a-m-enum

6

key: xiji

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

ximi

DHAFANDHAAF

f.g2 (-iyay, -isay) Si xin ku jiro cid ula dhaqmid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

ximi

DHAFANDHAAF

f.g2 (-iyay, -isay) Si xin ku jiro cid ula dhaqmid. m.f.dh, ximin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

ximi

DHAFANDHAAF

v. be spiteful (towards) ~ jealous (of)

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

ximi

DHAFANDHAAF

-yey I say: (v) spite (ispaayt)-, show spite because of jealousy

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

ximi

DHAFANDHAAF

(fal) xasad iyo xinnis kula kac. Ximi dangaladaada ha is odhan. Dh: xinni.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

ximi

DHAFANDHAAF
1

cf: filfili, fiindhee

2

de: be spiteful (towards) ~ jealous (of)

3

initial: x

4

lx: ximi

5

pd: (ximiyey)

6

ps: v2a=tr

7

key: ximi

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

ii

DHAFANDHAAF
1

1. Uyaal qofka hadla haya oo keli ah oo aalaaba falku dartiis u dhaco.

2

2. Xarafka i oo dheer; (ī).

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

ii

DHAFANDHAAF
1

pron. and preposition: to me, for me

2

ii [feminine] n. II, long I [digraph letter of the Somali alphabet.]

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

ii

DHAFANDHAAF
1

(pronoun with preposition) me or to me. Ex: Wax ii sheeg; tell me something

2

—ii (Suffix) the (da) definite article of Somali nouns. Ex: Gabadhii; the girl. Gurigii; the house. Baabuurkii; the car. Naagtii; the woman. Furihii; the key. Iiddii; the festivil, [-gii, -tii, -hii, -kii, -dii]

3

ii: long vowel of [ I ] Ex: iibka; the purchase

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

gii

DHAFANDHAAF

(ereycodeed) tusmeeya dhawaaq dheer; mid ka mid ah codadka ay nooluhu sameeyaan. Dh: wii.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

hii

DHAFANDHAAF

(ereydhawaaq) kexee oo aguuji. Xoolaha hii dheh waan aroorinaynaaye. Dh: aguuju.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Kii

DHAFANDHAAF
1

Qof ama wax laysla ogaa oo maqan oo aan magaciisa la sheegeyn, oo lab.

2

-kii — a) Kii. b) Qodobka ka oo noqda -kii kolkuu ka dabadhaco magac qofka hadlaya iyo qofka lala hadlayo isla og yihiin ama yaqaanniin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

kii

DHAFANDHAAF

kii¹: mu.ac.l kuwii, w Magacuyaal aan cayinnayn oo lab, oo cid ama wax la isla ogaa oo maqan oo aan magaciisa la sheegayn. Tusaale: “Kanu waa kii beryahanba aan raadinayay”: “Kii baa yimid”.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

kii

DHAFANDHAAF
1

kii¹: mu.ac.l (kuwii, w) Magacuyaal aan cayinnayn oo lab, oo cid ama wax la isla ogaa oo maqan oo aan magaciisa la sheegayn. Tusaale: Kanu waa kii beryahanba aan raadinayay. Kii baa yimid.

2

kii²: (-kii) q.l Qodob magac lab dib looga qodbo, kaasoo tilmaamaya waxay hadlaha iyo maqluhu isla ogyihiin. Tusaale: Ninkii baa yimid.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

kii

DHAFANDHAAF

(qodob) qodob magac lab dib lagaga qodbo oo tilmaamaya wax ay hadlaha iyo maqluhu isla ogyihiin.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

nii

DHAFANDHAAF

(eraycodeed) lagu tusmeeyo codka kaneecada iyo cayayaanka badhkii.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Sii

DHAFANDHAAF

Tiraab tixaha hadalka ulajeeddooyin kala duwduwan u yeela (sida: sii soco; colka sii raac; magaalada sii mara oo wax ka sii gata; meeshaada sii fadhi; ii sii sheeg waxa dhacay; hadalka sii wada; ...) wuxuu ka dhigan yahay soo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

sii

DHAFANDHAAF
1

sii¹: qr.fk 1. (nax) Qurub tilmaamaya in falku uu ka fogaanayo hadlaha ama yeelaha. Tusaale: “Sii durug! Guriga sii gal!” 2. Qurub tilmaamaya kordhin. Tusaale: “Arrintu way sii xumaatay”. 3. Qurub tilmaamaya sii socosho fal. Tusaale: “Hadalka sii wada!”.

2

sii²: f.lg2 (-iiyay, -iisay) 1. Qof wax milki uga dhigid. 2. Qof wax u dhiibid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

sii

DHAFANDHAAF
1

sii¹: qr.fk 1. (nax) Qurub tilmaamaya in falku uu ka fogaanayo hadlaha ama yeelaha. Tusaale: Sii durug! Guriga sii gal! 2. Qurub tilmaamaya kordhin. Tusaale: Arrintu way sii xumaatay. 3. Qurub tilmaamaya sii socosho fal. Tusaale: Hadalka sii wada!

2

sii²: f.lg2 (-iiyay, -iisay) 1. Qof wax milki uga dhigid. 2. Qof wax u dhiibid. m.f.dh, siin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

sii

DHAFANDHAAF
1

deictic, preposition: away, over there, in that direction, thither

2

sii v. give something to someone

3

sii adv-prevl. continue, go on, keep on (doing)

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Yare Soomaali-Faransiis - Kiristoofe Filibeerti [1976]

Sii

DHAFANDHAAF

loin, encore plus, jusqu'à ce que.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

sii

DHAFANDHAAF
1

-yey / siisay: (v) give (gzv); grant (garaant); provide (poro-vaaydh); bestow (bes-toow); confer (kon-far) Ex: nicmada Ilaah na siiyey...; the prosperity that God bestowed upon us

2

sii: (adv) carry forward; persist in. Ex: sii wad; keep on driving

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

sii

DHAFANDHAAF
1

(fal) ruux wax u dhiib, u gudbi, u oggolow. si: (falkaabe) tiraab tixaha hadalka ula jeeddooyin badan oo kala du'duwan u yeesha; waa erey kaabe ah oo tilmaan bixiya.

2

sii: (dabakar) salkordhiye falsaleedyada xagga danbe kaga dabakarma oo ay shan ereysaleed, ka sii farcamaan.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Tii

DHAFANDHAAF
1

Tii: Qof ama wax la isla ogaa oo maqan oo dheddig oo aan magaciisa la sheegeyn.

2

Tii: -tii — a) Tii. b) Qodobka -ta oo noqda -tii kolka uu ka dabadhaco magac, qofka hadlaya iyo qofka lala hadlayo isla og yihiin ama yaqaanniin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

tii

DHAFANDHAAF
1

tii¹: mu.ac.dh kuwii, w Magacuyaal aan cayinnayn oo dheddig ah oo cid ama wax la isla ogaa oo maqan oo aan magaciisa la sheegayn. Tusaale: “Waxaan arkay tii qortay buuggan?”.

2

tii²: (-tii) q.dh Qodobka 'ta' oo noqda 'tii' kolka uu ka dabadhaco magac dhaddig, qof ka hadlaya iyo qofka lala hadlayo isla ogyihiin ama yaqaanniin. Tusaale: “Aaway baastadii aad karisay?”.

3

tii³: (-tii) dk.lh.dh la-mid: tiisa².

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

tii

DHAFANDHAAF
1

tii¹: mu.ac.dh (kuwii, w) Magacuyaal aan cayinnayn oo dheddig ah oo cid ama wax la isla ogaa oo maqan oo aan magaciisa la sheegayn. Tusaale: 'Waxaan arkay tii qortay buuggan?

2

tii²: (-tii) q.dh Qodobka 'ta' oo noqda 'tii' kolka uu ka dabadhaco magac dhaddig, qof ka hadlaya iyo qofka lala hadlayo isla ogyihiin ama yaqaanniin. Tusaale: Aaway baastadii aad karisay?

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

tii

DHAFANDHAAF

pron., 3f: she (is the one)

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

tii

DHAFANDHAAF

(pronoun) she (shii) Ex: tii day waxay samaynayso! Look what she is doing!

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

tii

DHAFANDHAAF

(magac'uyaal) tilmaame, oo loola jeedo qof ama wax la isla ogaa oo maqan oo dhedig, oo aan magaciisa la sheegayn.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

wii

DHAFANDHAAF

m.dh Codka wiishka.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

wii

DHAFANDHAAF

ereycodeed lagu tilmaansado qaylada noole la xanuujiyay.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Xig

DHAFANDHAAF
1

1. (Xig-ga) Xaskul.

2

2. (Xig-ta) (biyo, kd.) wax aan badnayn; in yar; xoogaa; kistoo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

xig

DHAFANDHAAF
1

xig¹: m.l Xaskul.

2

xig²: m.dh 1. In yar oo hoore ah. 2. Neef dhawaan la maalay caano yar oo candhadiisa ku soo dhaca.

3

xig³: f.g1 (-gay, -gtay) 1. Wax, wax kale u dhowaansho. 2. Xiriir qaraabanimo yeelasho.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

xig

DHAFANDHAAF

f.g1 (-gay, -gtay) 1. Wax, wax kale u dhowaansho. 2. Xiriir qaraabanimo yeelasho. m.f.dh, xigid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Ereybixinta: Juqraafi (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]

Xig

DHAFANDHAAF

Sisal

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

xig

DHAFANDHAAF
1

v. milk for a second time; repeat; copy

2

xig m. n. aloe plant species, used for making rope

3

xig [feminine] n. little bit ~ small amount (of liquid)

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]

XIG

DHAFANDHAAF
1

(Hig) S Sansevieria ehrenbergii Bak. Agavaceae.

2

S Sansevieria forskaliana (Schult.) Pepper & Wood. Agavaceae.

3

N Sansevieria phillipsiae N.E.Br. Agavaceae.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

xig

DHAFANDHAAF
1

(fal) ugu xig oo yaan waxba kaa xigin. Xagga hooyadaa u xid. Dh: jir, dhawow.

2

xig: (fal) xoolo kol la lisay haddana mar kale lis. Hasha nooga soo xig.

3

xig: (fal) xaskul diirka ka siib oo xasawdiisa soo saar. Xijinka qaado oo dhegweynta xig.

4

xig: (fal) laba dhinac oo is haya dhan la jir oo u eexo. Waligaa xaga xaqu jiro xig.

5

xig -ga: (magac, lab, keli) geed aan caleen iyo cows midna lahayn oo u baxa raxanraxan; geed leh dhego iyo dhubuq dheer oo dusha ubax ku sameeya kolka dhegihiisa la xigo waxa ka soo baxa miiqyo cadcad oo xadhko adadag laga sooho. Kigga waa la beeraa. Dh: xaskul, dhegweyn.

6

xig-ta: (magac, dhedig, keli) caano yar oo neef laga listo inta labada caanamaal u dhaxaysa. Xigtii hasha goray ayaan ku qureecday. Li: xoor.

7

xig -ta: (magac, dhedig, keli) dareere yar oon badnayn. Xig yar oo biyo ah i waraabi. Dh: xoogaa, kistoo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Xil

DHAFANDHAAF
1

(Xil-ka)

2

1. Xishood; sheex: sarriig.

3

2. Wax ama hawl la isu dhiibey ama la is faray ama la qabanayo, wixii ceebaal ah, ama naftii sharaf lihi ka xishooto, oo ka imaan kara haddii la hagrado ama lagu gaboodfalo.

4

3. Ceebaal; fadeexo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

xil

DHAFANDHAAF
1

xil¹: m.l 1. Xishood; sheex; sarriig. 2. Wax ama hawl la isu dhiibay ama la is faray ama la qabanayo, wixii ceebaal ah, ama naftii sharaf lihi ka xishooto, oo ka imaan kara haddii la hargado ama lagu gaboodfalo. 3. Ceebal; fadeexo.

2

xil²: f.g2 (-ilay, -ishay) 1. Cid mas'uul saarid. 2. Cid ceebayn.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

xil

DHAFANDHAAF

m.l 1. Xishood; sheex; sarriig. 2. Wax ama hawl la isu dhiibay ama la is faray ama la qabanayo, wixii ceebaal ah, ama naftii sharaf lihi ka xishooto, oo ka imaan kara haddii la hargado ama lagu gaboodfalo. 3. Ceebal; fadeexo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

xil

DHAFANDHAAF
1

m. n. responsibility; sense of decorum, shame, modesty

2

xil v. shame, embarrass; dishonor

waa la naqliyay ✓