xii
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xii
erey waraabaha iyo dugaagaba lagu eryo oo soco u dhigma. Dh: yur.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Babbis
(Babbis-ka)
Qalab inta badan, caw midabyo badan laga tidco oo daab leh, oo dabka lagu belbeliyo ama kolkii la kululaado laysku babbiyo; wixii dabaysha kiciya oo xiisad u yeela oo dhan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Calool
(Caloo-sha)
1. Xubin iskujoogga cunnadu marto kamid ah; waxay u eg tahay kolay yar waxayna ku jirtaa uurka, kolka bogga la dhaafo; hawsheedu waa inay cunnada inta dhacaammo kala gaar ah oo ay leedahay ku darto, jilciso oo xiidmaha u gudbiso; kubo.
2. Uur.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Canbar
(Canbar-ka)
Wax xabag xabag ah oo madow ama beey leh iyo ur lifaaqoon: jaadadka neberiga mid kamid ah uurkiisa (xiidmihiisa) buu ku samaysmaa oo xeebaha baddaa laga helaa; Waxyaalo ud'udgoon baa laga sameeyaa.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Carcar
(Carcar-ta)
1. (qof) nasniintiisii iyo xooggiisii hore weli qaba, waxqabashada uu u farabbaxsanayo inuu waxqabto; xiiso; firfircooni, jeel.
2. Wax afaysan oo aan weli wax lagu qabsan, xanafta ku taal.
3. Geed aan weli la taaban, xajiinta ku taal; dardar; xajiin; xanaf.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Cirboor
(Cirboor-ta)
Xiisad dabayl ah oo isku duuban oo dhexda ka daloosha oo si xoog badan isugu wareegeysa iyadoo labadeeda madax mid dhulka ku haysa midna kor iyo cirka ku tog yahay; waxay badanaa kicisaa boor (leexo) lig ah oo cirka mudaya; cirwareen; qode.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dacarbax
(Dacarbax-a)
Caloosha iyo xiidmaha, kd., gudohooda oo waxa ku jira oo qushka ahi ka soo baxo, dawo ama wax kaloo la cabbey darteed; qarasbax.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dhoor
(Dhoor-ka)
Hab carruurta yaryar loogu xiiro - xagga reer-miyiga qaarki - oo daliig dheer oo timo ah oo is haysa foodda taniyo qadaadka loo reebo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Fiiq
1. (Fiiq-a) a) Af dhuuban oo wax muda; caarad. b) Qalista indhaha, c) Wasakhda dhulka laga xaaro; qashin.
2. (Fiiq-da) Caano ama biyo, kd., oo loo kabbado sida kolka wax kulul la fuuda hayo oo inta bushimaha loo dhoweeyo, xiisadda dabaysha lagu soo nuugo; fuuqsad.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Filim
(Filim-ka)
1. Daliig ama dhuub xalleefsan oo galoolan oo dusha laga marshey wax iftiinka aad u dareemi og oo wax lagu masawiro.
2. Masawirro is dabo xiimaya, oo dheeraynta darteed la mooda hayo, wax dhaqdhaqaaqa haya ama nool; shineemo (ama filin).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Ganac
1. (Ganac-a) Xubin carrab dheer oo jiidan oo sal weyn u eg oo oogada nafleyda ku taal (caloosha hoosteeda); waxay ka laallaaddaa oo dhacaankeeda ku shubtaa godanta (xiidmaha madaxooda hore oo caloosha xiga).
2. (Ganac-da) Alaabada iyo waxyaalaha kale oo la is dhaafsado inta lacag ama wax kale la isa siiyo; wax kastoo loo rogrogto in faa'ido laga helo; geddis; iib.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Godan
1. Aan dhab u kala baxsanayn; laaban; qalloocan; nadoocsan; xoodan; booran.
2. (Godan-ta) Xiidanka yaryar cadka ugu horreeya oo caloosha madaxa ku haya.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Good
(Good-ka)
1. Halaq weyn oo aad u dheereeya: kolkuu orda hayo xiin baa ka yeera.
2. (-) Go'; maro.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Gooryaan
(Gooryaan-ka)
Dixiri jaadad badan ah oo xiidmaha gudohooda ku dhasha oo ku noolaada oo lala bukoodo; ~ masas.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Guulaamo
(Guulaama-da)
1. Daruuro waaweyn oo uuro leh oo is dhex xula haya.
2. Wax kasta oo guulaameeya sida qiiqa, daadka, xiiska badda.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Haagid
(Haagid-da)
Dhab u cunid; ka dhergid; ka xiisadhicid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Hafto
(Hafta-da)
Qof (ama nafley kale) oo orda ama si kale u cayaara ama u hawshooda, neefta ku ceshanta oo dabadeed xoog uga timaadda; neeftuur; xuurto; dubburyo, xiiq.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Hamsa
(Hamsa-da, Hamsa-ha)
Shibbane dhawaaqyada hadalka kamid ah; waa aammuus yar, wuxuuna dhashaa kolka xargaha codku si degdeg ah u xirmaan oo xiisadda dabaysha u joojiyaan, degdegna u furmaan; astaantiisu waa ' (sida go'naan, bi'id, gam'id, lo'da, gama', gam'a) (ama hamse, hamso).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Hiloobid
(Hiloobid-da)
Dal hore oo la joogi jirey ama qof horay loo yiqiin aragtidi ama u tegiddi jeclaysasho; xiisaqabid; buseelid; daltabyood.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Hilow
(Hilow-ga)
Jecayl la jeclaysto in la joogo ama la arko, meel hor loo joogi jirey ama qof hor loo yiqiin; xiiso; buseel; daltabyo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Hoolhoolid
(Hoolhoolid-da)
In badan hoolid; si xun u xiirid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Xiid
(Xiid-ka)
1. Shinbir xidinxiitada u eg, kana weyn.
2. Xidiinxiitada keeda lab.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xiid
m.l 1. Shinbir xidinxiitada u eg, kana weyn. 2. Xidinxiitada keeda lab.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xiid
m. n. plover bird species
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xiid
-ka: (magac, lab, keli) shinbir xidinxiitada u eg kase yara weyn. Xiid baa halkaa ku dhalay.
xiid -ka: (magac, lab, keli) xidinxiitada keeda lab. xiid -ka: (magac, lab, keli) qof aad u dhuuban oo mijo yaryar.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xiid
de: plover bird sp.
initial: x
lx: xiid
pd: (-ka Pl: xiidad (ka))
ps: n4-m
key: xiid
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Xiin
(Xiin-ka)
1. Waxa xoog u wareegaya ama u ordaya, shanqarta ka yeerta.
2. Sayn roob ah oo xoog iyo dheerayn leh.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xiin
xiin¹: m.l 1. Waxa xoog u wareegaya ama u ordaya, shanqarta ka yeerta. 2. Sayn roob ah oo xoog iyo dheerayn leh.
xiin²: f.mg1 (-iimay, -iintay; -iimi) 1. Aad u ordid. 2. Matoor baabuur iyo wixi lamida dhawaaqid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
xiin
xiin¹: m.l 1. Waxa xoog u wareegaya ama u ordaya, shanqarta ka yeerta. 2. Sayn roob ah oo xoog iyo dheerayn leh.
xiin²: f.mg1 (-iimay, -iintay; -iimi) 1. Aad u ordid. 2. Matoor baabuur iyo wixi lamida dhawaaqid. m.f.dh, xiimid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xiin
m. n. buzz, hiss, whistle (noise of rapid movement); heavy rain
xiin v. whiz (by), make a whistling ~ rushing noise; rush, speed
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
xiin
-ka: (n) the sound of a fast moving object ~ guux
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xiin
(fal) guux samee. Sida gaadhiga u xiin.
xiin: (fal) orod xoog leh oo xiin ka baxayo roor. Caymad oo sida gaadhiga u xiin. Dh: orod.
xiin -ka: (magac, lab, keli) sanqadh guux ah oo mooteerrada iyo waxa xoog u wareegayaa ay bixiyaan. Dh: guux.
xiin -ka: (magac, lab, keli) sayn roob oo xoog iyo dheerayn leh. Xiin daruureed baan maqlaa.
xiin -ka: (magac, lab, keli) buuq iyo qabqablayn uu qof doonayo inuu cid ku jabsado. Dh: rabshad.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Xiiq
(Xiiq-da)
1. Neef xoog leh oo nafleyda qabata kolka in badan la ordo; xuurto.
2. Xiiqdheer; kix.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xiiq
xiiq¹: m.dh 1. Neef xoog leh oo nafleyda qabata kolka in badan la ordo; xuurto. 2. Xiiqdheer; kix.
xiiq²: m.dh (daawo) Xaalad bukaansho oo lagu yaqaan iskuroorid kedis ah ee dhuumaha neefta taaso keenta dhibaato neefsasho.
xiiq³: f.mg1 (-qay, -qday) Xiiq qabsasho; xuurtoodid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
xiiq
xiiq¹: m.dh 1. Neef xoog leh oo nafleyda qabata kolka in badan la ordo; xuurto. 2. Xiiqdheer; kix.
xiiq²: m.dh (daaw.) Xaalad bukaansho oo lagu yaqaan iskuroorid kedis ah ee dhuumaha neefta taaso keenta dhibaato neefsasho.
xiiq³: f.mg1 (-qay, -qday) Xiiq qabsasho; xuurtoodid. m.f.dh, xiiqid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xiiq
f. n. panting; asthma
xiiq v. pant, wheeze, breathe with difficulty
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
xiiq
-ay / day: (v) become tired or fatigued; tire (taayar); fatigue (fa-tiig); weary (wiyari); exhaust (ig-zoost); jade (jeeydh) ~ daal, noog
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xiiq
(fal) aad u orod oo neefta saray iyo hoos u gur daal awgeed. Wixii waxtar leh ku xiiq o dheeldheelka dhaaf. Dh: xuurtood, hiinraag.
xiiq-da: (magac, dhedig, keli) neef xoog leh co nafleyda qabata kolka in badan la ordo. Xiqda waxa kuugu wacan orodka badan. Dh: hiinraag. xuurto.
xiiq-da: (magac, dhedig, keli) xanuun habdhiska neefsiga ku dhaca oo aad loo qufaco. Dh: nakhas.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xiir
f.g1 (-ray, -rtay) Timo iyo wixi lamida gun ka jarid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
xiir
f.g1 (-ray, -rtay) Timo iyo wixi lamida gun ka jarid. m.f.dh, xiirid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xiir
v. shave, cut (hair) off completely
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
xiir
-ay / tay: (v) shave (sheeyv); shave body hair with a razor (reey-zer) or shaver (sheey-ver)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xiir
(fal) timo moolee ama gaabi. Dh: jar, goo.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xiir
de: shave, cut (hair) off completely
initial: x
lx: xiir
pd: (xiiray)
ps: v1=tr
xe: Do you want a shave?
xv: Garka inaan kuu xiiro miyaad rabtaa?
key: xiir
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Xiis
(Xiis-ka)
1. Xiisad.
2. Geed-abaareed aad u weynaada oo xabag udgoon (guubali) leh.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xiis
xiis¹: m.l 1. Xiisad. 2. Geed-abaareed aad u weynaada oo xabag udgoon (guubali) leh.
xiis²: f.g/mg1 (-say, -stay) 1. (f.g) Xargo dhowr ah isku soohid. 2. (f.mg) U x.: wax u hiloobid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
xiis
f.g/mg1 (-say, -stay) 1. (f.g) Xargo dhowr ah isku soohid. 2. (f.mg) U x.: wax u hiloobid. m.f.dh, xiisid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xiis
m. n. interest, desire
xiis v. twist together, entwine (fibers for rope ~ string); tangle
xiis m. n. current (of water ~ wind); high tide
xiis m. n. large desert tree species, with fragrant resin
Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]
Xiis
name-m current (of water ~ wind); high tide; interest, desire
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
xiis
-ay / tay (v) [with proposition u] feel nostalgia for some thing
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xiis
magac loo baxsho wiil la doorbiday ama jacayl aawadii loo xiisay.
xiis: (fal) dhudo dun ah ama xadhig isku jebi. Xiis dunaha.
xiis: (fal) u hilaw oo inaad dib u aragto naftu ha jeclaato.
xiis-ka: (magac, lab, keli) geed abaareed aad u weynaada oo xabag udgoon yeesha. Dh: guubali.
xiis-ka: (magac, lab, keli) qalalaase iyo ismaandhaaf meel ka jira; xaalad kacdoon iyo is jiidjiidasho ah. Dh: xiisad.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Xiji
(Xiji-ga)
Dhirta xabagta udgoon dhasha oo moxorka iyo yagcartu ka mid yihiin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xiji
xiji¹: m.l Dhirta xabagta udgoon dhasha oo moxorka iyo yagcartu ka mid yihiin.
xiji²: f.g2 (-iyay, -isay) Ku x.: wax, wax kale u dhoweyn ama raacin.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
xiji
xiji¹: m.l Dhirta xabagta udgoon dhasha oo moxorka iyo yagcartu ka mid yihiin.
xiji²: f.g2 (-iyay, -isay) Ku x.: wax, wax kale u dhoweyn ama raacin. m.f.dh, xijin.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xiji
m. n. incense-bearing tree species; incense
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
xiji
see [eeg] ku xiji
xiji -ga (n) frankincense (fraang-ken-sees); incense (inseens); olibanum ~ beeyo, luubaan
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xiji
-ga: (magac, lab, keli) dhirta xabagta leb ee ay yagcarta iyo moxorku ka mid yihiin oo beeyada ye luubaanka noqdo.
xiji -ga: (magac, lab, keli) qaab dhagandhaqaale oo faleenka iyo xijiga lagaga xoogsado.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xiji
de: incense-bearing tree sp.; incense
initial: x
lx: xiji
pd: (-ga)
ps: n2a-m-enum
key: xiji
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ximi
f.g2 (-iyay, -isay) Si xin ku jiro cid ula dhaqmid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
ximi
f.g2 (-iyay, -isay) Si xin ku jiro cid ula dhaqmid. m.f.dh, ximin.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ximi
v. be spiteful (towards) ~ jealous (of)
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
ximi
-yey I say: (v) spite (ispaayt)-, show spite because of jealousy
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ximi
(fal) xasad iyo xinnis kula kac. Ximi dangaladaada ha is odhan. Dh: xinni.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ximi
cf: filfili, fiindhee
de: be spiteful (towards) ~ jealous (of)
initial: x
lx: ximi
pd: (ximiyey)
ps: v2a=tr
key: ximi
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
ii
1. Uyaal qofka hadla haya oo keli ah oo aalaaba falku dartiis u dhaco.
2. Xarafka i oo dheer; (ī).
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ii
pron. and preposition: to me, for me
ii [feminine] n. II, long I [digraph letter of the Somali alphabet.]
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
ii
(pronoun with preposition) me or to me. Ex: Wax ii sheeg; tell me something
—ii (Suffix) the (da) definite article of Somali nouns. Ex: Gabadhii; the girl. Gurigii; the house. Baabuurkii; the car. Naagtii; the woman. Furihii; the key. Iiddii; the festivil, [-gii, -tii, -hii, -kii, -dii]
ii: long vowel of [ I ] Ex: iibka; the purchase
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gii
(ereycodeed) tusmeeya dhawaaq dheer; mid ka mid ah codadka ay nooluhu sameeyaan. Dh: wii.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
hii
(ereydhawaaq) kexee oo aguuji. Xoolaha hii dheh waan aroorinaynaaye. Dh: aguuju.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Kii
Qof ama wax laysla ogaa oo maqan oo aan magaciisa la sheegeyn, oo lab.
-kii — a) Kii. b) Qodobka ka oo noqda -kii kolkuu ka dabadhaco magac qofka hadlaya iyo qofka lala hadlayo isla og yihiin ama yaqaanniin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
kii
kii¹: mu.ac.l kuwii, w Magacuyaal aan cayinnayn oo lab, oo cid ama wax la isla ogaa oo maqan oo aan magaciisa la sheegayn. Tusaale: “Kanu waa kii beryahanba aan raadinayay”: “Kii baa yimid”.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
kii
kii¹: mu.ac.l (kuwii, w) Magacuyaal aan cayinnayn oo lab, oo cid ama wax la isla ogaa oo maqan oo aan magaciisa la sheegayn. Tusaale: Kanu waa kii beryahanba aan raadinayay. Kii baa yimid.
kii²: (-kii) q.l Qodob magac lab dib looga qodbo, kaasoo tilmaamaya waxay hadlaha iyo maqluhu isla ogyihiin. Tusaale: Ninkii baa yimid.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
kii
(qodob) qodob magac lab dib lagaga qodbo oo tilmaamaya wax ay hadlaha iyo maqluhu isla ogyihiin.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
nii
(eraycodeed) lagu tusmeeyo codka kaneecada iyo cayayaanka badhkii.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Sii
Tiraab tixaha hadalka ulajeeddooyin kala duwduwan u yeela (sida: sii soco; colka sii raac; magaalada sii mara oo wax ka sii gata; meeshaada sii fadhi; ii sii sheeg waxa dhacay; hadalka sii wada; ...) wuxuu ka dhigan yahay soo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
sii
sii¹: qr.fk 1. (nax) Qurub tilmaamaya in falku uu ka fogaanayo hadlaha ama yeelaha. Tusaale: “Sii durug! Guriga sii gal!” 2. Qurub tilmaamaya kordhin. Tusaale: “Arrintu way sii xumaatay”. 3. Qurub tilmaamaya sii socosho fal. Tusaale: “Hadalka sii wada!”.
sii²: f.lg2 (-iiyay, -iisay) 1. Qof wax milki uga dhigid. 2. Qof wax u dhiibid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
sii
sii¹: qr.fk 1. (nax) Qurub tilmaamaya in falku uu ka fogaanayo hadlaha ama yeelaha. Tusaale: Sii durug! Guriga sii gal! 2. Qurub tilmaamaya kordhin. Tusaale: Arrintu way sii xumaatay. 3. Qurub tilmaamaya sii socosho fal. Tusaale: Hadalka sii wada!
sii²: f.lg2 (-iiyay, -iisay) 1. Qof wax milki uga dhigid. 2. Qof wax u dhiibid. m.f.dh, siin.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
sii
deictic, preposition: away, over there, in that direction, thither
sii v. give something to someone
sii adv-prevl. continue, go on, keep on (doing)
Qaamuus-Yare Soomaali-Faransiis - Kiristoofe Filibeerti [1976]
Sii
loin, encore plus, jusqu'à ce que.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
sii
-yey / siisay: (v) give (gzv); grant (garaant); provide (poro-vaaydh); bestow (bes-toow); confer (kon-far) Ex: nicmada Ilaah na siiyey...; the prosperity that God bestowed upon us
sii: (adv) carry forward; persist in. Ex: sii wad; keep on driving
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
sii
(fal) ruux wax u dhiib, u gudbi, u oggolow. si: (falkaabe) tiraab tixaha hadalka ula jeeddooyin badan oo kala du'duwan u yeesha; waa erey kaabe ah oo tilmaan bixiya.
sii: (dabakar) salkordhiye falsaleedyada xagga danbe kaga dabakarma oo ay shan ereysaleed, ka sii farcamaan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Tii
Tii: Qof ama wax la isla ogaa oo maqan oo dheddig oo aan magaciisa la sheegeyn.
Tii: -tii — a) Tii. b) Qodobka -ta oo noqda -tii kolka uu ka dabadhaco magac, qofka hadlaya iyo qofka lala hadlayo isla og yihiin ama yaqaanniin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
tii
tii¹: mu.ac.dh kuwii, w Magacuyaal aan cayinnayn oo dheddig ah oo cid ama wax la isla ogaa oo maqan oo aan magaciisa la sheegayn. Tusaale: “Waxaan arkay tii qortay buuggan?”.
tii²: (-tii) q.dh Qodobka 'ta' oo noqda 'tii' kolka uu ka dabadhaco magac dhaddig, qof ka hadlaya iyo qofka lala hadlayo isla ogyihiin ama yaqaanniin. Tusaale: “Aaway baastadii aad karisay?”.
tii³: (-tii) dk.lh.dh la-mid: tiisa².
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
tii
tii¹: mu.ac.dh (kuwii, w) Magacuyaal aan cayinnayn oo dheddig ah oo cid ama wax la isla ogaa oo maqan oo aan magaciisa la sheegayn. Tusaale: 'Waxaan arkay tii qortay buuggan?
tii²: (-tii) q.dh Qodobka 'ta' oo noqda 'tii' kolka uu ka dabadhaco magac dhaddig, qof ka hadlaya iyo qofka lala hadlayo isla ogyihiin ama yaqaanniin. Tusaale: Aaway baastadii aad karisay?
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
tii
pron., 3f: she (is the one)
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
tii
(pronoun) she (shii) Ex: tii day waxay samaynayso! Look what she is doing!
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
tii
(magac'uyaal) tilmaame, oo loola jeedo qof ama wax la isla ogaa oo maqan oo dhedig, oo aan magaciisa la sheegayn.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
wii
m.dh Codka wiishka.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
wii
ereycodeed lagu tilmaansado qaylada noole la xanuujiyay.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Xig
1. (Xig-ga) Xaskul.
2. (Xig-ta) (biyo, kd.) wax aan badnayn; in yar; xoogaa; kistoo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xig
xig¹: m.l Xaskul.
xig²: m.dh 1. In yar oo hoore ah. 2. Neef dhawaan la maalay caano yar oo candhadiisa ku soo dhaca.
xig³: f.g1 (-gay, -gtay) 1. Wax, wax kale u dhowaansho. 2. Xiriir qaraabanimo yeelasho.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
xig
f.g1 (-gay, -gtay) 1. Wax, wax kale u dhowaansho. 2. Xiriir qaraabanimo yeelasho. m.f.dh, xigid.
Qaamuuska Ereybixinta: Juqraafi (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Xig
Sisal
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xig
v. milk for a second time; repeat; copy
xig m. n. aloe plant species, used for making rope
xig [feminine] n. little bit ~ small amount (of liquid)
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
XIG
(Hig) S Sansevieria ehrenbergii Bak. Agavaceae.
S Sansevieria forskaliana (Schult.) Pepper & Wood. Agavaceae.
N Sansevieria phillipsiae N.E.Br. Agavaceae.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xig
(fal) ugu xig oo yaan waxba kaa xigin. Xagga hooyadaa u xid. Dh: jir, dhawow.
xig: (fal) xoolo kol la lisay haddana mar kale lis. Hasha nooga soo xig.
xig: (fal) xaskul diirka ka siib oo xasawdiisa soo saar. Xijinka qaado oo dhegweynta xig.
xig: (fal) laba dhinac oo is haya dhan la jir oo u eexo. Waligaa xaga xaqu jiro xig.
xig -ga: (magac, lab, keli) geed aan caleen iyo cows midna lahayn oo u baxa raxanraxan; geed leh dhego iyo dhubuq dheer oo dusha ubax ku sameeya kolka dhegihiisa la xigo waxa ka soo baxa miiqyo cadcad oo xadhko adadag laga sooho. Kigga waa la beeraa. Dh: xaskul, dhegweyn.
xig-ta: (magac, dhedig, keli) caano yar oo neef laga listo inta labada caanamaal u dhaxaysa. Xigtii hasha goray ayaan ku qureecday. Li: xoor.
xig -ta: (magac, dhedig, keli) dareere yar oon badnayn. Xig yar oo biyo ah i waraabi. Dh: xoogaa, kistoo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Xil
(Xil-ka)
1. Xishood; sheex: sarriig.
2. Wax ama hawl la isu dhiibey ama la is faray ama la qabanayo, wixii ceebaal ah, ama naftii sharaf lihi ka xishooto, oo ka imaan kara haddii la hagrado ama lagu gaboodfalo.
3. Ceebaal; fadeexo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xil
xil¹: m.l 1. Xishood; sheex; sarriig. 2. Wax ama hawl la isu dhiibay ama la is faray ama la qabanayo, wixii ceebaal ah, ama naftii sharaf lihi ka xishooto, oo ka imaan kara haddii la hargado ama lagu gaboodfalo. 3. Ceebal; fadeexo.
xil²: f.g2 (-ilay, -ishay) 1. Cid mas'uul saarid. 2. Cid ceebayn.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
xil
m.l 1. Xishood; sheex; sarriig. 2. Wax ama hawl la isu dhiibay ama la is faray ama la qabanayo, wixii ceebaal ah, ama naftii sharaf lihi ka xishooto, oo ka imaan kara haddii la hargado ama lagu gaboodfalo. 3. Ceebal; fadeexo.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xil
m. n. responsibility; sense of decorum, shame, modesty
xil v. shame, embarrass; dishonor