xigsimin

f.lg2 (-iiyay, -iisay) Wax meel ku sugan wax kale ag dhigid. la-mid: xiji.

f.lg2 (-iiyay, -iisay) Wax meel ku sugan wax kale ag dhigid. m.f.dh, xigsiin. la-mid: xiji.

-ka: (magac, lab, keli) guurka nin xaaskii ka dhintay walaasheed loogu xigsiimo oo loo dhiso.

xigsim-ta: (magac, dhedig, keli) gabadh loo dhiso nin ay walaasheed ka dhimatay oo seedigeed ahaa. Dh: xigsiin.

xigsin¹: m.dh la-mid: xiskin¹.

xigsin²: f.mg1 (-imay, -intay; -imi) la-mid: xiskin².

-ta: (magac, dhedig keli) xilli barqagaab ah oo geela la maalo. Xigsintu ma gaadhine suga.

xigsin-ta: (magac, dhedig, keli) caanaha xigta ah ee neefka laga liso inta labada caanamaal u dhaxaysa. Dh: xig.

m.f.dh eeg xiimi.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax xiin kaga keenid oo wax xiimaya ka dhigid.

-ka: (magac, lab, keli) dib caano uga maalniin. Dh: xigitaan.

xigniin-ka: (magac, lab, keli) qaraabo ahaan ugu xigitaan.

xigniin -ka: (magac, lab, keli) xaggiisa u dhawaan.

(Xiskimin-ta)

Xiskin u kadin, u sugid, gaarsiin.

m.f.dh eeg xiskimi. la-mid: xigsimin.

-ta: (magac, dhedig, keli) inta uu neefku xigsin yeelanayo sugid. Hasha xiskiminteeda sug.

(Xigsiisan-ta)

(xeer hore) kolka naag la qabey dhimato, walaasheeda ka yar oo xagga filka ku xigta, oo beddel ahaan, ninka (walaasheed ka dhimatay) la siiyo oo loo guuriyo; (ama xiskiisan).

m.l Aroosidda nin ooridii ka dhimatay walaasheed arooso. la-mid: xiskiisan.

f. n. traditional custom of giving a dead wife's sister as a replacement bride

-ka: (magac, lab, keli) eeg xigsiin.

de: traditional custom of giving a dead wife's sister as a replacement bride

initial: x

lx: xigsiisan

pd: (-ta)

ps: n-f

key: xigsiisan

m.dh (fiisikis) Hab lagu raadiyo dhakhsaha uu hal xaddi doorsoome isla beddelo xaddiga doorsoome kale. Tusaale ahaan baabuur baa socday fogaanta x1 ilaa x2 waqtiga u dhexeeya t1 ilaa t2. Xawaare celceliska babuurku waa (x2-x1)/(t2-t1) oo loo qori karo Dx/Dt, taas oo x ay u tagantahay isbeddelka x ee waqtiga t.

m.dh (fiisikis) Hab lagu raadiyo dhakhsaha uu hal xaddi doorsoome isla beddelo xaddiga doorsoome kale. Tusaale ahaan baabuur baa socday fogaanta x1 ilaa x2 waqtiga u dhexeeya t1 ilaa t2. Xawaare celceliska babuurku waa (x2-x1)/(t2-t1) oo loo qori karo Dx/Dt, taas oo x ay u tagantahay isbeddelka x ee waqtiga t.

Differentiation

-ga: (magac, lab, keli) laba qof mid qaraabo ahaan u soo dhawaysasho. Dh: dhawaysi.

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax xiin ka keenid. 2. Wax aad u ordisiin.

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax xiin ka keenid. 2. Wax aad u ordisiin. m.f.dh, xiimin.

v. speed (up); cause to zoom ~ make a rushing noise

-yey / say: (v) move fast; zoom by; flash by; accelerate (ak-si-lareyt) ~ sheellaree

de: speed (up); cause to zoom ~ make a rushing noise

initial: x

lx: xiimi

nt: xiimin (ta) [vn-f]

pd: (xiimiyey)

ps: v2a=tr

key: xiimi

(Ximin-ta)

Xin kula kicid.

m.f.dh eeg ximi.

-ta: (magac, dhedig, keli) xiddig weyn oo guduudan co dirirka iyo haltoddobaadyada u dhexaysa. Dh: xidig.

ximin-ta: (magac, dhedig, keli) xin iyo xasad kula kicid. Dh: xinnin, ximis.

ximin-ta: (magac, dhedig, keli) doox xooladaaqeen ah oo fardaha iyo iduhu ku tarmaan.

m.f.dh eeg cisii.

m.f.dh eeg siimi.

-ta: (magac, dhedig, keli) (ka ~, iska ~) sanka siin ka keened; ilmo yar duuf ka biin. Dh: duufin.

Asepalum eriantherum 10

(Xiijin-ta)

Wax eryid, taniyo intuu ka xuurtoodo, ka xiiqo.

m.f.dh eeg xiiji.

-ta: (magac, dhedig, keli) eryid tan iyo inta uu ka hiinraagayo. Dh: hiinraajin, xiiqsiin, daalin.

(Xiimid-da)

Orod daran oo xiin ka yeero, ordid.

m.f.dh eeg xiin².

-da: (magac, dhedig, keli) xiin bixin. Dh: guuxid.

xiimid -da: (magac, dhedig, keli) orod xooglehoo xiin ka baxayo ordid. Dh: ordid, xiimis.

-ta: (magac, dhedig, keli) xiin ama guux samayn.

(Xiniin-ta)

Labada qanjir, oo ugaxda qaabkeeda leh, oo qooraha ku jira, oo biyaha laboodka sameeya, middood; raayaha middood.

xiniin¹: m.l Nin ama neef lab ah oo hal xiniin leh.

xiniin²: m.dh (-nyo, m.l) Labada qanjir, oo ugaxda qaabkeeda leh, oo qooraha ku jira, oo biyaha laboodka sameeya, middood; raayaha middood.

xiniin³: m.dh (-nyo, m.l) (cilmiga naflayda) Labada kuuskuus ee xubin nimeedka ah oo sameeya shahwada, soona saara hormoonka ragga (androojin) oo ku xiran hormoonno kale (goonadotrofiinis) oo laga soo daayo qanjir dhiiqa bitwitariga.

xiniin¹: m.l Nin ama neef lab ah oo hal xiniin leh.

xiniin²: m.dh (-nyo, m.l) Labada qanjir, oo ugaxda qaabkeeda leh, oo qooraha ku jira, oo biyaha laboodka sameeya, middood; raayaha middood.

xiniin³: m.dh (-nyo, m.l) (cilmiga naflayda) Labada kuus-kuus ee xubin nimeedka ah oo sameeya shahwada, soona saara hormoonka ragga (androojin) oo ku xiran hormoonno kale (goonadotrofiinis) oo laga soo daayo qanjir dhiiqa bitwitariga.

f. n. testicle; testicles

xiniin m. n. man ~ animal with one testicle

-ta: (n) [pl. xiniinyo] testicle (tas-tikal)-, scrotum (iskaroo-tam) ~ xaniin

-ka: (magac, lab, keli) lab xiniin qudha leh. Dh: ciniin, circir.

xiniin-ta: (magac, dhedig, keli) laba qanjidh oo buurbuuran oo harag jilicsan ku dahaadhan midkood oo sameeya shahwadda laboodka kana mid ah cawrada ragga haddii labadaa xininyood labka laga saaro bohon ayuu noqdaa oo ma dhalo. Awr xiniin laga saaray bohon buu noqdaa. Dh: dhikil Wa: xiniinyo, dhikilo.

خُصْيَة، بَيْضَةً

(Xiskin-ta)

1. Muddo neef la lisay, kol labaad candhadiisa caano ugu soo dhacaan oo godol laga helo.

2. Maalinta gelinkeeda hore; barqo.

xiskin¹: m.dh 1. Subaxnimada qaybyteeda hore; barqo. 2. (-imo, m.l) Neef geel ah oo la maalay inta candhadiisa caano uga soo dhacayaan. la-mid: xigsin¹.

xiskin²: f.mg1 (-imay, -intay; -imi) Hal irmaan oo la maalay waqtigii ay mar kale godlan kari lahayd gaarid. la-mid: xigsin².

m.dh 1. Subaxnimada qaybyteeda hore; barqo. 2. (-imo, m.l) Neef geel ah oo la maalay inta candhadiisa caano uga soo dhacayaan. la-mid: xigsin.

f. n. time necessary for an animal to be ready for milking again

xiskin v. be ready to be milked again

(fal) neef labada caanamaal dhexdooda ka soo lis: hal soo xiq. Geela noo xiskin. Dh: xig.

xiskin-ta: (magac, dhedig, keli) caanaha neefka laga liso inta labada caanamaal u dhaxaysa.

xiskin -ta: (magac, dhedig, keli) maalinta gelinkeeda hore. Dh: barqo.

m.f.dh eeg boogsii. la-mid: bogsiis.

vl. n. healing, curing

-ta: (magac, dhedig, keli) cid bugta daawayn. Dawooyinku way kala bogsiin og yihiin.

cf: bukaan

de: healing, curing

lx: bogsiin

pd: (-ta)

ps: vn-f

key: bogsiin

m.dh la-mid: digiiran.

(Digniin-ta)

War ama si kale oo la isugu sheego ama la isugu baaqo cabsi ama wax kale oo soo socda ama laysla maaggan yahay, si laysaga ilaaliyo oo looga dhawrsado.

digniin¹: m.dh la-mid: digid.

digniin²: m.dh 1. War cid dareensiinayo dhibaato ku soo foolle si uu uga gaashaanto. 2. Hadal, qoraal iyo wixi lamida oo cid gef sameysay la siiyo si aanu mar labaad ugu noqon.

m.dh 1. War cid dareensiinayo dhibaato ku soo foolle si uu uga gaashaanto. 2. Hadal, qoraal iyo wixi lamida oo cid gef sameysay la siiyo si aanu mar labaad ugu noqon.

caution, warning

vl. n. warning, alert, alarm

-ta: (n) warning (wooning); caution (kooshan) ~ taxadar

Ammonizione

Warning

Avviso; ammonizione

Notice; warning

-ta: (magac, dhedig, keli) wargelin ama sii sheegid wax dhici doona iyadoo halis soo socota, cid lagu baraarujinayo. Dh: ogeysiis.

de: warning, alert, alarm

lx: digniin

pd: (-ta)

ps: vn-f

key: digniin

إباء، رفض

(Dugsiin-ta)

Dugsi u yeelid; meel ama wax la dugsan karo ka dhigid.

m.f.dh eeg dugsii. la-mid: dugsiis.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhaxanta, roobka, dabaysha, roobka iyo cadawga ka jirid ama ka ilaalin.

(Jirsiin-ta)

1. Wax jira ama abuuran ka dhigid.

2. Roob meel ka gelin.

m.f.dh eeg jirsii. la-mid: jirsiis.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax jira ka dhigid.

m.f.dh eeg liqsii. la-mid: laqsiin.

-ta: (magac, dhedig, keli) cunto ama wax kale dhuunta u marin. Dh: dhunjin.

-ta: (magac, dhedig, keli) xoolo habeen daajin. Neef ad muunadda yaabtoo mirsiisayoo dixda geysoo.

(Xasilin-ta)

1. Wax xasilloon ka dhigid; joojin; dejin.

2. U miyirin; qaboojin; tartiibin.

m.f.dh eeg xasili.

-ta: (magac, dhedig, keli) dejin oo aguugga ka joojin. Xasilinta xooluhu waa muhiim.

xasilin -ta: (magac, dhedig, keli) dagaallo iyo buuq hakin oo wax xasilloon ka dhigid. Dh: qaboojin, defin.

(Xididin-ta)

(dad) xidid ka dhigid; xididnimo ku dhawrid.

m.f.dh eeg xididi.

-ta: (magac, dhedig, keli) gabadh u dhisid oo xidid la noqosho.

xididin-ta: (magac, dhedig, keli) gacalnimo u qaddarin oo u ixtiraamid. Dh: xididis.

-ta: (magac, dhedig, keli) xiddigaha ka faalin oo wax ka sheegid.

(Xirniin-ka)

Wax-xiridda.

m.l la-mid: xirid.

vl. n. act of tying (up) ~ shutting (in); imprisoning

-ka: (magac, lab, keli) xidhidda lafteeda.

de: act of tying (up) ~ shutting (in); imprisoning

initial: x

lx: xirniin

pd: (-ka)

ps: vn-m

key: xirniin

f.g2 (-iyay, -isay) Neef geel ah oo irmaan xiskin gaarsiin. la-mid: xigsimi.

v. wait for the right time to milk an animal

(fal) sug inta uu neefku xigsin yeelanayo. Hasha xiskimi.

de: wait for the right time to milk an animal

initial: x

lx: xiskimi

pd: (xiskimiyey)

ps: v2a=tr

key: xiskimi

-ka: (magac, lab, keli) xugitaanka laftiisa. Xogniin xoolo kuma dhergaan.