xigsim

m.dh la-mid: xiskimid.

-da: (magac, dhedig, keli) nin ay islaantii ka dhimatay walaasheed ama tu qaraabadeeda ah u guurin oo u dhisid.

m.dh la-mid: xiskimin.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xigsimid.

m.f.dh eeg xigsii.

-ta: (magac, dhedig, keli) guur nin xaaskii ka dhintay walaasheed loogu xigsiimo oo loo dhiso. Xigsiintu waa dhaqan Soomaaliyeed.

xigsiin-ta: (magac, dhedig, keli) gabadh loo dhiso nin ay walaasheed ama gabadh u dhawi ka dhimatay. Xigsiini bilcan uma dhiganto.

(Isim-ka)

Magac (ama Isin).

m.l Magac. la-mid: isin.

m. n. name

-ka: (n) name (neeym) ~ isin. Ex: isimka Illaahay; in the name of my God

-ka: (magac, lab, keli) martabada madaxdhaqameed qabiil ama beel Soomaaliyeed. Dh: boqor, islaam, wabar, duub, malaaq, caaqil, ugaas.

a: isin

de: name

lx: isim

pd: (-ka)

ps: n2-m

syn: magac

xv: Arabic

key: isim

(Digsi-ga)

Weel cunnada lagu karsho; (ama disti).

m.l (-iyo, m.l) Weel macdan ka samaysan, af ballaaran leh oo cunnada lagu karsado; sufriyo. la-mid: disti.

m.l (-iyo, m.l) Weel macdan ka samaysan, af ballaaran leh oo cunnada lagu karsado; sufriyo.

m. n., [collective] cooking vessel, pot

-ga: (n) cooking pot (paat); cooking vessel ~ dhari, dheri

-ga: (magac, lab, keli) weel af ballaadhan oo cuntooyinka Igu karsado. Digsigiyo dabqaadkiyo kildhiga daaradkiyo weelka. Dh: gisti.

a: disti

de: cooking vessel, pot

lx: digsi

pd: (-ga Pl: digsiyaal (/sha), dusuud (da))

ps: n2a-m, n7-m, n8-m

key: digsi

-ga: (magac, lab, keli) eeg higsad.

(Xigid-da)

1. U dhowaan aan wax kale ama cid kale u dhexayn.

2. Xigto iyo sokeeye (cid u) ahaansho.

3. Meel ku sugnaan; ku jirid.

4. Xoolo la lisay, haddana (waxyar kaddib) lisid labaad ku celin.

m.f.dh eeg xig³.

-da: (magac, dhedig, keli) xaskul ka shaqayn oo masayda iyo diirka xigga kala saarid. Xijinku waa qalab xigidda xaskusha loo isticmaalo. Dh: xigis.

xigid-da: (magac, dhedig, keli) u dhowaan aan cid kali ka xigin oo u dhexayn. Dh: xigis.

xigid-da: (magac, dhedig, keli) ka dambayn oo daba socosho. Dh: xigis.

xigid -da: (magac, dhedig, keli) nasab ahaan ugu dhawaan. Dh: dhawaansho, qaraabo, xigis. Li: shishayn.

xigid-da: (magac, dhedig, keli) neef la maalay inta labada caanamaal u dhaxaysa caano ka dayasho.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xigid.

f.g/mg3 (-saday, -satay) 1. (f.g) Cid meel fadhida ag fariisasho. 2. (f.g) Cid qaraabo ka dhigasho. 3. (f.mg) Ka x.: cid dhib ka furasho.

f.g/mg3 (-saday, -satay) 1. (f.g) Cid meel fadhida ag fariisasho. 2. (f.g) Cid qaraabo ka dhigasho. 3. (f.mg) Ka x.: cid dhib ka furasho. m.f.dh, xigsasho.

v. make oneself close to

-xigsaday / xigsatay: (v) [with proposition ku] be next to; follow after; succeed (sak-siidh) Ex: Cali ku xigso; follow behind AH

(fal) hadal horay loo yidhi soo qaado oo daliil ka dhigo. Dh: xigo.

xigso: (fal) laba dhinac mid dhawayso oo xaggaaga xigsii. Dh: xijisiiso, dhawayso. Li: fogee, durki.

cf: kalaxigso

de: make oneself close to

initial: x

lx: xigso

pd: (xigsaday)

ps: v3a=tr

key: xigso

(Xirsi-ga)

Qardhaas; xijaab; makaraan.

m.l (-iyo, m.dh) 1. Warqad quraan ku qoran yahay ama wax kale oo inta idiin lagu dahaaro balaayo xijaab ahaan loo qaato. 2. Cunto, lacag, iyo wixi lamida oo balaayo xijaab ahaan loo bixiyo.

m.l (-iyo, m.dh) 1. Warqad quraan ku qoran yahay ama wax kale oo inta idiin lagu dahaaro balaayo xijaab ahaan loo qaato. 2. Cunto, lacag, iyo wixi lamida oo balaayo xijaab ahaan loo bixiyo.

name: Hersi

m. n. amulet, charm

name-m amulet; guard; charm; blessed. Cf: Xirsiyo

-ga: (n) charm (jaarm); amulet (am-yu-lat); periapt (peeri-yaapt)-, countercharm; especially worn around the hand, as a charm against evil ~ qardhaas

magac loo baxsho wiil ay dhalashadiisa xirsi ama gardhaasi xidhiidh la lahayd ama gardhaas Joo goray foosha oo ku raagtay awgeed.

-ga: (magac, lab, keli) qardhaas wadaaddadu u dhigaan qof buka oo dawo ahaan loo xidho. Dh: xijaab.

(Xiisid-da)

1. Dhudaha dunta ama xarigga isku jebin, isku dhufasho.

2. Xiiso wax u qabid.

m.f.dh eeg xiis².

-da: (magac, dhedig, keli) araggiisa u hiloobid; xiiso u qabid; u xiisitaan.

s.m. dood kulul, canaan.

m. n. prism

de: prism {Eng}

lx: birisim

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: birisim

f.g3 (-intay, -imatay) Sahay qaadasho. la-mid: jiscimo.

/pilgram/ (n) xaaji (qofka xajka taga).

n., xaaji, -gi.

(Tiigsin-ta)

1. Ul weyn oo dheer.

2. Meel cabbaar loo socdo; camcamo; tiig.

m.dh (-imo, m.l) 1. Ul weyn oo dheer. 2. la-mid: tiig¹.

f. n. large long stick

-ta: (magac, dhedig, keli) ul weyn oo dheer. Dh: qaare, ul, qawsaar.

tiigsin -ta: (magac, dhedig, keli) meel nabar loo socdo. Tiigsin ayey inoo jirtaa. Dh: camcamo.

de: large long stick

initial: t

lx: tiigsin

pd: (-ta Pl: tiigsimo (/ha))

ps: n1-f

key: tiigsin

-ha: ( magac, lab, keli) dhulka intiisa ka rogan buuralayda ee bannaanka ah. Xaysimo waa loo xays tegaa. Dh: carra dabac, cagjilayc. Dh: buuralay.

(Xigasha-da)

1. Xoolo waqtigii la lisi jirey la lisay, iyagoo aan weli xiskimin, kol labaad, caano ka maalid.

2. Wax cid kale horay u samaysay, wax u eg, samayn; ku dayasho; ka dheegasho; ka xadid.

m.f.dh eeg xigo².

vl. n. supplementary milking outside the usual times; copying, plagiarism

-xigashada: (n) the act of quoting; quotation (kuwoo-teey-shin). Ex: calaamadda xigashada; the quotation mark; [“ ”]

-da: (magac, dhedig, keli) hadal horay loo yidhi daliil ahaan u soo qaadasho. Dh: daliilsasho.

xigasho -da: (magac, dhedig, keli) xoolo labo caanamaal dhexdooda ka maalid.

de: supplementary milking outside the usual times; [fig.] copying, plagiarism

initial: x

lx: xigasho

pd: (/da)

ps: vn-f

key: xigasho

-ka: (magac, lab, keli) dib caano uga maalniin. Dh: xigitaan.

xigniin-ka: (magac, lab, keli) qaraabo ahaan ugu xigitaan.

xigniin -ka: (magac, lab, keli) xaggiisa u dhawaan.

bw: Arabic

cf: makaraan, qardhaas

de: amulet, charm

hm: 1

initial: x

lx: xirsi

pd: (-ga)

ps: n1-m, n2a-m

key: xirsi_1

bw: Arabic

de: Hersi

hm: 2

initial: x

lx: Xirsi

ps: name-m

key: Xirsi_2

name-f amulet; charm; blessed. Cf: Xirsi

f.g2 (-iyay, -isay) Neef geel ah oo irmaan xiskin gaarsiin. la-mid: xigsimi.

v. wait for the right time to milk an animal

(fal) sug inta uu neefku xigsin yeelanayo. Hasha xiskimi.

de: wait for the right time to milk an animal

initial: x

lx: xiskimi

pd: (xiskimiyey)

ps: v2a=tr

key: xiskimi

(Xigsiisan-ta)

(xeer hore) kolka naag la qabey dhimato, walaasheeda ka yar oo xagga filka ku xigta, oo beddel ahaan, ninka (walaasheed ka dhimatay) la siiyo oo loo guuriyo; (ama xiskiisan).

m.l Aroosidda nin ooridii ka dhimatay walaasheed arooso. la-mid: xiskiisan.

f. n. traditional custom of giving a dead wife's sister as a replacement bride

-ka: (magac, lab, keli) eeg xigsiin.

de: traditional custom of giving a dead wife's sister as a replacement bride

initial: x

lx: xigsiisan

pd: (-ta)

ps: n-f

key: xigsiisan

m.dh (fiisikis) Hab lagu raadiyo dhakhsaha uu hal xaddi doorsoome isla beddelo xaddiga doorsoome kale. Tusaale ahaan baabuur baa socday fogaanta x1 ilaa x2 waqtiga u dhexeeya t1 ilaa t2. Xawaare celceliska babuurku waa (x2-x1)/(t2-t1) oo loo qori karo Dx/Dt, taas oo x ay u tagantahay isbeddelka x ee waqtiga t.

m.dh (fiisikis) Hab lagu raadiyo dhakhsaha uu hal xaddi doorsoome isla beddelo xaddiga doorsoome kale. Tusaale ahaan baabuur baa socday fogaanta x1 ilaa x2 waqtiga u dhexeeya t1 ilaa t2. Xawaare celceliska babuurku waa (x2-x1)/(t2-t1) oo loo qori karo Dx/Dt, taas oo x ay u tagantahay isbeddelka x ee waqtiga t.

Differentiation

Differentiable