xigsiin

(Xigsiisan-ta)

(xeer hore) kolka naag la qabey dhimato, walaasheeda ka yar oo xagga filka ku xigta, oo beddel ahaan, ninka (walaasheed ka dhimatay) la siiyo oo loo guuriyo; (ama xiskiisan).

m.l Aroosidda nin ooridii ka dhimatay walaasheed arooso. la-mid: xiskiisan.

f. n. traditional custom of giving a dead wife's sister as a replacement bride

-ka: (magac, lab, keli) eeg xigsiin.

de: traditional custom of giving a dead wife's sister as a replacement bride

initial: x

lx: xigsiisan

pd: (-ta)

ps: n-f

key: xigsiisan

m.dh la-mid: xiskimid.

-da: (magac, dhedig, keli) nin ay islaantii ka dhimatay walaasheed ama tu qaraabadeeda ah u guurin oo u dhisid.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid timaha ka xiirid. Dh: xiirid, xiirasho.

-ga: (magac, lab, keli) laba qof mid qaraabo ahaan u soo dhawaysasho. Dh: dhawaysi.

m.f.dh eeg cisii.

Asepalum eriantherum 10

-ka: (magac, lab, keli) guurka nin xaaskii ka dhintay walaasheed loogu xigsiimo oo loo dhiso.

xigsim-ta: (magac, dhedig, keli) gabadh loo dhiso nin ay walaasheed ka dhimatay oo seedigeed ahaa. Dh: xigsiin.

(Xiniin-ta)

Labada qanjir, oo ugaxda qaabkeeda leh, oo qooraha ku jira, oo biyaha laboodka sameeya, middood; raayaha middood.

xiniin¹: m.l Nin ama neef lab ah oo hal xiniin leh.

xiniin²: m.dh (-nyo, m.l) Labada qanjir, oo ugaxda qaabkeeda leh, oo qooraha ku jira, oo biyaha laboodka sameeya, middood; raayaha middood.

xiniin³: m.dh (-nyo, m.l) (cilmiga naflayda) Labada kuuskuus ee xubin nimeedka ah oo sameeya shahwada, soona saara hormoonka ragga (androojin) oo ku xiran hormoonno kale (goonadotrofiinis) oo laga soo daayo qanjir dhiiqa bitwitariga.

xiniin¹: m.l Nin ama neef lab ah oo hal xiniin leh.

xiniin²: m.dh (-nyo, m.l) Labada qanjir, oo ugaxda qaabkeeda leh, oo qooraha ku jira, oo biyaha laboodka sameeya, middood; raayaha middood.

xiniin³: m.dh (-nyo, m.l) (cilmiga naflayda) Labada kuus-kuus ee xubin nimeedka ah oo sameeya shahwada, soona saara hormoonka ragga (androojin) oo ku xiran hormoonno kale (goonadotrofiinis) oo laga soo daayo qanjir dhiiqa bitwitariga.

f. n. testicle; testicles

xiniin m. n. man ~ animal with one testicle

-ta: (n) [pl. xiniinyo] testicle (tas-tikal)-, scrotum (iskaroo-tam) ~ xaniin

-ka: (magac, lab, keli) lab xiniin qudha leh. Dh: ciniin, circir.

xiniin-ta: (magac, dhedig, keli) laba qanjidh oo buurbuuran oo harag jilicsan ku dahaadhan midkood oo sameeya shahwadda laboodka kana mid ah cawrada ragga haddii labadaa xininyood labka laga saaro bohon ayuu noqdaa oo ma dhalo. Awr xiniin laga saaray bohon buu noqdaa. Dh: dhikil Wa: xiniinyo, dhikilo.

خُصْيَة، بَيْضَةً

(Xiskin-ta)

1. Muddo neef la lisay, kol labaad candhadiisa caano ugu soo dhacaan oo godol laga helo.

2. Maalinta gelinkeeda hore; barqo.

xiskin¹: m.dh 1. Subaxnimada qaybyteeda hore; barqo. 2. (-imo, m.l) Neef geel ah oo la maalay inta candhadiisa caano uga soo dhacayaan. la-mid: xigsin¹.

xiskin²: f.mg1 (-imay, -intay; -imi) Hal irmaan oo la maalay waqtigii ay mar kale godlan kari lahayd gaarid. la-mid: xigsin².

m.dh 1. Subaxnimada qaybyteeda hore; barqo. 2. (-imo, m.l) Neef geel ah oo la maalay inta candhadiisa caano uga soo dhacayaan. la-mid: xigsin.

f. n. time necessary for an animal to be ready for milking again

xiskin v. be ready to be milked again

(fal) neef labada caanamaal dhexdooda ka soo lis: hal soo xiq. Geela noo xiskin. Dh: xig.

xiskin-ta: (magac, dhedig, keli) caanaha neefka laga liso inta labada caanamaal u dhaxaysa.

xiskin -ta: (magac, dhedig, keli) maalinta gelinkeeda hore. Dh: barqo.

m.f.dh eeg boogsii. la-mid: bogsiis.

vl. n. healing, curing

-ta: (magac, dhedig, keli) cid bugta daawayn. Dawooyinku way kala bogsiin og yihiin.

cf: bukaan

de: healing, curing

lx: bogsiin

pd: (-ta)

ps: vn-f

key: bogsiin

(Digniin-ta)

War ama si kale oo la isugu sheego ama la isugu baaqo cabsi ama wax kale oo soo socda ama laysla maaggan yahay, si laysaga ilaaliyo oo looga dhawrsado.

digniin¹: m.dh la-mid: digid.

digniin²: m.dh 1. War cid dareensiinayo dhibaato ku soo foolle si uu uga gaashaanto. 2. Hadal, qoraal iyo wixi lamida oo cid gef sameysay la siiyo si aanu mar labaad ugu noqon.

m.dh 1. War cid dareensiinayo dhibaato ku soo foolle si uu uga gaashaanto. 2. Hadal, qoraal iyo wixi lamida oo cid gef sameysay la siiyo si aanu mar labaad ugu noqon.

caution, warning

vl. n. warning, alert, alarm

-ta: (n) warning (wooning); caution (kooshan) ~ taxadar

Ammonizione

Warning

Avviso; ammonizione

Notice; warning

-ta: (magac, dhedig, keli) wargelin ama sii sheegid wax dhici doona iyadoo halis soo socota, cid lagu baraarujinayo. Dh: ogeysiis.

de: warning, alert, alarm

lx: digniin

pd: (-ta)

ps: vn-f

key: digniin

إباء، رفض

(Dugsiin-ta)

Dugsi u yeelid; meel ama wax la dugsan karo ka dhigid.

m.f.dh eeg dugsii. la-mid: dugsiis.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhaxanta, roobka, dabaysha, roobka iyo cadawga ka jirid ama ka ilaalin.

(Jirsiin-ta)

1. Wax jira ama abuuran ka dhigid.

2. Roob meel ka gelin.

m.f.dh eeg jirsii. la-mid: jirsiis.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax jira ka dhigid.

m.f.dh eeg liqsii. la-mid: laqsiin.

-ta: (magac, dhedig, keli) cunto ama wax kale dhuunta u marin. Dh: dhunjin.

-ta: (magac, dhedig, keli) xoolo habeen daajin. Neef ad muunadda yaabtoo mirsiisayoo dixda geysoo.

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: xiskimi.

(Xirniin-ka)

Wax-xiridda.

m.l la-mid: xirid.

vl. n. act of tying (up) ~ shutting (in); imprisoning

-ka: (magac, lab, keli) xidhidda lafteeda.

de: act of tying (up) ~ shutting (in); imprisoning

initial: x

lx: xirniin

pd: (-ka)

ps: vn-m

key: xirniin

-ka: (magac, lab, keli) xugitaanka laftiisa. Xogniin xoolo kuma dhergaan.

m.dh 1. la-mid: dhiigsiis. eeg dhiigsii. 2. Dhiig ku shubid.

vl. n., [compound] blood donation

-ta: (n) blood donation ~ dhiig bixin

-ta: (magac, dhedig, keli) meel jidha ah, dhiig ka yaacin. Dh: dhiijin.

dhiigsiin -ta: (magac, dhedig, keli) cid dhiig u shubid oo siin.

a: dhiigsiis (ka) [vn2a-m]

de: blood donation

lx: dhiigsiin

pd: (-ta)

ps: vn1-f-cmp

key: dhiigsiin

m.f.dh eeg mirigsii.

m.dh (fiisikis) Hab lagu raadiyo dhakhsaha uu hal xaddi doorsoome isla beddelo xaddiga doorsoome kale. Tusaale ahaan baabuur baa socday fogaanta x1 ilaa x2 waqtiga u dhexeeya t1 ilaa t2. Xawaare celceliska babuurku waa (x2-x1)/(t2-t1) oo loo qori karo Dx/Dt, taas oo x ay u tagantahay isbeddelka x ee waqtiga t.

m.dh (fiisikis) Hab lagu raadiyo dhakhsaha uu hal xaddi doorsoome isla beddelo xaddiga doorsoome kale. Tusaale ahaan baabuur baa socday fogaanta x1 ilaa x2 waqtiga u dhexeeya t1 ilaa t2. Xawaare celceliska babuurku waa (x2-x1)/(t2-t1) oo loo qori karo Dx/Dt, taas oo x ay u tagantahay isbeddelka x ee waqtiga t.

Differentiation

-ta: (magac, lab, keli) qof, lebbis iyo wax la mid ah, oo uu farxadda iidda kaga qayb qaato, siin. Dh: iidsiin.

m.f.dh eeg dhagsii.

-ta: (magac, dhedig, keli) si fudud oo degdeg ah cid wax ugu dhifasho.

dhagsiin -ta: (magac, dhedig, keli) dhammayn oo si qurux badan dhag uga siin.

(Dhigniin-ka)

Qorniin: dhigis.

m.l la-mid: dhigid.

vl. n. act of writing; putting something down

-ka: (n) the act of writing (raayting) ~ dhigmo, qoraal. Ex: dhigidda far Soomaaliga; the writing of the Somali language. 2. the act or procfess of putting or placing

-ka: (magac, lab, keli) eeg dhigid.

de: act of writing; putting s.t. down

lx: dhigniin

pd: (-ka)

ps: vn2-m

key: dhigniin

m.f.dh eeg dįidsii.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax diidaya ka dhigid.

diidsiin -ta: (magac, dhedig, keli) wareerin oo dawakhsiin. Dh: daandaamin.

-ka: (magac, lab, keli) fiigitaanka laftiisa.

m.f.dh eeg fiiqsii.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof kale, habka fiiqsiga, dareere u cabsiin.

-ka: (magac, lab, keli) eeg hiigid.

(Jiirsiin-ta)

Xoog ku dhexmarsiin; jibaaxsiin; marsiin; qaadsiin.

m.f.dh eeg jiirsii.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof ama wax, wax kale, dul marin.

m.dh la-mid: xaarin.

(Xiddigin-ta)

Xiddigaha wax ka sheegid, ka faalin.

m.f.dh eeg xiddigi. la-mid: xiddigis.

-ta: (magac, dhedig, keli) ka faalinta iyo wax ka sheegidda xidigaha. Xiddiginta faaliye walba ma yagaan ee rag baa u gaar ah.

-ka: (magac, lab, keli) eeg xidhitaan.

m.dh (-nyo, m.dh) Meel digdigo ah oo aan geedo lahayn.