Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

xigo¹: m.dh Geestaan.

2

xigo²: f.mg3 (-gtay, -gatay) 1. Neef dhowaan la maalay mar kale maalid. 2. Hadal, maanso iyo wixi lamida oo horay loo sheegay tixraacid.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-gtay, -gatay) 1. Neef dhowaan la maalay mar kale maalid. 2. Hadal, maanso iyo wixi lamida oo horay loo sheegay tixraacid. m.f.dh, xigasho.

waa la naqliyay ✓

v. obtain ~ get for oneself

waa la naqliyay ✓

-xigtay / xigatay: (v) quote (kuwowt); copy (kaapi). Ex: waxaa laga soo xigtay gabaygii Ismaaciil Mire; It was quotedfrom the poetry (pooyetari) ofIsmail Mire

waa la naqliyay ✓

1

(fal) neef irmaan caanamaalkii la lisay dabadeed caana ka dayo. Dh: xig.

2

xigo: (fal) odhaah ama qoraal lagaaga horreeyey soo qaado oo daliil ka dhigo. Murti horay loo yidhi soo xigo. Dh: dheego, tixraac.

waa la naqliyay ✓

1

de: obtain ~ get for oneself

2

initial: x

3

lx: xigo

4

pd: (xigtay / xigatay)

5

ps: v3b=tr

6

key: xigo

waa la naqliyay ✓

f.g/mg3 (-saday, -satay) 1. (f.g) Cid meel fadhida ag fariisasho. 2. (f.g) Cid qaraabo ka dhigasho. 3. (f.mg) Ka x.: cid dhib ka furasho.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg3 (-saday, -satay) 1. (f.g) Cid meel fadhida ag fariisasho. 2. (f.g) Cid qaraabo ka dhigasho. 3. (f.mg) Ka x.: cid dhib ka furasho. m.f.dh, xigsasho.

waa la naqliyay ✓

v. make oneself close to

waa la naqliyay ✓

-xigsaday / xigsatay: (v) [with proposition ku] be next to; follow after; succeed (sak-siidh) Ex: Cali ku xigso; follow behind AH

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hadal horay loo yidhi soo qaado oo daliil ka dhigo. Dh: xigo.

2

xigso: (fal) laba dhinac mid dhawayso oo xaggaaga xigsii. Dh: xijisiiso, dhawayso. Li: fogee, durki.

waa la naqliyay ✓

1

cf: kalaxigso

2

de: make oneself close to

3

initial: x

4

lx: xigso

5

pd: (xigsaday)

6

ps: v3a=tr

7

key: xigso

waa la naqliyay ✓

1

(Xigta-da)

2

Inta xagga dhalashada isu dhow; sokeeye; xigaalo; qaraabo; ehel; cashiiro.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: xigaal.

waa la naqliyay ✓

m.dh eeg xigaal.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] close relations

waa la naqliyay ✓

-xigtada: (n) family connection; relative (rela-tiv)', kin (kin); kinship (kin-shiip) ~ xigaalo, ehelo, qaraabo, rixin

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dad tol isku ah oo dhalasho ahaan isku dhaw. Dh: qaraabo, xigaal, dhawaale. Li: shisheeye. Wa: xigtooyin.

waa la naqliyay ✓

1

bw: xigaal, xigaalo

2

cf: casabo, cashiiro, qaraabo, sokeeye, rixin

3

de: close relations

4

initial: x

5

lx: xigto

6

pd: (/da)

7

ps: n-f-col

8

key: xigto

waa la naqliyay ✓

قریب

waa la naqliyay ✓

1

(Jeedid-da)

2

1. Meel u socosho; anbabbaxsanaan.

3

2. (u jeedid) wax indhaha ku hayn; arkid; fiirin.

4

3. (sii jeedid) dib u jeeda; qofka hadla haya dhabarka u duwa haya.

5

4. (soo jeedid) a) Xagga laga xigo ama laga hadla hayo u jeeda. b) seexasho la'aan.

waa la naqliyay ✓

1

(Siijeedid-da)

2

1. Docda laga xigo maahee docda kale u jeedid; dadka dhabarka u duwid.

3

2. Sii socosho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xigo².

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil meel boodh ah ama siigo leh ku dhashay ama midabkiisu boodh xigo.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) meel weyn oo biyo qabatin ah oo aan gudhin berrina uu hareeraha ka xigo.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax soo iibsasho. Biicsasho cidna lagama xigo.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) nooc xaskusha ka mid ah oo laga xigo maasay cad oo xadhkaha laga sameeyo oo aad u adag.

2

dhegweyn -ta: (magacwadareed) dadka aan baraarugsanayn oo waxa jira mar dambe uun ku baraaruga.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) meel cidhiidhi ah oo labada dhanba uu gidaar ka xigo. Dhubdhubta soo mar oo kaalay. Dh: dhudhub.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) miiqa xaasawda ah ee xigga, dhegweynta iyo wixii la mid ah laga soo xigo. Dh: miiq.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) suuq caan ah oo dadku iskugu yimaaddaan oo magaalo kasta u ah badhtanka, inteeda ugu gacansi badan ama dhismo ahaan ugu qurxoon oo dhinacyada oo dhan laga xigo. Fooxdoon haddaad tahay tukaan furan ma weydeene, maxaa farasmaagalaha ku dhigay fiidka laga hoyday. Dh: suuq.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) boob iyo degdegsi. Hadal nin kaa leeyahay iyo hawl nin kaa xigo midna lama hororsado. Dh: boob.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dhaqaaq uu kolba joogsi ku xigo.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, kei) xigga marka laga shaqeeyo ama la xigo inta miiqyada la nadiifiyay ah ee xadhkaha laga sooho. Maasay aan wadhaf ka sameeyo ii keen. Dh: masay

waa la naqliyay ✓

1

(fal) is le'ekeysii; isku mid ka dhig. Masay dhererka labada toob. Dh: sin, masee.

2

masay -da: (magac, dhedig, keli) xigga marka laga shaqeeyo ama la xigo inta miiqyada la nadiifiyay ah ee xadhkaha laga sooho. Maasay aan wadhaf ka sameeyo ii keen. Dh: maasay.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) docda laga xigo maahee docda kale u jeedid; dadka dhabarka u du'wid.

2

siijeedid -da: (magac, dhedig, keli) sii socosho; siijeedis.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) meel cidhiidhyoon ama halis ah; meel la maro oo aad u cidhiidhi ah oo labo dhinac xas ama gidaar ka xigo. Ha gelin sursuur oodan. Dh: dhudhub, luuq.

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) socodka is daba galka ah ee qofba qof ku xigo.

2

toore-ha: (magac, lab, keli) waddo yar oo dhuuban oo is daba joog loo maro. Dh: dhabbe, dhabbo.

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) geed aan caleen iyo cows midna lahayn oo u baxa raxanraxan; geed leh dhego iyo dhubuq dheer oo dusha ubax ku sameeya kolka dhegihiisa la xigo waxa ka soo baxa miiqyo cadcad oo xadhko adadag laga sooho. Dh: xig, dhegweyn.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) xigidda xigga la xigo ee cadka aan loo baahnayn iyo xaasawda cad ee xadhiga laga samaynayo la kala saaro. Dh: xigid.

2

xigitaan-ka: (magac, lab, keli) neef irmaan intaan caanamaalkii kali gaadhin xig ka maalitaan oo dib u lisitaan. Hasha xigitaanka badan ka daaya. Dh: dibulis, xigid.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Xig-ga) Xaskul.

2

2. (Xig-ta) (biyo, kd.) wax aan badnayn; in yar; xoogaa; kistoo.

waa la naqliyay ✓

1

xig¹: m.l Xaskul.

2

xig²: m.dh 1. In yar oo hoore ah. 2. Neef dhawaan la maalay caano yar oo candhadiisa ku soo dhaca.

3

xig³: f.g1 (-gay, -gtay) 1. Wax, wax kale u dhowaansho. 2. Xiriir qaraabanimo yeelasho.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-gay, -gtay) 1. Wax, wax kale u dhowaansho. 2. Xiriir qaraabanimo yeelasho. m.f.dh, xigid.

waa la naqliyay ✓

Sisal

waa la naqliyay ✓

1

v. milk for a second time; repeat; copy

2

xig m. n. aloe plant species, used for making rope

3

xig [feminine] n. little bit ~ small amount (of liquid)

waa la naqliyay ✓

1

(Hig) S Sansevieria ehrenbergii Bak. Agavaceae.

2

S Sansevieria forskaliana (Schult.) Pepper & Wood. Agavaceae.

3

N Sansevieria phillipsiae N.E.Br. Agavaceae.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ugu xig oo yaan waxba kaa xigin. Xagga hooyadaa u xid. Dh: jir, dhawow.

2

xig: (fal) xoolo kol la lisay haddana mar kale lis. Hasha nooga soo xig.

3

xig: (fal) xaskul diirka ka siib oo xasawdiisa soo saar. Xijinka qaado oo dhegweynta xig.

4

xig: (fal) laba dhinac oo is haya dhan la jir oo u eexo. Waligaa xaga xaqu jiro xig.

5

xig -ga: (magac, lab, keli) geed aan caleen iyo cows midna lahayn oo u baxa raxanraxan; geed leh dhego iyo dhubuq dheer oo dusha ubax ku sameeya kolka dhegihiisa la xigo waxa ka soo baxa miiqyo cadcad oo xadhko adadag laga sooho. Kigga waa la beeraa. Dh: xaskul, dhegweyn.

6

xig-ta: (magac, dhedig, keli) caano yar oo neef laga listo inta labada caanamaal u dhaxaysa. Xigtii hasha goray ayaan ku qureecday. Li: xoor.

7

xig -ta: (magac, dhedig, keli) dareere yar oon badnayn. Xig yar oo biyo ah i waraabi. Dh: xoogaa, kistoo.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-gtay, -gatay) la-mid: cifo.

waa la naqliyay ✓

v. acquire a replacement for something lost ~ destroyed

waa la naqliyay ✓

(fal) erey duco ah oo la macne ah, 'cawilcelin Rabbi ha ku siiyo'. Dh: barwaaqow.

waa la naqliyay ✓

1

a: cifo

2

de: acquire a replacement for s.t. lost ~ destroyed

3

lx: cigo

4

pd: (cigtay)

5

ps: v3b=

6

key: cigo

waa la naqliyay ✓

1

(Diga-da)

2

Xoolaha iyo bahallada, kd., xaarkooda iyo saaladooda.

waa la naqliyay ✓

1

digo¹: m.dh 1. Saalo. 2. Saalo burburtay oo badan.

2

digo²: f.g/mg3 (-gtay, -gatay) 1. (f.g) Aroos cid ugu wacasho. 2. (f.mg) Ku d.: col jabay, qof laga adkaaday iyo wixi lamida hadal lafajebis ah ku dhihid.

waa la naqliyay ✓

1

digo¹: m.dh 1. Saalo. 2. Saalo burburtay oo badan.

2

digo²: f.g/mg3 (-gtay, -gatay) 1. (f.g) Aroos cid ugu wacasho. 2. (f.mg) Ku d.: col jabay, qof laga adkaaday iyo wixi lamida hadal lafajebis ah ku dhihid. m.f.dh, digasho.

waa la naqliyay ✓

1

v. announ (a wedding ceremony)

2

digo [feminine] n., [collective] dung

waa la naqliyay ✓

-da: (n) dung (doong); manure (ma-nuur); muck (mak) ~ saalo

waa la naqliyay ✓

1

(fal) (ku ~) ku farax dhibaato cid ku dhacday. Dh: wiirso.

2

digo -da: (magac, dhedig, keli) saalada xooluhu dhigaan.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) ganaax aawadii, labada gacmood iyo labada lugood oo xagga dambe la iskugu keeno oo la isku xidho. Figo ayaa tuuggii loo xidhay. Dh: fiigo, miig.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) meel cidhiidhi ah. ligo ayuu naftiisii iyo taydiiba geliyey. Dh: cidhiidhi.

waa la naqliyay ✓

1

(Jiga-da)

2

Meel la mari jirey ama wax la fali jirey, oo laga joogsado, la diido, laga maagto.

waa la naqliyay ✓

1

jigo¹: m.dh Madaxa dadka iyo xayawaanka dhankiisa dambe, meesha ay iska galaan luqunta xaggeeda sare iyo madaxu; jeego.

2

jigo²: f.mg3 (-gtay, -gatay) Wiil yar xibintiisa taranka girgikeeda harag kadillaacsasho.

waa la naqliyay ✓

m.dh Madaxa dadka iyo xayawaanka dhankiisa dambe, meesha ay iska galaan luqunta xaggeeda sare iyo madaxu; jeego.

waa la naqliyay ✓

f. n. hesitation

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) meel hore loo mari jiray ama wax hore loo samayn jiray oo laga maago. Dh: maagis. Wa: jigooyin.

2

jigo -da: (magac, dhedig, keli) xanuun qaalmaha ugubka ah ku dhaca oo kolka ay rinto candho weyn oo xilligeedii gaadhin ka soo saara oo haddii laga gubi waayo candhada waxyeello gaadhsiiya.

waa la naqliyay ✓

1

de: hesitation

2

lx: jigo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: jigo

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xero xoolo loo dhiso oo loo adkeeyo. Dh: qalwo

waa la naqliyay ✓

m.dh Isu imaanshaha ciidan ay si nidaam ah meel isugu imaadaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh Isu imaanshaha ciidan ay si nidaam ah meel isugu imaadaan.

waa la naqliyay ✓

rigada: (n) assemblage of soldiers or troops; line-up

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) isu imaanshaha ciidan ay si nidaam ah meel isugu imaadaan.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (sigtay, sigatay) Halis u dhawaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-gtay, -gatay) Halis u dhawaansho. m.f.dh, sigasho.

waa la naqliyay ✓

v. have a narrow escape

waa la naqliyay ✓

(fal) wax halis ah ama waxyaabo kale, wax yar u mar, in yar u jirso; u dhowow.

waa la naqliyay ✓

1

de: have a narrow escape

2

initial: s

3

lx: sigo

4

nt: sigad (ka) [vn-m], sigasho (/da) [vn-f]

5

pd: (sigtay)

6

ps: v3b=intr

7

key: sigo

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-gtay, -gatay) 1. Ilkaha ama ciddiyaha wax nabar yar ku gaarsiin. 2. Wax yar oo meel ku dheggan ilkaha ama ciddiyaha kaga fuqsasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-gtay, -gatay) 1. Ilkaha ama ciddiyaha wax nabar yar ku gaarsiin. 2. Wax yar oo meel ku dheggan ilkaha ama ciddiyaha kaga fuqsasho. m.f.dh, xagasho.

waa la naqliyay ✓

v. scratch, abrade; scrape with the front teeth

waa la naqliyay ✓

-xagtay / xagatay: (v) scratch (iska-raaj) or mark on a surface

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ilkaha hore afkooda ama ciddiyaha faraha xoog wax aad ugu xoq oo ku sarsar. Distida fujiska ka xago.

2

xago: (fal) ciddiyaha wax ku xarruufo. Wejiga ka xago ha ku daayee. Dh: xangaruufo.

3

xago: (fal) ciddiyaha ku xarruufo. Wejiga ka xago oo dhiig ka yaaci.

4

xago -da: (magac, dhedig, keli) ciyaar is leged ama is xambaarayn ah oo qof dhan keliya lagula legdamo. Dh: gelin, xagayn.

waa la naqliyay ✓

1

de: scratch, abrade; scrape with the front teeth

2

initial: x

3

lx: xago

4

nt: xagasho (/da) [vn-f]

5

pd: (xagtay)

6

ps: v3b=tr

7

key: xago

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-ftay, -fatay) Si xad-dhaaf ah cunto uga dhergid.

waa la naqliyay ✓

(fal) ku daal oo rafaad iyo hiinraag ku mudo. Casharkaaga ku dul xifo. Dh: cifo, neeftuuran.

waa la naqliyay ✓

1

(Xila-ha)

2

Haweenka la qabo; afo; oori; maranti; naag.

waa la naqliyay ✓

1

xilo¹: m.l.u Haweenka la qabo; oori; afo; maranti; naag.

2

xilo²: f.mg3 (-ishay, -ilatay) U x.: wax dan moodid; wax u iilasho, wax u eexasho.

waa la naqliyay ✓

1

xilo¹: m.l.u Haweenka la qabo; oori; afo; maranti; naag.

2

xilo²: f.mg3 (-ishay, -ilatay) U x.: wax dan moodid; wax u iilasho, wax u eexasho. m.f.dh, xilasho.

waa la naqliyay ✓

m. n. wife; institution of marriage, one's household {poetic}

waa la naqliyay ✓

-xilaha: (n) marriage partner, wife (waayf). Ex: xilo iyo xoolo...; one's wife and property

waa la naqliyay ✓

1

(fal) u iilo oo si naxariisi ku jirto ugu damqo. Inta aan itaal lahayn u xilo. Dh: eexo, Hilo.

2

xilo-ha: (magac, lab, keli) haweenay la qabo. Xilo horteed xoolo dhago. Dh: affo, oori, marati, marwo.

waa la naqliyay ✓

1

cf: afo, haween, maranti, naag; xaas

2

de: wife; institution of marriage, one's household {poetic}

3

initial: x

4

lx: xilo

5

pd: (/ha)

6

ps: n6-m

7

key: xilo

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-rtay, -ratay) 1. Wax xarig iyo wixi lamida ku qabsasho. 2. Cid xabbisasho. 3. Albaab, dariishad iyo wixi lamida qataarasho. 4. Haweeney mehersasho. 5. Dhar lebbisasho. 6. Salaad ama soon gelid. 7. Ku x.: qof kale imaam ka dhigasho. 8. Ku x.: markab, doon iyo wixi lamida marso tegid.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-rtay, -ratay) 1. Wax xarig iyo wixi lamida ku qabsasho. 2. Cid xabbisasho. 3. Albaab, dariishad iyo wixi lamida qataarasho. 4. Haweeney mehersasho. 5. Dhar lebbisasho. 6. Salaad ama soon gelid. 7. Ku x.: qof kale imaam ka dhigasho. 8. Ku x.: markab, doon iyo wixi lamida marso tegid. m.f.dh, xirasho.

waa la naqliyay ✓

v. shut ~ close (for oneself); dress (up), put on (clothes)

waa la naqliyay ✓

-xirtay / xiratay: (v) 1. wear (weer); dress (darees); clothe oneself; attire (a-taayer) ~ xidho. Ex: waxay xiratay canbuur khafiif ah; she wore a light blouse. 2. tie (taqy); lace up, lash up. Ex: kabaha xiro; tie your shoes

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg xidho.

waa la naqliyay ✓

1

de: shut ~ close (for oneself); dress (up), put on (clothes)

2

initial: x

3

lx: xiro

4

pd: (xirtay / xiratay)

5

ps: v3b=tr

6

xe: Fasten your seat belts

7

xv: xidho

8

key: xiro

waa la naqliyay ✓

/bijat/ (n) qofka mar kasta isla saxan oo fikrado khalad ah aaminsan.

waa la naqliyay ✓

/bigat/ (n) qof usy ley isly toosyng dadky kelyby qalad ing araghaw.

waa la naqliyay ✓

biigada: (n) [biigooyin-ka] pleat (piliit)

waa la naqliyay ✓

Pingo

waa la naqliyay ✓

/bingo/ (n) ciyaarta biingaha (khamaarka nooc ka mid ah).

waa la naqliyay ✓