xigeen — Macnaha & Turjumaada

m. n. (adj.): next ~ adjacent item; near, following; related

waa la naqliyay ✓

see [eeg] ku xigeen

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) ka ku xiga; ku xigeen: ka labaad. Wa: xigeenno

waa la naqliyay ✓

1

de: next ~ adjacent item; [atr.] near, following; related

2

initial: x

3

lx: xigeen

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: xigeen

waa la naqliyay ✓

1

(Abtiris-ka)

2

Aqoonta ku saabsan awooweyaashii hore magacyadooda iyo siday isugu xigeen; abtirsiino; abtirsiinyo; abnaq.

waa la naqliyay ✓

m.dh Aqoonta ku saabsan awoowayaashii hore magacyadooda iyo siday isu xigeen; abnaq. la-mid: abtiris, abtirsi, abtirsiimo, abtirsiino.

waa la naqliyay ✓

m.dh Uskag caddaan xigeen ah oo weel, dhar iyo wixi lamida yeeshaan marka ay muddo meel ku huursanaadaan.

waa la naqliyay ✓

m.l Midab buluug ah oo caddaan xigeen ah.

waa la naqliyay ✓

m.l Midab caddaan xigeen ah oo dhalaal ku jiro.

waa la naqliyay ✓

1

calas¹: m.l.kh 1. C. ah: biyo saafi ah. 2. C. ah: maraq dufankiisu yaryahay. 3. C. ah: midab casaan xigeen ah; maarniin.

2

calas²: m.dh 1. Biyo ama fuud aan miir ahayn calow galay, qasan. 2. Midabyo isku laban (xoolaha).

waa la naqliyay ✓

m.l Midab caddaan xigeen ah.

waa la naqliyay ✓

1

cas¹: m.l 1. Kaaha midabka huruudda u eg oo arooryada hore ka muuqda dhanka bari, inta ayan qorraxdu soo bixin. 2. Meel bannaan oo ciid jilicsan leh oo la dego. 3. Midab guduud xigeen ah. 4. Sayn yaroo meel ka hoora. 5. Meel bannaan.

2

cas²: f.mg4 (-saa, -sayd; cascas) Wax midabkiisu guduud furanyahay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

m.dh Nooc timirta ka mid ah, lafa yaryar oo guduud xigeen ah. la-mid: caseelli.

waa la naqliyay ✓

m.dh Midab casaan xigeen ah.

waa la naqliyay ✓

1

cawl¹: m.l 1. Midab casaan xigeen ah. 2. Cawsha keeda lab.

2

cawl²: m.dh 1. Ugaarta waaweyn jaad ka mid ah, leh midab casaan xigeen ah, geesa dhaadheer iyo daba gaaban oo bogga ka cad; cawlo. 2. Cawl dhaddig ah.

waa la naqliyay ✓

m.l.u Nafley yar, dhir, xagatada ka mid ah oo leh midab guduud xigeen ah; seyn dheer oo dhogor badan leh oo sida badan labada lugood ee dambe isku taaga; tukulush; uunrays.

waa la naqliyay ✓

1

darmad¹: m.l 1. Midab guduud oo madow xigeen ah oo xooluhu yeeshaan. 2. la-mid: darmasho.

2

darmad²: m.dh (-do, m.l) Koor boodaanta ka yar, aleelkana ka weyn.

waa la naqliyay ✓

m.l Dhegdheg madow-xigeen ah oo dhegta gudaheeda sare qanjirradu ku dhaliyaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh (botani) Timir laf yar oo aad u macaan oo leh midab guduud madow xigeen ah.

waa la naqliyay ✓

1

gaaf¹: m.l (-faf, m.l) 1. Xaflad loo sameeyo labada is aroosay maalinta ay toddoba baxayaan. 2. Dhisme ku meelgaar ah. 3. Kaltan. 4. Dad shir u fadhiya looga arrinsanayo xaajo waxku'ool ah. 5. Hareer. 6. Dibad. 7. Meesha gorayada ku dhasho. 8. Midab geelu yeesho oo madow xigeen ah.

2

gaaf²: f.mg1 (-fay, -ftay) Wax ka dheeraan iyada oo muujinaya diidmo iyo nicitaan (nafley).

waa la naqliyay ✓

m.dh (cilmiga naflayda) Naasley yar oo gafuur dhuuban, dabo dheer oo duf badan iyo midab casaan xigeen ah leh oo ku nool meelaha jiqda ah; saangur.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dad, m.l) 1. Halaq midab guduud-xigeen iyo sun halis ah leh oo madaxa ka madow. 2. Nin ku caanbaxay ciyaar gaar ah.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Ugaar weyn oo leh geeso dhaadheer oo marooqsan iyo diillimo dhinacyada kaga yaal. 2. G.ah: midab madow-xigeen ah oo geelu yeesho.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dayaal, m.l/dh) Cayayaan yaryar, caddaan xigeen ah, baalal jilicsan leh oo meseggeda ku dhasha.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: kuxige.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: kuxige.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qof masuul ah, qofka ku xiga oo kolkuu maqan yahay si sharci ah u sii haya jagadiisa.

waa la naqliyay ✓

question word, vl. pron. where ... I?

waa la naqliyay ✓

1

de: where ... I?

2

initial: x

3

lx: xaggeen

4

ps: qw + vpro

5

xe: Where can I find this medicine?

6

xv: xaggaan = xag + -kee + baan

7

key: xaggeen

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-geeyay, -geysay) Shaah karin.

waa la naqliyay ✓

(fal) shaah kari; bislee oo sonkor iyo rinji ku dar. Bigee shaaha xaraaraan qabnaaye.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-geeyay, -geysay) Cid iyadoo caloosha dhulka loo dhigayo garbadduub u xirid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-geeyay, -geysay) Cid iyadoo caloosha dhulka loo dhigayo garbadduub u xirid. m.f.dh, figayn.

waa la naqliyay ✓

(fal) ganaax aawadii, qof afarta addin xagga dhabarka iskaga xidh oo bogga u jiifi. Dh: miigay, figay.

waa la naqliyay ✓

1

(Ien) May, S Commiphora ellenbeckii Engl. Burseraceae.

2

C,S Commiphora bruceae Chiov. Burseraceae.

3

C Commiphora cyclophylla Chiov. Burseraceae.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-geeyay, -gaysay) Ciidan si habaysan meel ugu safid.

waa la naqliyay ✓

v. line up, place in line

waa la naqliyay ✓

-yey/rigeysay: (v) assemble troops for marching or training; drill (diriil); parade (pareeydh)

waa la naqliyay ✓

1

de: line up, place in line (e.g., soldiers)

2

lx: rigee

3

pd: (rigeeyey)

4

ps: v2b=tr

5

key: rigee

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qof xagayn la ciyaar.

2

xagee: (fal) adiga oo keli ah neef caano ka maal oo dhan qudha ka lis.

3

xagee: (fal) dhan keliya kula qabo oo kula legdan. Wiilku legdinta ha bartee uga xagee.

waa la naqliyay ✓

1

v. shame, make someone ashamed; make responsible for

2

xilee v. marry (a woman), take on (a wife)

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg figee. la-mid: figeys.

waa la naqliyay ✓

/pijan/ pigeons;(n) qoolleey (shimbiro hilibkooda la cuno sida ceel-joogta, curcurriga, adariga iwm).

waa la naqliyay ✓

pigeon, n.m. - qoolayda (shimbir).

waa la naqliyay ✓

n., xamaam, -ki.

waa la naqliyay ✓

conj., vl. pron. how I / we ...; so I / we ...

waa la naqliyay ✓

(question word) how I or how we..... Ex: sideen ugu sheegaa? how should I tell him or her?

waa la naqliyay ✓

1

de: how I / we ...; so I / we ...

2

initial: s

3

lx: sideen

4

ps: conj + vpro

5

xe: How are we going to get out?

6

xv: Sideen u soo baxaynaa?

7

key: sideen

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) hab xoolaha dhan uun lagaga maalo.

waa la naqliyay ✓

1

xigsin¹: m.dh la-mid: xiskin¹.

2

xigsin²: f.mg1 (-imay, -intay; -imi) la-mid: xiskin².

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig keli) xilli barqagaab ah oo geela la maalo. Xigsintu ma gaadhine suga.

2

xigsin-ta: (magac, dhedig, keli) caanaha xigta ah ee neefka laga liso inta labada caanamaal u dhaxaysa. Dh: xig.

waa la naqliyay ✓

name: Husseen

waa la naqliyay ✓

name-m good, handsome

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: Husseen

3

initial: x

4

lx: Xuseen

5

ps: name-m

6

key: Xuseen

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) inta dabka ugu xigta ee u dhaw. Aloolku waa haylaan dabxigeen ah.

waa la naqliyay ✓

n. phr., [expression] next to; deputy, assistant, vice-

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) deputy (dipyuti)

waa la naqliyay ✓

1

Vice

2

Deputy

waa la naqliyay ✓

1

de: next to; [ext.] deputy, assistant, vice-

2

lx: ku xigeen

3

pd: (-ka)

4

ps: np-expr

5

key: ku_xigeen

waa la naqliyay ✓

/eytiin/ (n) siddeed iyo toban.

waa la naqliyay ✓

num., sideed iyo toban, -ki.

waa la naqliyay ✓

exigeant, adj. - qofka wax khasba.

waa la naqliyay ✓

figement, n.m. - dhaqdhaqaaq la'aan

waa la naqliyay ✓

nigérien, adj. - Reer Nijeer.

waa la naqliyay ✓

digérer, v. - dheefshiidid

waa la naqliyay ✓

num., shan iyo toban, -ki.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg figlee. la-mid: figleys.

waa la naqliyay ✓

/figment/ (n) khayaal, dhalanteed

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg iibgee.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) alaab ama xoolo suuqgeyn oo lacag ku beddelid.

waa la naqliyay ✓

1

libkeen¹: m.l la-mid: niibkeen¹.

2

libkeen²: f.mg1 (-nay, -ntay) la-mid: niibkeen².

waa la naqliyay ✓

m. n., [compound] success

waa la naqliyay ✓

1

de: success

2

lx: libkeen

3

pd: (-ka)

4

ps: n-m-cmp

5

key: libkeen

waa la naqliyay ✓

v.tr., iftiimi; it lightens, cirku waa hilaacayaa.

waa la naqliyay ✓

Taning

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg miigee.

waa la naqliyay ✓

1

(Milgeyn-ta)

2

1. Milgo ama ulajeeddo wanaagsan hadalka u yeelid; muunayn; xurmayn; murtiyeyn.

3

2. Shabaag milgo ah ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg milgee.

waa la naqliyay ✓

Midabside

waa la naqliyay ✓

1

(n) a substance used as coloring,

2

wax yaalaha keena midabka

waa la naqliyay ✓

pigment, n.m. - midab jidhka qofka ku jira oo ka yeela casaan, cadaan iyo madow; bigmo.

waa la naqliyay ✓

1

(Siigeyn-ta)

2

Siigo kicin, ku bi'in.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg siigee.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) siigo kicin; siigays.

waa la naqliyay ✓

/sikstiin/ (n) lix-iyo-toban.

waa la naqliyay ✓

num., lex iyo toban, -ki.

waa la naqliyay ✓

/taytan/ (v) adkayn (xoojin).

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg wilgee. la-mid: wilgeyn.

waa la naqliyay ✓

1

(Wilgeyn-ta)

2

Wilgo qaadid, ka luuqin, ku heesid.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: wigleyn.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg wilgayn.

waa la naqliyay ✓

question word, vl. pron. where ... you?

waa la naqliyay ✓

(pronoun you plus where) where., you... ~ xaggaad. Ex: xaggeed qabatay? where were you?

waa la naqliyay ✓

1

de: where ... you?

2

initial: x

3

lx: xaggeed

4

ps: qw + vpro

5

xe: Where are you going?

6

xv: Xaggeed tegaysaa?

7

key: xaggeed

waa la naqliyay ✓

Angular

waa la naqliyay ✓

to lob in

waa la naqliyay ✓

1

(Xergeyn-ta)

2

Xoolo meesha lagu xerrinayo geyn, u kaxayn, ku hayn.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xergee. la-mid: xerrin.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) xoolo meel lagu xerriyo u rarid oo geyn. Dh: xergeys.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) dib caano uga maalniin. Dh: xigitaan.

2

xigniin-ka: (magac, lab, keli) qaraabo ahaan ugu xigitaan.

3

xigniin -ka: (magac, lab, keli) xaggiisa u dhawaan.

waa la naqliyay ✓