xigaal — Macnaha & Turjumaada

1

(Xigaal-ka)

2

Xigto; sokeeye (ama xigaalo).

waa la naqliyay ✓

m.l.u Qaraabo. la-mid: xigaalo, xigto.

waa la naqliyay ✓

m.l.u Qaraabo. la-mid: xigaalo, xigto.

waa la naqliyay ✓

m. n. close relative, relation, kin

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) inta qaraabo ahaan kuu dhaw. Dh: xigto, sokeeye, xigaalo.

waa la naqliyay ✓

1

de: close relative, relation, kin

2

initial: x

3

lx: xigaal

4

pd: (-ka)

5

ps: n1-m, n2-m

6

key: xigaal

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) inta qaraabo ahaan ninka u dhaw. Dh: xigto, sokeeye, xigaalo.

waa la naqliyay ✓

1

(Xigaala-da)

2

Sokeeye; xigto (ama xigaal).

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: xigaal.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] kinfolk, close relatives; relation; kinship, relationship

waa la naqliyay ✓

-xigaalada; (n) family connection; relative (rela-tiv); kin (kin), kinship (kin-shiip) ~ ehel, qaraabo, rixin, sokeeye

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) qaraadaba reer ee dhanka ninka.

waa la naqliyay ✓

1

cf: xigaal

2

de: kinfolk, close relatives; relation; kinship, relationship

3

initial: x

4

lx: xigaalo

5

pd: (/da)

6

ps: n6-f-col

7

key: xigaalo

waa la naqliyay ✓

1

1. (Cigaal-ka) Qoofal gaar ah oo xarrago madaxa loo gashado.

2

2. (Cigaa-sha) Riddo dheer.

waa la naqliyay ✓

1

cigaal¹: m.l (-llo m.dh) Xarig dun madow ka samaysan oo cimaamadda madaxa lagula xajiyo.

2

cigaal²: m.dh Tuuryo meel dheer ku dhacda.

3

cigaal³: f.mg1 (-aalay, -aashay) Tuuryo meel dheer ku dhicid.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo m.dh) Xarig dun madow ka samaysan oo cimaamadda madaxa lagula xajiyo.

waa la naqliyay ✓

name: Igal

waa la naqliyay ✓

1

m. n. headband, turban

2

cigaal v. put a turban on someone

3

cigaal [feminine] n. long range shot

4

cigaal v. shoot a long-range shot

waa la naqliyay ✓

name-m headband, turban; long range shot

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) a traditionally Arab headdress; turban (toor-ban) for a men only

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil dhashay ka dib kolkii uu walaalkiisii ka horreeyay dhintay. Waxa kale oo loo baxshaa wiil kolkii uu dhashay xayuub cigaal u eg uu madaxa kaga duubnaa.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) wax lagu beddelay, wax kale oo hore loo waayay ama u lumay. Dh: cige.

2

cigaal -ka: (magac, lab, keli) xadhig wareegsan oo dun madoobi ku dahaadhan tahay oo cimaamadda madaxa korka laga saaro. Waa xadhig si qurux badan loo farsameeyo oo xarrago darteed madaxa loo gashado.

3

cigaal -sha: (magac, dhedig, keli) riddo dheer.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) 1. Guggub. 2. Fandhaal dheri x. looga hoolo.

waa la naqliyay ✓

1

(Casaba-da)

2

Dad xagga dhalashada isu dhow, is xiga, wada dhashay; xigto; xigaalo; qaraabo; sokeeye.

waa la naqliyay ✓

1

(Sokeeya-ha)

2

(qof) Xagga dhalashada, aan fogeyn, dhow; aan shisheeye ahayn; xigto; xigaalo; qaraabo.

waa la naqliyay ✓

1

(Xigta-da)

2

Inta xagga dhalashada isu dhow; sokeeye; xigaalo; qaraabo; ehel; cashiiro.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Dad wada dhalasho ka dhexeyso; xigto; ehelo; xigaalo; qaraabo; sokeeye.

waa la naqliyay ✓

m.dh Qaraabonimo; sokeeye; xigaal.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: xigaal.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Dad wada dhalasho ka dhexeyso; xigto; ehelo; xigaalo; qaraabo; sokeeye.

waa la naqliyay ✓

m.dh eeg xigaal.

waa la naqliyay ✓

Taran xigaal

waa la naqliyay ✓

/kin/ (n) qaraabo; ehel (xigaalo) e.g. Who is your next of kin?

waa la naqliyay ✓

/kin folk/ (n) xigaalo, (ehel).

waa la naqliyay ✓

/kin ship/ (n) ehelnimo; xigaalnimo

waa la naqliyay ✓

-qaraabada: (n) extended family; relatives (rela-tivis); kin (kin) ~ ehel, xigaalo, rixin

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) family connection; relative (rela-tiv); kin (kin); kinship (kin-shiip); extended family ~ ehel, xigaalo, qaraabo

waa la naqliyay ✓

-xigtada: (n) family connection; relative (rela-tiv)', kin (kin); kinship (kin-shiip) ~ xigaalo, ehelo, qaraabo, rixin

waa la naqliyay ✓

s.f. - xigaalnimo, qaraabanimo.

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil geedka kulanka ku hoos dhashay ama dhalashadiisu gacal iyo xigaal ba kulmisay

waa la naqliyay ✓

name-f headband, turban; long range shot

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh kolkii ay dhalatay madaxa ku duubnayd wax cigaal u eg.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhigaal-ka)

2

1. Waxqoraal; far.

3

2. Wax meel la dhigto ama la kaydiyo.

waa la naqliyay ✓

1

dhigaal¹: m.l Wax meel la dhigto si waqti dambe loogu aayo (kayd).

2

dhigaal²: m.l (naxwe) Habkastoo diiwaangeliya hawraar tiraab ah iyadoo la adeegsanayo qoraal.

waa la naqliyay ✓

1

dhigaal¹: m.l Wax meel la dhigto si waqti dambe loogu aayo (kayd).

2

dhigaal²: m.l (naxwe) Habkastoo diiwaangeliya hawraar tiraab ah iyadoo la adeegsanayo qoraal.

waa la naqliyay ✓

1

vl. n. written document, writing, script

2

dhigaal vl. n. saved item, preserved food; savings, deposit (in a bank)

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. savings (seeyv-ings); reserve (riseerv); fund (fandh), hoard (hoodh); cache (kaash) ~ kayd, dhito. 2. writing (raay-ting); handwriting (haandh-raayting); script (iskiript); manuscript (maan- yus-kiript); penmanship ~ qoritaan, qoraal

waa la naqliyay ✓

1

Fondo

2

Fund

3

Waa kayd lacageed oo loo dhigaaliyo in looga hortago dhibaatooyin imaan kara.

waa la naqliyay ✓

1

Fondo; riserva

2

Fund; reserve

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) qoraalka meel lagu qoro. Buuggiyo dhigaalkiyo, orod baro tacliintoo, badawyahaw dib ha u celin, dadkan soo baraarugay. Dh: qoraal.

2

dhigaal -ka: (magac, lab, keli) qori meel lagu taago. Geedkaa dhigaal iiga soo goo.

3

dhigaal -ka: (magac, lab, keli) wax meel lagu kaydsado. Dhigaalka ay jamciyaddu bishii qof kasta ka rabtaa waa kun faran.

waa la naqliyay ✓

name-m good fortune, good luck. Syn: Falxad, Falxado

waa la naqliyay ✓

m.l.kh la-mid: fiigtaal.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) neef dadka ka carara. Dh: fiige, fiigtaal.

waa la naqliyay ✓

m. n. signal {radio}

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) signal (sig-nal)

waa la naqliyay ✓

1

de: signal {radio} {Eng}

2

initial: s

3

lx: signaal

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: signaal

waa la naqliyay ✓

1

(Tiigaa-sha)

2

Wax la doonayo in la gaaro, in la tiigsado; wax la higsanayo.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: tiigsasho.

waa la naqliyay ✓

f. n. distant place; aim, goal

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) yool iyo meel loo socdo; wax la tiigsanayo ama loo danleeyahay; wax la doonayo in la gaaro oo la hiigsanayo. Dh: taamid. Li: timaado.

waa la naqliyay ✓

1

de: distant place; [fig.] aim, goal

2

initial: t

3

lx: tiigaal

4

pd: (/sha)

5

ps: n2-f

6

key: tiigaal

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Dheri xagaal ka hoolid.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-aalay, -aashay) Xag ka maalid, siiba dhanka bidix (xoolo).

waa la naqliyay ✓

v. milk an animal from one side (generally from the left side)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qof neef irmaan dhan uun ka maala; dhan qudha ka maalid. xagmaalid -da: (magac, dhedig, keli) dhan keliya ka maalid.

waa la naqliyay ✓

1

de: milk an animal from one side (generally from the left side)

2

initial: x

3

lx: xagmaal

4

pd: (xagmaalay)

5

ps: v1=tr

6

key: xagmaal

waa la naqliyay ✓

m. n. relation, relative

waa la naqliyay ✓

1

de: relation, relative

2

initial: x

3

lx: xegaale

4

pd: (/ha)

5

ps: n7-m

6

see: xigaalo

7

key: xegaale

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) kaftan loo yidhaa si hufan oo maadi ku jirto oo wax la is kugu sheego iyada oo faanna ku jiro. Dh: xafaalo, kaftan.

waa la naqliyay ✓

1

(Xifaala-da)

2

Si hufan oo maad leh oo wax la isaga sheego; kaftan.

waa la naqliyay ✓

m.dh Si hufan oo maad leh oo wax laysaga sheego; kaftan.

waa la naqliyay ✓

m.dh Si hufan oo maad leh oo wax laysaga sheego; kaftan.

waa la naqliyay ✓

f. n. joking, kidding, mockery

waa la naqliyay ✓

-xifaalada: (n) playful mocking; teasing (tiizing); practical joke ~ fooijo, kaftan

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) kaftan loo yidhaa si hufan oo maadi ku jirto oo wax la is kugu sheego. Dh: xafaalo, kaftan.

waa la naqliyay ✓

1

de: joking, kidding, mockery

2

initial: x

3

lx: xifaalo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

key: xifaalo

waa la naqliyay ✓

1

1. (Gaal-ka) a) Qof aan Muslin ahayn oo siiba midabkiisu cad yahay. b) Qof aan jimic lahayn oo cidna u turin; tiirri. c) Geel (waxaa badanaa lagu dabakaraa ereyo kale sida haruubgaal, xeryaggaal, afaggaal, ...).

2

2. (Gaa-sha) Tab, ged, dabci.

waa la naqliyay ✓

1

gaal¹: m.l (-lo, m.dh) 1. Nin aan muslin ahayn. 2. Nin aan raxmad lahayn. 3. la-mid: faranji. 4. la-mid: ceelgeel: Ceel biyo badan oo aan dhano la hayn; ceelgaal. 5. la-mid: geel (haruubgaal, xeryagaal iyo wixi lamida).

2

gaal²: m.dh 1. Haweeney aan muslin ahayn. 2. Haweeney aan raxmad lahayn; gaalad. 3. Hab; dabeecad.

waa la naqliyay ✓

1

gaal¹: m.l (-lo, m.dh) 1. Nin aan Muslin ahayn. 2. Nin aan raxmad lahayn. 3. la-mid: faranji. 4. Ceel biyo badan oo aan dhano la hayn; ceelgaal. 5. la-mid: geel (haruubgaal, ceelgaal, xeryagaal iyo wixi lamida).

2

gaal²: m.dh 1. Haweeney aan Muslin ahayn. 2. Haweeney aan raxmad lahayn; gaalad. 3. Hab; dabeecad.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. non-Muslim, infidel; white man, European; cruel person

2

gaal [feminine] n. female infidel; European woman

3

gaal [feminine] n., [collective] disposition, nature, character

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) [Pl. gaalo-da] 1. an unbeliever with respect to Islamic religion; non-Muslim. 2. white person especially European. 3. gaalo madow: (expression) non-Muslim black person. Gaasha: (n) unbeliever female, especially Islamic religion

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qof aanan diinta islaamka haysan. Gaal dil gartiisana sii. Li: Islaam, Muslim.

waa la naqliyay ✓

کافر

waa la naqliyay ✓

1

(Xaal-ka)

2

1. Lacag ama wax kale oo qof gefey, eedsiin ahaan loo saaro; yake; tacsiir; cisaaro: xumayn.

3

2. Arrin; xaajo.

4

3. Sida lagu sugan yahay; sah; xaalad.

waa la naqliyay ✓

1

xaal¹: m.l 1. Hanti la siiyo qof sharaftiisa wax loo dhimay. 2. (axwaal, m.dh) Arrin; xaajo. 3. la-mid: xaalad. Sida lagu suganyahay; sah.

2

xaal²: f.mg1 (-aalay, -aashay) La x.: cid arrin la dhammaysasho.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Hanti la siiyo qof sharaftiisa wax loo dhimay. 2. (axwaal, m.dh) Arrin; xaajo. 3. la-mid: xaalad. Sida lagu suganyahay; sah.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. fine, compensatory payment for an offense ~ wrong-doing

2

xaal m. n. situation; legal matter ~ affair

3

xaal v. converse, negotiate, discuss a problem

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) penalty as a result of wrongdoing; or breach of the traditional law. Ex: xaal baa lagu xukumay; a penalty was imposed on him

2

la xaal -ay / xaashay: (v) deal with; negotiate with; hold converse with or breach of traditional law

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qof aad ku xadgudubtay xoolo xumayn ah sii. Ninka haddaad ka gar darrayd iska xaal. Dh: maydh

2

xaal -ka: (magac, lab, keli) xoolo maydh ah oo laga qaado qofka ku gafa qof kale siiba hablaha, Dh: xumayn, yake, takhsiir.

3

xaal-ka: (magac, lab, keli) xaalad ama si markaa lagu sugan yahay. Dh: waayo.

4

xaal -ka: (magac, lab, keli) xanuun aan la garan oo wadaaddo iyo jiman Soomaalidu ku sheegaan. Dh: wadaaddo.

waa la naqliyay ✓

1

(Igaar-ka)

2

Wiil; kuray; inan.

waa la naqliyay ✓

m.l (igaar, m.dh) Wiil, kuray, inan.

waa la naqliyay ✓

m.l (igaar, m.dh) Wiil, kuray, inan.

waa la naqliyay ✓

m. n. boy

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) boy (booy) ~ wiil, gaban

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) aadanaha labkiisa oo da' yar. Igaarkan anigaa dhalay. Dh: wiil, inan, cunug, idaar.

2

igaar -ta: (magac, dhedig, keli) gabadh yar; inan yar. Dh: cunug.

waa la naqliyay ✓

1

de: boy

2

lx: igaar

3

pd: (-ka Pl: igaar (ta))

4

ps: n2-m, n5-m

5

syn: gaban, inan, wiil, yar {S}

6

key: igaar

waa la naqliyay ✓

1

(Ilaal-ka)

2

Ku hawshiisu tahay inuu wax ilaaliyo; ilaalo ah; ciidan; askari.

waa la naqliyay ✓

1

ilaal¹: m.l (-llo, m.dh) Askar degmooyinka, waagi hore laga qori jirey oo madaxda degmooyinka la shaqeyn jirey mid ka mid ah.

2

ilaal²: f.mg1 (-aalay, -aashay) Ilmo dhashay neef loogu ducaynayo u qalid.

waa la naqliyay ✓

1

ilaal¹: m.l (-llo, m.dh) Askar degmooyinka, waagi hore laga qori jirey oo madaxda degmooyinka la shaqeyn jirey mid ka mid ah.

2

ilaal²: f.mg1 (-aalay, -aashay) Ilmo dhashay neef loogu ducaynayo u qalid. m.f.dh, ilaalid.

waa la naqliyay ✓

m. n. guard, watchman, patrol, sentinel

waa la naqliyay ✓