Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

1. (Xig-ga) Xaskul.

2

2. (Xig-ta) (biyo, kd.) wax aan badnayn; in yar; xoogaa; kistoo.

waa la naqliyay ✓

1

xig¹: m.l Xaskul.

2

xig²: m.dh 1. In yar oo hoore ah. 2. Neef dhawaan la maalay caano yar oo candhadiisa ku soo dhaca.

3

xig³: f.g1 (-gay, -gtay) 1. Wax, wax kale u dhowaansho. 2. Xiriir qaraabanimo yeelasho.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-gay, -gtay) 1. Wax, wax kale u dhowaansho. 2. Xiriir qaraabanimo yeelasho. m.f.dh, xigid.

waa la naqliyay ✓

Sisal

waa la naqliyay ✓

1

v. milk for a second time; repeat; copy

2

xig m. n. aloe plant species, used for making rope

3

xig [feminine] n. little bit ~ small amount (of liquid)

waa la naqliyay ✓

1

(Hig) S Sansevieria ehrenbergii Bak. Agavaceae.

2

S Sansevieria forskaliana (Schult.) Pepper & Wood. Agavaceae.

3

N Sansevieria phillipsiae N.E.Br. Agavaceae.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ugu xig oo yaan waxba kaa xigin. Xagga hooyadaa u xid. Dh: jir, dhawow.

2

xig: (fal) xoolo kol la lisay haddana mar kale lis. Hasha nooga soo xig.

3

xig: (fal) xaskul diirka ka siib oo xasawdiisa soo saar. Xijinka qaado oo dhegweynta xig.

4

xig: (fal) laba dhinac oo is haya dhan la jir oo u eexo. Waligaa xaga xaqu jiro xig.

5

xig -ga: (magac, lab, keli) geed aan caleen iyo cows midna lahayn oo u baxa raxanraxan; geed leh dhego iyo dhubuq dheer oo dusha ubax ku sameeya kolka dhegihiisa la xigo waxa ka soo baxa miiqyo cadcad oo xadhko adadag laga sooho. Kigga waa la beeraa. Dh: xaskul, dhegweyn.

6

xig-ta: (magac, dhedig, keli) caano yar oo neef laga listo inta labada caanamaal u dhaxaysa. Xigtii hasha goray ayaan ku qureecday. Li: xoor.

7

xig -ta: (magac, dhedig, keli) dareere yar oon badnayn. Xig yar oo biyo ah i waraabi. Dh: xoogaa, kistoo.

waa la naqliyay ✓

1

(Aanaysi-ga)

2

Godob u raadsi; xigtaysi.

waa la naqliyay ✓

1

(Abboowa-ha)

2

Erey walaal ka dhigan oo kuwa wada dhashay ama xigto ah ama isjeceli, isugu yeeraan (ama boowe).

waa la naqliyay ✓

1

(Abtiris-ka)

2

Aqoonta ku saabsan awooweyaashii hore magacyadooda iyo siday isugu xigeen; abtirsiino; abtirsiinyo; abnaq.

waa la naqliyay ✓

1

(Abtirsasha-da)

2

Aabbeyaal iyo awooweyaal badan oo isku xiga magacyadood sheegasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Bidixeyn-ta)

2

Xagga bidixda xigid; bidix ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

1

(Boqol-ka)

2

Tiro ka koobanta toban meelood oo meeshiiba toban tahay; lanbarka sagaashan iyo sagaalka xiga oo ka korreeya; (100).

waa la naqliyay ✓

1

(Buddhiga-ha)

2

Qofka qofka dhintay dad ugu xiga oo buddhiggiisa leh.

waa la naqliyay ✓

1

(Casabaysasha-da)

2

Casabo u sheegasho: xigto ka dhigasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Casaba-da)

2

Dad xagga dhalashada isu dhow, is xiga, wada dhashay; xigto; xigaalo; qaraabo; sokeeye.

waa la naqliyay ✓

1

(Cashiira-da)

2

Xigto. qaraabo, casabo; ehel.

waa la naqliyay ✓

1

(Cirbin-ta)

2

Cagta cagta u saarid; dabasocosho; ku xigid.

waa la naqliyay ✓

1

(Dabakafuul-ka)

2

Wiil baabuurka xoojiya oo meel walba u raaca, aan wadinse; wiil shufeerka hawsha baabuurka ka xiga.

waa la naqliyay ✓

Xagga gadaale xiga; dib; danbeeya.

waa la naqliyay ✓

1

(Danbeed-ka)

2

Xoolaha afarta naas leh, labada naas oo xagga lugaha xiga, midkiiba.

waa la naqliyay ✓

1

(Dayasha-da)

2

1. Eegasho, fursasho, raadsasho.

3

2. (ku dayasho) Si qof kale yahay ama wax qof kale sameeyey, wax u eg samayn; ka dheegasho; ka xigasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Deex-da)

2

Dhulka badda xiga.

waa la naqliyay ✓

1

(Dersid-da)

2

1. Degmada isu dhowaansho; is xigid; deris noqosho.

3

2. Barasho; baarid.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhabbayn-ta)

2

1. Dhabbe marid; qoodayn; socod.

3

2. Dhabbe ka dhigid.

4

3. Habka xaskusha loo tumo qaarkiisa danbe: waa tumidda labaad oo ku xigta god ka soo bixinta, oo laga dhigo wax xallefsan, oo kolka qorraxda lagu waro durba engega.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhabxanag-ga)

2

Afka saqafkiisa kore oo u kala baxa dhinac laf leh oo adag oo ilkaha xiga, iyo dhinac jilicsan oo hilib leh oo dalqada xiga, (ama dhanxarag, dhanxanag, dhanxalag).

waa la naqliyay ✓

1

(Dhaxal-ka)

2

Xoolaha dadka dhintaa ka tagaan oo carruurtooda, waalidkooda ama xigto kale si sharci ah loogu qaybsho.

waa la naqliyay ✓

1

xigo¹: m.dh Geestaan.

2

xigo²: f.mg3 (-gtay, -gatay) 1. Neef dhowaan la maalay mar kale maalid. 2. Hadal, maanso iyo wixi lamida oo horay loo sheegay tixraacid.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-gtay, -gatay) 1. Neef dhowaan la maalay mar kale maalid. 2. Hadal, maanso iyo wixi lamida oo horay loo sheegay tixraacid. m.f.dh, xigasho.

waa la naqliyay ✓

v. obtain ~ get for oneself

waa la naqliyay ✓

-xigtay / xigatay: (v) quote (kuwowt); copy (kaapi). Ex: waxaa laga soo xigtay gabaygii Ismaaciil Mire; It was quotedfrom the poetry (pooyetari) ofIsmail Mire

waa la naqliyay ✓

1

(fal) neef irmaan caanamaalkii la lisay dabadeed caana ka dayo. Dh: xig.

2

xigo: (fal) odhaah ama qoraal lagaaga horreeyey soo qaado oo daliil ka dhigo. Murti horay loo yidhi soo xigo. Dh: dheego, tixraac.

waa la naqliyay ✓

1

de: obtain ~ get for oneself

2

initial: x

3

lx: xigo

4

pd: (xigtay / xigatay)

5

ps: v3b=tr

6

key: xigo

waa la naqliyay ✓

1

(Big-ta)

2

1. If muuqda oo durba libdha; carar durba la qarsoomo; bidhaan; bilig.

3

2. (Xarad) Bar, gaashi.

4

3. Orod haddiiba la libdho.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Sharrax, bilid, naqash, qurxin. 2. (sh.r) If, inta muuqda durbadiiba qarsooma; bilig. 3. B. dheh: carar meel si deg-deg ah looga tago.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Sharrax, bilid, naqash, qurxin. 2. (sh.r) If, inta muuqda durbadiiba qarsooma; bilig. 3. B. dheh: carar meel si deg-deg ah looga tago.

waa la naqliyay ✓

f. n. spark, flash

waa la naqliyay ✓

/big/ (adj) wayn (weyni) sida caadiga ah ka weyn.

waa la naqliyay ✓

/big/ (adj) 1. wiing, billeeryng. 2. muhiim eh, qiimy leh.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) xaradh ama bar yar Big yar buu dibigu wejiga ku leeyahay. Dh: gaashi.

2

big-ta: (magac, dhedig, keli) orod degdeg ah oo markaaba la libdho. Goormay big tidhi gabadhii halkan joogtay? Dh: taw.

3

big-ta: (magac, dhedig, keli) waxyar, qaddar yar. Big yaroo kaleetaan, badin maayee ku sii dari. Dh: yar, nagan.

waa la naqliyay ✓

1

cf: bidhaan, bilig, iftiin, walac

2

de: spark, flash

3

lx: big

4

pd: (-ta)

5

ps: n0-f

6

key: big

waa la naqliyay ✓

a., weyn; make big, weenay.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-gay, -gtay) la-mid: cifo.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) 'awood Rabbi' u beddel; u cawilceli.

2

cig-ta: (magac, dhedig, keli) cawedcelin; beddelaad; cawilaad.

waa la naqliyay ✓

1

(Dig-ta)

2

1. Dhaqdhaqaaqa wareegga dhiigga.

3

2. (oogada nafleyda) rubad; dhuun.

4

3. Naf.

waa la naqliyay ✓

1

dig¹: m.dh 1. Rubad. 2. Naf. wadnaha ee halbowlayaasha wax yar ka 3. Garaaca laga garto. 4. (sh.r) Cod lagu muujiyo shalaq.

2

dig²: f.g/mg1 (-gay, -gtay) 1. (f. g) Aroos iyo wixi lamida cid ogeysiin. 2. (f.mg) U d.: qof wax u daran oo ku soo fool leh ama lala maagganyahay dareensiin si uu uga gaashaanto.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg1 (-gay, -gtay) 1. (f.g) Aroos iyo wixi lamida cid ogeysiin. 2. (f.mg) U d.: qof wax u daran oo ku soo fool leh ama lala maagganyahay dareensiin si uu uga gaashaanto. m.f.dh, digid.

waa la naqliyay ✓

1

v. announ, give notice, inform, advise, warn

2

dig [feminine] n., [collective] pulse; jugular vein, main artery

waa la naqliyay ✓

/dhig/ (v) 1. qodid (n) 2. dacnin (hadal qalloocis ah).

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: [with preposition u] warn (woon); admonish (adh-mo-nish); caution (koo-shin); forewarn (foor-woon) ~ u dig, digniin sii

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhiillo, col ama wax dhib xanbaarsan dadka u sii sheeg.

2

dig: (ereycodeed) lagu tusmeeyo wax xoog meel ugu soo dhacay.

3

dig -ta: (magac, dhedig, keli) liqid ama dejin. Masku markiiba dig buu ka siiyay jirki. Li: tufid.

4

dig: (ereydhawaaq) milatarigu isticmaalo oo ah isgiji. Dig iyo digtoonow buu taliyuhu is raacshay.

waa la naqliyay ✓

dig up, v.tr., qod.

waa la naqliyay ✓

1

fig¹: m.dh la-mid: fiq.

2

fig²: m.dh (-gyo, m.dh) (jooloji) Meesha fiigan ee buurta, ee ka dul taagan dhulka ku wareegsan ama buurta inteeda kale.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-gyo, m.dh) (jool.) Meesha fiigan ee buurta, ee ka dul taagan dhulka ku wareegsan ama buurta inteeda kale.

waa la naqliyay ✓

Apex

waa la naqliyay ✓

Apex

waa la naqliyay ✓

Peak

waa la naqliyay ✓

/fig/ (n) tiin, geedka tiinka.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) buur iyo wixii la mid ah, halka ugu sarraysa ee aan meeli ka korayn. Figta buurta nimankaa fantaan farasku gaadhayne. Dh: dhalad, dusha, fiin.

2

fig: (fal) carar oo meel kale u baxso. Gandihii midduu wada nacee gacalka fiigaysa, abidkay intaan gabaw wataba guur aan ka la'aado. Dh: firix, carar, baxso, baydad.

3

fig-ga: (magac, lab, keli) noole, carar iyo baxsad ku jirid. Dh: baxso, caymad, carar. Li: hebedow.

waa la naqliyay ✓

n., berde or berda, -ihi, daray, -gi.

waa la naqliyay ✓

1

v. stretch out (to smooth ~ remove wrinkles)

2

gig [feminine] n., idiom: rustic person; extremist

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) maro iyo wax la mid ah oo inta la fidiyay la sigibtiray.

2

gig: (ereycodeed) tusmeeya sanqadha ay sameeyaan labo wax oo ad'adag oo isku dhaca ama la isku dhuftay.

waa la naqliyay ✓

m.dh.sh.r Cod lagu muujiyo buuxidda.

waa la naqliyay ✓

hig!: (ereycodeed) lagu tilmaansado wax meel ku dhacay ama meel dhuun ah isku taagay.

waa la naqliyay ✓

Alaab

waa la naqliyay ✓

(ereycodeed) lagu tusmeeyo wax soo dhacay oo dhulka cuskaday.

waa la naqliyay ✓

1

(Lig-ta)

2

Wax kor u taagan oo toosan oo aan soo laabma hayn ahaan; wax likaysan ama liqdaaran.

waa la naqliyay ✓

1

lig¹: m.dh Wax kor u taagan oo toosan oo aan soo laabmayn ahaan; wax likaysan ama liqdaaran.

2

lig²: f.g1 (-gay, -gtay) Wax meel taagid si aysan u dhaqdhaqaaqin.

waa la naqliyay ✓

f. n. (adj.): upright structure; erect and rigid

waa la naqliyay ✓

1

(fal) (ka ~) wax wax mudi kara, meel ka taag.

2

lig: (fal) is dul saarsaar oo adkee. Qalwada aad u lig yaanay dumine. Dh: juf.

3

lig: (fal) meel ku tiiri oo xoog ugu curji. Ninka gidaarka ku lig. Dh: nab.

4

lig-ga: (magac, lab, keli) adkaynta dhismaha ama oodda la is duldhigo. Lig oodeed waa la dugsadaa.

5

lig-ta: (magac, dhedig, keli) wax kor u taagan oo toosan oo aan soo laabnayn; wax likaysan ama liqdaaran.

6

lig: (fal) weel dareere ku jiro oo xidhan, wax sii daa; ha wada xejine qayb sii daa. Dh: adeer. Li: cawl.

waa la naqliyay ✓

1

cf: isliqdaar, likee

2

de: upright structure; [atr.] erect and rigid

3

lx: lig

4

pd: (-ta Pl: ligag (ga))

5

ps: n4-f

6

key: lig

waa la naqliyay ✓

(ereycodeed) lagu asteeyo cod wax weyn o meel dhulka ah ku dhaca. Dh: dem.

waa la naqliyay ✓

/pig/ (n) doofaar (khaansiir).

waa la naqliyay ✓

n., doofaar, -ki.

waa la naqliyay ✓

Riig

waa la naqliyay ✓

n., (top of a mountain) jar, -ki.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (sigay, sigtay) 1. Wax halis u dhawayn. 2. Wax u dhawaasho.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-gay, -gtay) 1. Wax halis u dhawayn. 2. Wax u dhawaasho. m.f.dh, sigid.

waa la naqliyay ✓

v. narrowly miss, avoid, escape (danger ~ accident)

waa la naqliyay ✓

-sigay / sigtay: (v) miss (mis); escape or avoid. Ex: wuxuu ku sigtay inuu geed duqeeyo; he narrowly missed crashing into the tree

waa la naqliyay ✓

1

(fal) in yar u jirso, halis geli. Libaax baa i sigay inuu i ligo.

2

sig: (fal) u dhowow; ku dhowow.

3

sig: (fal) cid ama noole la tooganayo ama wax lagu tuurayo oo lala waayo oo in yar loo jirsado in lala helo. Dhagaxa aad soo tuurtay wuu i sigay.

4

sig: (falkaabe) si wax dhaqaaqayaa jirin. Hawadu waa sig saaka.

waa la naqliyay ✓

1

de: narrowly miss, avoid, escape (danger ~ accident)

2

initial: s

3

lx: sig

4

pd: (sigay)

5

ps: v1=

6

key: sig

waa la naqliyay ✓

1

(Tig-ta)

2

1. Bahal jiirka u eg oo leh lugo dheerdheer oo xoogag badan iyo jeenyo aad u gaaggaaban oo aan ishu dhab u qaban karin.

3

2. (*) Gaari yar oo saddex garangarood leh (mid hore iyo labo danbe).

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Bahal jiirka u eg oo leh lugo dhaadheer iyo jeenyo aad u gaagaaban. 2. (go, m.l) Gaari yar oo saddex garan-garood (mid hore iyo labo dambe).

waa la naqliyay ✓

1

f. n. gerbil species, kangaroo rat

2

tig [feminine] n. three-wheeled cart

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xadhig iyo wax la mid ah, ku xidh oo dhagdhaqaaqa u diid. Wuu tigay ka yar. Dh: giji.

2

tig -ta: (magac, dhedig, keli) bahal jiirka u sansaan eeg oo leh lugo dhaadheer oo aad u xoogan iyo jeenyo aad u gaagaaban oo aan ishu dhabu qaban karin.

3

tig-ta: (magac, dhedig, keli) gaadhi yar oo saddex shaag leh; mid hore iyo labo danbe.

waa la naqliyay ✓

/wig/ (n) buruko (timo been ah).

waa la naqliyay ✓

1

1. (Xag-ga) Doc; dhinac; gees; barbar.

2

2. (Xag-ta) a) (candhada xoolaha) horaad iyo danbeed isku dhinac ah. b) (legdan, ...) sida qof la legdama haya qof ka xoog yar oo xag u deyna haya: gacan keliya kula legdama haya.

waa la naqliyay ✓

1

xag¹: m.l Dhan; jaho; dhinac; gees.

2

xag²: m.dh Candhada xoolaha horaad iyo danbeed isku dhinac ah.

3

xag³: f.g1 (-gay, -gtay) Ciddiyaha, ilkaha iyo wixi lamida cid wax ku yeelid (xagasho). la-mid: xago.

waa la naqliyay ✓

1

xag¹: m.l Dhan; jaho; dhinac; gees.

2

xag²: f.g1 (-gay, -gtay) Ciddiyaha, ilkaha iyo wixi lamida cid wax ku yeelid (xagasho). m.f.dh, xagid. la-mid: xago.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., loc. side, direction, part, field, area; where? [in questions.]

2

xag [feminine] n. the two teats on the same side of the udder

3

xag v. scratch (with fingernails); gnaw (with teeth)

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (adj) used to indicate a direction; to (tu) —xagga dambe: backward (baak-waadh) xagga hore: (adj) forward (foor-woodh); onward (on-waardh)

2

xag -ay / tay: (v) [with proposition ku] make a scratch (iska-raaj) or mark on a surface ~ xoq, xago

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ciddi ama wax ke oon af badan lahayn oo saawir ah ku xarruufo oo ku jeex. Ciddi ku xag ha ooyee. Dh: xarruuf, xago.

2

xag: (fal) weel waxa gunta kaga jira ciddi ama wax kale oo adag kaga xaquuq. Distida fujiska ka xag. Dh: xaquuq.

3

xag -ga: (magac, lab, keli) dhan; barbar, dhinacyada uu wax leeyahay midkood. Dh: dhan, barbar, dhinac, baal.

waa la naqliyay ✓

erey waraabaha iyo dugaagaba lagu eryo oo soco u dhigma. Dh: yur.

waa la naqliyay ✓

1

(Xil-ka)

2

1. Xishood; sheex: sarriig.

3

2. Wax ama hawl la isu dhiibey ama la is faray ama la qabanayo, wixii ceebaal ah, ama naftii sharaf lihi ka xishooto, oo ka imaan kara haddii la hagrado ama lagu gaboodfalo.

4

3. Ceebaal; fadeexo.

waa la naqliyay ✓

1

xil¹: m.l 1. Xishood; sheex; sarriig. 2. Wax ama hawl la isu dhiibay ama la is faray ama la qabanayo, wixii ceebaal ah, ama naftii sharaf lihi ka xishooto, oo ka imaan kara haddii la hargado ama lagu gaboodfalo. 3. Ceebal; fadeexo.

2

xil²: f.g2 (-ilay, -ishay) 1. Cid mas'uul saarid. 2. Cid ceebayn.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Xishood; sheex; sarriig. 2. Wax ama hawl la isu dhiibay ama la is faray ama la qabanayo, wixii ceebaal ah, ama naftii sharaf lihi ka xishooto, oo ka imaan kara haddii la hargado ama lagu gaboodfalo. 3. Ceebal; fadeexo.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. responsibility; sense of decorum, shame, modesty

2

xil v. shame, embarrass; dishonor

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) responsibility (rispoonsibiliti)-, obligations (oobli-geeyshinis)-, duties (dhuutis) ~ mas'uuliyad, waajibaad

waa la naqliyay ✓

1

Responsabilità

2

Responsibility

waa la naqliyay ✓