xifo
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xifo
f.mg3 (-ftay, -fatay) Si xad-dhaaf ah cunto uga dhergid.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xifo
(fal) ku daal oo rafaad iyo hiinraag ku mudo. Casharkaaga ku dul xifo. Dh: cifo, neeftuuran.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Xirfo
(Xirfa-da)
Hawl la bartay oo lagu shaqaysto.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xirfo
m.dh la-mid: xirfad.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xirfo
f. n. profession, craft, skill
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xirfo
-da: (magac, dhedig, keli) aqoon faraha laga sameeyo oo waxqabad muuqda ah.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xirfo
de: profession, craft, skill
initial: x
lx: xirfo
pd: (/da)
ps: n6-f
see: xirfad
key: xirfo
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xifasho
m.f.dh eeg xifo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
cifo
f.mg3 (-ftay, -fatay) Hanti luntay ama baabba'day beddelkooda helid. la-mid: cif, cig, cigo.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
cifo
(fal) dhereg oo dibbiro daraaddeed, neeftuur. Dh: xifo.
cifo: (fal) (la ~) la daalaadhac; dhibaato la mudo.
cifo-da: (magac, dhedig, keli) dhereg xaddhaaf ah.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
hifo
f.mg3 (-ftay, -fatay) Dhacdo hore ka eed sheegasho.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
hifo
v. repent, regret, blame oneself
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
hifo
(fal) wax hore u dhacay, hibo oo xusuustiisu ha ku dhibto.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
hifo
de: repent, regret, blame oneself
lx: hifo
pd: (hiftay)
ps: v3b=
key: hifo
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Jifo
(Jifa-da)
Magta (diyada) inteeda la hormariyo (saddex meelood oo meel); (ama jifi).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
jifo
m.dh 1. Xoolo horumaris ahaan loo siiyo cid wax laga dilay ama laga dhaawacay. 2. Bir dhuuban oo gadaal uga jirta samayada waranka; Jinfo. 3. Birgoobaaban oo bakooradaha salka laga geliyo. 4. Xigto. 4. la-mid: jufo.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
jifo
f. n. first installment of compensation payment for injury (in traditional law)
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
jifo
-jifada: (n) sub clan
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
jifo
a: jifi (3)
de: first installment of compensation payment for injury (in traditional law)
lx: jifo
pd: (/da)
ps: n6-f
key: jifo
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
rifo
f.g3 (-ftay, -fatay) 1. Dhogor, baal iyo wixi lamida maqaar xoog uga gurasho. 2. Laf hilib ka feenasho. 3. Caw, nagaar iyo wixi lamida xoolo ilka ku goosasho.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
rifo
v. pluck, shave oneself
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
rifo
(fal) dhogor, baal iwm maqaar xoog uga gurasho.
rifo: (fal) laf hilib ka feeno.
rifo: (fal) caw, nagaadh ama wax kale, xoolo ilka ku gooso.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
rifo
de: pluck, shave oneself
lx: rifo
nt: rifad (ka) [vn-m], rifasho (/da) [vn-f]
pd: (riftay)
ps: v3b=tr
key: rifo
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Sifo
(Sifa-da, Sifa-ha)
Astaan qof ama wax kale gaar u lee yahay; calaamo; tilmaan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
sifo
m.l/dh (sifooyin, m.l) 1. Sharraxa wax la sharxo. 2. Astan iyo wixi lamida oo wax gaar u leeyihiin.
sifo²: m.l/dh (-ooyin, m.l) (naxwe) Guud ahaan waxaa sifo loo yaqaannaa dir faahfaahisa ama sifaysa dirta magaca, haseyeeshee waxaa jira afaf ka mid ah af-Soomaaliga, oo dirta sifadu ay dhismo ahaan u dhaqanto sida falalka (eeg fal-sifo).
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
sifo
sifo¹: m.l/dh (-ooyin, m.l) 1. Sharraxa wax la sharxo. 2. Astan iyo wixi lamida oo wax gaar u leeyihiin.
sifo²: m.l/dh (-ooyin, m.l) (naxwe) Guud ahaan waxaa sifo loo yaqaannaa dir faahfaahisa ama sifaysa dirta magaca, haseyeeshee waxaa jira afaf ka mid ah af-Soomaaliga, oo dirta sifadu ay dhismo ahaan u dhaqanto sida falalka (eeg fal-sifo).
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
sifo
f. n./m: distinguishing mark, characteristic; description
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
sifo
-sifada: (n) description (dis-krip-shin), characteristic (kaarak-tiris-tik), adjective (a-jak-tiv), epithet (e-pa-theet)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
sifo
-da: (magac, dhedig, keli) astaan cid ama wax u gaar ah oo lagu garto. Dh: calaamad, tilmaan.
sifo -ha: (magac, lab, keli) guud ahaan waxa sifo loo yaqaannaa dir faahfaahisa ama sifaysa dirta magaca, haseyeeshee waxaa jira afaf ka mid ah Af Soomaaliga, oo dirta sifadu ay dhismo ahaan u dhaqanto sida falalka oo kale.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
sifo
de: distinguishing mark, characteristic; description
initial: s
lx: sifo
pd: (/da ~ /ha)
ps: n6-f/m
key: sifo
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xigo
xigo¹: m.dh Geestaan.
xigo²: f.mg3 (-gtay, -gatay) 1. Neef dhowaan la maalay mar kale maalid. 2. Hadal, maanso iyo wixi lamida oo horay loo sheegay tixraacid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
xigo
f.mg3 (-gtay, -gatay) 1. Neef dhowaan la maalay mar kale maalid. 2. Hadal, maanso iyo wixi lamida oo horay loo sheegay tixraacid. m.f.dh, xigasho.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xigo
v. obtain ~ get for oneself
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
xigo
-xigtay / xigatay: (v) quote (kuwowt); copy (kaapi). Ex: waxaa laga soo xigtay gabaygii Ismaaciil Mire; It was quotedfrom the poetry (pooyetari) ofIsmail Mire
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xigo
(fal) neef irmaan caanamaalkii la lisay dabadeed caana ka dayo. Dh: xig.
xigo: (fal) odhaah ama qoraal lagaaga horreeyey soo qaado oo daliil ka dhigo. Murti horay loo yidhi soo xigo. Dh: dheego, tixraac.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xigo
de: obtain ~ get for oneself
initial: x
lx: xigo
pd: (xigtay / xigatay)
ps: v3b=tr
key: xigo
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Xilo
(Xila-ha)
Haweenka la qabo; afo; oori; maranti; naag.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xilo
xilo¹: m.l.u Haweenka la qabo; oori; afo; maranti; naag.
xilo²: f.mg3 (-ishay, -ilatay) U x.: wax dan moodid; wax u iilasho, wax u eexasho.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
xilo
xilo¹: m.l.u Haweenka la qabo; oori; afo; maranti; naag.
xilo²: f.mg3 (-ishay, -ilatay) U x.: wax dan moodid; wax u iilasho, wax u eexasho. m.f.dh, xilasho.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xilo
m. n. wife; institution of marriage, one's household {poetic}
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
xilo
-xilaha: (n) marriage partner, wife (waayf). Ex: xilo iyo xoolo...; one's wife and property
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xilo
(fal) u iilo oo si naxariisi ku jirto ugu damqo. Inta aan itaal lahayn u xilo. Dh: eexo, Hilo.
xilo-ha: (magac, lab, keli) haweenay la qabo. Xilo horteed xoolo dhago. Dh: affo, oori, marati, marwo.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xilo
cf: afo, haween, maranti, naag; xaas
de: wife; institution of marriage, one's household {poetic}
initial: x
lx: xilo
pd: (/ha)
ps: n6-m
key: xilo
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xiro
f.g3 (-rtay, -ratay) 1. Wax xarig iyo wixi lamida ku qabsasho. 2. Cid xabbisasho. 3. Albaab, dariishad iyo wixi lamida qataarasho. 4. Haweeney mehersasho. 5. Dhar lebbisasho. 6. Salaad ama soon gelid. 7. Ku x.: qof kale imaam ka dhigasho. 8. Ku x.: markab, doon iyo wixi lamida marso tegid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
xiro
f.g3 (-rtay, -ratay) 1. Wax xarig iyo wixi lamida ku qabsasho. 2. Cid xabbisasho. 3. Albaab, dariishad iyo wixi lamida qataarasho. 4. Haweeney mehersasho. 5. Dhar lebbisasho. 6. Salaad ama soon gelid. 7. Ku x.: qof kale imaam ka dhigasho. 8. Ku x.: markab, doon iyo wixi lamida marso tegid. m.f.dh, xirasho.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xiro
v. shut ~ close (for oneself); dress (up), put on (clothes)
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
xiro
-xirtay / xiratay: (v) 1. wear (weer); dress (darees); clothe oneself; attire (a-taayer) ~ xidho. Ex: waxay xiratay canbuur khafiif ah; she wore a light blouse. 2. tie (taqy); lace up, lash up. Ex: kabaha xiro; tie your shoes
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xiro
(fal) eeg xidho.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xiro
de: shut ~ close (for oneself); dress (up), put on (clothes)
initial: x
lx: xiro
pd: (xirtay / xiratay)
ps: v3b=tr
xe: Fasten your seat belts
xv: xidho
key: xiro
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
biifo
-da: (magac, dhedig, keli) subag yar oo udgoon oo timaha ragga ee tuurka ah dusha lagaga bilbilo. Biifo timaha barbaartaa dhaashi looga dhigaa.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ciifo
m.dh Uurkutaallo. la-mid: ciil¹.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
ciifo
m.dh Uurkutaallo. la-mid: ciil.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
cirfo
-da: (magac, dhedig, keli) neefka ciidda carafo la gawraco ee lagu odxaysto.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dhifo
f.g/mg3 (-ftay, -fatay) 1. (f. g) Si xoog iyo dhaqso leh wax u jiidid. 2. (f.mg) Ku dh.: wax, wax la dhicid. 3. (f.mg) Ku dh.: maanso ku luqayn. 4. (f.mg) Isku dh.: laba tiro tarankooda soo saarid. 5. (f.mg) Carrabka ku dh.: wax soo hadal qaadid. la-mid: dhufo.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dhifo
f.g/mg3 (-ftay, -fatay) 1. (f.g) Si xoog iyo dhaqso leh wax u jiidid. 2. (f.mg) Ku dh.: wax, wax la dhicid. 3. (f.mg) Ku dh.: maanso ku luqayn. 4. (f.mg) Isku dh.: laba tiro tarankooda soo saarid. 5. (f.mg) Carrabka ku dh.: wax soo hadal qaadid. m.f.dh, dhifasho. la-mid: dhufo.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dhifo
v. pull, snatch, jerk away
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
dhifo
-dhiftay / dhifsatay: (v) pull (puul); jerk (jeerk) ~ dhufo, jiid. [opposite of riix]. Ex: soo dhifo; pull back, -dhifsasho -da: (n) the act of pulling
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dhifo
de: pull, snatch, jerk away
lx: dhifo
pd: (dhiftay)
ps: v3b=
key: dhifo
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
hilfo
-ha: (magac, lab, keli) maro duug ah oo jeex jeexan. Dh: jarqi, hun, hayle.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
jinfo
m.dh Bir dhuuban oo gadaal uga jirta samayada waranka.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
jinfo
-da: (magac, dhedig, keli) bir dhuuban oo gadaal uga jirta samayada waranka.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
jirfo
(fal) daad socdaa suu dhul u mulacyeeyo, wada deel oo dul iyo degba sunsun. Anigoon col ii soo jirafaday jil iga qaadaynin. Dh: seem, dhammay, quiqul, cammim, mar, maaruq, see-seeji, jidhfo. tafwareemo, jidhfo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Shifo
(Shifa-da)
1. Caafimaad wax lagu cuno ama lagu cabbo; fayoobi; ladnaan.
2. (Shifo!) Erey duco ah oo cunnada ama cabbidda horteeda la yiraahdo, ama qof saxday lagu yiraahdo; salaama!
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
shifo
m.dh 1. Caafimaad wax lagu cuno ama lagu cabbo; fayoobi; ladnaan. 2. (e.d) Erey duco ah oo cuntada ama cabidda horteeda la yiraahdo, ama qof saxday lagu yiraahdo; salaama!
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
shifo
m.dh 1. Caafimaad wax lagu cuno ama lagu cabbo; fayoobi; ladnaan. 2. (e.d) Erey duco ah oo cuntada ama cabidda horteeda la yiraahdo, ama qof saxday lagu yiraahdo; salaama!
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
shifo
f. n. blessing said before the meal
shifo inter. good health!, to your health!
Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]
Shifo
name-f good health
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
shifo
(interjection); an expression used to wish good health to a person; gesundheit (ge-suundh-haayt); usually when someone chokes
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
Shifo
magac loo baxsho gabadh dhib jirtay daawaysay oo lagu bogsaday.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
shifo
eray lagu yidhaahdo qofka wax uu cunayo ama cabbayo ku saxda.
shifo-da: (magac, dhedig, keli) eray la yidhaahdo marka qof wax cunayaa uu saxdo, ama ila cun ku dhaha adoon rabin cuno.
shifo -da: (magac, dhedig, keli) caafimaad wax lagu cabbo ama lagu cuno; fiyoobi; ladnaan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
sifow
f.mg1 (sifoobay, sifowday; sifoobi) Ku sifow: wax caan ku noqosho.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
sifow
f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) Ku s.: wax caan ku noqosho. m.f.dh, sifoobid.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
sifow
(fal) ha lagu fahmo oo is cadee. Ku sifow qof wanaagsan.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
tifow
-ga: (magac, lab, keli) cudur ka dhasha biyaha wasakhaysan iyo cunadda wasakhda ah. Tifow waa cudur halis ah oo dilaa ah.
Magacyada Dhirta Ceel-Dheere iyo Buula-Burte (Soomaali-Laatiin) - D. Herloker, B. Kujar [1985]
XALFO
Aristida adscensionis 10, Eragrostis ciliaris 10, Leptothrium senegalense? 10, Sporobolus fimbriatus 10, Sti pagrostis hirtigluma 10
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
XALFO
(Halfo) C Aristida adscensions L. Gramineae.
S Chloris roxburghiana Schult. Gramineae.
N Chloris pycnothrix Trin. Gramineae.
S Aristida mutabilis Trin. & Rupr. Gramineae.
May, S Dignathia hirtilla Stapf. Gramineae.
C Eragrostis ciliaris (L)R.Br. Gramineae.
May Eragrostis perbella K.Schum. Gramineae.
C Leptothrium senegalense (Kunth) W.D. Clayton. Gramineae
C Panicum coloratum L. Gramineae.
C Sporobolus fimbriatus (Trin) Nees. Gramineae.
C Stipagrostis hirtigluma (Trin & Rupr) De Winter. Hramineae.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Xarfo
(Xarfa-da)
1. Caws jilicsan oo dhego yaryar oo meelaha riska ah ka baxa; wuxuu yeeshaa sabuul miro yaryar leh (= eesow) oo la cuno.
2. Kax bannaan; dibir.
3. Kalluunka jaad ka mid ah.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xarfo
xarfo¹: m.l 1. Caws jilicsan oo dhego yaryar oo meelaha riska ah ka baxa; wuxuu yeesha sabuul miro yaryar leh oo la cuno. 2. (-ooyin, m.l) Kax bannaan; dibir. 3. Kalluunka jaad ka mid ah.
xarfo²: f.mg3 (-faday, -fatay) Hoore dabayl ku qaboobid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xarfo
f. n., [collective] soft grass species
xarfo [feminine] n. fish species
xarfo v. be put out to cool (of milk ~ liquid)
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
XARFO
(Harfo) N Digitaria ternata (A.Rich.) Stapf. Gramineae.
N Eragrostis cilianensis (All.) Lut. Gramineae.
S Eragrostis minor Host. Gramineae.
N Eragrostis barrelieri Daveau. Gramineae.
N Panicum atrosanguineum A. Rich. Gramineae.
N Setaria verticillata (L) Beauv. Gramineae.
N Sporobolus ioclados (Trin)Nees. Gramineae.
N Tetrapogon villosus Desf. Gramineae.
N Tragus berteronianus Schult. Gramineae.
N Tragus racemosus (L)All. Gramineae.
N Tripogon subtilissimus Chiov. Gramineae.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xarfo
(fal) laydhso oo meel neecaw leh ool oo qaboow.
xarfo -da: (magac, dhedig, keli) caws jilicsan oo habluhu haylaammada ka samaysan jireen.
xarfo -da: (magac, dhedig, keli) kalluunka jaad ka mid ah.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Xiddo
(Xidda-da)
Dun midabyo leh oo marada serjigeeda ama faraqa salkiisa si gaar ah loogu sameeyo; waxay marada tartaa qurux iyo tifmidda oo ay ka ilaaliso; taarash (ama xaddaayad).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xiddo
m.dh (-ooyin, m.l) Dun midabyo badan oo si gaar ah loo farsameeyey oo si ayan u tifmin dacallada maryaha looga tolo oo qurux loogu tala galay.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
Xiddo
pr. n., [feminine] Hiddo
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xiddo
f. n. fringe, decorative border woven onto cloth
Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]
Xiddo
name-f name-f decorator. Syn: Xaddi, Xaddiyo
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xiddo
-da: (magac, dhedig, keli) dun midabyo leh oo marada afkeeda hoose lagu sagsaago oo marada ka ilaalisa rifanka. Gundhataha xiddo u yeel. Dh: taraash, xaddaayad, saanifad.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xidho
v. dress up, put on (clothes); close, tie (for oneself)
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
xidho
-xidhtay / xidhatay: (v) 1. wear (weer); dress (darees); clothe oneself; attire (a-taayer) ~ xiro. Ex: waxay xidhatay canbuur khafiifah; she wore a light blouse. 2. tie (taay); lash up; lace up. Ex: kabaha xidho; tie up your shoe
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xidho
(fal) xadhig meel ku gunto. Joonyadda afka ka xidho. Dh: xiro, gunto, Li: furo.
xidho: (fal) jeelka geyso; xabsiga gee; xorriyadda ka qaad. Tuugga xidho hadii uu wax kaa kaday Dh: xabbis, xiro. Li: fur.
xidho: (fal) biyo ama nakhas socda miftaaxa ku rogo oo joojiso. Biyaha xidho. Dh: joojiso, xiro.
xidho: (fal) albaab banaan awdo. Aqalka bisadaha ka xidho.
xidho: (fal) dhar ku labiso. Surwaal xidho. Dh: gasho.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xidho
a: xiro {N}
de: dress up, put on (clothes); close, tie (for oneself)
initial: x
lx: xidho
pd: (xidhay ~ xidhdhay / xidhatay)
ps: v3b=tr
key: xidho
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xigso
f.g/mg3 (-saday, -satay) 1. (f.g) Cid meel fadhida ag fariisasho. 2. (f.g) Cid qaraabo ka dhigasho. 3. (f.mg) Ka x.: cid dhib ka furasho.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
xigso
f.g/mg3 (-saday, -satay) 1. (f.g) Cid meel fadhida ag fariisasho. 2. (f.g) Cid qaraabo ka dhigasho. 3. (f.mg) Ka x.: cid dhib ka furasho. m.f.dh, xigsasho.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xigso
v. make oneself close to
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
xigso
-xigsaday / xigsatay: (v) [with proposition ku] be next to; follow after; succeed (sak-siidh) Ex: Cali ku xigso; follow behind AH
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xigso
(fal) hadal horay loo yidhi soo qaado oo daliil ka dhigo. Dh: xigo.
xigso: (fal) laba dhinac mid dhawayso oo xaggaaga xigsii. Dh: xijisiiso, dhawayso. Li: fogee, durki.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xigso
cf: kalaxigso
de: make oneself close to
initial: x
lx: xigso
pd: (xigsaday)
ps: v3a=tr
key: xigso
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Xigto
(Xigta-da)
Inta xagga dhalashada isu dhow; sokeeye; xigaalo; qaraabo; ehel; cashiiro.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xigto
m.dh la-mid: xigaal.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
xigto
m.dh eeg xigaal.