xidiidin

f.g2 (-iyay, -isay) Xidid ka dhigid (dad); xididnimo ku dhawrid.

v. make people one's relatives by marriage; consider ~ treat someone as such

(fal) gacalnimo u qaddari oo u ixtiraan. Xididi waa xaaskaaga abtigeede. Dh: xidhiidhi. Li: goo.

de: make people one's relatives by marriage; consider ~ treat s.o. as such

initial: x

lx: xididi

pd: (xididiyey)

ps: v2a=tr

key: xididi

-ta: (magac, dhedig, keli) meel digdigo ah oon dhir lahayn. Dh: gego, bannaan, daleed.

(Xididid-da)

(dad) xidid noqosho.

m.f.dh eeg xixid².

-da: (magac, dhedig, keli) qaraabo gacalnimo salka ku haysa noqosho. Xididid ayaa xoolo la isku siiyaa. Dh: xididis, gacaloobid.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xididin.

-ta: (magac, dhedig, keli) xiddigaha ka faalin oo wax ka sheegid.

madiidin¹: m.l la-mid: midiidin¹.

madiidin²: f.g1 (-imay, -intay) la-mid: midiidin².

m. n. servant, slave; lackey, stooge

-ah: (adj) bondman (boondh-maan); bondservant (boondh-sar-vant) ~ midiidin -ka

-ka: (magac, lab, keli) qof shaqaale. mudakar ah oo hawsha udub dhexaad u ah. Geela waxa jira wiil madiidin ah. Dh: shaqaale

Birta afka koobaaban ee ningaxa dubbayn lagula jaro.

de: servant, slave; [fig.] lackey, stooge

lx: madiidin

pd: (-ka)

ps: n2-m

see: midiidin

key: madiidin

m.f.dh eeg midiid². la-mid: madiidid.

m.f.dh eeg qadiidi.

(Xiddigin-ta)

Xiddigaha wax ka sheegid, ka faalin.

m.f.dh eeg xiddigi. la-mid: xiddigis.

-ta: (magac, dhedig, keli) ka faalinta iyo wax ka sheegidda xidigaha. Xiddiginta faaliye walba ma yagaan ee rag baa u gaar ah.

(Xiriirin-ta)

1. Midba midka ka horreeya ku xirid, ku dabid; tixid.

2. (dad) waxtarid; dhaqaalayn.

m.f.dh eeg xiriiri.

-ta: (magac, dhedig, keli) xiriirjoogto ah la yeelasho, cilaaqo wanaagsan la samayn. Xiriirinta garaabadu waa sharci. Dh: xidhiidhin.

xiriirin -ta: (magac, dhedig, keli) isku aaddin co is daba joojin. Xiriirinta awrta waan agaan.

xiriirin -ta: (magac, dhedig, keli) cilango wanaagsan la samayn. Dh: xidhiidhin.

m.f.dh eeg midiidimi. la-mid: madiidimin, madiidimis¹, midiidimis¹.

bw: madiidin

cf: dabadhilif, kabsid, kabaqaad

de: servant, help; slave; [fig.] lackey, stooge

hm: 1

lx: midiidin

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: midiidin_1

de: serve, be a servant to; [fig.] study, examine carefully

hm: 2

lx: midiidin

pd: (midiidimay)

ps: v1=tr

key: midiidin_2

m.l la-mid: mididinsasho.

f.g3 (-saday, -satay) Cid midiidin ka dhigasho. la-mid: madiidinso.

v. enslave someone for oneself, make into a servant for one's own advantage

de: enslave s.o. for oneself, make into a servant for one's own advantage

lx: midiidinso

pd: (midiidinsaday)

ps: v3a=tr

key: midiidinso

-da: (magac, dhedig, keli) xidhiidh isku xiga noqosho.

xidhiidhid-da: (magac, dhedig, keli) cid xidhiidh la yeelasho. Dh: xidhiidhis, xiriirid.

m.l Biyo si kedis ah oo dar-dar ah u shubma ee uu gaar ahaan keeno roobka weyn ee ka da'a waadiyada meelaha lamadegaan-u-ekeyaasha ah.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xidhiidhin.

(tilmaame) caano badhxan.

-da: (magac, dhedig, keli) caano badhxid.

m.dh la-mid: kuududin.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, si kuudad ah u fadhiisin.

f.g/mg2 (-iyay, -isay) M./u m.: cid midiidin ka dhigid. la-mid: madiidimi.

v. make someone a servant ~ slave

a: madiidimi

de: make s.o. a servant ~ slave

lx: midiidimi

pd: (midiidimiyey)

ps: v2a=tr

key: midiidimi

(fal) cid ka war hay oo hoo iyo hiil la garab joog. Qaraabada xidhiidhi. Dh: xiriiri. Li: goo.

xidhiidhi: (fal) wax xidhiidh ah oo is daba teedsan ka dhig: awr mid walba hoggaankiisa midka kale dabadiisa ugu xidh oo haysku xigxigaan. Xidhiidhi awrta. Dh: xiriiri.

de: honorable behavior

hm: 1

initial: x

lx: xildiid

pd: (-ka)

ps: n-m-cmp

key: xildiid_1

bw: Arabic

de: juice ~ gum of a certain plant, used medicinally

hm: 2

initial: x

lx: xildiid

pd: (-da)

ps: n1-f-mass

key: xildiid_2

m.l la-mid: midiidinsasho.

Commutator

(tilmaame) isku aaddan oo is wada daba jooga. Dh: xiriirsan.

(Didin-ta)

Si wadajir loo yaaco oo loo baqdo, falid.

m.f.dh eeg didi. la-mid: dudin.

Excitation

-ta: (magac, dhedig, keli) marka xayawaan meel jooga ama fadhiya loo eryado si kediso ku ah ee ay ordaan.

-ga: (magac,lab, keli) dhawaaq uu bixiyo dibigu markay lo'du oofanayso.

1. Uyaalka qofka lala hadla hayo oo koox ah; dartiin; daraaddiin.

2. (Idiin-ta) Haragga megedda laga dhigo oo aad loo jilciyo; maas.

m.dh Harag jilicsan oo si fiican loo megdiyay.

pron. and preposition: to you all, for you, on your behalf

idiin: [feminine] n. leather (dyed and prepared)

pour vous (pluriel).

(pronoun) you (plural). Ex: waxaan idiin sheegayaa; I want to tell you [all]

(magac'uyaal) qofka labaad ee lalahadlaha ah oo wadar ah. Waxaan idiin sheegayaa in maanta la guurayo. Dh: idinka.

idiin-ta: (magac, dhedig, keli) harig la jilciyay ama la deebiyay oo dhogortii laga muldhiyey. Idiinta masalle ayaa laga samaysan jirey, masaftana waa lagu gaaran jirey, qardhaastana waa lagu jaxaasan jirey.

Saan magdaysan ee jilicsan.

(Xidid-ka)

1. Geedka intiisa dhulka ku aasan, laamaha iyo faraqa ka baxa mid ka mid ah.

2. Dhuumaha oogada nafleyda ka buuxa oo dhiigga halbowleyaashu xubnaha ku faafiyeen, soo qaada oo wadnaha ku soo celiya.

3. Xiriir dadku yeesho oo xagga guurka ka yimaada.

xidid¹: m.l (-do, m.l) 1. Geedka intiisa dhulka ku aasan, laamaha iyo faraqa ka baxa mid ka mid ah. 2. Dhuumaha oogada nafleyda ka buuxa oo dhiigga halbowleyaashu xubnaha ku faafiyeen, soo qaada oo wadnaha ku soo celiya. 3. Xiriir dadku yeesho oo xagga guurka ka yimaada.

xidid²: m.l (-do, m.l) (xisaab) 1. Xididka tiro maangal ama murakab ah: waa tiro marka la dul dhigo jibbaar ay la mid tahay tiradaasi. Tusaale ahaan, 2 waa xidid afraadka ee 16 (2=16). 2. Xididka isle'eg: tiro marka lagu beddelo doorsoomaha ku jira isle'egta raaligeliya isle'egta, kaas oo labada dhinac ee isle'egtu isle'ekeysiiya.

xidid³: f.mg1 (-day, -dday) Xidid noqosho (dad).

xidid¹: m.l (-do, m.l) 1. Geedka intiisa dhulka ku aasan, laamaha iyo faraqa ka baxa mid ka mid ah. 2. Dhuumaha oogada nafleyda ka buuxa oo dhiigga halbowleyaashu xubnaha ku faafiyeen, soo qaada oo wadnaha ku soo celiya. 3. Xiriir dadku yeesho oo xagga guurka ka yimaada.

xidid²: m.l (-do, m.l) (xisaab) 1. Xididka tiro maangal ama murakab ah: waa tiro marka la dul dhigo jibbaar ay la mid tahay tiradaasi. Tusaale ahaan, 2 waa xidid afraadka ee 16 (2 =16). 2. Xididka isle'eg: tiro marka lagu beddelo doorsoomaha ku jira isle'egta raaligeliya isle'egta, kaas oo labada dhinac ee isle'egtu isle'ekeysiiya.

Root

m. n. root; blood vessel (vein ~ artery); nerve; root {mathematics}; relatives by marriage, in-laws

xidid [inchoative] v. become related by marriage

-ka: (n) 1. root (ruut). Ex: xididka geedaha; the root of the plants. 2. artery (aar-tari). Ex: xididada dhiiga; the blood vessels

xidid -ka: (n) relative by marriage; in-law (in-loo)

-ka: (magac, lab, keli) geedka intiisa dhulka ku aasan ee biyaha soo nuugta.

xidid -ka: (magac, lab, keli) dhuumo jidhka nafleyda ka buuxa oo dhiigu kor iyo hoos u maro. Ninka uu xidid go'aa dhiigbax ayuu halis u yahay.

xidid -ka: (magac, lab, keli) xidhiidh qaraabo oo gacalnimo salka ku haysa. Nin aan xidid nahay ayaan baabuur ka soo ergistay. Dh: gacal.

xidid -ka: (magac, lab, keli) xanuun kolkol dadka ku soo booda oo meel keliya qabsada oo ah murug ama xidid si noqda. Lugta xidid ayaa iga haya.

جِذْرٍ، وَرِيد، عِرْقٍ

(Dhiddin) N Commiphora africana (A.Rich.) Engl. Burseraceae.

NFD,S? Commiphora myrraha (Nees) Engl. Burseraceae.

N Commiphora habessinica (0.Berg.) Engl. Burseraceae.

S,N Commiphora tubuk Sprague. Burseraceae.

N Commiphora samharensis Schweinf. Burseraceae.

NFD Commiphora ellenbeckii Engl. Burseraceae.

diddin¹: m.l In yar oo hoore ah. la-mid: dindin¹.

diddin²: f.mg1 (-imay, -intay; -imi) In yar oo hoore ah si ayaar ah u daadasho. la-mid: dindin².

m. n., (mass n.): remaining liquid at the bottom of a container

(fal) biyo, aayar u durdur oo quiqul. Dh: dindin.

diddin -ka: (magac, lab, keli) inyar oo biyo ah Diddin biyo ah qarbidka kuma jiraan. Dh: dindin.

de: remaining liquid at the bottom of a container

lx: diddin

pd: (-ka)

ps: n0-m-mass

syn: goggon

key: diddin

(tilmaame) aan oggolayn oo ka soo horjeeda.

(Diidid-da)

1. Miyirdaboolan wax yar qof haya oo lala dhaco, tabaryari ama dhiigga oo aan si wanaagsan maskaxda u gaarin, darteed.

2. (-) Oggolaansho laga waayid; nicid; yeeli waayid; siin ama bixin waayid.

diidid¹: m.f.dh eeg diid².

diidid²: m.dh (daawo) Suuxid muddo gaaban oo ay keentay dhiigga maskaxda taga oo yaraaday.

m.f.dh eeg dįid. la-mid: dįidis, dįidmo.

m.dh (daaw.) Suuxid muddo gaaban oo ay keentay dhiigga maskaxda taga oo yaraaday.

Negate

-da: (n) negation (ni-geey-shin); refusal (rif-yuusal); denial (di-naayal); refusing (rif-yuus-ing); declining ~ diidmo, inkirid.

-da: (magac, dhedig, keli) mid uu dhulku la wareegayo oo dhici gaadhaya noqosho. Nabarka madaxu diidid wuu keenaa. Dh: daandaamid.

diidid -da: (magac, dhedig, keli) diidmo samayn oo wax gaashaanka u daruurid. Dh: diidis.

إِبْرَةُ المَلاحِينَ

m.dh la-mid: dįidid.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg diidid.

m.dh la-mid: diillin.

-ta: (magac, dhedig, keli) hal xarriiq oo dheer oo ka dhex muuqda meesha ama shayga uu ku dhex yaallo. Diilin cad buu daahu leeyahay. Dh: liid.

diilin -ta: (magac, dhedig, keli) xanjaadka badhtankiisa meesha inta kale ka godan kolka la buuran yahay kolka la dhuubtana lafaha dhabarku ka soo baxaan. Faras diilinta madaw aya na qaaday Dh: dhabar.