xididi — Macnaha & Turjumaada

f.g2 (-iyay, -isay) Xidid ka dhigid (dad); xididnimo ku dhawrid.

waa la naqliyay ✓

v. make people one's relatives by marriage; consider ~ treat someone as such

waa la naqliyay ✓

(fal) gacalnimo u qaddari oo u ixtiraan. Xididi waa xaaskaaga abtigeede. Dh: xidhiidhi. Li: goo.

waa la naqliyay ✓

1

de: make people one's relatives by marriage; consider ~ treat s.o. as such

2

initial: x

3

lx: xididi

4

pd: (xididiyey)

5

ps: v2a=tr

6

key: xididi

waa la naqliyay ✓

1

(Xididid-da)

2

(dad) xidid noqosho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xixid².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qaraabo gacalnimo salka ku haysa noqosho. Xididid ayaa xoolo la isku siiyaa. Dh: xididis, gacaloobid.

waa la naqliyay ✓

1

(Xididin-ta)

2

(dad) xidid ka dhigid; xididnimo ku dhawrid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xididi.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) gabadh u dhisid oo xidid la noqosho.

2

xididin-ta: (magac, dhedig, keli) gacalnimo u qaddarin oo u ixtiraamid. Dh: xididis.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xididin.

waa la naqliyay ✓

1

(Xidid-ka)

2

1. Geedka intiisa dhulka ku aasan, laamaha iyo faraqa ka baxa mid ka mid ah.

3

2. Dhuumaha oogada nafleyda ka buuxa oo dhiigga halbowleyaashu xubnaha ku faafiyeen, soo qaada oo wadnaha ku soo celiya.

4

3. Xiriir dadku yeesho oo xagga guurka ka yimaada.

waa la naqliyay ✓

1

xidid¹: m.l (-do, m.l) 1. Geedka intiisa dhulka ku aasan, laamaha iyo faraqa ka baxa mid ka mid ah. 2. Dhuumaha oogada nafleyda ka buuxa oo dhiigga halbowleyaashu xubnaha ku faafiyeen, soo qaada oo wadnaha ku soo celiya. 3. Xiriir dadku yeesho oo xagga guurka ka yimaada.

2

xidid²: m.l (-do, m.l) (xisaab) 1. Xididka tiro maangal ama murakab ah: waa tiro marka la dul dhigo jibbaar ay la mid tahay tiradaasi. Tusaale ahaan, 2 waa xidid afraadka ee 16 (2=16). 2. Xididka isle'eg: tiro marka lagu beddelo doorsoomaha ku jira isle'egta raaligeliya isle'egta, kaas oo labada dhinac ee isle'egtu isle'ekeysiiya.

3

xidid³: f.mg1 (-day, -dday) Xidid noqosho (dad).

waa la naqliyay ✓

1

xidid¹: m.l (-do, m.l) 1. Geedka intiisa dhulka ku aasan, laamaha iyo faraqa ka baxa mid ka mid ah. 2. Dhuumaha oogada nafleyda ka buuxa oo dhiigga halbowleyaashu xubnaha ku faafiyeen, soo qaada oo wadnaha ku soo celiya. 3. Xiriir dadku yeesho oo xagga guurka ka yimaada.

2

xidid²: m.l (-do, m.l) (xisaab) 1. Xididka tiro maangal ama murakab ah: waa tiro marka la dul dhigo jibbaar ay la mid tahay tiradaasi. Tusaale ahaan, 2 waa xidid afraadka ee 16 (2 =16). 2. Xididka isle'eg: tiro marka lagu beddelo doorsoomaha ku jira isle'egta raaligeliya isle'egta, kaas oo labada dhinac ee isle'egtu isle'ekeysiiya.

waa la naqliyay ✓

Root

waa la naqliyay ✓

1

m. n. root; blood vessel (vein ~ artery); nerve; root {mathematics}; relatives by marriage, in-laws

2

xidid [inchoative] v. become related by marriage

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) 1. root (ruut). Ex: xididka geedaha; the root of the plants. 2. artery (aar-tari). Ex: xididada dhiiga; the blood vessels

2

xidid -ka: (n) relative by marriage; in-law (in-loo)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) geedka intiisa dhulka ku aasan ee biyaha soo nuugta.

2

xidid -ka: (magac, lab, keli) dhuumo jidhka nafleyda ka buuxa oo dhiigu kor iyo hoos u maro. Ninka uu xidid go'aa dhiigbax ayuu halis u yahay.

3

xidid -ka: (magac, lab, keli) xidhiidh qaraabo oo gacalnimo salka ku haysa. Nin aan xidid nahay ayaan baabuur ka soo ergistay. Dh: gacal.

4

xidid -ka: (magac, lab, keli) xanuun kolkol dadka ku soo booda oo meel keliya qabsada oo ah murug ama xidid si noqda. Lugta xidid ayaa iga haya.

waa la naqliyay ✓

جِذْرٍ، وَرِيد، عِرْقٍ

waa la naqliyay ✓

m.dh (-nyo, m.dh) Meel digdigo ah oo aan geedo lahayn.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Nafley jirkeeda dhidid ka keenid. la-mid: dhididsii.

waa la naqliyay ✓

(fal) wax fidi oo haddana fidi.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) meel digdigo ah oon dhir lahayn. Dh: gego, bannaan, daleed.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) Xiddigo ka faalin.

waa la naqliyay ✓

v. predict by the stars, use astrology (to determine events)

waa la naqliyay ✓

(fal) xiddigaha ka faali oo wax ka sheeg. Odayga reerka xiddigi dheh

waa la naqliyay ✓

1

de: predict by the stars, use astrology (to determine events)

2

initial: x

3

lx: xiddigi

4

pd: (xiddigiyey)

5

ps: v2a=intr

6

key: xiddigi

waa la naqliyay ✓

1

cf: coobbe

2

de: root; blood vessel (vein ~ artery); nerve; root {mathematics}; [fig.] relatives by marriage, in-laws

3

hm: 1

4

initial: x

5

lx: xidid

6

pd: (-ka)

7

ps: n2-m

8

key: xidid_1

waa la naqliyay ✓

1

de: become related by marriage

2

hm: 2

3

initial: x

4

lx: xidid

5

pd: (xididay)

6

ps: v1=inch

7

key: xidid_2

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) xiddigaha ka faalin oo wax ka sheegid.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) cilmiga lagu barto xiddigaha iyo wax ka sheeggooda.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Didmo geyeysiin (xoolo, ugaar iyo wixi lamida.). la-mid: dudi.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Didmo geyeysiin (xoolo, ugaar iyo wixi lamida.). m.f.dh, didin. la-mid: dudi.

waa la naqliyay ✓

v. disperse, scare (off), scatter, cause to bolt ~ stampede

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) cause to flee in panic; scare away (iskeer a-weey); stampede (istaan-piidhy, frighten (faraay-teri) ~ bajin . Ex: xoolaha ha didin; don't scare the flocks

waa la naqliyay ✓

(fal) noole degganaansho ku jooga baqa geli.

waa la naqliyay ✓

1

de: disperse, scare (off), scatter, cause to bolt ~ stampede

2

lx: didi

3

pd: (didiyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: didi

waa la naqliyay ✓

1

(Xiid-ka)

2

1. Shinbir xidinxiitada u eg, kana weyn.

3

2. Xidiinxiitada keeda lab.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Shinbir xidinxiitada u eg, kana weyn. 2. Xidinxiitada keeda lab.

waa la naqliyay ✓

m. n. plover bird species

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) shinbir xidinxiitada u eg kase yara weyn. Xiid baa halkaa ku dhalay.

2

xiid -ka: (magac, lab, keli) xidinxiitada keeda lab. xiid -ka: (magac, lab, keli) qof aad u dhuuban oo mijo yaryar.

waa la naqliyay ✓

1

de: plover bird sp.

2

initial: x

3

lx: xiid

4

pd: (-ka Pl: xiidad (ka))

5

ps: n4-m

6

key: xiid

waa la naqliyay ✓

1

(Bidid-da)

2

1. Dareensasho aan la hubin; u qaadasho; malayn; tuhmid.

3

2. Hawada marid; duulid; haadid; lalid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg bid. la-mid: badid.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) wax baal leh hawada mariddiisa. Bidid markarto shinbir garab li'i. Dh: duulid, haadid, lalid, bidis.

2

bidid -da: (magac, dhedig, keli) iskood u gu'idda timaha. Bididda timaha bidaartaa ugu wacan. Dh: rifmid, bidis.

3

bidid -da: (magac, dhedig, keli) talo ama wax doorbidid.

waa la naqliyay ✓

1

(Ciddi-da)

2

Cad xalleefsan oo gees la moodo oo farta caaraddeeda, docda kore, ka baxa; wax la mid ah oo ka baxa nafley badan cagahood: libaax, dummad, eey, shinbir.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-iyo ml.) 1. Cad gees la mood oo xalleefsan oo ka baxda faraha fooddooda sare. 2. Qolof libaax badeedka laga jaro oo loo shito uunsi ahaan. la-mid: ciji, cijo, cinji.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-iyo ml.) 1. Cad gees la mood oo xalleefsan oo ka baxda faraha fooddooda sare. 2. Qolof libaax badeedka laga jaro oo loo shito uunsi ahaan. la-mid: ciji, cijo, cinji.

waa la naqliyay ✓

f. n. fingernail, toenail, claw

waa la naqliyay ✓

-da: (n) [Pl. ciddiyo-ha] fingernail (finger-neyl)-, talon (taa-len); claw (kaloo) ~ ciji, cinji

waa la naqliyay ✓

1

magac guud oo loo yaqaan lo'da lagu baxsho dhagarka.

2

ciddi -da: (magac, dhedig, keli) cad xalleefsan oo carjaw adag ama gees la moodo oo faraha caaradooda ku yaalla.

waa la naqliyay ✓

1

a: cinji, ciji

2

de: fingernail, toenail, claw

3

lx: ciddi

4

pd: (-da)

5

ps: n1-f

6

key: ciddi

waa la naqliyay ✓

ظُفْرِ

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg cid².

waa la naqliyay ✓

1

(Didid-da)

2

Wadajir u yaacid, baqdin ama cabsi darteed.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg did. la-mid: dųdid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) cabsi darteed la ordid.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac,lab, keli) dhawaaq uu bixiyo dibigu markay lo'du oofanayso.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh) Ul yar, dhuuban oo lagu ciyaaro shacdurka.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) ul loo adeegsado ciyaar ay caruurtu dheelaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Fidid-da)

2

Meel ballaaran ama badan gaarid; kalabbixid; ballaarasho; faafid; fitaaxid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg fid. la-mid: fiditaan.

waa la naqliyay ✓

Expansion

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) war, qoraal iyo wax la mid ah, meel kasta ku fidis, ku baahid ama gaadhid.

2

fidid-da: (magac, dhedig, keli) mugkorodhka dareerayaasha marka la kordhiyo heerkulkooda. Fididda biyaha waxa la gartaa kolka heerkulkooda la kordhiyo.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) 1. Geed ubax bixin. 2. U f.: xoolo, fiid daajin.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) 1. Geed ubax bixin. 2. U f.: xoolo, fiid daajin. m.f.dh, fiidin.

waa la naqliyay ✓

v. sprout, bud; form flowers on branches

waa la naqliyay ✓

1

(fal) geed, ubax bixi oo soo saar.

2

fiidi: (fal) xoolo, fiid daajin.

waa la naqliyay ✓

1

de: sprout, bud; form flowers on branches

2

lx: fiidi

3

pd: (fiidiyey)

4

ps: v2a=intr

5

key: fiidi

waa la naqliyay ✓

Wax aan kala maqnayn; wadajir; oo dhan; kur-; dhammaan; kulli.

waa la naqliyay ✓

m.l Wax aan kala maqnayn; wadajir; dhammaan.

waa la naqliyay ✓

m.l Wax aan kala maqnayn; wadajir; dhammaan.

waa la naqliyay ✓

num., [adjective] whole, complete, entire; all

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) entirety (intaarati); whole (hool); all (ool); gross (garows); total (tootal)

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) wax dhan ahaan. Raggii giddi way dhoofeen. Dh: dhammaan, idil.

2

giddi-ga: (magac, lab, keli) wax aan kala maqnayn. Dh: kulli, dhammaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: whole, complete, entire; all Generally used with possessive pronouns

2

lx: giddi

3

pd: (-ga)

4

ps: num-adj-m

5

xe: dhan, dunji

6

xv: kulli, kur

7

key: giddi

waa la naqliyay ✓

1

(Iidid-da)

2

Maalmaha Iidda ah ka qaybgelid; (ama ciidid).

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: ciidid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) farxadda iidda ka qaybgelid oo muujin. Dh: dabbaaldegid, damaashaadid, ciidid.

waa la naqliyay ✓

1

(Liddi-ga)

2

Lid; cagsi; dhig.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh la-mid: lid¹.

waa la naqliyay ✓

opponent

waa la naqliyay ✓

m. n. being opposite ~ contrary; opposition

waa la naqliyay ✓

-ga: (adj) 1. anti; contrary (kon tareeri), opposite (oppazit) ~ lid, 2. (preposition ) against

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) kala duwanaanta ay labo wax astaamo ay ku kala duwan yihiin. Weynida yari ayaa liddi ku ah buurnidan dhuubni ayaa liddi ku ah. Dh: cagsi, lid. Li: dhig.

waa la naqliyay ✓

1

a: lid

2

de: being opposite ~ contrary; opposition

3

lx: liddi

4

pd: (-ga)

5

ps: n2a-m

6

key: liddi

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: mindi.

waa la naqliyay ✓

f. n. knife

waa la naqliyay ✓

-da: (n) knife (naayf)

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) bir afaysan oo daab la qabto leh oo wax lagu jarjaro xoolahana lagu gawraco. Dh: mindi. Wa: midiyo.

waa la naqliyay ✓

1

a: mindi

2

de: knife

3

lx: middi

4

pd: (-da)

5

ps: n2a-f

6

key: middi

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg mid³.

waa la naqliyay ✓

1

(Ridid-da)

2

1. Dhulka ku sii deyn.

3

2. Kufin.

4

3. Tuurid; ganid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg rid.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) xabbad ganid oo tuurid. Rididda rasaasta ha ku degdegin.

2

ridid-da: (magac, dhedig, keli) dawlad ama masuul xilka ka qaadid oo xoog ku casilid. Dh: casilid.

3

ridid-da: (magac, dhedig, keli) dugaag ama tuug wax uu qaatay ka reebid

4

ridid-da: (magac, dhedig, keli) dad ama duunyo sharci la'aan lagu haysto badbaadin.

5

ridid-da: (magac, dhedig, keli) wax meel sare yaal shalwid oo meesha uu yaal hoos uga dhaadhicin.

6

ridid-da: (magac, dhedig, keli) raaricin oo wax laalaada ka dhigid.

7

ridid-da: (magac, dhedig, keli) shidid oo dab ka dhalin. Rididda madagtu waxay u baahan tahay xirfad.

8

ridid-da: (magac, dhedig, keli) wax gacanta lagu hayo dhulka ku si dayn.

9

ridid-da: (magac, dhedig, keli) wax meel taagan oo qotoma riixid oo dhulka ku tuurid.

10

ridid-da: (magac, dhedig, keli) ilig jebin oo meeshiisa ka faaruqin.

11

ridid -ka: (magac, lab, keli) dhawaaq si darandoorri ah iskaga dabadhaca.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qaab ciyaarta soomaalidu lahaayeen. Hays moodin adigee siddida iyo heeladu way kaa sokaysaa.

waa la naqliyay ✓

1

(Sidid-da)

2

Wax kor loo hayo meel ku hayn ama meel u wadid, u qaadid; xanbaarid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg sid³.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax dushaada ku saaran ama aad gacanta ku hayso qaadiddiisa, sii wadid illaa aad halkii la dhigi lahaa geynayso. Dh: qaadid, xanbaarid, sidis.

waa la naqliyay ✓

1

(sidaan, -uu, -ay, -aad, kd.)

2

Taniyo inta.

waa la naqliyay ✓