xidhniin

-ka: (magac, lab, keli) eeg xaadhitaan.

(Xiniin-ta)

Labada qanjir, oo ugaxda qaabkeeda leh, oo qooraha ku jira, oo biyaha laboodka sameeya, middood; raayaha middood.

xiniin¹: m.l Nin ama neef lab ah oo hal xiniin leh.

xiniin²: m.dh (-nyo, m.l) Labada qanjir, oo ugaxda qaabkeeda leh, oo qooraha ku jira, oo biyaha laboodka sameeya, middood; raayaha middood.

xiniin³: m.dh (-nyo, m.l) (cilmiga naflayda) Labada kuuskuus ee xubin nimeedka ah oo sameeya shahwada, soona saara hormoonka ragga (androojin) oo ku xiran hormoonno kale (goonadotrofiinis) oo laga soo daayo qanjir dhiiqa bitwitariga.

xiniin¹: m.l Nin ama neef lab ah oo hal xiniin leh.

xiniin²: m.dh (-nyo, m.l) Labada qanjir, oo ugaxda qaabkeeda leh, oo qooraha ku jira, oo biyaha laboodka sameeya, middood; raayaha middood.

xiniin³: m.dh (-nyo, m.l) (cilmiga naflayda) Labada kuus-kuus ee xubin nimeedka ah oo sameeya shahwada, soona saara hormoonka ragga (androojin) oo ku xiran hormoonno kale (goonadotrofiinis) oo laga soo daayo qanjir dhiiqa bitwitariga.

f. n. testicle; testicles

xiniin m. n. man ~ animal with one testicle

-ta: (n) [pl. xiniinyo] testicle (tas-tikal)-, scrotum (iskaroo-tam) ~ xaniin

-ka: (magac, lab, keli) lab xiniin qudha leh. Dh: ciniin, circir.

xiniin-ta: (magac, dhedig, keli) laba qanjidh oo buurbuuran oo harag jilicsan ku dahaadhan midkood oo sameeya shahwadda laboodka kana mid ah cawrada ragga haddii labadaa xininyood labka laga saaro bohon ayuu noqdaa oo ma dhalo. Awr xiniin laga saaray bohon buu noqdaa. Dh: dhikil Wa: xiniinyo, dhikilo.

خُصْيَة، بَيْضَةً

-ka: (magac, lab, keli) bididitaanka wax aanad hubin. Bidniin wax kuma qiyaasi kartid.

bidniin -ka: (magac, lab, keli) noole ama wax baad leh bididitaankiisa. Bidniin markay kari weyday bay shimburtu geedka ku degtay Dh: duulniin, lalniin, haadniin.

bidniin -ka: (magac, lab, keli) rifmitaanka timaha. Bidniinkii wuu ka joogsaday timihii gabadha, Dh: rifniin.

-ka: (magac, lab, keli) fiditaanka iyo baahista war iyo wax la mid ah.

(Ridniin-ka)

Ridid.

vl. n. throwing, shooting

-ka: (magac, lab, keli) riditaanka rasaasta. Ridniin u jeeddo la'aan ah baad rasaastii ku idlayseen.

ridniin -ka: (magac, lab, keli) riditaanka dawlad iyo wixii la mid ah, dhisan.

de: throwing, shooting

lx: ridniin

pd: (-ka)

ps: vn-m

key: ridniin

-ka: (magac, lab, keli) siditaan.

-ka: (magac, keli) qaaditaan hanti ciddii lahayd hoos ahaan looga qaato.

-ka: (magac, lab, keli) dib caano uga maalniin. Dh: xigitaan.

xigniin-ka: (magac, lab, keli) qaraabo ahaan ugu xigitaan.

xigniin -ka: (magac, lab, keli) xaggiisa u dhawaan.

(Xirniin-ka)

Wax-xiridda.

m.l la-mid: xirid.

vl. n. act of tying (up) ~ shutting (in); imprisoning

-ka: (magac, lab, keli) xidhidda lafteeda.

de: act of tying (up) ~ shutting (in); imprisoning

initial: x

lx: xirniin

pd: (-ka)

ps: vn-m

key: xirniin

-ka: (magac, lab, keli) fadhidda lafteeda.

-ka: (magac, lab, keli) eeg hadhid.

-ka: (magac, lab, keli) ladhitaanka wax biiro u baahan ama xoojin.

-ka: (magac, lab, keli) xulniin. Kolka garawga biyo lagu shubo madhniinkiisu wuu sahlan yahay.

-ka: (magac, lab, keli) rudhitaan wax la goosto.

-ka: (magac, lab, keli) eeg tudhitaan.

-ka: (magac, lab, keli) wadhitaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax xidhan ahaan. Xidhnaanta waan ku arkay ee sababta ma garanayo. Dh: xirnaan.

xidhnaan -ta: (magac, dhedig, keli) dhar ku lebbisnaan.

-ka: (magac, lab, keli) hiinraagitaan; xiiqitaan.

(Xiirniin-ka)

Timaha oo mandiil lagu xiiro (ama xiirriin).

m.l la-mid: xiirid.

-ka: (magac, lab, keli) xiirid, tima gurid.

-ta: (magac, dhedig, keli) ka war hayn oo hoo iyo hiilba la garab joogid. Dh: xiriirin, xidhiidhis.

xidhiidhin -ta: (magac, dhodig, keli) wax si taxane ah isku dabajoogin oo midba midka ka dambeeya ku aaddin. Dh: xiriirin.

xidhiidhin -ta: (magac, dhedig, keli) cilaaqo wanaagsan la samayn. Dh: xiriiris.

-ka: (magac, lab, keli) eeg baadhitaan.

-ka: (magac, lab, keli) dhinicii loo socdey maahee dhinac kale u kicid. Baydhniinka jidka iska ilaaliya haddii kale wad lumaysiin. Dh: weecniin.

-ka: (magac, lab, keli) feedhidda qof kale oo gacanta uu duuban ku dhufasho.

feedhniin -ka: (magac, lab, keli) timaha, saqaf iyo wax kale ku kala saarid.

feedhniin -ka: (magac, lab, keli) jeexjeexniin caw iyo wax la mid ah.

-ta: (magac, dhedig, keli) marsiin ra'yi ama feker. Dh: marsiin.

-ka: (magac, lab, keli) eeg maydhitaan.

-ka: (magac, lab, keli) eeg qaadhitaan.

-ka: (magac, lab, keli) quudhitaanka laftiisa.

-ka: (magac, lab, keli) 'mici' ku saydhidda lafteeda.

saydhniin -ka: (magac, lab, keli) 'qodax' saydhidda lafteeda; sayrniin.

saydhniin -ka: (magac, lab, keli) 'dareere' saydhidda lafteeda; sayrniin.

-ka: (magac, lab, keli) yeedhidda lafteeda. Yeedhniin badanidaa i sug!

(Dhiin-ka)

1. Dhacaan layiig ah oo badanaa ka soo baxa miraha dhugca oo aad u bislaada.

2. (midab) guduud aad u guduudan.

dhiin¹: m.l 1. Dheecaan yar, layiig ah, oo ka yimaadda miraha, geedaha, nabarrada iyo wixi lamida 2. Midab aad u guduudan.

dhiin²: f.mg1 (-iimay, -iintay; -iimi) Miro, geedo, nabar iyo wixi lamida dheecaan ka soo bixid.

dhiin¹: m.l 1. Dheecaan yar, layiig ah, oo ka yimaadda miraha, geedaha, nabarrada iyo wixi lamida 2. Midab aad u guduudan.

dhiin²: f.mg1 (-iimay, -iintay; -iimi) Miro, geedo, nabar iyo wixi lamida dheecaan ka soo bixid. m.f.dh, dhiimid.

m. n., [collective] juice oozing from ripe fruit; deep red color, reddish-brown

dhiin: v. become red; ooze

name-m a deep red color; lit: beautiful with a brighter light-skin. Syn: Dhiimo, Maadhiin

-ka:: (n) 1. crimson; red color ~ casaan, guduud.

dhiin -dhiimay / dhiintay: (v) discolor (dis-kalar)

(tilmaame) midab cas leh.

dhiin -ka: (magac, lab, keli) midab lo'du leedahay oo guduud xiga. Dh: casaan, guduud.

1. Uyaalka qofka lala hadla hayo oo koox ah; dartiin; daraaddiin.

2. (Idiin-ta) Haragga megedda laga dhigo oo aad loo jilciyo; maas.

m.dh Harag jilicsan oo si fiican loo megdiyay.

pron. and preposition: to you all, for you, on your behalf

idiin: [feminine] n. leather (dyed and prepared)

pour vous (pluriel).

(pronoun) you (plural). Ex: waxaan idiin sheegayaa; I want to tell you [all]

(magac'uyaal) qofka labaad ee lalahadlaha ah oo wadar ah. Waxaan idiin sheegayaa in maanta la guurayo. Dh: idinka.

idiin-ta: (magac, dhedig, keli) harig la jilciyay ama la deebiyay oo dhogortii laga muldhiyey. Idiinta masalle ayaa laga samaysan jirey, masaftana waa lagu gaaran jirey, qardhaastana waa lagu jaxaasan jirey.

Saan magdaysan ee jilicsan.

(Iniin-ta)

Abuur yar oo adag; lafta miraha; hal ciid ah ama badar ama wixii kaloo sidaas u yar.

m.dh (-no, m.l) Mirta ay dhirtu ka abuuranto. la-mid: iniix.

m.dh (-no, m.l) Mirta ay dhirtu ka abuuranto. la-mid: iniix.

f. n. grain, seed

-ta: (n) [iniino-ha] seed (siidh); nut (nat); pip (pip)

-ka: (magac, lab, keli) subagga burcadka ah ee mar soo baxa. Dh: burcad.

iniin-ta: (magac, dhedig, keli) laf yar oo ku jirta midhaha dhexdiisa.

cf: daafi

de: grain, seed

lx: iniin

pd: (-ta)

ps: n1-f

key: iniin

حَبَّة

-ta: (magac, dhedig, keli) dab yar shidid. Dh: daarid, birid.

-ka: (magac, lab, keli) geed dhexe ay xooluhu cunaan. Geedkaa biniinka ah hasha daaqaysa soo celi.

biniin -ka: (magac, lab, keli) iftiin yar oo aad mooddo inuu sii bakhtiyayo. Biniin yar ka dhex muuqda godka.

(Ciniin-ka)

(nin) aan dumarka u tegiddooda karti u lahayn, aan u galmoon.

ciniin¹: m.l (-nno, m.dh) Nin aan dumarka u galmoon karin, u tegiddooda aan karti u lahayn. la-mid: caniin¹, cinniin¹.

ciniin²: f.mg1 (-nay, -ntay) Nin aan dumarka u galmoon karin noqosho. la-mid: caniin², cinniin².

m.l (-nno, m.dh) Nin aan dumarka u galmoon karin, u tegiddooda aan karti u lahayn. la-mid: caniin, cinniin.

m. n. sterile, sexually impotent man

-ka: (n) a man incapable of sexual intercourse; impotent (impotant); sterile (isteeral): infertile or barren man

-ka: (magac, lab, keli) noole lab ah oo dhibaato ka haysato xubnaha taranka oo aan wax dhali karin; lab aan dhannayn oo galmoodka aan karin. Dibigaasi waa ciniin. Dh: xiniin.

de: sterile, sexually impotent man

lx: ciniin

nt: ciniin (ciniinay) [v1=inch]

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: ciniin

diniin¹: m.l la-mid: diddin¹.

diniin²: f.mg1 (-nay, -nayd) la-mid: diddin².

v. drop from a container (e.g., the last drops of liquid)

-ka: (magac, lab, keli) socodka dareeraha aant badnayn ee qunyar u soconaya.

a: dindin

de: drop from a container (e.g., the last drops of liquid)

lx: diniin

pd: (diniinay)

ps: v1=intr

key: diniin

magac loo baxsho wiil dhuuban ama sida fidhinka u qurux badan.

-ka: (magac, lab, keli) qori yar oo labo saddex, ama afar farraaq leh iyo dabo la qabto oo badanaa xardhan oo raggu timaha ku fidho. Dh: firin.

-da: (magac, dhedig, keli) timo ama wax la mid ah oo la fidhay ahaan.

(Finiin-ka)

1. Wax meeshuu ku dhegsanaa ama joogey xoog iyo dhaqso uga dhacay ama uga ganmay.

2. Tuuryo, dhicid.

3. Wax kastoo finiina ama la finiiniyo.

4. Wax finiin u eg ama sida finiin la ganay, aad u dheereeya.

finiin¹: m.l (-nno, m.dh) 1. Cadad yaryar oo meeshi ay ku dhegganaayeen xoog iyo dhaqso uga soo fuqay, ama uga soo ganmay. 2. Ciyaar carruureed ah dhaqxaan yaryar oo faraha lagu gamayo. la-mid: faniin¹.

finiin²: f.mg1 (-nay, -ntay) 1. Wax ordaya xoog uga dhicid. Tusaale: “Baabuurkii ayuu xoog uga finiinay”. 2. Wax meeshii ay joogeen ama ku dhegganaayeen xoog uga soo go'id ama uga soo ganmid. Tusaale: “Dhagax baa soo finiinay”. 3. Xoolo gaar u cararid. Tusaale: “Faras baa naga finiinay”. la-mid: faniin².

finiin¹: m.l (-nno, m.dh) 1. Cadad yaryar oo meeshi ay ku dhegganaayeen xoog iyo dhaqso uga soo fuqay, ama uga soo ganmay. 2. Ciyaar carruureed ah dhaqxaan yaryar oo faraha lagu gamayo. la-mid: faniin.

finiin²: f.mg1 (-nay, -ntay) 1. Wax ordaya xoog uga dhicid. Tusaale: Baabuurkii ayuu xoog uga finiinay. 2. Wax meeshii ay joogeen ama ku dhegganaayeen xoog uga soo go'id ama uga soo ganmid. Tusaale: Dhagax baa soo finiinay. 3. Xoolo gaar u cararid. Tusaale: Faras baa naga finiinay. m.f.dh, finiinid. la-mid: faniin.

m. n. fragment, splinter

finiin v. splinter; fall all of a sudden, be dropped with speed

-ka: (n) flying piece or chip; splinter (ispilin-ter) ~ faniin

(fal) xoog isu gan, u dhac.

finiin-ka: (magac, lab, keli) dhagax yar oo labada murdiso ee labada gacmood lagu tuuro iyadoo suulkana lagu badhitaaro. Finiin ilig wuu ridaa, cadawna kaama celiyo. Dh: quruurax.

finiin -ka: (magac, lab, keli) wax la garaacay ama meesha uu ku dhegsanaa ama joogey xoog iyo dhakhso uga duula ama uga ganma.

finiin -ka: (magac, lab, keli) bir dab la saaray oo kulayl dartii dhimbiilo ka duulaan. Xaydh mari daawaha finiinka ha daayee.

finiin -ka: (magac, lab, keli) tuuryo wax ka soo dhanbalantay; dhanbalan yar oo wax dildillaacay ka yimi.

finiin -ka: (magac, lab, keli) wax finiin u eg ama sida finiinka u gaman oo aad u dheereeya.

(Isniin-ta)

Maalinta u dhexaysa axadda iyo talaadada.

m.dh Maalinta u dhexeysa axadda iyo talaadada.

m.dh Maalinta u dhexeysa axadda iyo talaadada.

f. n. Monday (third day of the Somali week)

-ta: (n) Monday (man dheey); Mon

-ta: (magac, dhedig, keli) ayaamaha toddobaadka, midda saddexaad ee u dhexaysa Axadda iyo Talaadada.

bw: Arabic

cf: maalin

de: Monday (third day of the Somali week)

lx: Isniin

pd: (-ta)

ps: n0-f-time, n2-f

key: Isniin

(Jidiin-ka)

1. Hunguriga madow oo cunnadu marto oo isu haya afka iyo caloosha.

2. Cunnada lafteeda.

m.l (-iimo, m.dh) 1. Hunguriga cunnadu marto oo isu haya afka iyo caloosha. 2. Dhuuniga la cuno; gasiin.