Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

-da: (magac, dhedig, keli) in isku xidhan. Xidhmo buugaag ah ayaa diyaaradda iila socota. Dh: guntin, cutub, seere, xirmo.

2

xidhmo -da: (magac, dhedig, keli) meel loo seereeyey in kol dambe la daago. Xidhmo doogle ayaan irmaanka u xidhay: Dh: seere, xirmo.

waa la naqliyay ✓

v. dress up, put on (clothes); close, tie (for oneself)

waa la naqliyay ✓

-xidhtay / xidhatay: (v) 1. wear (weer); dress (darees); clothe oneself; attire (a-taayer) ~ xiro. Ex: waxay xidhatay canbuur khafiifah; she wore a light blouse. 2. tie (taay); lash up; lace up. Ex: kabaha xidho; tie up your shoe

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xadhig meel ku gunto. Joonyadda afka ka xidho. Dh: xiro, gunto, Li: furo.

2

xidho: (fal) jeelka geyso; xabsiga gee; xorriyadda ka qaad. Tuugga xidho hadii uu wax kaa kaday Dh: xabbis, xiro. Li: fur.

3

xidho: (fal) biyo ama nakhas socda miftaaxa ku rogo oo joojiso. Biyaha xidho. Dh: joojiso, xiro.

4

xidho: (fal) albaab banaan awdo. Aqalka bisadaha ka xidho.

5

xidho: (fal) dhar ku labiso. Surwaal xidho. Dh: gasho.

waa la naqliyay ✓

1

a: xiro {N}

2

de: dress up, put on (clothes); close, tie (for oneself)

3

initial: x

4

lx: xidho

5

pd: (xidhay ~ xidhdhay / xidhatay)

6

ps: v3b=tr

7

key: xidho

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) cantuugo hal marah; af muggi. Dh: rudhmo, hudhmo.

waa la naqliyay ✓

1

(Xishma-da)

2

1. Xishood.

3

2. Muuno; sharaf; weyneyn; tixgelis.

4

3. Edeb; (ama xushmo).

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: xushmo.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] honor, respect, face; modesty, good manners

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) sharaf tixgelis iyo qadarin Dh: xushmo, xushmad, xishmad, edeb.

waa la naqliyay ✓

1

a: xushmo

2

bw: Arabic

3

de: honor, respect, face; modesty, good manners

4

initial: x

5

lx: xishmo

6

pd: (/da)

7

ps: n0-f-abs

8

key: xishmo

waa la naqliyay ✓

m.l (-dayaal, m.l/dh) (cilmiga naflayda)Xidhmo nudo ah oo ka kooban miiqaq darenwade iyo nudo tiiriya, kuwaas oo ku dhex xidhan kiish ah nudo isku xidhayaal. Dareenwadayaashu waxay ku xidhaan habdhiska dareenwadka dhexe orgaannada iyo nudaha jidhka.

waa la naqliyay ✓

m.l (baayoloji) (Dh. asiidh) Asiidh bu'eed ka kooban tiro badan oo niyukliyootaydha ah oo u habaysan si ay u sameeyaan xidhmo keliya.

waa la naqliyay ✓

m.dh (baayoloji) Xidhmo dun oo kala ah oo ka somaysantay koromosoom xilliga wejiyada hore ee qaybsanka unugga.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dayaal, m.l/dh) (cilmiga naflayda)Xidhmo nudo ah oo ka kooban miiqaq darenwade iyo nudo tiiriya, kuwaas oo ku dhex xidhan kiish ah nudo isku xidhayaal. Dareenwadayaashu waxay ku xidhaan habdhiska dareenwadka dhexe orgaannada iyo nudaha jidhka.

waa la naqliyay ✓

m.l (baay.) (Dh. asiidh) Asiidh bu'eed ka kooban tiro badan oo niyukliyootaydha ah oo u habaysan si ay u sameeyaan xidhmo keliya.

waa la naqliyay ✓

m.dh (baay.) Xidhmo dun oo kala ah oo ka somaysantay koromosoom xilliga wejiyada hore ee qaybsanka unugga.

waa la naqliyay ✓

Kiish xidhmo

waa la naqliyay ✓

Xidhmo kalli

waa la naqliyay ✓

1

(n) deficiency of blood in a part, due to functional constriction or actual obstruction of a blood vessel.

2

meesha dhiiggu ka xidhmo

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) xidhmo geed sisin ah.

2

abbuul -ka: (magac, lab, keli) hoy yar oo beeraha laga dhex dhiso oo ka samaysan caws iyo qoryo.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xidhmo dhar ah. Bundad hudhaydh ah baan Khamiista furaynaa. bunduq-a: (magac, lab, keli) nooc hubka fudud ka mid ah oo le dhuun dheer oo gudaha maraaro ay rasaastu sii marto oo xawligeeda biiriya ku leh. Dh: qori, buntukh.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qiyaas xidhmooyinka loo qaado. Daabbulo qaad ah ayuu sidaaye albaabka u fura. Dh: xidhmo.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) xidhmo nudo ah oo ka kooban miiqaq darenwade iyo nudo tiiriya, kuwaas oo ku dhex xidhan kiish ah nudo isku xidhayaal ah. Dareenwadayaashu waxay ku xidhaan habdhiska dhexe orgaannada iyo nudaha jidhka.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) xidhmo labo iyo toban ka kooban.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) meel sare oo aad fuushanayd ka dhaadhac. Ka deg faraska. Dh: dhaadhac. Li: fuul.

2

deg: (fal) meel si aad ugu noolaato guryo ka dhiso, si rasmi noloshadaada uga bilow. Dirridhabuu degay isaga iyo labadii dumar ee uu qabay.

3

deg: (fal) marka ama doon badda dhex mukhuurata, ku dhex libidh biyaha badda. Doontii duufaan baa qaaday oo badday ku degtay

4

deg-ta: (magac, dhedig, keli) qiyaas xidhmo ah oo degi qaadi karto. Deg xaaba ah ayaan soo qaaday.

5

deg -ta: (magac, dhedig, keli) halka u dhaxaysa qoorta iyo garabka ee badanaa raggu miisaanka ku qaado. Degta ayaa i go'day sidaan kuu sidaye iga deg. Dh: tun.

6

deg -ta: (magac, dhedig, keli) dhul korreeya hoobadka ah.

7

deg -ga: (magac, lab, keli) daanta webi iyo wixii la mid ah.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) xidhmo labo iyo toban walxood ka kooban. Dh: darsan.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) alaab, midho ama wixii la mid ah qaadqaad. Li: daadi.

2

gur-ta: (magac, dhedig, keli) gacanta bidix. Gurta wax laguma cuno. Li: midig.

3

gur -ta: (magac, dhedig, keli) xidhmo weyn oo caws ama caleen ah.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) daloolka afka iyo sanka u dhexeeya ee ay isaga furan yihiin. Hangalaalku haduu ku xidhmo sanqada ayaa laga hadlaa. Dh: bacaraar.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) gumbo hore oo gamuuran oo naaska maraqu u yeelo; naaska qaybta dhiiggu ka xidhmo. Dh: ibokudhyo.

waa la naqliyay ✓

-da (magac, dhedig, keli) xidhmo hal mar qof qaado.

waa la naqliyay ✓

f. n. lunch; leftovers from lunch

waa la naqliyay ✓

1

bw: harimo {N}

2

de: lunch; leftovers from lunch

3

initial: x

4

lx: xadhimo

5

pd: (/da)

6

ps: n6-f

7

syn: qado

8

key: xadhimo

waa la naqliyay ✓

(fal) caleen ama wax kale oo kala daadanaya xidhmo xidhmo u xidh. Jaadka marduufmarduur u xidhmay. Dh: xidhmee, seeray, xirmay.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax xidhmay noqosho. Dh: xirmid, xirmis.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magacwadareed) labada dareeme ee aragga. Dh: indho.

waa la naqliyay ✓

(fal) qof kale u fasax in uu ku metelo. Dh: wakiilo, igmo.

waa la naqliyay ✓

Thicket

waa la naqliyay ✓

v. tie together, fasten; shut, close (up ~ off), contain; imprison

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) 1. close (kalows); shut (shat). Ex: fadlan albaabka xidh!; please close the door! 2. jail (jeel); imprison (im-piri-zen); detain (di-teeyn); arrest (a-res-ti); detain in custody (kas-ta-dhi); put under arrest ~ xabbis

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xadhig ku gunud. Joonyadda afka ka xidh Dh: xir, gunud. Li: fur.

2

xidh: (fal) jeelka geli: xabsiga gee; xorriyadda ka qaad. Tugga xidh badii uu wax xado. Dh: xabbis xir. Li: fur.

3

xidh: (fal) su'aal uun ka jawaabi karin weyddi Ninka shuruud adadag ku xidh. Dh: xir, weydii.

4

xidh: (fal) biyo nakhas iyo wax la mid ah oo socda miftaxa ku rog oo jooji. Biyaha xidh. Dh: jooji, xir.

5

xidh: (fal) albaab banaan quful. Aqalka bisadaha ka xidh. Dh: quful.

6

xidh -ka: (magac, lab, keli) meel wada dhir ah oo jiq ah oo aan lahayn hulo banaan. Dh: jiq, duud.

waa la naqliyay ✓

1

a: xir {N}

2

de: tie together, fasten; shut, close (up ~ off), contain; [ext.] imprison

3

initial: x

4

lx: xidh

5

pd: (xidhay / xidhdhay)

6

ps: v1=tr

7

key: xidh

waa la naqliyay ✓

(fal) kolba si isdabajoog ah in yar afka geli. Habka loo bidhiyo ma aqaan salool cuniddeeye. Dh: halhalayso.

waa la naqliyay ✓

1

(Didma-da)

2

Wadajir iyo isku duubnaan loo yaaco, baqasho darteed.

waa la naqliyay ✓

m.dh Yaacidda xoolo, ugaar iyo wixi lamida baqdin awgeed la yaacaan. la-mid: dųdmo.

waa la naqliyay ✓

vl. n. act of huddling together from fear

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) carar cabsiyi ku jirto oo is moogaan wadar loo yaaco. Dh: didid, baxsi.

waa la naqliyay ✓

1

de: act of huddling together from fear

2

lx: didmo

3

pd: (/da)

4

ps: vn6-f

5

key: didmo

waa la naqliyay ✓

-fidhtay / firatay: (v) 1. comb (koom) ~ feero, shanlayso. 2. dust) (dhast) ~ firo, boor

waa la naqliyay ✓

1

(fal) timaha shanlayso. Dh: feedho.

2

fidho: (fal) gaarufo oo geesaha dhulka ku faq. Soo gaarufo oo fidho sida dibida.

3

fidho-da: (magac, dhedig, keli) xashiish ama saxar aad u yaryar; wax aad iyo aad u yaryaraaday oo habaasoobay oo dabayshu qaaddo. Fidhoda ka dabool biyaha. Dh: saxar, siigo.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: fidno.

waa la naqliyay ✓

f. n. sedition, plot, trouble

waa la naqliyay ✓

-fidmada: (n) a cause or source of trouble, disturbance, difficulty; trouble (tra bel) ~ fidno, fidnad

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dhib iyo shaqaaqo dad ka dhex dhacda oo diin iyo dadba taabata; diradiraha iyo kala dilka dadka. Dh: fitan, fidno.

waa la naqliyay ✓

1

a: fidno

2

de: sedition, plot, trouble

3

lx: fidmo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

key: fidmo

waa la naqliyay ✓

m. n., pl. seeds; fruit; grain crops

waa la naqliyay ✓

-midhada: (n) [plural of mir] fruit (furuut); seeds (siidhis); crops (karoopis) ~ miro

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) firida ubaxa geedku dhalo oo inta badan la cuno oo iniinyaha la beeraa ay ku jiraan. Midho daray duuduub baa lagu liqaa. Dh: iniinyo, miro, mudho..

2

midho-ha: (magac, lab, keli) ereyo maanso ay ka kooban tahay oo qaafiyad iyo habdhac ba leh.. Heestu hadday midho qurux badan muusig dabacsan iyo cod hallaasiya hesho waa laga daba dhacaa. Dh: mudho, midho, miro.

waa la naqliyay ✓

1

de: seeds; [col] fruit; grain crops

2

lx: midho

3

pd: (/ha)

4

ps: n1-m-pl

5

see: mir ~ miro {N}

6

key: midho

waa la naqliyay ✓

m.dh Dhabaq la'aanta iyo isku dubbadhaca cod, muusig iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dhabaq la'aanta iyo isku dubbadhaca cod, muusig iyo wixii la mid ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Xidda-da)

2

Dun midabyo leh oo marada serjigeeda ama faraqa salkiisa si gaar ah loogu sameeyo; waxay marada tartaa qurux iyo tifmidda oo ay ka ilaaliso; taarash (ama xaddaayad).

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Dun midabyo badan oo si gaar ah loo farsameeyey oo si ayan u tifmin dacallada maryaha looga tolo oo qurux loogu tala galay.

waa la naqliyay ✓

pr. n., [feminine] Hiddo

waa la naqliyay ✓

f. n. fringe, decorative border woven onto cloth

waa la naqliyay ✓

name-f name-f decorator. Syn: Xaddi, Xaddiyo

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dun midabyo leh oo marada afkeeda hoose lagu sagsaago oo marada ka ilaalisa rifanka. Gundhataha xiddo u yeel. Dh: taraash, xaddaayad, saanifad.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) qof qaraabo ahaan kuu dhaw oo gardarradaada qaban kara gartaadana kuu dooni kara. Dh: aabbo.

waa la naqliyay ✓

1

(Xirma-da)

2

1. In gaar ahaan isugu xiran; guntin; cuntub.

3

2. Kob loo xiray in waa danbe la daaqo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Dhawr wax oo isku nooc ah oo isku xiran. 2. Dhul daaqsimeed muddo go'an laga xayiro daaqidda xoolaha si loogu aayo goor dambe.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Dhawr wax oo isku nooc ah oo isku xiran. 2. Dhul daaqsimeed muddo go'an laga xayiro daaqidda xoolaha si loogu aayo goor dambe.

waa la naqliyay ✓

f. n. bundle, sheaf; file

waa la naqliyay ✓

-xirmada: (n) package (paa-keeyj); bundle (bandhel)', bunch (banji) ~ guntin, gunud

waa la naqliyay ✓

1

Mucchio

2

Bundle

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) in isku xidhan. Dh: xidmo

2

xirmo-da: (magac, dhedig, keli) meel looseereeyey in kol dambe la daaqo. Dh: seere, xidhmo.

waa la naqliyay ✓

1

de: bundle, sheaf; [ext.] file

2

initial: x

3

lx: xirmo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

syn: cuddad, fayl

7

key: xirmo

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) la-mid: rudmo.

waa la naqliyay ✓

m. n., pl. ropes

waa la naqliyay ✓

1

de: ropes Sg: xadhig

2

initial: x

3

lx: xadhko

4

pd: (/ha)

5

ps: n3-m-pl

6

key: xadhko

waa la naqliyay ✓

1

der. [adjective] shut, closed up; dressed, wearing clothes

2

xidhan [inchoative] v. get shut, be locked ~ closed; get tied up; jailed

waa la naqliyay ✓

1

-xidhnaa / xidhnayd: (adj) 1. closed (kalowsidh); shut (shat) ~ xiran. Ex: dukaanku ma xidhan yahay? Is the store closed? 2. arrested (a-res-tidh); detained (di-teeynidh); imprisoned (im-piri-zenidh) ~ xabbisan

2

xidhan -xidhnaa / xidhnay: (adj) dressed; wearing. Ex: nin surweel xidhan; a man wearing trousers ~ labisan

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) xadhig ku guntan. Joonyad afka ka xidhan oo bariis ah ayaan siiyay. Dh: xiran, guntan. Li: furan.

2

xidhan: (tilmaame) jeel ku jira ah; xabsi la geeyey ah. Dh: xabbisan, xiran. Li: furan.

3

xidhan: (tilmaame) qof wax laga doonayo ah. Dh: xiran.

4

xidhan: (tilmaame) aan socon oo la joojiyay ah. Baanbaddu way xidhan tahay. Dh: joojisan, xiran.

5

xidhan: (tilmaame) qufulan oo aan bannaanayn. Albaabku wuu xidhan yahay. Dh: qufulan.

6

xidhan: (tilmaame) dhar ku lebbisan. Dh: lebbisan.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) xadhig ku guntid. Dh: xirid, guntid. Li: furid.

2

xidhid -da: (magac, dhedig, keli) jeel ku ridid: xabsi geyn. Dh: xirid, xabbisid, xirid. Li: furid. xidhid -da: (magac, dhedig, keli) masalo ama su'aal u jeedin. Dh: xirid, su'aalid.

3

xidhid -da: (magac, dhedig, keli) baanbad naqas iyo wixii la mid ah joojin. Dh: joojis, xirid. xidhid -da: (magac, dhedig, keli) cibaado galid. Dh: xirid, xiris. Li: furid.

4

xidhid-da: (magac, dhedig, keli) albaab qufulid. Xidhidda albaabka ha illoobin. Dh: xiris, qufulis.

5

xidhid -da: (magac, dhedig, keli) cid dhar u lebbisid. Dh: lebbisid.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xidhid.

waa la naqliyay ✓

m.l Dheefshiidka intiisa yaryar oo ay ku dhammaato calooshu iyo qabsiinnada u dhexeeya.

waa la naqliyay ✓

m.l Dheefshiidka intiisa yaryar oo ay ku dhammaato calooshu iyo qabsiinnada u dhexeeya.

waa la naqliyay ✓

m. n., pl. intestines

waa la naqliyay ✓

-xiidmaha: (n) intestines (in-tes-tanis); guts (gatis); bowels (baawlis) ~ mindhiciro

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) eeg xiidme.

waa la naqliyay ✓

1

cf: uurkujir, xaab, xaalo

2

de: intestines

3

initial: x

4

lx: xiidmo

5

pd: (/ha)

6

ps: n3-m-pl

7

key: xiidmo

waa la naqliyay ✓

vl. n. act of shaving

waa la naqliyay ✓

1

de: act of shaving

2

initial: x

3

lx: xiirmo

4

pd: (/da)

5

ps: vn-f

6

key: xiirmo

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-ooday, -ootay) Dhaqan iyo asluub wanaagsan ku dhaqmid.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-ooday, -ootay) Dhaqan iyo asluub wanaagsan ku dhaqmid.

waa la naqliyay ✓

(fal) xishood samee: wax aan dadka dhexdiisa ku fiicnayn oo la necbeysto ha samayn. Xaq beeg oo xumaanta ka xishoo. Dh: asturnow, beex. Li: khashifan, fadeexaw,

waa la naqliyay ✓

1

(Xushma-da)

2

Xurmo; muuno (ama xishmo).

waa la naqliyay ✓

m.dh Sharaf iyo wanaag laga kasbado bulshada dhexdeeda; xurmo; muuno. la-mid: xishmo, xushmad.

waa la naqliyay ✓

m.dh Sharaf iyo wanaag laga kasbado bulshada dhexdeeda; xurmo; muuno. la-mid: xishmo, xushmad.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] honor, respect; face; modesty, good manners

waa la naqliyay ✓

1

Riguardo

2

Regard

waa la naqliyay ✓