xidhmid

m. n. relationship, connection; relations

-ka: (n) relation (ri-leey-shin); relationship (ri-leey-shin-shiip); communication (kom-yuni-keey-shin); connection (kon-nek-shin), contact (kon-takt); association (a-soo-siyeey-shin); rapport (ra-poor) -xiriir

(fal) ka war qab oo ku xidhnow. Dh: xiriir.

xidhiidh -ka: (magac, lab, keli) wax si taxane ah isku dabajooga oo midba uu mid ka dambeeyo ama ku xiriirsan yahay. Dh: xiriir.

xidhiidh -ka: (magac, lab, keli) lafdhabar, anaan xiriir.

xidhiidh -ka: (magac, lab, keli) cilaaqo qarabe saaxiibtinimo, hawl ama wax kale ah ah oo laba qof ama in ka badan ka dhaxaysa oo isku xid Dh: xiriir.

de: relationship, connection; relations

initial: x

lx: xidhiidh

pd: (-ka)

ps: n2a-m

see: xiriir {N}

key: xidhiidh

(fal) dad ama noolayaal badan oo meelo kala joogjooga xabsiga mid mid ugu taxaab. Tuugta magaalada wada xidhxidh. Dh: xirxir.

xidhxidh: (fal) wax keliya oo meel yaalla xadhko badan ku adadkee ama meelo badan kolba meel ka xidh. Alaabta dusha taalla aad u xidhxidh. Dh: xirxir.

xidhxidh: (fal) albaabyo badan oo wad furfuran kolba mid awd. Maqsinnada soo xidhxidh. Dh: xirxir.

xidhxidh-ka: (magacwadareed) guntimo yaryar oo badan oo inba gooni loo xidhay. Dh: guntimo, xirxir.

(Idmid-da)

Idan siin; in la falo, kd., oggolaansho.

m.f.dh eeg idan².

-da: (magac, dhedig, keli) fasax iyo oggolaansho siin.

(Xidid-ka)

1. Geedka intiisa dhulka ku aasan, laamaha iyo faraqa ka baxa mid ka mid ah.

2. Dhuumaha oogada nafleyda ka buuxa oo dhiigga halbowleyaashu xubnaha ku faafiyeen, soo qaada oo wadnaha ku soo celiya.

3. Xiriir dadku yeesho oo xagga guurka ka yimaada.

xidid¹: m.l (-do, m.l) 1. Geedka intiisa dhulka ku aasan, laamaha iyo faraqa ka baxa mid ka mid ah. 2. Dhuumaha oogada nafleyda ka buuxa oo dhiigga halbowleyaashu xubnaha ku faafiyeen, soo qaada oo wadnaha ku soo celiya. 3. Xiriir dadku yeesho oo xagga guurka ka yimaada.

xidid²: m.l (-do, m.l) (xisaab) 1. Xididka tiro maangal ama murakab ah: waa tiro marka la dul dhigo jibbaar ay la mid tahay tiradaasi. Tusaale ahaan, 2 waa xidid afraadka ee 16 (2=16). 2. Xididka isle'eg: tiro marka lagu beddelo doorsoomaha ku jira isle'egta raaligeliya isle'egta, kaas oo labada dhinac ee isle'egtu isle'ekeysiiya.

xidid³: f.mg1 (-day, -dday) Xidid noqosho (dad).

xidid¹: m.l (-do, m.l) 1. Geedka intiisa dhulka ku aasan, laamaha iyo faraqa ka baxa mid ka mid ah. 2. Dhuumaha oogada nafleyda ka buuxa oo dhiigga halbowleyaashu xubnaha ku faafiyeen, soo qaada oo wadnaha ku soo celiya. 3. Xiriir dadku yeesho oo xagga guurka ka yimaada.

xidid²: m.l (-do, m.l) (xisaab) 1. Xididka tiro maangal ama murakab ah: waa tiro marka la dul dhigo jibbaar ay la mid tahay tiradaasi. Tusaale ahaan, 2 waa xidid afraadka ee 16 (2 =16). 2. Xididka isle'eg: tiro marka lagu beddelo doorsoomaha ku jira isle'egta raaligeliya isle'egta, kaas oo labada dhinac ee isle'egtu isle'ekeysiiya.

Root

m. n. root; blood vessel (vein ~ artery); nerve; root {mathematics}; relatives by marriage, in-laws

xidid [inchoative] v. become related by marriage

-ka: (n) 1. root (ruut). Ex: xididka geedaha; the root of the plants. 2. artery (aar-tari). Ex: xididada dhiiga; the blood vessels

xidid -ka: (n) relative by marriage; in-law (in-loo)

-ka: (magac, lab, keli) geedka intiisa dhulka ku aasan ee biyaha soo nuugta.

xidid -ka: (magac, lab, keli) dhuumo jidhka nafleyda ka buuxa oo dhiigu kor iyo hoos u maro. Ninka uu xidid go'aa dhiigbax ayuu halis u yahay.

xidid -ka: (magac, lab, keli) xidhiidh qaraabo oo gacalnimo salka ku haysa. Nin aan xidid nahay ayaan baabuur ka soo ergistay. Dh: gacal.

xidid -ka: (magac, lab, keli) xanuun kolkol dadka ku soo booda oo meel keliya qabsada oo ah murug ama xidid si noqda. Lugta xidid ayaa iga haya.

جِذْرٍ، وَرِيد، عِرْقٍ

-ka: (magac, lab, keli) laag yar oo laba taag u dhaxaysa oo doox weyn ku soo biyo shubta. Dh: luuq, laag, iliil.

-da: (magac, dhedig, keli) sare u qaadid oo si fudud sare ugu tuurid. Dh: biriyow, hillaacid, birin. bidhiidh -a: (magac, lab, keli) timaha madaxa oo noqda timo jilicsan, cawlan oo aan isku dhadhawayne banbannaan.

m.dh eeg cidan².

-da: (magac, dhedig, keli) feedhidda timo la dhex marmariyo fidhin ama shanlo si loo qurxiyo Dh: firid, firis, shanlayn.

Bijection

-ka: (magac, lab, keli) kolba hal; wax guud ahaan mid ah aanse isku xidhnayn. Kol ha wada bixinee midmid u baxa. Dh: halhal, xabbad xabad. Li: idayl, kooxkoox.

m.f.dh eeg ridan.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xidhid.

-da: (magac, dhedig, keli) in isku xidhan. Xidhmo buugaag ah ayaa diyaaradda iila socota. Dh: guntin, cutub, seere, xirmo.

xidhmo -da: (magac, dhedig, keli) meel loo seereeyey in kol dambe la daago. Xidhmo doogle ayaan irmaanka u xidhay: Dh: seere, xirmo.

(Xiimid-da)

Orod daran oo xiin ka yeero, ordid.

m.f.dh eeg xiin².

-da: (magac, dhedig, keli) xiin bixin. Dh: guuxid.

xiimid -da: (magac, dhedig, keli) orod xooglehoo xiin ka baxayo ordid. Dh: ordid, xiimis.

(Xirmid-da)

Wax xirmay ama xiran noqosho.

m.f.dh eeg xiran¹.

-da: (magac, dhedig, keli) wax xirmay noqosho. Albaabka xirmidda ka ilali.

Occlusion

(adv) 1. one by one. 2. (pronoun) one another (wan anathar); each other ~ midba midka kale

-da: (magac, dhedig, keli) wax qudhmay oo xumaaday noqosho. Dh: qurmid.

-da: (magac, dhedig, keli) dhagax ama rasaas dhan walba u aan'id.

widhfid-da: (magac, dhedig, keli) wax xoog u lulmaha ahaansho. Ubadku widhfidda way ku beerfadhaqoobaa. Dh: lulmid, wadhfid

(fal) caleen ama wax kale oo kala daadanaya xidhmo xidhmo u xidh. Jaadka marduufmarduur u xidhmay. Dh: xidhmee, seeray, xirmay.

(Xididid-da)

(dad) xidid noqosho.

m.f.dh eeg xixid².

-da: (magac, dhedig, keli) qaraabo gacalnimo salka ku haysa noqosho. Xididid ayaa xoolo la isku siiyaa. Dh: xididis, gacaloobid.

(Bidhaamid-da)

Bidhaan muuqata yeelasho.

m.f.dh eeg bidhaan². la-mid: bidhaan¹ (3).

-da: (magac, dhedig, keli) bidhaan muuqata yeelad. Dh: iftiimid, bildhaamid.

(fal) cid ka war hay oo hoo iyo hiil la garab joog. Qaraabada xidhiidhi. Dh: xiriiri. Li: goo.

xidhiidhi: (fal) wax xidhiidh ah oo is daba teedsan ka dhig: awr mid walba hoggaankiisa midka kale dabadiisa ugu xidh oo haysku xigxigaan. Xidhiidhi awrta. Dh: xiriiri.

-ta: (magac, dhedig, keli) iftiin yar oo si dhakhso badan marna daarmaya marna demaya. Garabildhaanka bidhbidha hayaa ilaa waaga berigiisa. Dh: biligbilig, birbir, bigbig.

-ka: (magac, lab, keli) qof timo bidhiidh ah leh. Cali waa bidhiidh.

bidhiidh -ka: (magac, lab, keli) salaanta wejiga: wejiga badhtankiisa. Ninka tukada bidhiidhka ayaa madoobaada. Dh: biriir.

m.f.dh eeg diddin². la-mid: dindimid, dundumid.

m.f.dh la-mid: diddimid.

-da: (magac, dhedig, keli) in yar dareerid oo quiqul samayn.

-ka: (magac, lab, keli) buurbuur yaryar o subag ah oo caanaha la lulaayo yeeshaan.

fidhfidh -ka: (magac, lab, keli) farac tiro badnaa o dabar go'ay wixii ka soo hadhay.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg hardamid.

(Iidaamid-da)

Cunnada iidaan u yeelid, ku darid.

m.f.dh eeg iidaan².

-da: (magac, dhedig, keli) cunto, wax dufan, dhadhan ama carfi udgoon leh, ku darid.

(Isdhimid-da)

(cabbir, tiro) wax wax ka maqan yihiin noqosho; wax dhimman noqosho.

vl. n. decrease, diminishing; subtraction

-da: (n) shortage (shoor-teeyj); reduction (ri dhak shen); deficit (defi sit) isdhin-ka

Diminuzione

Diminution

-da: (magac, dhedig, keli) sidii lagu ogaa ama ay wax ahaayeen ka yaraansho. Dh: isdhin.

cf: kalagoyn

de: decrease, diminishing; subtraction

lx: isdhimid

pd: (-da)

ps: vn-f

key: isdhimid

-ka: (magac, lab, keli) qof aad diiddan tahay la fadhiisigiisa ama inuu hadal idin dhex maro.

-a: (magac, lab, keli) badarka intiisa la yaryareeyo.

-ka: (magac, lab, keli) marka la sheegayo wax u eg dub qof.

jidhjidh -ka: (magac, lab, keli) muruqyada tunka ninka doobka ama awrka turuqyadiisa xooggan. Dh: margaag.

vl. n. discount

de: discount

lx: kadhimid

pd: (-da)

ps: vn-f

see: dhin

key: kadhimid

m.f.dh eeg kidfan¹.

-da: (magac, dhedig, keli) wax la yaryareeyay noqosho.

-da: (magac, dhedig, keli) uskag ka nadiifoobid; wasakh daahir ka noqosho.

maydhmid -da: (magac, dhedig, keli) biyo ku dhex baabi'id. Dh: mayrmid.

m.f.dh eeg tidcan¹.

-da: (magac, dhedig, keli) wax tidcan noqosho.

-a: (magac, dhedig, keli) gabaabsi aan ku fillayn baahida. Carrafada xooluhu waa widhiid. widhiidhi -da: (magac, dhedig, keli) cabsi kala garasho la'aan ah.

(ereycodeed) tusmeeya iftiin yar oo aad u fog oo meel ka bildhaamay oo indhaha kaaga dhacaya sida muraayada cawirkeeda. Waxbaa buurta agteeda ka widhwidh leh. Dh: biligbilig.

-ta: (magac, dhedig, keli) xidhmooyin badan oo dhandhan iskugu xidhan ka dhigid. Dh: seerayn, xirmayn, xirmays.

-ta: (magac, dhedig, keli) xidhmo xidhmo ka dhigid. Dh: xidhmayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg xidhitaan.

m.dh la-mid: xiskimid.

-da: (magac, dhedig, keli) nin ay islaantii ka dhimatay walaasheed ama tu qaraabadeeda ah u guurin oo u dhisid.

-ka: (magac, lab, keli) shinbir luga dhuuban oo bahda xiitaxiitada ah. Dh: xiid, xiidxiid.

xiidxiid: (tilmaame) qof aad u dhuuban oo mijo yaryar.

(Xiskimid-da)

Xiskin neef irmaani ku godlan karo gaarid, joogid.

m.f.dh eeg xiskin². la-mid: xigsimid.

-da: (magac, dhedig, keli) xig laga maalo oo caana ah yeelasho. Dh: xigsimid.

(Xuddumid-da)

(ilmo dhashay) xoolo xuddun ah siin; xuddunxirid.

-da: (magac, dhedig, keli) ilmo dhashay neef xuddunta u duldhigid oo siin; neef ugu xuddun xidhid. Dh: xuddunxidh.

-da: (magac, dhedig, keli) xidhiidh isku xiga noqosho.

xidhiidhid-da: (magac, dhedig, keli) cid xidhiidh la yeelasho. Dh: xidhiidhis, xiriirid.

-ta: (magac, dhedig, keli) ka war hayn oo hoo iyo hiilba la garab joogid. Dh: xiriirin, xidhiidhis.

xidhiidhin -ta: (magac, dhodig, keli) wax si taxane ah isku dabajoogin oo midba midka ka dambeeya ku aaddin. Dh: xiriirin.

xidhiidhin -ta: (magac, dhedig, keli) cilaaqo wanaagsan la samayn. Dh: xiriiris.

m.l Biyo si kedis ah oo dar-dar ah u shubma ee uu gaar ahaan keeno roobka weyn ee ka da'a waadiyada meelaha lamadegaan-u-ekeyaasha ah.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xidhiidhin.

parc.

(tilmaame) la xidhxidhay ah. Intii aad il dirtay oo dhani way wada xidhxidhan yihiin. Dh: xirxiran.

-da: (magac, dhedig, keli) in mar ka badan xidhid. Xidhxidhidda jiho qudha u daa. Dh: xirxirid, xirxiris.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xidhxidhid.

v., sg., simple past tense: I said

(v) told (tooldh); said (seeydh) ~ iri. Ex: waxaan ku idhi; I told you

de: I said

lx: idhi

ps: v4a-1sg-past

see: iri {N}

key: idhi

v., sg., neg., present tense: you are not

de: you are not

lx: ihid

ps: v5a-2sg-neg-pres

xe: You are not a Somali.

xv: Soomaali ma ihid.

key: ihid

v., sg., simple past tense: I came