xidhitaan

-ka: (magac, lab, keli) dareensi malayn ah. Shaki iyo biditaan baad haysaa.

biditaan -ka: (magac, lab, keli) noole ama wax baad leh duulitaankii. Biditaanka diyaaradda ayuu sugayaa. Dh: haaditaan, lalitaan.

biditaan-ka: (magac, lab, keli) gu'itaan timaha. Biditaanka timaha ka ilaali. Dh: rifmitaan.

m.l la-mid: fidid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg fidid.

-ka: (magac, lab, keli) rididda lafteeda.

-ka: (magac, lab, keli) sare u hayn, u qaadid, u xanbaarid: sidniin.

-ka: (magac, lab, keli) qaaditaan hanti ciddii lahayd hoos ahaan looga qaato.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax xidhan ahaan. Xidhnaanta waan ku arkay ee sababta ma garanayo. Dh: xirnaan.

xidhnaan -ta: (magac, dhedig, keli) dhar ku lebbisnaan.

-ka: (magac, lab, keli) xigidda xigga la xigo ee cadka aan loo baahnayn iyo xaasawda cad ee xadhiga laga samaynayo la kala saaro. Dh: xigid.

xigitaan-ka: (magac, lab, keli) neef irmaan intaan caanamaalkii kali gaadhin xig ka maalitaan oo dib u lisitaan. Hasha xigitaanka badan ka daaya. Dh: dibulis, xigid.

m.l 1. Xafladda lagu gebegebeeyo hawl socotay. 2. Gebegebada hawl socotay.

m.l 1. Xafladda lagu gebegebeeyo hawl socotay. 2. Gebegebada hawl socotay.

-ka: (n) closure (kalow-sher); shutdown (shat-dhaawn); completion (kempiliishin) closing down ~ gabagabo

Chiusura

Closing

-ka: (magac, lab, keli) eeg badhid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg cudhid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg fadhid.

-ka: (magac, lab, keli) inta wax kale ka hadhay. Dh: hadhniin, haritaan.

hadhitaan-ka: (magac, lab, keli) cid socotay, raacid la'aan. Hadhitaanka iska daa oo soo soco. Dh: gadaalin, hadhniin. Li: raacid

-ka: (magac, lab, keli) eeg hudhid.

-ka: (magac, lab, keli) wax kale ku xoojin ama ku adkays. Dh: ladhis, ladhniin.

-ka: (magac, lab, keli) dhinac u soocid. Ma laba saacadoodbaad madhitaanka koobka garawga ah ku jirtaa. Dh: xulitaan, soocitaan.

-ka: (magac, lab, keli) guritaan.

-ka: (magac, lab, keli) in mar ilkaha ku goosasho. Dh: rudid, rudhniin, hudhitaan.

-ka: (magac, lab, keli) tudhidda lafteeda; naxiista iyo dulqaadka iyadoo da' ama awood la xeerinayo. Dh: tudhniin.

-ka: (magac, lab, keli) wax wadhid; wadhniin.

-ka: (magac, lab, keli) qooshitaan; faraha ku ruquusitaan. Dh: rufaaqitaan, cajiimitaan.

-ka: (magac, lab, keli) hiinraagitaan u neefsigu si wanaagsan u soo bixi waayo. Dh: xuurtood, dubburyood, xiiqniin.

-ka: (magac, lab, keli) xiiridda lafteeda. Dh: xiiris, xiirniin, xiirriin.

-ka: (magac, lab, keli) eeg xiisid.

vl. n. investigation, analysis, research

-ka: (magac, lab, keli) wax dahsoon raadintii si runtiisa loo gaadho ama xog badan looga ogaado.

a: baaritaan {N}

de: investigation, analysis, research

lx: baadhitaan

pd: (-ka)

ps: vn2-m

key: baadhitaan

-ka: (magac, lab, keli) eeg badhqid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg badhxid.

-ka: (magac, lab, keli) dhinicii loo socdey maahee dhinac kale u kicitaan. Baydhitaan ka hor baan la kulmay. Dh: weecitaan.

-ka: (magac, lab, keli) caleen qoyan iyo wax lamid ah, qaadhitaan. Khudradda dhadhitaan ayaan uga cabsanayaa. Dh: dhadhid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg feedhid.

-ka: (magac, lab, keli) wax sii socda ku sinmid; wax kaa korreeya gaadhid. Dh: gaaritaan, gaadhis, taababasho, qabasho, tegis.

-ka: (magac, lab, keli) nooc buduqyadii hore ka mid ah gidhligaanka iyo rayfal baa gaydha dirireed leh. Dh: bunduq.

-ka: (magac, lab, keli) afbadnaanta birta wax goynaysa sida middida iyo billaawaha.

-ka: (magac, lab, keli) qof midhaha keliya ku nool. Midhatahan garaw ma tawana. Dh: miratahan, mudhatahan.

midhatahan-ka: (magac, lab, keli) abwaan tix maansa ah samayn kara. Dh: halabuur.

-ka: (magac, lab, keli) hoolnaan oo dub iyo diirba la'aan. Dh: galdhicitaan, diirmitaan, murxitaan.

-ka: (magac, lab, keli) wax dhadhay oo isku buusay ahaan. Qudradda qoo oo qaadhitaanka ka ilaali. Dh: dhadhitaan, qaadhniin.

-ka: (magac, lab, keli) ku deeqitaan. Dh: hurid, quuritaan.

-ka: (magac, lab, keli) 'dareere iyo wixii la mid ah' saydhitaan.

saydhitaan -ka: (magac, lab, keli) 'mici' ku saydhitaan.

saydhitaan -ka: (magac, lab, keli) 'qodax' saydhniin.

-ka: (magac, lab, keli) xasad samayn. Dh: xaasidid.

(tilmaame) la xidhxidhay ah. Intii aad il dirtay oo dhani way wada xidhxidhan yihiin. Dh: xirxiran.

-ka: (magac, lab, keli) u dhawaaqitaan; u yeeritaan. Nin dhegala' yeedhitaan ma maqlee gacanta qabo.

der. [adjective] shut, closed up; dressed, wearing clothes

xidhan [inchoative] v. get shut, be locked ~ closed; get tied up; jailed

-xidhnaa / xidhnayd: (adj) 1. closed (kalowsidh); shut (shat) ~ xiran. Ex: dukaanku ma xidhan yahay? Is the store closed? 2. arrested (a-res-tidh); detained (di-teeynidh); imprisoned (im-piri-zenidh) ~ xabbisan

xidhan -xidhnaa / xidhnay: (adj) dressed; wearing. Ex: nin surweel xidhan; a man wearing trousers ~ labisan

(tilmaame) xadhig ku guntan. Joonyad afka ka xidhan oo bariis ah ayaan siiyay. Dh: xiran, guntan. Li: furan.

xidhan: (tilmaame) jeel ku jira ah; xabsi la geeyey ah. Dh: xabbisan, xiran. Li: furan.

xidhan: (tilmaame) qof wax laga doonayo ah. Dh: xiran.

xidhan: (tilmaame) aan socon oo la joojiyay ah. Baanbaddu way xidhan tahay. Dh: joojisan, xiran.

xidhan: (tilmaame) qufulan oo aan bannaanayn. Albaabku wuu xidhan yahay. Dh: qufulan.

xidhan: (tilmaame) dhar ku lebbisan. Dh: lebbisan.

(Bidhaan-ta)

Muuqaal yar oo meel fog laga arko; iftiin ama dhalaal yar oo meel ka bilig yiraahda; birbir.

bidhaan¹: m.l (-aamo, m.l) 1. Muqaal meel fog laga arko. 2. Tiro aad u yar oo ari ah oo gaar u daaqa. 3. la-mid: bidhaamid.

bidhaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay) 1. Wax meel fog ka muuqasho. 2. Iftiin ama dhalaal yar meel ka birbirid.

bidhaan¹: m.l (-aamo, m.l) 1. Muqaal meel fog laga arko. 2. Tiro aad u yar oo ari ah oo gaar u daaqa.

bidhaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay) 1. Wax meel fog ka muuqasho. 2. Iftiin ama dhalaal yar meel ka birbirid. m.f.dh, bidhaamid.

f. n. blinking light; appearance, object seen in the distance

bidhaan v. blink (of a light), twinkle; appear in the distance

-ta: (n) something that appears from a distance; distance sight. Ex: bidhaantiisii baan waayey; I lost sight of him

bidhaan: - bidhaamay / bidhaantay: (v) to emit [light] in slight, periodic gleams; twinkle (tuwing-kel) ~ iftiimay

(fal) bildhaan muuqata yeelo, ha lagu arko. Geel baa goshaa ka bidhaamaya. Dh: iftiin.

bidhaan -ta: (magac, dhedig, keli) wax meel kaaga muuqanaya oo ay ishu qabanayso. Dhabantaa bidhaan geel baa ka muuqata. Dh: bildhaan.

-ka: (magac, lab, keli) geed la dulsaaro saan oo geela milixda loogu dhigo ama qabaalka adhiga carrada lagu siiyo.

m.dh la-mid: jidhaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) bohol af ballaadhan oo biyaqabatin ah oo daadku qodo oo xooluhu ka cabbaan. Dhijaanta lo'da ka waraabi. Dh: jidhaan. Wa: dhijaamo.

(Dhitayn-ta)

Dhito ka dhigid; kaydin; dhigid.

m.f.dh eeg dhitee. la-mid: dhitays.

-ta: (magac, dhedig, keli) subag kolba inta malintii ay ciirtu dhasho meel ku kaydin. Dh: kaydin.

dhitayn -ta: (magac, dhedig, keli) wax fudfud ah kolba dhito ridid ama meel dhigid.

(Jidhaan-ta)

Meel yar oo biyo galaan: balli; (ama dhijaan).

m.dh (-aamo, m.l) Biyo fariisin yar. la-mid: dhiijaan.

f. n. pond, pool

-ta: (magac, dhedig, keli) gal ay biyo joogsadaan oo inta badan meelaha doocyada laga helo. Dh: dhijaan.

bw: sp: jidhdhaan {N}

de: pond, pool

lx: jidhaan

pd: (-ta)

ps: n-f

syn: balli

key: jidhaan

-ta: (magac, dhedig, keli) aan timo lahayn oo dhukuran ahaan. Dh: moolaysnaan.

(Xiisaan-ka)

Cad maro ah oo dhuuban oo ballac yar oo dhogor ah, oo askarihii hore qaarkood, sida boqorka, dhexda ugu xiran jireen.

m.l (xiisaanno, m.dh) Cad maro ah oo dhuuban oo askartii hore dhexda ku xiran jireen.

m. n. sash, cummerbund

name-f sash, cummerbund (Arb)

-ka: (magac, lab, keli) cad maro dhuuban oo ballac yar ah oo askartu sida bogorka dhexda ugu xidhaan. Xisaanka qabo. Dh: dhexkuxid.

xiisaan-ka: (magac, lab, keli) suun ballaadhan oo inta kuul lagu xardho dhexda lagu xidho.

xiisaan -ka: (magac, lab, keli) liin marmar ah oo shan illaa toban sentimitir ah oo u dhexeeya gidaarka jooga iyo marmarka dhulka yaalla.

bw: Arabic

de: sash, cummerbund

initial: x

lx: xiisaan

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: xiisaan

-ka: (magac, lab, keli) eeg xidhitaan.

-ka: (magac, lab, keli) meel ka dhaqaaqid oo tu kale u socdaalid. Dh: aadid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg awdid.

-ka: (magac, lab, keli) wax lagugu lahaa bixintiisa, magadhabitaankiisa.

beditaan -ka: (magac, lab, keli) ciyaar intii lagaa dhaliyey dib u dhalitaankeeda. Beditaanka kubbadda lagu kala nasiib roonaaye.

-ka: (magac, lab, keli) ka tiritaan meeshuu ku yallay. Baabi'itaanka sadarkan biyaa taabtay. Dh: baabi'itaan, tirtiritaan.

bi'itaan -ka: (magac, lab, keli) dhaqan ahaan ama tayo ahaan baabi'id. Bi'itaanka beerta roob la'aan baa keentay.