xidhiidhfur

m. n. relationship, connection; relations

-ka: (n) relation (ri-leey-shin); relationship (ri-leey-shin-shiip); communication (kom-yuni-keey-shin); connection (kon-nek-shin), contact (kon-takt); association (a-soo-siyeey-shin); rapport (ra-poor) -xiriir

(fal) ka war qab oo ku xidhnow. Dh: xiriir.

xidhiidh -ka: (magac, lab, keli) wax si taxane ah isku dabajooga oo midba uu mid ka dambeeyo ama ku xiriirsan yahay. Dh: xiriir.

xidhiidh -ka: (magac, lab, keli) lafdhabar, anaan xiriir.

xidhiidh -ka: (magac, lab, keli) cilaaqo qarabe saaxiibtinimo, hawl ama wax kale ah ah oo laba qof ama in ka badan ka dhaxaysa oo isku xid Dh: xiriir.

de: relationship, connection; relations

initial: x

lx: xidhiidh

pd: (-ka)

ps: n2a-m

see: xiriir {N}

key: xidhiidh

(fal) cid ka war hay oo hoo iyo hiil la garab joog. Qaraabada xidhiidhi. Dh: xiriiri. Li: goo.

xidhiidhi: (fal) wax xidhiidh ah oo is daba teedsan ka dhig: awr mid walba hoggaankiisa midka kale dabadiisa ugu xidh oo haysku xigxigaan. Xidhiidhi awrta. Dh: xiriiri.

-da: (magac, dhedig, keli) xidhiidh isku xiga noqosho.

xidhiidhid-da: (magac, dhedig, keli) cid xidhiidh la yeelasho. Dh: xidhiidhis, xiriirid.

-ta: (magac, dhedig, keli) ka war hayn oo hoo iyo hiilba la garab joogid. Dh: xiriirin, xidhiidhis.

xidhiidhin -ta: (magac, dhodig, keli) wax si taxane ah isku dabajoogin oo midba midka ka dambeeya ku aaddin. Dh: xiriirin.

xidhiidhin -ta: (magac, dhedig, keli) cilaaqo wanaagsan la samayn. Dh: xiriiris.

m.l Biyo si kedis ah oo dar-dar ah u shubma ee uu gaar ahaan keeno roobka weyn ee ka da'a waadiyada meelaha lamadegaan-u-ekeyaasha ah.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xidhiidhin.

relations, rapports.

Commutator

(tilmaame) isku aaddan oo is wada daba jooga. Dh: xiriirsan.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg xidhiidhsanaansho.

-ka: (magac, lab, keli) qof timo bidhiidh ah leh. Cali waa bidhiidh.

bidhiidh -ka: (magac, lab, keli) salaanta wejiga: wejiga badhtankiisa. Ninka tukada bidhiidhka ayaa madoobaada. Dh: biriir.

-a: (magac, lab, keli) badarka intiisa la yaryareeyo.

-a: (magac, dhedig, keli) gabaabsi aan ku fillayn baahida. Carrafada xooluhu waa widhiid. widhiidhi -da: (magac, dhedig, keli) cabsi kala garasho la'aan ah.

(fal) dad ama noolayaal badan oo meelo kala joogjooga xabsiga mid mid ugu taxaab. Tuugta magaalada wada xidhxidh. Dh: xirxir.

xidhxidh: (fal) wax keliya oo meel yaalla xadhko badan ku adadkee ama meelo badan kolba meel ka xidh. Alaabta dusha taalla aad u xidhxidh. Dh: xirxir.

xidhxidh: (fal) albaabyo badan oo wad furfuran kolba mid awd. Maqsinnada soo xidhxidh. Dh: xirxir.

xidhxidh-ka: (magacwadareed) guntimo yaryar oo badan oo inba gooni loo xidhay. Dh: guntimo, xirxir.

m. n. narrow area, crowded place; tight; bustling

-ah: (adj) narrow (naarow) ~ cariiri. Ex-, jid cidhiidhi ah; a narrow street

(fal) qof kale, meel uu fadhiyo ama aqal uu ku jiro oo aan ku fillayn, la fadhiiso ama la gal; cidhiidhi geli.

cidhiidhi: (fal) weel iyo wax la mid ah, muggiisa in ka badan ku rid.

cidhiidhi -ga: (magac, lab, keli) meel, aqal iyo wax la mid ah oo muggiisu ka yar yahay waxa ku jira; meel aan faalal ahayn. Dh: ciriiri.

cidhiidhi: (tilmaame) mid mug yar; mid aan faalal ahayn.

de: narrow area, crowded place; tight; bustling

lx: cidhiidhi

pd: (-ga)

ps: n2-m

see: ciriiri {N}

key: cidhiidhi

(Xiriirfur-ka)

Xiriirfurasho.

xiriirfur¹: m.l la-mid: xiriirfurid.

xiriirfur²: f.g1 (-ray, -rtay) Wax isku xirnaa kala furid.

v. untie, disconnect

-ka: (magac, lab, keli) ballan ama heshi ka bixid. Xiriirfur ha samayn. Dh: xidhiidhur.

de: untie, disconnect

initial: x

lx: xiriirfur

nt: xiriirfur (ka) [vn-m], xiriirfurid (da) [vn-f]

pd: (xiriirfuray)

ps: v1=tr

key: xiriirfur

Bahal yar oo wada qodax ah.

m.l/dh Bahal yar oo wada qodax ah.

m.l/dh Bahal yar oo wada qodax ah. xiddigi f.mg2 (-iyay, -isay) Xiddigo ka faalin. m.f.dh, xiddigin.

m. n., [compound] hedgehog

-xiddig-dhusha: (n) hedgehog (heefhoog) ~ kuuleey-cali-banjar

-sha: (magac, dhedig, keli) noole xiddigta u eg oo badaha ku nool. Dh: xiddigdhuleed.

de: hedgehog

initial: x

lx: xiddigdhul

pd: (-ka)

ps: n2-m-cmp

key: xiddigdhul

(tilmaame) la xidhxidhay ah. Intii aad il dirtay oo dhani way wada xidhxidhan yihiin. Dh: xirxiran.

-da: (magac, dhedig, keli) in mar ka badan xidhid. Xidhxidhidda jiho qudha u daa. Dh: xirxirid, xirxiris.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xidhxidhid.

-da: (magac, dhedig, keli) weel iyo wax la mid ah, muggiisa in ka badan ku ridid. Dh: ciriiryid.

-da: (magac, dhedig, keli) kolka wax naxdi leh la arko furuuruc yar oo jidhka korkiisa kasoo yaaca oo markiiba baaba'a.

-ka: (magac, lab, keli) xidhiidhidda lafteeda. Dh: xiriiritaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) furfurnaan la'aan uu wax walba gacanta dawladda ku jiro. Dh: xirxirnaan. Li: furfurnaan.

xidhxidhnaan-ta: (magac, dhedig, keli) wax kala xidhxidhan ahaan. Dh: xirxirnaan.

xidhxidhnaan -ta: (magac, dhedig, keli) wax dadka ka go'an oo aamusn con la fahmin ahaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax xidhiidhsan ahaan. Dh: xiriirsanaan.

(fal) ballan xidhnayd buri; wax la isku ogaa weydaaro. Weligaa ha badhifurin, balkii kuu xidhnaayoo, dhaqankaa ha baylihin.

badhifur -ka: (magac, lab, keli) ballan ka bixid; ballan jebin. Badhifur beenaale caado way u tahay. Dh: ballanfur, dhabarjebin, dabafur. Li: oofin.

magac loo baxsho wiilka dhashay isaga oo ay timihiisa ama yixdiisu yartahay. Dh: bidhiidh.

-ta: (magac, dhedig, keli) iftiin yar oo si dhakhso badan marna daarmaya marna demaya. Garabildhaanka bidhbidha hayaa ilaa waaga berigiisa. Dh: biligbilig, birbir, bigbig.

Morse code

-ka: (magac, lab, keli) buurbuur yaryar o subag ah oo caanaha la lulaayo yeeshaan.

fidhfidh -ka: (magac, lab, keli) farac tiro badnaa o dabar go'ay wixii ka soo hadhay.

(ereydhawaaq) tusmeeya hadal aan macne ku fadhiyin.

-a: (magac, dhedig, keli) hadhuudhka marka midxinka aan loogu ridqin oo yara buurbuur leeyahay. Dh: jimidh. Li: budo.

-ka: (magac, lab, keli) marka la sheegayo wax u eg dub qof.

jidhjidh -ka: (magac, lab, keli) muruqyada tunka ninka doobka ama awrka turuqyadiisa xooggan. Dh: margaag.

-ka: (magac, lab, keli) geed quwaax xanjo leh oo ka baxa buuralayda. Midhafurkaa kugu ag yaal foox iiga soo gur. Dh: murjaan.

(fal) sonkor iyo wax la mid ah, in yar oo far iyo suul ah cid kale sii. li qadhiidh sonkorta.

qadhiidh -ka: (magac, lab, keli) sonkor aan badnayn oo kolka jaadka la cunayo lagu qayilo. Rubuc qadhiidh ah soo iibso. Dh: qariir.

(ereycodeed) tusmeeya iftiin yar oo aad u fog oo meel ka bildhaamay oo indhaha kaaga dhacaya sida muraayada cawirkeeda. Waxbaa buurta agteeda ka widhwidh leh. Dh: biligbilig.

m.dh (-nyo, m.dh) Meel digdigo ah oo aan geedo lahayn.

m.l (-ryo, m.dh) X. ah: waxa loo sadqeeyo qof sixir lagu sameeyey ama jirro darani hayso, si uu uga badbaado halista.

m.l (-ryo, m.dh) X. ah: waxa loo sadqeeyo qof sixir lagu sameeyey ama jirro darani hayso, si uu uga badbaado halista.

(fal) wax qarsoonaa bildhaantiisa soo saar oo soo muuji. Borkii na abuurayoow baadidii noo bidhbidhi.

de: annoyance

hm: 1

lx: dhiidhi

pd: (-ga)

ps: n2a-m

key: dhiidhi_1

de: be angry, get annoyed, lose one's temper Alt sp: dhiidhdhi

hm: 2

lx: dhiidhi

pd: (dhiidhiyay / dhiidhiday)

ps: v1=intr

key: dhiidhi_2

a: dhooqo ~ dhiiqo {N}

de: mud, muddy soil

hm: 3

lx: dhiidhi

pd: (-ga)

ps: n-m-mass

key: dhiidhi_3

f.mg1 (-bay, -btay) Fadhi luguhu u fidsanyihiin fariisasho (qof).

-ka: (magac, lab, keli) wax badan kolba hal cid u fidin oo siin.

dhiidhiin¹: m.dh Kur ka samaysanta ciidda bacaddada.

dhiidhiin²: m.dh Maqal ari aad u bar yar oo dhalatay iyadoon bila-dhammaysan.

m.l (daaw.) Dhiig ku ururay soohyada dhexdooda oo xinjirooba markaas sameysmato meel soo buuran oo adagi.

(fal) caanaha lul oo subag kaga keen. Dh: cagaari.

-a: (magac, dhedig, keli) ur qudhmuun. Dh: siniin. Li: udgoon.

(Xiiqdheer-ta)

Kix.

xiiqdheer¹: m.dh Cudur qufac badan leh oo carruurta ku dhaca. la-mid: kix.

xiiqdheer²: m.dh (daawo) Cudur la isqaadsiiyo ee muddo gaaban, inta badanku dhaca caruurta oo uu keeno caabuq (mucosa) xuubka malaaska ee cunaha baktiiriyumka loo yaqaan “bordatella pertussis”. Kalhuuriska oo ah 1-2 toddobaad ka dib waxa bilowda xaako, qandho fudud, qufac iyo cunno xumo. Qufacu wuxu noqdaa mid soo noqnoqda soona kordha: qofacyo gaagaaban oo isku xigxiga waxa raacaya neef jeed khasab ah taas oo sameyneysa codkii kixda. Waxa sida badan dhacda dhiigbax sanka iyo afka ka yimaada iyo matag qufaca xiriirka ah ka yimaada.

xiiqdheer¹: m.dh Cudur qufac badan leh oo carruurta ku dhaca. la-mid: kix.

xiiqdheer²: m.dh (daaw.) Cudur la isqaadsiiyo ee muddo gaaban, inta badanku dhaca caruurta oo uu keeno caabuq (mucosa) xuubka malaaska ee cunaha baktiiriyumka loo yaqaan 'bordatella pertussis'. Kalhuuriska oo ah 1-2 toddobaad ka dib waxa bilowda xaako, qandho fudud, qufac iyo cunno xumo. Qufacu wuxu noqdaa mid soo noqnoqda soona kordha: qofacyo gaagaaban oo isku xigxiga waxa raacaya neef jeed khasab ah taas oo sameyneysa codkii kixda. Waxa sida badan dhacda dhiigbax sanka iyo afka ka yimaada iyo matag qufaca xiriirka ah ka yimaada.

f. n., [compound] whooping cough, pertussis, croup

-ta: (n) whooping cough (huu-ping koof); pneumonia (na-moo-niya); bronchitis (boron-kaay-tes); respiratory disease

-ta: (magac, keli) qixi aad u xumaata o qufaca la soosaari kari waayo. Dh: kixdheer.

de: whooping cough, pertussis, croup

initial: x

lx: xiiqdheer

pd: (-ta)

ps: n0-f-cmp

key: xiiqdheer

-ka: (magac, lab, keli) barkin jilicsan iyo wixii la mid ah oo kooraha fardaha ama wax kale oo adag sida kursiga la isaga dhigo. Senge buuran badhidhawr casoo, bulushku laadlaado. Dh: baridhawr, baridhowr.

-ka: (magac, lab, keli) eeg badhidhawr.

-da: (magac, dhedig, keli) wax la qaadi karo, kolba kor u tuuris.

bidhbidhid-da: (magac, dhedig, keli) si dhakhsa badan u iftiimid oo haddana markiiba u demid. Bidhbidhid tiriiggu waa marka uu gubanayo. Dh: dhaldhalaalid, birbirid.

-da: (magac, dhedig, keli) naxdin ama farxad darteed jidhka huruurac ka soo daadasho.

-ka: (magac, lab, keli) qadhiidh yar afka ku shubasho; sonkor iyo wax la mid ah, far iyo suul ku qaadasho. Sonkortii oo dhan qadhiidhad ayuu ku idleeyey Dh: qadhiidhasho, qariirid.

qadhiidhad -ka: (magac, lab, keli) badar ama wax la mid ah qeeriin ku cunid; gorow iyo wixii la mid ah jimidh ka dhigasho. Dh: qariirid.

-da: (magac, dhedig, keli) qadhiidh yar afka ku shubasho; far iyo suul ku qaadasho. Dh: qadhiidhad, qariirid.

f.mg3 (-rtay, -ratay) Ka x.: awr iyo wixi lamida wixii uu ku daba xirnaa ka furasho.

v. break loose from a caravan (of camel)

(fal) furo oo wax aad ku xiriirsanayd ka hadh. Xiriirfuro haddaad socoka saluugto.

de: break loose from a caravan (of camel)

initial: x

lx: xiriirfuro

nt: xiriirfurad (ka) [vn-m], xiriirfurasho (/da) [vn-f]

pd: (xiriirfurtay)

ps: v3b=intr

key: xiriirfuro

-da: (magac, dhedig, keli) wax tilmaan ama calaamad u noqda wax kaa lumay oo aad raadinayso. Dh: birbiriso.

Earth crust

-ka: (magac, lab, keli) muddo aan wax jidiinka la marinin. Dh: jidiinqallal.

jidiindhuub -ka: (magac, lab, keli) xilli dadku baahdeen oo wixii la cuni lahaa yaraaday.

jidiindhuun¹: m.l Afka iyo dhuunta oo oon dartiis la qallalaan.

jidiindhuun²: f.mg1 (-uunay, -uuntay) Harraad awgii afka iyo dhuunta ka qallalid.

(fal) waqti dheer waxba ha liqin. Dh: jidiindhuub.

-ka: (magac, lab, keli) marka naxdin ama farxad darteed jidhka huruurac uga soo daato.