xidhid — Macnaha & Turjumaada

1

-da: (magac, dhedig, keli) xadhig ku guntid. Dh: xirid, guntid. Li: furid.

2

xidhid -da: (magac, dhedig, keli) jeel ku ridid: xabsi geyn. Dh: xirid, xabbisid, xirid. Li: furid. xidhid -da: (magac, dhedig, keli) masalo ama su'aal u jeedin. Dh: xirid, su'aalid.

3

xidhid -da: (magac, dhedig, keli) baanbad naqas iyo wixii la mid ah joojin. Dh: joojis, xirid. xidhid -da: (magac, dhedig, keli) cibaado galid. Dh: xirid, xiris. Li: furid.

4

xidhid-da: (magac, dhedig, keli) albaab qufulid. Xidhidda albaabka ha illoobin. Dh: xiris, qufulis.

5

xidhid -da: (magac, dhedig, keli) cid dhar u lebbisid. Dh: lebbisid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax xidhmay noqosho. Dh: xirmid, xirmis.

waa la naqliyay ✓

1

(Xidid-ka)

2

1. Geedka intiisa dhulka ku aasan, laamaha iyo faraqa ka baxa mid ka mid ah.

3

2. Dhuumaha oogada nafleyda ka buuxa oo dhiigga halbowleyaashu xubnaha ku faafiyeen, soo qaada oo wadnaha ku soo celiya.

4

3. Xiriir dadku yeesho oo xagga guurka ka yimaada.

waa la naqliyay ✓

1

xidid¹: m.l (-do, m.l) 1. Geedka intiisa dhulka ku aasan, laamaha iyo faraqa ka baxa mid ka mid ah. 2. Dhuumaha oogada nafleyda ka buuxa oo dhiigga halbowleyaashu xubnaha ku faafiyeen, soo qaada oo wadnaha ku soo celiya. 3. Xiriir dadku yeesho oo xagga guurka ka yimaada.

2

xidid²: m.l (-do, m.l) (xisaab) 1. Xididka tiro maangal ama murakab ah: waa tiro marka la dul dhigo jibbaar ay la mid tahay tiradaasi. Tusaale ahaan, 2 waa xidid afraadka ee 16 (2=16). 2. Xididka isle'eg: tiro marka lagu beddelo doorsoomaha ku jira isle'egta raaligeliya isle'egta, kaas oo labada dhinac ee isle'egtu isle'ekeysiiya.

3

xidid³: f.mg1 (-day, -dday) Xidid noqosho (dad).

waa la naqliyay ✓

1

xidid¹: m.l (-do, m.l) 1. Geedka intiisa dhulka ku aasan, laamaha iyo faraqa ka baxa mid ka mid ah. 2. Dhuumaha oogada nafleyda ka buuxa oo dhiigga halbowleyaashu xubnaha ku faafiyeen, soo qaada oo wadnaha ku soo celiya. 3. Xiriir dadku yeesho oo xagga guurka ka yimaada.

2

xidid²: m.l (-do, m.l) (xisaab) 1. Xididka tiro maangal ama murakab ah: waa tiro marka la dul dhigo jibbaar ay la mid tahay tiradaasi. Tusaale ahaan, 2 waa xidid afraadka ee 16 (2 =16). 2. Xididka isle'eg: tiro marka lagu beddelo doorsoomaha ku jira isle'egta raaligeliya isle'egta, kaas oo labada dhinac ee isle'egtu isle'ekeysiiya.

waa la naqliyay ✓

Root

waa la naqliyay ✓

1

m. n. root; blood vessel (vein ~ artery); nerve; root {mathematics}; relatives by marriage, in-laws

2

xidid [inchoative] v. become related by marriage

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) 1. root (ruut). Ex: xididka geedaha; the root of the plants. 2. artery (aar-tari). Ex: xididada dhiiga; the blood vessels

2

xidid -ka: (n) relative by marriage; in-law (in-loo)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) geedka intiisa dhulka ku aasan ee biyaha soo nuugta.

2

xidid -ka: (magac, lab, keli) dhuumo jidhka nafleyda ka buuxa oo dhiigu kor iyo hoos u maro. Ninka uu xidid go'aa dhiigbax ayuu halis u yahay.

3

xidid -ka: (magac, lab, keli) xidhiidh qaraabo oo gacalnimo salka ku haysa. Nin aan xidid nahay ayaan baabuur ka soo ergistay. Dh: gacal.

4

xidid -ka: (magac, lab, keli) xanuun kolkol dadka ku soo booda oo meel keliya qabsada oo ah murug ama xidid si noqda. Lugta xidid ayaa iga haya.

waa la naqliyay ✓

جِذْرٍ، وَرِيد، عِرْقٍ

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) sare u qaadid oo si fudud sare ugu tuurid. Dh: biriyow, hillaacid, birin. bidhiidh -a: (magac, lab, keli) timaha madaxa oo noqda timo jilicsan, cawlan oo aan isku dhadhawayne banbannaan.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) feedhidda timo la dhex marmariyo fidhin ama shanlo si loo qurxiyo Dh: firid, firis, shanlayn.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xidhid.

waa la naqliyay ✓

Occlusion

waa la naqliyay ✓

m.l (baayoloji) Koox ama kooxo moqorro siman ah oo ku dhex jira saytoobalaasamka unugga oo ay ku wareegsanyihiin xuubab, kuna xidhan iliilo balaasmo gudeed laakiin loo isticmaali karo ku xidhidda kaarboohaydraytyada borotiinnada.

waa la naqliyay ✓

m.l (baay.) Koox ama kooxo moqorro siman ah oo ku dhex jira saytoobalaasamka unugga oo ay ku wareegsanyihiin xuubab, kuna xidhan iliilo balaasmo gudeed laakiin loo isticmaali karo ku xidhidda kaarboohaydraytyada borotiinnada.

waa la naqliyay ✓

1

(n) the organization and framework of a person or group's beliefs.

2

urur ama qof wax u rumaysan yahay abaabula wax yaala khuseeya lana xidhidha cidii ku shaqale

waa la naqliyay ✓

1

(n) convulsions and coma occurring in a pregnant woman, associated with preeclampsia, i.e., hypertension and edema.

2

gariir ama miyir doorson ku dhac haweenayda uurka leh lana xidhidha dhiig kaca iyo barar

waa la naqliyay ✓

1

(n) a bony and cartilaginous tube connecting the ear with the throat.

2

cad carjow iyo laf ka samaysan oo isku xidhidhiya dhegta iyo dhuunta

waa la naqliyay ✓

1

(n) the nerve that delivers signals from the eye to the brain,

2

daareema indha iyo maskaxda xidhidhiya

waa la naqliyay ✓

/attaajmant/ (n) 1. xiriir ama saaxiibtinimo weyn, isjeclaan ama is-addeecsanaan. 2. isku xidhid ama bir wax lugu xidho.

waa la naqliyay ✓

/inkarsareyt/ (v) xabsi dhigid (xirid; xidhid)

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) meel daloosha xidhid, wax ku rogid ama ku qarin. Awdid buu hoggaasi u baahan yahay oo jiir baana deynayn. Dh: daboolid, gufayn.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) meel furid oo wax ku awdan ka qaadid. Kol hadduu dhulku gabaw yahay maxaad bannaynta daaqadda ku fali? Dh: furid, fasixid. Li: xidhid, awdid, oodid.

2

bannayn-ta: (magac, dhedig, keli) meel, geedo iyo dhirba ka gurid. Dh: bannaanayn.

3

bannayn-ta: (magac, dhedig, keli) qaanuun ahaan wax bannaan ka dhigid oo sharciyayn.

4

bannayn -ta: (magac, dhedig, keli) weel wax ku jireen madhin oo faaruqin.

5

bannayn -ta: (magac, dhedig, keli) (u ~) wax lagugu soo ganay ama tuuray u bannayntii.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) buqshad ku xidhid; kartoon, joonyad shandad iyo wixii ma mid ah ku ridid oo ku adkayn. Saamiya waxay aad u taqaan baqshadaynta hadiyadaha. Dh: galayn.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) neef la heeryay- nayo bayda ku xidhid. Cayminta iyo baydintaba wiilku wuu karaa.

2

baydin-ta: (magac, dhedig, keli) badhaadhayn oo hodan ka dhigid. Ilaahaybaa baydin la waydiisataa.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) albaab furan xidhiddiis. In dhowaydba waataan bennedey, isaa gabaye. Dh: awdid, bannadid, bennidid, qufulid, xidhid, jufid. Li: furid, ballaqid, bannaanid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) biirqool u samayn; biirqool u xidhid. Biirqoolid la'aan ceelka raggu yaanu gelin.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) bushin ka xidhid awr laylyan si tallaabada u dheeriyo. Bishintuur ku gabo ha dheereeyo tallaabda ratiguye. Dh: faruurxirid, faruurxidhid.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) nafle ama wax kale in aad hanato aad u doon. Dh: jeclow. Li: necbow.

2

caashaq: (fal) doonni aad waddo, dekedda ku soo xidh.

3

caashaq-a: (magac, lab, keli) rabitaan qoto dheer oo uu qofku wax ama nafle kale u hayo; kalgacayl. Dh: jacayl. Li: nacayb.

4

caashaq -a: (magac, lab, keli) doonni ama markab, deked ku soo xidhid.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) jeclaanshaha qotada dheer ee cid ama wax loo qabo.

2

caashaqid -da: (magac, dhedig, keli) doonni ama markab, dekedda ku soo xidhid.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) caynka u jiidid; xadhigga caynka ku xidhid.

2

caymin-ta: (magac, dhedig, keli) nabadgelin; badbaadin; caymis.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) (u ~) cimaamad madaxa ugu xidhid; ugu duubid.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) ka soo roonaansho cudur. Daahid baannu ugu ducaynnay bukaanka.

2

daahid -da: (magac, dhedig, keli) aqal iyo wax la mid ah, daah ku xidhid. Qolku daahid buu u baahan yahay.

3

daahid -da: (magac, dhedig, keli) dib u dhac ku yimaadda waqti ama cid meel tegi lahayd. Daahid baa ku dhacaday ambabaxeennii. Li: degdeg.

waa la naqliyay ✓

m. n. relationship, connection; relations

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) relation (ri-leey-shin); relationship (ri-leey-shin-shiip); communication (kom-yuni-keey-shin); connection (kon-nek-shin), contact (kon-takt); association (a-soo-siyeey-shin); rapport (ra-poor) -xiriir

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ka war qab oo ku xidhnow. Dh: xiriir.

2

xidhiidh -ka: (magac, lab, keli) wax si taxane ah isku dabajooga oo midba uu mid ka dambeeyo ama ku xiriirsan yahay. Dh: xiriir.

3

xidhiidh -ka: (magac, lab, keli) lafdhabar, anaan xiriir.

4

xidhiidh -ka: (magac, lab, keli) cilaaqo qarabe saaxiibtinimo, hawl ama wax kale ah ah oo laba qof ama in ka badan ka dhaxaysa oo isku xid Dh: xiriir.

waa la naqliyay ✓

1

de: relationship, connection; relations

2

initial: x

3

lx: xidhiidh

4

pd: (-ka)

5

ps: n2a-m

6

see: xiriir {N}

7

key: xidhiidh

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dad ama noolayaal badan oo meelo kala joogjooga xabsiga mid mid ugu taxaab. Tuugta magaalada wada xidhxidh. Dh: xirxir.

2

xidhxidh: (fal) wax keliya oo meel yaalla xadhko badan ku adadkee ama meelo badan kolba meel ka xidh. Alaabta dusha taalla aad u xidhxidh. Dh: xirxir.

3

xidhxidh: (fal) albaabyo badan oo wad furfuran kolba mid awd. Maqsinnada soo xidhxidh. Dh: xirxir.

4

xidhxidh-ka: (magacwadareed) guntimo yaryar oo badan oo inba gooni loo xidhay. Dh: guntimo, xirxir.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg axadh².

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) aad u calalin. Axadhidda maydhaxda ha ku badin.

2

axadhid -da: (magac, dhedig, keli) arrin ama talo si aad ah u lafagurida.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) hubka qarxa ama wax la mid ah, duulduulka uu sameeyo.

2

fidhidh -ka: (magac, lab, keli) duulduulka qaraxu sameeyo. Dh: firir, firidh.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg firir². la-mid: firir¹, firirid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) kala yaacid; kala bixid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) midho aan la karin xabad xabad loo cunayo.

waa la naqliyay ✓

1

(Libdhid-da)

2

Qarsoomid (ama librid).

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg libir. la-mid: librid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) kolba sidaad u fogaanaysay qarsoomid. Li: bidhaamid.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) wax wanaagsan wax kale oo uu ku jiro ka dhex xulid oo ka naqaysi Miidhidda lama oggola ee nin wallawba waxaad soo gaadho la bood. Dh: soocid, xulid, madhid.

2

miidhid-da: (magac, dhedig, keli) u xoog sheegad xaqdarro ah. Dh: dulmid, xadgudbid.

waa la naqliyay ✓

1

(Mirdhid-da)

2

(riyaha) ciyid.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: miririd.

waa la naqliyay ✓

vl. n. bleating of a goat

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) insaarixin; ciyid. Dh: karshad.

2

mirdhid-da: (magac, dhedig, keli) daxal yeelasho. Dh: daxalaysad, midhidhid, ruujimoobid.

waa la naqliyay ✓

1

de: bleating of a goat

2

lx: mirdhid

3

pd: (-da)

4

ps: vn1-f

5

key: mirdhid

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) dhagax ama rasaas dhan walba u aan'id.

2

widhfid-da: (magac, dhedig, keli) wax xoog u lulmaha ahaansho. Ubadku widhfidda way ku beerfadhaqoobaa. Dh: lulmid, wadhfid

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) harid oo qashin meel ka nadiifin. Xaadhidda waddooyinka waxa loo soo iibiyay qalab casri ah. Dh: fiiqid, salabayn, xaaqid.

waa la naqliyay ✓

1

(Xardhid-da)

2

Xarad u yeelid, ku dhigid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xarar².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) naqshad iyo farshaxan qurxoon u yeelid. Dh: naqshadayn, qurxin.

waa la naqliyay ✓

1

(Xididid-da)

2

(dad) xidid noqosho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xixid².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qaraabo gacalnimo salka ku haysa noqosho. Xididid ayaa xoolo la isku siiyaa. Dh: xididis, gacaloobid.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Xildiid-da) Xabag ur lifaaqoon leh oo ka baxda geedo yaryar oo coodinka u eg, oo wax lagu daweeyo.

2

2. (Xildiid-ka) Xil iyo eed nacayb, ka carar.

waa la naqliyay ✓

m.dh Xabag midab dambar-cad ah, ur silloon iyo dhadhan kharaar leh oo daawo ahaan loo isticmaalo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Xabag midab dambar-cad ah, ur silloon iyo dhadhan kharaar leh oo daawo ahaan loo isticmaalo.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [compound] honorable behavior

2

xildiid [feminine] n., (mass n.): juice ~ gum of a certain plant, used medicinally

waa la naqliyay ✓

name-m honorable behavior; juice~ gum of a certain plant, used medicinally (Arb). Lit: blessed person

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil ceeb iyo xil ba ka hufan.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) xabag ur lifaaqan leh oo ka baxda geedo yaryar oo coodinka u eg oo wax lagu daweeyo. Xildiid u kari oo ku dawee.

2

xildiid -ka: (magac, lab, keli) xil iyo eed necbaan. oo iska diidid. Dh: xilnace.

waa la naqliyay ✓

1

(Xoldhid-da)

2

Wax jurmi ama qiro leh, gudo u yeelid; dhexda ka qorid; ka xalleefatayn.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xolor.

waa la naqliyay ✓

v., sg., simple past tense: I said

waa la naqliyay ✓

(v) told (tooldh); said (seeydh) ~ iri. Ex: waxaan ku idhi; I told you

waa la naqliyay ✓

1

de: I said

2

lx: idhi

3

ps: v4a-1sg-past

4

see: iri {N}

5

key: idhi

waa la naqliyay ✓

v., sg., neg., present tense: you are not

waa la naqliyay ✓

1

de: you are not

2

lx: ihid

3

ps: v5a-2sg-neg-pres

4

xe: You are not a Somali.

5

xv: Soomaali ma ihid.

6

key: ihid

waa la naqliyay ✓

Thicket

waa la naqliyay ✓

v. tie together, fasten; shut, close (up ~ off), contain; imprison

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) 1. close (kalows); shut (shat). Ex: fadlan albaabka xidh!; please close the door! 2. jail (jeel); imprison (im-piri-zen); detain (di-teeyn); arrest (a-res-ti); detain in custody (kas-ta-dhi); put under arrest ~ xabbis

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xadhig ku gunud. Joonyadda afka ka xidh Dh: xir, gunud. Li: fur.

2

xidh: (fal) jeelka geli: xabsiga gee; xorriyadda ka qaad. Tugga xidh badii uu wax xado. Dh: xabbis xir. Li: fur.

3

xidh: (fal) su'aal uun ka jawaabi karin weyddi Ninka shuruud adadag ku xidh. Dh: xir, weydii.

4

xidh: (fal) biyo nakhas iyo wax la mid ah oo socda miftaxa ku rog oo jooji. Biyaha xidh. Dh: jooji, xir.

5

xidh: (fal) albaab banaan quful. Aqalka bisadaha ka xidh. Dh: quful.

6

xidh -ka: (magac, lab, keli) meel wada dhir ah oo jiq ah oo aan lahayn hulo banaan. Dh: jiq, duud.

waa la naqliyay ✓

1

a: xir {N}

2

de: tie together, fasten; shut, close (up ~ off), contain; [ext.] imprison

3

initial: x

4

lx: xidh

5

pd: (xidhay / xidhdhay)

6

ps: v1=tr

7

key: xidh

waa la naqliyay ✓

1

(Xiid-ka)

2

1. Shinbir xidinxiitada u eg, kana weyn.

3

2. Xidiinxiitada keeda lab.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Shinbir xidinxiitada u eg, kana weyn. 2. Xidinxiitada keeda lab.

waa la naqliyay ✓

m. n. plover bird species

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) shinbir xidinxiitada u eg kase yara weyn. Xiid baa halkaa ku dhalay.

2

xiid -ka: (magac, lab, keli) xidinxiitada keeda lab. xiid -ka: (magac, lab, keli) qof aad u dhuuban oo mijo yaryar.

waa la naqliyay ✓

1

de: plover bird sp.

2

initial: x

3

lx: xiid

4

pd: (-ka Pl: xiidad (ka))

5

ps: n4-m

6

key: xiid

waa la naqliyay ✓

(fal) dab yar shid. Dabka bidhi aan kulaalne. Dh: shid, daar, biri. Li: demi.

waa la naqliyay ✓

1

(Bidid-da)

2

1. Dareensasho aan la hubin; u qaadasho; malayn; tuhmid.

3

2. Hawada marid; duulid; haadid; lalid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg bid. la-mid: badid.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) wax baal leh hawada mariddiisa. Bidid markarto shinbir garab li'i. Dh: duulid, haadid, lalid, bidis.

2

bidid -da: (magac, dhedig, keli) iskood u gu'idda timaha. Bididda timaha bidaartaa ugu wacan. Dh: rifmid, bidis.

3

bidid -da: (magac, dhedig, keli) talo ama wax doorbidid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg cid².

waa la naqliyay ✓

1

(Didid-da)

2

Wadajir u yaacid, baqdin ama cabsi darteed.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg did. la-mid: dųdid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) cabsi darteed la ordid.

waa la naqliyay ✓

1

(Fidid-da)

2

Meel ballaaran ama badan gaarid; kalabbixid; ballaarasho; faafid; fitaaxid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg fid. la-mid: fiditaan.

waa la naqliyay ✓

Expansion

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) war, qoraal iyo wax la mid ah, meel kasta ku fidis, ku baahid ama gaadhid.

2

fidid-da: (magac, dhedig, keli) mugkorodhka dareerayaasha marka la kordhiyo heerkulkooda. Fididda biyaha waxa la gartaa kolka heerkulkooda la kordhiyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Idmid-da)

2

Idan siin; in la falo, kd., oggolaansho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg idan².

waa la naqliyay ✓