xidh
Qaamuuska Ereybixinta: Juqraafi (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Xidh
Thicket
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xidh
v. tie together, fasten; shut, close (up ~ off), contain; imprison
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
xidh
-ay / tay: (v) 1. close (kalows); shut (shat). Ex: fadlan albaabka xidh!; please close the door! 2. jail (jeel); imprison (im-piri-zen); detain (di-teeyn); arrest (a-res-ti); detain in custody (kas-ta-dhi); put under arrest ~ xabbis
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xidh
(fal) xadhig ku gunud. Joonyadda afka ka xidh Dh: xir, gunud. Li: fur.
xidh: (fal) jeelka geli: xabsiga gee; xorriyadda ka qaad. Tugga xidh badii uu wax xado. Dh: xabbis xir. Li: fur.
xidh: (fal) su'aal uun ka jawaabi karin weyddi Ninka shuruud adadag ku xidh. Dh: xir, weydii.
xidh: (fal) biyo nakhas iyo wax la mid ah oo socda miftaxa ku rog oo jooji. Biyaha xidh. Dh: jooji, xir.
xidh: (fal) albaab banaan quful. Aqalka bisadaha ka xidh. Dh: quful.
xidh -ka: (magac, lab, keli) meel wada dhir ah oo jiq ah oo aan lahayn hulo banaan. Dh: jiq, duud.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xidh
a: xir {N}
de: tie together, fasten; shut, close (up ~ off), contain; [ext.] imprison
initial: x
lx: xidh
pd: (xidhay / xidhdhay)
ps: v1=tr
key: xidh
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xidhe
-ha: (magac, lab, keli) qof qaraabo ahaan kuu dhaw oo gardarradaada qaban kara gartaadana kuu dooni kara. Dh: aabbo.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xidho
v. dress up, put on (clothes); close, tie (for oneself)
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
xidho
-xidhtay / xidhatay: (v) 1. wear (weer); dress (darees); clothe oneself; attire (a-taayer) ~ xiro. Ex: waxay xidhatay canbuur khafiifah; she wore a light blouse. 2. tie (taay); lash up; lace up. Ex: kabaha xidho; tie up your shoe
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xidho
(fal) xadhig meel ku gunto. Joonyadda afka ka xidho. Dh: xiro, gunto, Li: furo.
xidho: (fal) jeelka geyso; xabsiga gee; xorriyadda ka qaad. Tuugga xidho hadii uu wax kaa kaday Dh: xabbis, xiro. Li: fur.
xidho: (fal) biyo ama nakhas socda miftaaxa ku rogo oo joojiso. Biyaha xidho. Dh: joojiso, xiro.
xidho: (fal) albaab banaan awdo. Aqalka bisadaha ka xidho.
xidho: (fal) dhar ku labiso. Surwaal xidho. Dh: gasho.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xidho
a: xiro {N}
de: dress up, put on (clothes); close, tie (for oneself)
initial: x
lx: xidho
pd: (xidhay ~ xidhdhay / xidhatay)
ps: v3b=tr
key: xidho
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ambiyeer-beege
m.l (-gayaal, m.l/dh) (fiisikis) Qalab lagu cabbiro xaddiga qulqulka danabka ee mareeg danab. Ambiyeer beegga waxa mareegta loogu xidhaa si taxane ah.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
bayooloji
m.l Barashada noolaha, kaas oo ay ka mid yihiin dhismahooda (gudaha iyo dibadda), shaqadooda, isirkooda iyo tadawurkooda, abla'ablayntooda, xidhiidhka iyaga ka dhexeeyo iyo filiqsanaantooda.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
boolibabtaydh
m.l (-dhyo, m.dh) (baayoloji) Iskudhis orgaanig ah oo ka yimaada amiino asiidho isugu xidhmay dariiqadda xarfinta. B.adu waxay isugu xidhmaan si ay u sameeyaan borotiino.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
borookaariyootig
m.l (-gyo, m.dh) (baayoloji) Noole walxaha hiddo-sidaha aanay ku xidhnayn bu'da unugga.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dabayleed
m.l (juqraafi) Wax dabayli keentay amase ku xidhan. Tuulimaad d. waa waxyaabaha ay dabayli qaadday ama ay dhigtay meel dhulka dushiisa ah waxaana ka mid ah dabayl tuul, bacaadka iyo tuulimaadyada lamaddegaannada.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dareenwade
m.l (-dayaal, m.l/dh) (cilmiga naflayda)Xidhmo nudo ah oo ka kooban miiqaq darenwade iyo nudo tiiriya, kuwaas oo ku dhex xidhan kiish ah nudo isku xidhayaal. Dareenwadayaashu waxay ku xidhaan habdhiska dareenwadka dhexe orgaannada iyo nudaha jidhka.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dhayogsi-rayboniyuuglig
m.l (baayoloji) (Dh. asiidh) Asiidh bu'eed ka kooban tiro badan oo niyukliyootaydha ah oo u habaysan si ay u sameeyaan xidhmo keliya.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dibuhabayn hiddoside
m.l (-dyaal, m.l/dh) D.ta h.yaal isku xidhan si uu u dhaco isutallow.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dub
dub¹: m.l (-bab, m.l) 1. Maqaar, harag iyo wixi lamida. 2. Qolof adag oo ay dusha ku yeeshaan geedaha ama miraha qaarkood.
dųb¹: m.l (-bab, m.l) la-mid: dib¹.
dub²: m.l (cilmiga naflayda) Qaybta adag ee weliba ah lakabka ugu hooseeya ee aragga lafdhabarleyda. Lakabka kale waa d.ka bare. Haraggu wuxuu ka koobanyahay nudo isku xidhayaal miiqan, kuwaas oo ay ku dhex jiraan dhuumaha dhiiggu, (dhammaadka dareenwadka iyo naasleyda) goonka tina ah, qanjidhada dufanka iyo narinnada dhididka.
dųb²: f.g1 (-bay, -btay) Hilib iyo wixi lamida dab ku solid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dubdhexaad
m.l (cilmiga naflayda) Lakab jinsi oo u dhexeeya dub duleedka iyo dub gudeedka, waxaana uu soo saaraa nudo isku-xidhayaal dhiiqa, muruqyada iyo wixi lamida.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
feedh
m.dh (-dho, m.l) (daawo) Mid ka mid ah lafaha dhuudhuuban oo xoodan, kuwaas oo sameeya qafis daboola ilaaliyana wadnaha iyo sambabada. Feedhuhu waxay u samaysanyihiin lammaane ku xidhan taxanaha lafdhabarta xammaaratada, shimbiraha iyo naasleyda) ilaa iyo kalxanta oo xagga hore ah.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
filoojani
m.l (-iyaal, m.l) (baayoloji) Taariikhda tadawurka ee noole ama koox noolayaal ah oo xidhiidh ka dhexeeyo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
foolt-beege
m.l (-gayaal, m.l/dh) (fiisikis) Qalab lagu cabbiro xaddiga keyd faraqa ee u dhexeeya laba barood. F. waxaa mareegta loogu xidhaa barbarro.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
gaalis-xidhan
m.l (-syo ..., m.dh) (xisaab) Urur ka kooban tirooyinka u dhexeeya laba tiro oo la isa siiyey oo ay ku jiraan bar dhammaadyada. Gaaliska xidhan ee u dhexeyaa laba tiro oo maangal ah a iyo b waxa loo qoraa [a,b]. Marka gaaliska xidhan lagu muujinayo xarriiq tiro bar dhammaadyada waxa ugu calaamadeeyaa goobo gudahooda la madoobeeyay.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
guntin-dareen
m.dh (-no ..., m.dh) (cilmiga naflayda) Nud dareenwade isku cufan oo ka kooban unugyo jidh iyo xidhiidhiyo dareen wade oo had iyo jeer ku xidhan kiish ka samaysan nudo isku xidhayaal. Lafdhabarleyda badankeeda guntinta dareenwade waxa laga helaa dibadda habdhiska darenwadka dhexe. Waxa ka reebban guntin dareenwadaha salka ah ee maskaxda.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
hab-kulxidh
m.l (fiisikis) Hab kul daynaa-mikaad oo dhaca ama dhammaysyirma iyada oo aanu kul soo gelin kana bixin. Guud ahaan, isbeddelka kul-xidh waxa uu keenaa kor u- kaca ama hoos u-dhaca heerkulka.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
habdhis-deegaan
m.l (-no, m.dh) (baayoloji) Beel bayolojiyeed iyo deegaanka muuqaaleed ee la xidhiidha iyada.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
habdhis-limfeed
m.l (-dyo, m.dh) (cilmiga naflayda) Dhuumo shaqadoodu isku xidhantahay, kuwaas oo ka soo qaada hooraha nudaha una gudbiya qulqulka dhiigga.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
hiimo
m.dh (kiimika) Molikiyuul bir ka kooban, kaas oo ugu xidhan borotiinnada sida kooinsaymyada ama kooxo falgallada dedjiya si ay u sameeyaan hiimoboro-tiinno.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
hirig
m.dh Xidh, hawd, juq, jiq iyo wixi lamida oo marka la dhex maro, dadka iyo xoolaha maqaarkooda dhibaato soo gaarsiiya.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
bidh
(fal) kor u qaad. Bidh boorsada oo baabuurka ila saar. Dh: dallac.
bidh!: ereycodeed lagu tusmeeyo iftiin yar oo hal mar ka baxay meel. Bari buu hillaac bidh ka yidhi. Dh: biliq, bilig, big.
bidh!: (tilmaame) lagu tusmeeyo orod xawaare ah oo mar qudha sida iftiinka loo booddacararo. Tuuggii halmar buu orod bidh yidhi. Dh: bilig.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
fidh
v. comb
fidh [feminine] n. dust (in wind)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
fidh
(fal) timo fidhin ku kaakici oo feedh; shanlay timaha. Dh: fir, feedh.
fidh -ka: (magac, lab, keli) cabsi iyo baqdin.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
jidh
m. n. body
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
jidh
-ka: (n) body (baadhi) ~ jir
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
jidh
-ka: (magac, lab, kali) oogada sare ee nafleyda. Dh: jasad. Wa: jidhadh.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
jidh
a: jir {N}
de: body
lx: jidh
pd: (-ka Pl: jidhadh (ka))
ps: n4-m, n1-m
key: jidh
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
midh
-ka: (magac, lab, keli) hal keli ah; xabbad qudha. Midh sigaar ah afkaaga ha saarin. Dh: mid.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xodh
-a: (magac, dhedig, kel) maro la xidho.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xidhan
der. [adjective] shut, closed up; dressed, wearing clothes
xidhan [inchoative] v. get shut, be locked ~ closed; get tied up; jailed
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
xidhan
-xidhnaa / xidhnayd: (adj) 1. closed (kalowsidh); shut (shat) ~ xiran. Ex: dukaanku ma xidhan yahay? Is the store closed? 2. arrested (a-res-tidh); detained (di-teeynidh); imprisoned (im-piri-zenidh) ~ xabbisan
xidhan -xidhnaa / xidhnay: (adj) dressed; wearing. Ex: nin surweel xidhan; a man wearing trousers ~ labisan
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xidhan
(tilmaame) xadhig ku guntan. Joonyad afka ka xidhan oo bariis ah ayaan siiyay. Dh: xiran, guntan. Li: furan.
xidhan: (tilmaame) jeel ku jira ah; xabsi la geeyey ah. Dh: xabbisan, xiran. Li: furan.
xidhan: (tilmaame) qof wax laga doonayo ah. Dh: xiran.
xidhan: (tilmaame) aan socon oo la joojiyay ah. Baanbaddu way xidhan tahay. Dh: joojisan, xiran.
xidhan: (tilmaame) qufulan oo aan bannaanayn. Albaabku wuu xidhan yahay. Dh: qufulan.
xidhan: (tilmaame) dhar ku lebbisan. Dh: lebbisan.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xidhid
-da: (magac, dhedig, keli) xadhig ku guntid. Dh: xirid, guntid. Li: furid.
xidhid -da: (magac, dhedig, keli) jeel ku ridid: xabsi geyn. Dh: xirid, xabbisid, xirid. Li: furid. xidhid -da: (magac, dhedig, keli) masalo ama su'aal u jeedin. Dh: xirid, su'aalid.
xidhid -da: (magac, dhedig, keli) baanbad naqas iyo wixii la mid ah joojin. Dh: joojis, xirid. xidhid -da: (magac, dhedig, keli) cibaado galid. Dh: xirid, xiris. Li: furid.
xidhid-da: (magac, dhedig, keli) albaab qufulid. Xidhidda albaabka ha illoobin. Dh: xiris, qufulis.
xidhid -da: (magac, dhedig, keli) cid dhar u lebbisid. Dh: lebbisid.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xidhis
-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xidhid.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xidhmo
-da: (magac, dhedig, keli) in isku xidhan. Xidhmo buugaag ah ayaa diyaaradda iila socota. Dh: guntin, cutub, seere, xirmo.
xidhmo -da: (magac, dhedig, keli) meel loo seereeyey in kol dambe la daago. Xidhmo doogle ayaan irmaanka u xidhay: Dh: seere, xirmo.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
asidh
-ta: (magac, dhedig, keli) walax kimikeed kaste oo sii dayn karta ayoon haydarojiin 'H+' kaasoo beysta la sameeya cusbo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
axadh
axadh¹: m.l 1. Cuntada dhadhankeeda la jeclaysto. 2. Hadalka nuxurkiisa dib loo sii dhadhansado.
axadh²: f.mg1 (-xdhay, -xadhay) Arrin si aad ah u lafagurid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
axadh
axadh¹: m.l 1. Cuntada dhadhankeeda la jeclaysto. 2. Hadalka nuxurkiisa dib loo sii dhadhansado.
axadh²: f.mg1 (-xdhay, -xadhay) Arrin si aad ah u lafagurid. m.f.dh, axadhid.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
axadh
(fal) arrin ama talo si aad ah u lafagur.
axadh: (fal) gawsaha ku qabo oo aad u calali. Axadh maydhaxda.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
bidhi
(fal) dab yar shid. Dabka bidhi aan kulaalne. Dh: shid, daar, biri. Li: demi.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
bidho
(fal) kolba si isdabajoog ah in yar afka geli. Habka loo bidhiyo ma aqaan salool cuniddeeye. Dh: halhalayso.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
fidho
-fidhtay / firatay: (v) 1. comb (koom) ~ feero, shanlayso. 2. dust) (dhast) ~ firo, boor
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
fidho
(fal) timaha shanlayso. Dh: feedho.
fidho: (fal) gaarufo oo geesaha dhulka ku faq. Soo gaarufo oo fidho sida dibida.
fidho-da: (magac, dhedig, keli) xashiish ama saxar aad u yaryar; wax aad iyo aad u yaryaraaday oo habaasoobay oo dabayshu qaaddo. Fidhoda ka dabool biyaha. Dh: saxar, siigo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
jidhi
m.dh (-iyo, m.dh) (botani) Nooc deegaan ah oo ka kooban geed qaab bixitaankiisu gaabiyo iyo dhir hagaastay (sfunted tress), inta badanna dhererkoodu waa 1-2 mitir, mar marna leh dhir dhaadheer. Waxa laga helaa gobollada roobku ku yaryahay ama leh carro aad ugu xun inay kaymo ka baxaan, sida dhulka oomane-u-eka ah ee cidhifyada lamadegannada; dadka dagganina waxa laga yabaa iney noqdaan reerguuraa, xoolo dhaqato.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
jidhi
m.dh (-iyo, m.dh) (botani) Nooc deegaan ah oo ka kooban geed qaab bixitaankiisu gaabiyo iyo dhir hagaastay (sfunted tress), inta badanna dhererkoodu waa 1-2 mitir, mar marna leh dhir dhaadheer. Waxa laga helaa gobollada roobku ku yaryahay ama leh carro aad ugu xun inay kaymo ka baxaan, sida dhulka oomane-u-eka ah ee cidhifyada lamadegannada; dadka dagganina waxa laga yabaa iney noqdaan reerguuraa, xoolo dhaqato.
Qaamuuska Ereybixinta: Juqraafi (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Jidhi
Garigue, Scrub
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
jidhi
-da: (magac, dhedig, keli) nooc ka mid ah noocyada qudhaca oo aan dheeraan ama weli koraya oo yar.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
jiidh
v. run over, overrun
jiidh m. n. mouse, rat
jiidh m. n., [collective] lean ~ boneless meat
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
jiidh
-ay / tay: (v) collide with and overrun; run over; barge (baarj); crush (karaash) ~ jiir, jibaax,
jiidh -ka: (n) mouse (moows); rat (raat) ~ jiir, dooli
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
jiidh
-ka: (magac, lab, keli) hilibka intiisa cas ee ка aan baruurta ahayn.
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
KIDHI
(Kidi) N Azima tetracantha Lam. Salvadoraceae.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
midho
m. n., pl. seeds; fruit; grain crops
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
midho
-midhada: (n) [plural of mir] fruit (furuut); seeds (siidhis); crops (karoopis) ~ miro
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
midho
-ha: (magac, lab, keli) firida ubaxa geedku dhalo oo inta badan la cuno oo iniinyaha la beeraa ay ku jiraan. Midho daray duuduub baa lagu liqaa. Dh: iniinyo, miro, mudho..
midho-ha: (magac, lab, keli) ereyo maanso ay ka kooban tahay oo qaafiyad iyo habdhac ba leh.. Heestu hadday midho qurux badan muusig dabacsan iyo cod hallaasiya hesho waa laga daba dhacaa. Dh: mudho, midho, miro.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
midho
de: seeds; [col] fruit; grain crops
lx: midho
pd: (/ha)
ps: n1-m-pl
see: mir ~ miro {N}
key: midho
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
miidh
(fal) ku xadgudub oo awood ama itaal wax ugu dhin. Wiilka maanta miidh berrina u adkayso.
miidh: (fal) dhinac u sooc oo naqee. Xasiid fiican innoo soo miidh. Dh: sooc, naqee, madh.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
nidhi
v., pl., simple past tense: we said
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
nidhi
(v) we said ~ niri. Ex: waxaan nidhi...; we said...
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
nidhi
de: we said
lx: nidhi
ps: v4a-1pl-past
see: niri {N}
key: nidhi
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
shidh
-ka: (magac, lab, keli) halka hore ee gaadhiga weyn laga wado oo uu dareewalku fadhiisto; gaadhiga qaybta hore ee laga wado. Dh: shir.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
tidhi
v., sg., simple past tense: you / she said
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
tidhi
de: you / she said
initial: t
lx: tidhi
ps: v4a-2sg/3f-past
see: tiri {N}
key: tidhi
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
width
/widhth/ (n) ballac (ballar).
Eraybixinta Af Soomaaliga ee Hawlaha Wasaaradaha (Soomaali-Ingiriis-Talyaani) - Guddiga Af Soomaaliga [1972]
Width
Ballaar
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xaadh
v. sweep
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
xaadh
-ay -tay: (v) clean with a broom or brush; sweep (swiip) ~ fiiq, xaaq, xaar
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xaadh
(fal) har wixii qashin ama guddaafad yaal oo ka nadiifi meesha. Daaradda xaadh. Dh: xaaq. fiiq, salabee.
xaadh: (fal) meel la degayo sallax oo wixii alaab yaal oo dhan ka gur dhagax iyo jabadkana ka wada fogee. Meesha waa la dhisayaaye xaadh.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xaadh
a: xaar {N}
de: sweep
initial: x
lx: xaadh
pd: (xaadhay)
ps: v1=
key: xaadh
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xawdh
-ka: (magac, lab, keli) ul dhuuban oo dheer oo shawdhka ka weyn budkana ka yar. Dh: xawd.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xaydh
f. n., (mass n.): suet, kidney-fat
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
xaydh
-a: (n) solid or semisolid fat (faat); saturated fat; cholesterol (ko-les-teraal) ~ xayr
xaydha khaansiirka; lard (laardh)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xaydh
-a: (magac, dhedig, keli) baruur caddaan ah oo dux badan oo suumanka biraha iyo wixii la mid ah la mariyo. Dh: baruur, jifi, xayr. Li: jiidh.
xaydh -a: (magac, dhedig, keli) baruur nafleyda meelo gaar ah ka baxda.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xaydh
de: suet, kidney-fat
initial: x
lx: xaydh
pd: (-dha)
ps: n1-f-mass
see: xayr {N}
key: xaydh
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xeedh
f. n., (mass n.): suet, kidney-fat
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xeedh
de: suet, kidney-fat
initial: x
lx: xeedh
pd: (-dha)
ps: n1-f-mass
see: xayr {N}
key: xeedh
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Xiddo
(Xidda-da)
Dun midabyo leh oo marada serjigeeda ama faraqa salkiisa si gaar ah loogu sameeyo; waxay marada tartaa qurux iyo tifmidda oo ay ka ilaaliso; taarash (ama xaddaayad).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xiddo
m.dh (-ooyin, m.l) Dun midabyo badan oo si gaar ah loo farsameeyey oo si ayan u tifmin dacallada maryaha looga tolo oo qurux loogu tala galay.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
Xiddo
pr. n., [feminine] Hiddo
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xiddo
f. n. fringe, decorative border woven onto cloth
Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]
Xiddo
name-f name-f decorator. Syn: Xaddi, Xaddiyo
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xiddo
-da: (magac, dhedig, keli) dun midabyo leh oo marada afkeeda hoose lagu sagsaago oo marada ka ilaalisa rifanka. Gundhataha xiddo u yeel. Dh: taraash, xaddaayad, saanifad.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Xidid
(Xidid-ka)
1. Geedka intiisa dhulka ku aasan, laamaha iyo faraqa ka baxa mid ka mid ah.
2. Dhuumaha oogada nafleyda ka buuxa oo dhiigga halbowleyaashu xubnaha ku faafiyeen, soo qaada oo wadnaha ku soo celiya.
3. Xiriir dadku yeesho oo xagga guurka ka yimaada.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xidid
xidid¹: m.l (-do, m.l) 1. Geedka intiisa dhulka ku aasan, laamaha iyo faraqa ka baxa mid ka mid ah. 2. Dhuumaha oogada nafleyda ka buuxa oo dhiigga halbowleyaashu xubnaha ku faafiyeen, soo qaada oo wadnaha ku soo celiya. 3. Xiriir dadku yeesho oo xagga guurka ka yimaada.
xidid²: m.l (-do, m.l) (xisaab) 1. Xididka tiro maangal ama murakab ah: waa tiro marka la dul dhigo jibbaar ay la mid tahay tiradaasi. Tusaale ahaan, 2 waa xidid afraadka ee 16 (2=16). 2. Xididka isle'eg: tiro marka lagu beddelo doorsoomaha ku jira isle'egta raaligeliya isle'egta, kaas oo labada dhinac ee isle'egtu isle'ekeysiiya.
xidid³: f.mg1 (-day, -dday) Xidid noqosho (dad).
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
xidid
xidid¹: m.l (-do, m.l) 1. Geedka intiisa dhulka ku aasan, laamaha iyo faraqa ka baxa mid ka mid ah. 2. Dhuumaha oogada nafleyda ka buuxa oo dhiigga halbowleyaashu xubnaha ku faafiyeen, soo qaada oo wadnaha ku soo celiya. 3. Xiriir dadku yeesho oo xagga guurka ka yimaada.
xidid²: m.l (-do, m.l) (xisaab) 1. Xididka tiro maangal ama murakab ah: waa tiro marka la dul dhigo jibbaar ay la mid tahay tiradaasi. Tusaale ahaan, 2 waa xidid afraadka ee 16 (2 =16). 2. Xididka isle'eg: tiro marka lagu beddelo doorsoomaha ku jira isle'egta raaligeliya isle'egta, kaas oo labada dhinac ee isle'egtu isle'ekeysiiya.
Qaamuuska Ereybixinta: Xisaab (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Xidid
Root
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xidid
m. n. root; blood vessel (vein ~ artery); nerve; root {mathematics}; relatives by marriage, in-laws
xidid [inchoative] v. become related by marriage
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
xidid
-ka: (n) 1. root (ruut). Ex: xididka geedaha; the root of the plants. 2. artery (aar-tari). Ex: xididada dhiiga; the blood vessels
xidid -ka: (n) relative by marriage; in-law (in-loo)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xidid
-ka: (magac, lab, keli) geedka intiisa dhulka ku aasan ee biyaha soo nuugta.
xidid -ka: (magac, lab, keli) dhuumo jidhka nafleyda ka buuxa oo dhiigu kor iyo hoos u maro. Ninka uu xidid go'aa dhiigbax ayuu halis u yahay.
xidid -ka: (magac, lab, keli) xidhiidh qaraabo oo gacalnimo salka ku haysa. Nin aan xidid nahay ayaan baabuur ka soo ergistay. Dh: gacal.
xidid -ka: (magac, lab, keli) xanuun kolkol dadka ku soo booda oo meel keliya qabsada oo ah murug ama xidid si noqda. Lugta xidid ayaa iga haya.
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
xidid
جِذْرٍ، وَرِيد، عِرْقٍ
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xidig
m.l (-go, m.l) (baayoloji) Jidh ku dhex samaysma unugga, marka ay dhacayaan mayoosiska iyo mitoosisku, kaasi oo ka qayb qaata filiqsanaanta koromatidhyada bu'da unugga hooyada.