xiddayn

Xiddo loo yeelay; xiddo leh; xiddo ku taal.

f.mg4 (-snaa, -snayd) Wax xiddo loo yeelay ahaansho.

der. [adjective] having a decorative border woven on (of cloth)

(tilmaame) wax la xiddeeyey ah.

de: having a decorative border woven on (of cloth)

initial: x

lx: xiddaysan

pd: (xiddaysnaa)

ps: adj-der

key: xiddaysan

-ta: (magac, dhedig, keli) shiddo gaadhsiin; dhibid; shiidaadid. Dhibaato gaadhsiin, qaxar gelin.

m.l la-mid: xiddaysasho.

-ta: (magac, dhedig, keli) xidhmooyin badan oo dhandhan iskugu xidhan ka dhigid. Dh: seerayn, xirmayn, xirmays.

-ta: (magac, dhedig, keli) meyti ama cid geeriyootay, sadaqo u bixin oo ajarkeega u hibayn; qof dhintay fidde u samayn. Dh: fidays.

(Idlayn-ta)

Dhammays tirid; wada dhammayn; wax ka reebid la'aan; marin.

m.f.dh eeg idlee.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhammaynta wax tirsanaa ama tuulnaa.

-ta: (magac, dhedig, keli) labo dhinac oo is khilaafsan ama is haya, fara iska qaadid.

-ta: (magac, dhedig, keli) fal la waafajiyo sharciga oo la banneeyo samayntiisa.

(Midayn-ta)

Mid ka dhigid.

vl. n. unification

-ta: (n) unity (yuniti); unification (yunifikeeyshin); uniting (yunaayting) integration (in 'ti-gareeyshin) ~ mideyn, midoobid

-ta: (magac, dhedig, keli) wax kala firidhsanaa isu keenid oo mid ka dhigid. Dh: midays. Li: firdhin.

a: mideyn

de: unification

lx: midayn

pd: (-ta)

ps: vn-f

key: midayn

/midhay/ (n) duhurkii (12 ka duhurnimo).

(fal) sidde u samay.

Lixaad weyn; aan wax ka maqnayn; dhammays ah; xaddi leh.

der. [adjective] strong, at full strength, complete

(tilmaame) xoog iyo laxaad ba leh. Daad xaddan ayaa soo rogmaday. Dh: luxdan, xooggan.

cf: buux; xoog

de: strong, at full strength, complete

initial: x

lx: xaddan

pd: (xaddanaa)

ps: adj-der

key: xaddan

der. [adjective] shut, closed up; dressed, wearing clothes

xidhan [inchoative] v. get shut, be locked ~ closed; get tied up; jailed

-xidhnaa / xidhnayd: (adj) 1. closed (kalowsidh); shut (shat) ~ xiran. Ex: dukaanku ma xidhan yahay? Is the store closed? 2. arrested (a-res-tidh); detained (di-teeynidh); imprisoned (im-piri-zenidh) ~ xabbisan

xidhan -xidhnaa / xidhnay: (adj) dressed; wearing. Ex: nin surweel xidhan; a man wearing trousers ~ labisan

(tilmaame) xadhig ku guntan. Joonyad afka ka xidhan oo bariis ah ayaan siiyay. Dh: xiran, guntan. Li: furan.

xidhan: (tilmaame) jeel ku jira ah; xabsi la geeyey ah. Dh: xabbisan, xiran. Li: furan.

xidhan: (tilmaame) qof wax laga doonayo ah. Dh: xiran.

xidhan: (tilmaame) aan socon oo la joojiyay ah. Baanbaddu way xidhan tahay. Dh: joojisan, xiran.

xidhan: (tilmaame) qufulan oo aan bannaanayn. Albaabku wuu xidhan yahay. Dh: qufulan.

xidhan: (tilmaame) dhar ku lebbisan. Dh: lebbisan.

(Xiidan-ka)

(Badanaa: Xiidmo)

1. Dhuunta cunnadu marto, inteeda u dhexaysa caloosha iyo afka saxaradu ka baxdo.

2. Cunnammareenka intiisa yaryar oo caloosha (godanta) iyo qabsinnada u dhexaysa.

xiidan¹: m.l 1. Dhuunta cunnadu marto, inteeda u dhexaysa caloosha iyo afka saxaradu ka baxdo. 2. Cunnammareenka intiisa yaryar oo caloosha (godanta) iyo qabsinnada u dhexaysa.

xiidan²: m.l (cilmiga naflayda) Qaybta ka midka mindhicirka weyn ee lafdhabarleyda ee u dhexaysa siikamka iyo malawadka. Shaqada ugu weyn ee uu qabtaana waxa weeye ka soo nuugista macaadinta iyo biyaha hadhaaga cuntada aan la dheefshiidin ee soo dhaafta mindhicirka yar, taas oo marka dambe noqota saxarro.

xiidan¹: m.l 1. Dhuunta cunnadu marto, inteeda u dhexaysa caloosha iyo afka saxaradu ka baxdo. 2. Cunnammareenka intiisa yaryar oo caloosha (godanta) iyo qabsinnada u dhexaysa.

xiidan²: m.l (cilmiga naflayda) Qaybta ka midka mindhicirka weyn ee lafdhabarleyda ee u dhexaysa siikamka iyo malawadka. Shaqada ugu weyn ee uu qabtaana waxa weeye ka soo nuugista macaadinta iyo biyaha hadhaaga cuntada aan la dheefshiidin ee soo dhaafta mindhicirka yar, taas oo marka dambe noqota saxarro.

n. small intestine

-ka: (n) intestine (in-tes-tan); gut (gat) ~ xiidmo

-ka: (magac, lab, keli) dhuun aad u dheer oo carjaw ah oo cuntada caloosha ka baxdaayi ku kaydsanto siina dhex marto oo caloosha iyo malawadka u dhexeeya. Dh: xiidmo, xiidme. Wa: xiidmo.

cf: maroor

de: small intestine

initial: x

lx: xiidan

pd: (-ka Pl: xiidmo (/ha))

ps: n3-m, n2(c)-m

key: xiidan

(Xilayn-ta)

1. Xil saarid; xiloodin.

2. Xilo ka dhigid.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid masuuliyad saarid. Xilayn wuu ku fiican yahay. Dh: xilsaarid, xilays, xiloodin.

xilayn-ta: (magac, dhedig, keli) xilo samaysasho; reer dhisasho oo guursasho. Xilayni heshiis kama maaranto. Dh: xilays.

Commiphora hodaI 01

(Caddayn-ta)

1. Wax cad ka dhigid; muujin; qayixid; qeexid; nadiifin.

2. (masawir) farsamo, muuqaal filim ku yaal, filim kale korki ama warqad korkeed, loogu wareejiyo.

m.f.dh eeg caddee. la-mid: caddays (3).

f. n. statement, certificate, declaration; clarification

-ta: (n) proof (pruufp, clarification (klaar-a-fikayshin)-, elucidation (j-luu-sidey-shin)-, assertion (aseer-shen) substantiation ~ daliil

caddayn -ta: (n) film processing; developing (di-va-loping)

Chiarimento

Clarification

-ta: (magac, dhedig, keli) muuqaal filim ku yaal, warqad ku wareejin. Dh: caddays.

caddayn-ta: (magac, dhedig, keli) shaah iyo wixii la mid ah, caano ku darid. Dh: caanayn.

caddayn-ta: (magac, dhedig, keli) hawraar, arrin, hadal iyo wixii la mid ah, si run ah u sheegid. Dh: qayaxid, caddays.

caddayn-ta: (magac, dhedig, keli) derbi, loox iyo wixii la mid ah, midab caddaan ah marin. Dh: nuuradayn.

caddayn-ta: (magac, dhedig, keli) wax uskagoobay, nadiifin.

de: statement, certificate, declaration; clarification; film developing

lx: caddayn

pd: (-ta)

ps: n2-f; vn1-f

key: caddayn

(Cidlayn-ta)

Cidla' ka dhigid.

m.f.dh eeg cidlee.

Abbandono

Abandonment

-ta: (magac, dhedig, keli) meel cidi joogin ka dhigid; meel aan wehel lahayn ka dhigid. Dh: cidlays.

-ta: (magac, dhedig, keli) carro ku rogid ama ku daadin; ciid ku darid.

-ta: (magac, dhedig, keli) caydhin; eryid.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof geeriyooday, axan iyo sadaqad raacin.

-ta: (magac, dhedig, keli) baxsasho oo orod dartii siigo isku qarin. Dh: siigayn, cararid, firayn.

m.dh la-mid: fidnayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale fidmo ku abuurid ama dhaqan xumo beerid. Dh: saraayayn, fidnayn.

(Fidnayn-ta)

Cid fidmo ku abuurid ama dhex dhigid ama ku ridid; qulquladayn.

m.f.dh eeg fidnee. la-mid: fidmayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) jidka toosan ka leexin. Dh: fidmayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg madayn.

m.f.dh eeg midbee.

-ta: (magac, dhedig, keli) maanso allifid heesta midheheeda tirin. Dh: mudhayn, curin.

midhayn-ta: (magac, dhedig, keli) midho bixin miro soo saarid. Arabikhidii way is xambaaratay oo midhaynti waxba ugama hadhin. Dh: dhalid, mudhayn, dhalid midhays.

(Miidayn-ta)

Miid ka dhigid.

m.f.dh eeg miidee.

-ta: (magac, dhedig, keli) muddo ama wakhti u yeelid, bal dambe u dhigid. Dh: muddays.

-ka: (magac, lab, keli) wax si xoog badan u tuurid

-ka: (magac, lab, keli) siddayn.

m.f.dh eeg siddee.

Coupling

-ta: (magac, dhedig, keli) fasaxid; oodda ka rogid. Siidaynta dad badan ayuu Madaxweynuhu amray. Dh: fasxid. Li: haysasho.

(Waddayn-ta)

Korka iska saarsaarid; rasayn.

m.f.dh eeg waddee.

-ta: (magac, dhedig, keli) korka iska saarsaarid. Dh: rasayn, rasays.

waddayn -ta: (magac, dhedig, keli) dariiqyo samayn; jidad la maro jeexid. Waddaynta wanaagsani waa halbawlaha isgaadhsiinta iyo hurumarka.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhabbo tusid: meel ku hoggaamin. Wiidaynta ciidanka nin dhulyaqaan ah ayaa loo dhiibaa.

(Xadrayn-ta)

Xadro gelid, la imaansho, oogid; digriyid.

m.f.dh eeg xadree.

-ta: (magac, dhedig, keli) digri iyo Allabari gasaa'id iyo ducooyin wata samayn. Dh: digriyid, xadrays.

(Xiisayn-ta)

Xiiso u qabid, u hayn.

m.f.dh eeg xiisee.

-ta: (magac, dhedig, keli) xiiso u qabid; xiise u hayn. Dh: xiisays.

-ta: (magac, dhedig, keli) xinne marin Dh: xinnays.

(Xirmayn-ta)

Xirmo xirmo ka dhigid.

m.f.dh eeg xirmee.

-ta: (magac, dhedig, keli) xidhmooyin badan oo dhandhan iskugu xidhan ka dhigid. Dh: xidhmayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, fidmo ku abuurid ama ku ridid. Dh: fidnadays.

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax siddo loo yeelay ahaansho.

(tilmaame) sidde leh.

m.dh la-mid: xiddo.

-da: (magac, dhedig, keli) tolmo qurxoon oo durraaxadaha, gundhatayaasha iyo makhaddadaha lagu sharraxo. Dh: xaddaayad.

m.l la-mid: xiddaysasho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax kolla iftiimiya kolla bakhtiyaya ahaan. Dh: biglayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) arrin iyo talo si hagar ama dhagari ku jirto u qabad; hawl si aan qummanayn loo qabto.

bidixayn -ta: (magac, dhedig, keli) xagta bidix ka lissid.