xeydid

m.f.dh eeg ceydan¹.

f.g1 (-day, -dday) Maro dacalkeeda hoose kor u qaadid.

v. lift ~ tuck up (clothing)

(fal) marada gaabi oo tafaha gee. Guntiga xeyd socodku wuu dheer yahaye. Dh: xeydo.

xeyd -ka: (magac, lab, keli) dhiig dabiici ah oo dumarka iyo noolayaasha kale badhkood si milayle ah uga yimaad calaamadna u ah qaangaadhka. Naag uur leh xeyd kama yimaad. Dh: xeyl, caado, dhibaad, dhibaaji.

de: lift ~ tuck up (clothing)

initial: x

lx: xeyd

pd: (xeyday)

ps: v1=tr

key: xeyd

-da: (magac, dhedig, keli) wax magatiisa laguu haysto wax dhiggiisa ah bixin. Bedid ninkii iga hayaw balo ku soo raacday. Dh: magid.

bedid-da: (magac, dhedig, keli) ciyaar intii jeer ee lagaa dhaliyey dib u dhalin. Bediddii la sugayey hadday keeneen ciyaartooygu.

-ga: (magac, lab, keli) hilibka intiisa loogu jecelyahay.

(Dedid-da)

Ded u yeelid, korka ka saarid.

m.f.dh eeg ded². la-mid: dądid, ded¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) dhusha wax kaga tuulid. Ninka xummadu hayso dedidda ka daaya.

(Deyid-da)

Dhugasho gaaban oo degdeg ah.

m.f.dh eeg day. la-mid: dayid.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg deyd.

(Eedid-da)

Wax la falay ku bi'id; ku hoogid.

m.f.dh eeg eed². la-mid: eedis.

vl. n. hardship, oppression

-da: (magac, dhedig, keli) fal qaldan oo la sameeyay wixii dhib ka dhashay dusha ku qaadasho oo ka qoomamayn; qalad aad geysatay daraaddii, guuldarraysad ama jabitaan. Eedidda looxtuuridda yaraanta waa la hubaa.

de: hardship, oppression

lx: eedid

pd: (-da)

ps: vn1-f

key: eedid

vl. pron., pl. you [plural.]

a: aad

cf: idinka

de: you [plural]

lx: eydin

pd: (aydin)

ps: vpro-2pl

key: eydin

(Geyid-da)

(guur) kuf u ahaansho.

m.f.dh eeg gey.

-da: (magac, dhedig, keli) guur ahaan, labo isu qalma oo dhaqan iyo diin ahaanba isu bannaan ahaansho.

v. keep, preserve; save, economize; stock, store

-yey / say: (v) reserve (rizeerv); store (istoor); stockpile (istaak-paayl)

a: kaydi

de: keep, preserve; save, economize; stock, store

lx: keydi

pd: (keydiyey)

ps: v2a=

key: keydi

(Ledid-da)

u jeelid; macaan ka helid; (ama ladid).

m.dh la-mid: ladid.

-da: (magac, dhedig, keli) seexasho; gam'id.

-ga: (n) rectangle (rek-taan-gal) ~ shaxan afar-geesle ah

(Medid-da)

Dhagax ku dilid; dhagxin.

m.dh la-mid: madid.

-da: (magac, dhedig, keli) dhagax ku dilid. Dh: dhagxin, shiidid, medis.

medid-da: (magac, dhedig, keli) jiididda iyo dheereynta xarakada meelo gaar ah oo Qur'aanka Kariimka ah iyadoo la raacayo qaacido tajwid ah Wax aan Qur'aan ahayn mediddu sharci maaha Dh: jiidid, medis.

(Wedid-da)

Wed u noqosho; naf ka qabasho; dilid; (ama wadid).

m.f.dh eeg wed².

-da: (magac, dhedig, keli) dhimashadiisa. sabab u noqosho; dhimasho u horseedid. Miinadu waxay qayb ka tahay wedidda kumayaal carruur ah. Dh: hodid.

(Xadid-da)

1. Wax cid kale leedahay si qarsoodi ah u qaadasho.

2. (°) Xad cid lagu xukumay fulin, ku qaadid.

m.f.dh eeg xad.

m.f.dh eeg xąd³.

vl. n. stealing; embezzlement

-da: (n) theft (thef-ti); stealing (istiil-ing)-, larceny (laar-sa-ni)-, burglary (boor-galari) ~ tuugannimo

Ruberia

Stealing

-da: (magac, dhedig, keli) qaadashada war ciddii lahayad iyadoon arkayn hoos ahaan ka qaato; tuugo samayn. Dh: xadis.

xadid-da: (magac, dhedig, keli) cid dembi gashay xad ku oogid. Dh: xadis.

de: stealing; embezzlement

initial: x

lx: xadid

pd: (-da)

ps: vn-f

key: xadid

f.g3 (-ytay, -ydatay) Maro dacalkeeda hoose kor u qaadasho.

f.g3 (-ytay, -ydatay) Maro dacalkeeda hoose kor u qaadasho. m.f.dh, xeydasho.

v. tuck up one's skirt ~ clothing (for running, etc.); gird up one's loins

(fal) guntiga gaabso; marada laabo oo tafaha bannee. Macawista daadka ka xeydo.

de: tuck up one's skirt ~ clothing (for running, etc.); gird up one's loins

initial: x

lx: xeydo

nt: xeydasho (/da) [vn-f]

pd: (xeydtay)

ps: v3b=tr

key: xeydo

(Xidid-ka)

1. Geedka intiisa dhulka ku aasan, laamaha iyo faraqa ka baxa mid ka mid ah.

2. Dhuumaha oogada nafleyda ka buuxa oo dhiigga halbowleyaashu xubnaha ku faafiyeen, soo qaada oo wadnaha ku soo celiya.

3. Xiriir dadku yeesho oo xagga guurka ka yimaada.

xidid¹: m.l (-do, m.l) 1. Geedka intiisa dhulka ku aasan, laamaha iyo faraqa ka baxa mid ka mid ah. 2. Dhuumaha oogada nafleyda ka buuxa oo dhiigga halbowleyaashu xubnaha ku faafiyeen, soo qaada oo wadnaha ku soo celiya. 3. Xiriir dadku yeesho oo xagga guurka ka yimaada.

xidid²: m.l (-do, m.l) (xisaab) 1. Xididka tiro maangal ama murakab ah: waa tiro marka la dul dhigo jibbaar ay la mid tahay tiradaasi. Tusaale ahaan, 2 waa xidid afraadka ee 16 (2=16). 2. Xididka isle'eg: tiro marka lagu beddelo doorsoomaha ku jira isle'egta raaligeliya isle'egta, kaas oo labada dhinac ee isle'egtu isle'ekeysiiya.

xidid³: f.mg1 (-day, -dday) Xidid noqosho (dad).

xidid¹: m.l (-do, m.l) 1. Geedka intiisa dhulka ku aasan, laamaha iyo faraqa ka baxa mid ka mid ah. 2. Dhuumaha oogada nafleyda ka buuxa oo dhiigga halbowleyaashu xubnaha ku faafiyeen, soo qaada oo wadnaha ku soo celiya. 3. Xiriir dadku yeesho oo xagga guurka ka yimaada.

xidid²: m.l (-do, m.l) (xisaab) 1. Xididka tiro maangal ama murakab ah: waa tiro marka la dul dhigo jibbaar ay la mid tahay tiradaasi. Tusaale ahaan, 2 waa xidid afraadka ee 16 (2 =16). 2. Xididka isle'eg: tiro marka lagu beddelo doorsoomaha ku jira isle'egta raaligeliya isle'egta, kaas oo labada dhinac ee isle'egtu isle'ekeysiiya.

Root

m. n. root; blood vessel (vein ~ artery); nerve; root {mathematics}; relatives by marriage, in-laws

xidid [inchoative] v. become related by marriage

-ka: (n) 1. root (ruut). Ex: xididka geedaha; the root of the plants. 2. artery (aar-tari). Ex: xididada dhiiga; the blood vessels

xidid -ka: (n) relative by marriage; in-law (in-loo)

-ka: (magac, lab, keli) geedka intiisa dhulka ku aasan ee biyaha soo nuugta.

xidid -ka: (magac, lab, keli) dhuumo jidhka nafleyda ka buuxa oo dhiigu kor iyo hoos u maro. Ninka uu xidid go'aa dhiigbax ayuu halis u yahay.

xidid -ka: (magac, lab, keli) xidhiidh qaraabo oo gacalnimo salka ku haysa. Nin aan xidid nahay ayaan baabuur ka soo ergistay. Dh: gacal.

xidid -ka: (magac, lab, keli) xanuun kolkol dadka ku soo booda oo meel keliya qabsada oo ah murug ama xidid si noqda. Lugta xidid ayaa iga haya.

جِذْرٍ، وَرِيد، عِرْقٍ

m.f.dh eeg yed².

vl. pron. you [plural.],

a: ayeydin

de: you [plural] + [FOCUS] = baa + aydin

lx: beydin

pd: (baydin)

ps: focus + vpro

key: beydin

-da: (magac, dhedig, keli) eeg faydasho.

m.f.dh eeg fered².

(Feydad-ka)

Feydasho.

m.l la-mid: feydasho.

vl. n. act of stripping, undressing ~ uncovering oneself

-ka: (magac, lab, keli) xaydashada wax qarsoonaa la muujiyo. Dh: feydasho.

a: feydasho (/da) [vn6-f]

de: act of stripping, undressing ~ uncovering oneself

lx: feydad

pd: (-ka)

ps: vn-m

key: feydad

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg feydid.

(Hebdid-da)

Hebed noqosho.

m.f.dh eeg hebed². la-mid: hebdin.

-da: (magac, dhedig, keli) hebed noqosho.

(Jeedid-da)

1. Meel u socosho; anbabbaxsanaan.

2. (u jeedid) wax indhaha ku hayn; arkid; fiirin.

3. (sii jeedid) dib u jeeda; qofka hadla haya dhabarka u duwa haya.

4. (soo jeedid) a) Xagga laga xigo ama laga hadla hayo u jeeda. b) seexasho la'aan.

m.f.dh eeg jeed.

-da: (magac, dhedig, keli) dhinac u jalleecsanaan.

-ta: (n) storing (istooring); stockpiling (istaak-paayling) ~ keydsi -ga

(Legdid-da)

Qof lala lagdama hayo, dhulka dhigid.

m.f.dh eeg leged². la-mid: leged¹.

-da: (magac, dhedig, keli) qof iyo wixii la mid ah, ridid oo dhulka dhigid.

vl. pron., neg. you ... not

meydin question word, vl. pron. do you? / did you? / are you?

m.f.dh eeg qayd².

(Qeydin-ka)

Ul weyn; siiqe; qool.

m.l (-nno, m.dh) 1. Ul weyn; siiqe. 2. Ul yar; dhenged.

m. n. club, long stick

-ka: (magac, lab, keli) ul wax lagu qabsade Dh: siiqe, dhenged.

de: club, long stick

lx: qeydin

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: qeydin

m.dh la-mid: teedin.

-da: (magac, dhedig, keli) deyrid; meegaarid: wareejin.

ditransitive v. ask, inquire

-yey / say: (v) ) ask (aask); inquire (in-ku-waayer); ask questions; make inquiries ~ weyddii