xerojaan

-ka: (magac, lab, keli) meesha qaadka lagu iibiyo. Xeraqaadka ayuu ku maqanyahay cali. Dh: xeraqaad.

-ta: (magac, dhedig, keli) xerada oo salabaha laga daayo oo digadu ku qoydo.

-ka: (magac, lab, keli) xeerid samayn.

xerodhaaf¹: m.l Neef xeradiisa ka taga oo habeenkii xero kale ku hoyda.

xerodhaaf²: f.g1 (-fay, -ftay) Neef xeradiisa mooyaane xero kale ku hoyasho.

(Eeraan-ka)

Socod ama orod aad u dheer; dheerayn; duulid; booddo.

m.l 1. Socod ama orod badan. 2. Ee. ah: nooc geela ka mid ah oo dhaadheer.

m. n. long walk ~ run; race

-ka: (magac, lab, keli) nooc geela ka mid ah oo dhaadheer.

eeraan-ka: (magac, lab, keli) socod ama orod aad u dheer. Eeraan ayaan hashii orodday ku gaadhay. Dh: dheerayn, duulid, booddo.

eeraan -ka: (magac, lab, keli) xoolo tiradoodu ay 100 gaadhayso. Dh: wegen.

de: long walk ~ run; race

lx: eeraan

pd: (-ka)

ps: n-m

key: eeraan

-ka: (magac, lab, keli) cuntada habeenki marka la soo hoydo la cuno. Xeraad inaan kaca reero kale adiga oo xay ah. Weligay Xalimay maqal xeerka taa dhigay e. Dh: xiraad.

(Xerayn-ta)

1. Xero gelin.

2. Xer ka dhigid.

m.f.dh eeg xeree.

vl. n. corraling, rounding up; encamping

-ta: (magac, dhedig, keli) xero gelin. Xeraynta digaagga u kac. Dh: xerays.

xerayn -ta: (magac, dhedig, keli) alaab meel aamin ah gelin; meel laga soo saaray ku celin.

xerayn-ta: (magac, dhedig, keli) dhinacyada ka marid oo meel isugu keenid. Dh: hareerayn.

xerayn -ta: (magac, dhedig, keli) xabsi geyn oo xidhid. Dh: xidhid.

xerayn-ta: (magac, dhedig, keli) xoolo dalag bi'iyay madaxfurasho meel ugu xerayn oo illaa dadkii lahaa la helayo haysasho.

de: corraling, rounding up; encamping

initial: x

lx: xerayn

pd: (-ta)

ps: vn-f

key: xerayn

time, vl. pron. tomorrow ... I

(adv) I will tomorrow... Ex: berraan imaanayaa; I will come tomorrow

de: tomorrow ... I = berri + baa + aan

lx: berraan

ps: time + vpro

key: berraan

m.l (-nno, m.dh) Buur xeebta ku taal oo biyaha baddu ku simaan, kana gaddoomaan.

m.dh la-mid: murjaan².

-ka: (mgac, lab, keli) macdan ka samaysan dhagax qaali ah oo laga soo saaro badda gunteeda waxa sameeya xayawaan aad u yaryar oo badda gala. Marjaanka Qur'aankaa lagu sheegay. Dh: murjaan.

(Murjaan-ta)

Dhagax-la-mood guduud iyo midabyo kaleba leh, oo bahallo yaryar oo badda ku jiraa sameeyaan, inta u dega beelo beelo, murjaantana u yeela qaabab badan: qaar sida geedaha laamo u leh, qaar buur dhagax ah noqda, qaar jasiirado waaweyn noqda; (ama marjaan).

murjaan¹: m.l Geed weyn, laf adag oo qoryihiisa kaneecada iyo wixi lamida laga shito. la-mid: murjeen.

murjaan²: m.dh 1. Dhagax-la-mood qaali ah, midabbo badan leh, ka samysma dheecaan adkaaday oo ay dhalaan bahallo yaryar oo badda ku jira, oo suuqiyadaha dumarku isku qurxiyaan laga sameeyo. 2. Wax kasta oo murjaanta laga sameeyo. la-mid: marjaan.

m.dh 1. Dhagax-la-mood qaali ah, midabbo badan leh, ka samysma dheecaan adkaaday oo ay dhalaan bahallo yaryar oo badda ku jira, oo suuqiyadaha dumarku isku qurxiyaan laga sameeyo. 2. Wax kasta oo murjaanta laga sameeyo. la-mid: marjaan.

f. n., [collective] coral

(Murgian) S Boswellia neglecta S. Moore. Burseraceae.

S Boswellia rivae Engl. Burseraceae.

-ka: (magac, lab, keli) macdan dhagax qaali ah ka samaysan oo laga soo saaro badda gunteeda waxa sameeya xayawaan aad u yaryar oo badda gala. Dh: marjaan.

murjaan-ka: (magac, lab, keli) geed quwaxxanjo leh oo ka baxa buuralayda. Dh: midhofur.

bw: Arabic

de: coral

lx: murjaan

pd: (-ta)

ps: n-f-col

key: murjaan

m.dh.w eeg xariif.

(Xarraan-ka)

(faras) camal xun.

xarraan¹: m.l 1. Faras aan hayin ahayn. 2. (-nno, m.dh) Qof qaba mingis aan la yabarayn.

xarraan²: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) Faras wax aan hayin ahayn noqosho.

m. n., [collective] bad habits, vicious nature (in a horse)

(tilmaame) xamaasi ah oo guubaabo badan.

xarraan-ka: (magac, lab, keli) faras camal xun.

xarraan-ka: (magac, lab, keli) harraad iyo daal wada socda. Miyaan baacin karayaa xarraan baan la tiicayaaye. Dh: tacab.

de: bad habits, vicious nature (in a horse)

initial: x

lx: xarraan

pd: (-ka)

ps: n2-m-col

key: xarraan

m.dh Xiriir is-tixgelin iyo qaddarin leh oo cid ka dhexeeya.

-a: (magac, lab, keli) baaba' iyo dabar go'. Xeroba Alloow nooga ba. Dh: dabargo'.

(Xerqaad-ka)

Baraha dugsiyada sare ama jaamacadaha oo xerta wax bara; bare; shiikh.

m. n., [compound] teacher (in a high-level school), professor; judge

-ka: (magac, lab, keli) macallin xer cilmiga bara. Xergaad xaajadaada weydii. Dh: washeekh.

de: teacher (in a high-level school), professor; judge

initial: x

lx: xerqaad

pd: (-ka)

ps: n2a-m-cmp

key: xerqaad

-ka: (magac, lab, keli) dayr meel dusha kaga meersan. Beerta xeydaan ha loo meegaar Dh: deyr, ijaar.

(Xirnaan-ta)

Wax xiran ahaan.

m.f.dh eeg xiran². la-mid: xirnaansho.

f. n., [abstract] state of being tied (up) ~ closed (in); imprisonment

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xidhnaan.

de: state of being tied (up) ~ closed (in); imprisonment

initial: x

lx: xirnaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: xirnaan

m.f.dh eeg xeeran. la-mid: xeernaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax xeeran ahaan.

-ka: (magac, lab, keli) meesha qaadka lagu iibiyo. Dh: xeroqaad.

Xero la geliyey; xero ku jira.

f.mg4 (-snaa, -snayd) Wax la xereeyey ahaansho.

f.mg4 (-snaa, -snayd) Wax la xereeyey ahaansho. m.f.dh, xeraysnaan.

der. [adjective] penned, enclosed

-xeraysnaa / xeraysnay: (adj) corralled (ko-raalidh); penned up; impounded (im-paawndhidh) ~ xaraysan

(tilmaame) xero ku jira. Adhi xeraysan ayuu waraabe u soo dhacay.

xeraysan: (tilmaame) xabsi ku jira. Dh: xidhan.

xeraysan: (tilmaame) meesheedii ama meel kale oo aamin ah ku jira.

xeraysan: (tilmaame) lagu meer san yahay. Dh: hareeraysan.

de: penned, enclosed

initial: x

lx: xeraysan

pd: (xeraysnaa)

ps: adj-der

key: xeraysan

-ga: (magac, lab, keli) neef in badan reerka joogay oo asalkiisa iyo faciisa la garanayo.

(Xeydnaan-ta)

Wax xeydan ahaan.

m.f.dh eeg xeydan. la-mid: xeydnaansho.

f. n., [abstract] state of being tucked up

-ta: (magac, dhedig, keli) wax xeydan ahaan. Geeljiraha xeydnaanta waa lagu ogaa.

de: state of being tucked up

initial: x

lx: xeydnaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: xeydnaan

m.l 1. Xafladda lagu gebegebeeyo hawl socotay. 2. Gebegebada hawl socotay.

m.l 1. Xafladda lagu gebegebeeyo hawl socotay. 2. Gebegebada hawl socotay.

-ka: (n) closure (kalow-sher); shutdown (shat-dhaawn); completion (kempiliishin) closing down ~ gabagabo

Chiusura

Closing

-ka: (n) carnival; festival (fes-tivel)

vl. n. using cunning ~ guile

m.f.dh la-mid: heeryaysnaan.

m.l (-nno, m.dh) Qof sharci ku takhasusay ama aad u yaqaan.

m.l (-nno, m.dh) Qof sharci ku takhasusay ama aad u yaqaan.

m. n., [compound] lawyer, attorney

-ka: (magac, lab, keli) qof xeerka iyo qodobadiisa yaqaan oo sida dadka loogu xukumana farsamo u leh.

de: lawyer, attorney

initial: x

lx: xeeryaqaan

pd: (-ka)

ps: n2-m-cmp

key: xeeryaqaan

(Xeraysnaan-ta)

Wax xeraysan ama xero ku jira ahaan.

m.f.dh eeg xeraysan. la-mid: xeraysnaansho.

f. n., [abstract] state of being penned ~ enclosed

-ta: (magac, dhedig, keli) wax xeraysan ama xero ku jira ahaan. Dh: xeraysni.

de: state of being penned ~ enclosed

initial: x

lx: xeraysnaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: xeraysnaan

(tilmaame) xero aad u cidhiidhi ah oo ka yar xoolaha lagu xereeyo.

xerojirrab: (tilmaame) xero wax gala aan la aqoon. Xerojirrab wax ku jira rabbaa og. Dh: xerojaan, xerojin.

m.l Xoolo aan xeradooda ku soo hoyan habeenkii oo moora kale u gudbo.

-ka: (magac, lab, keli) balaayo reerka kaa saarta. Dh: masuubo, balaayo. Li: barkhad.

xerokasaar -ka: (magac, lab, keli) ka kaxayn xoolaha laga kexeeyo hoygii ay ku xeroon jireen. Hashani geela xerokasaar ayay ku samaynaysaa. Dh: xerokadareerin.

m.f.dh eeg xortolan. la-mid: xortolnaansho.

(adj) disrespectful (dis-ris-pekti-fuul); rude (ruudh); discourteous (dis-keer-tiyas); derogatory (di-raaga-tori)

/eerapleyn/ (n) dayuurad. (dayaarad). e.g. He travelled to London by aeroplane.

Dayuurad

s.m. - dayaarad.

m.f.dh eeg afrogan. la-mid: afrognaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) weel iyo wax la mid ah oo aan dabada u oolline, afka u rogan.

-ka: (magac, lab, keli) dhul dhir ku abuuris. Beeritaan beereed buu ku maqanyahay.

(adv) nowadays (nawadheeyis); in recent (riisentli) day ~ beryahan

-aa: (adj) many (meni) ~ farabadan

m.f.dh eeg ferdan. la-mid: ferdanaansho.

-ka: (magac, lab, keli) jaad kalluunka badda laga soo saaro ka mid ah.

-ta: (magac, dhedig, keli) naag aan la qaban oo xaga guurka ka madaxbannaan.

m.f.dh eeg ilroon. la-mid: ilroonaan-sho.

m.l (-nno, m.dh) 1. Bannaanbax weyn oo lagu soo bandhigo cayaaro dhaqanno, sawirro iyo wixi lamida. 2. Magac xiddig.

m.l (-nno, m.dh) 1. Bannaanbax weyn oo lagu soo bandhigo cayaaro dhaqanno, sawirro iyo wixi lamida. 2. Magac xiddig.

m. n. festival, big gathering